Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai Thực tiễn tại Thanh tra huyện Bình Giang

Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai Thực tiễn tại Thanh tra huyện Bình Giang Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai Thực tiễn tại Thanh tra huyện Bình Giang Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai Thực tiễn tại Thanh tra huyện Bình Giang Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai Thực tiễn tại Thanh tra huyện Bình Giang Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai Thực tiễn tại Thanh tra huyện Bình Giang Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai Thực tiễn tại Thanh tra huyện Bình Giang

Tính cấp thiết nghiên cứu của đề tài

Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cam kết bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân, tôn trọng và bảo vệ quyền con người, quyền công dân, với tố cáo là quyền cơ bản được ghi nhận trong Hiến pháp 2013 Giải quyết tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, là một hoạt động quan trọng nhằm bảo vệ quyền dân chủ, phòng chống tham nhũng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội Đất đai, với vai trò là tài nguyên quý giá và tư liệu sản xuất, được quản lý đặc biệt bởi nhà nước, nhưng hiện nay đang đối mặt với nhiều vấn đề, đặc biệt là tranh chấp phức tạp do lợi ích kinh tế và sự thiếu đồng bộ trong chính sách Khi chuyển sang nền kinh tế thị trường, khiếu kiện trong lĩnh vực đất đai đã trở thành vấn đề phổ biến, thu hút sự quan tâm của người dân và là nội dung quản lý quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai.

Dựa trên những lý do và thực tiễn đã nêu, tôi đã quyết định chọn đề tài “Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai - Thực tiễn tại Thanh tra huyện Bình Giang” cho khóa luận tốt nghiệp của mình.

Tổng quan các công trình nghiên cứu

Trong những năm gần đây, tình trạng tố cáo trong lĩnh vực đất đai đã giảm, nhưng vẫn chiếm tỷ lệ cao trong các đơn thư Việc nghiên cứu quy định pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực này, cũng như thực tiễn thực hiện pháp luật, đang thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu pháp lý và các nhà hoạt động thực tiễn.

Thời gian qua đã có các công trình nghiên cứu, sách sách báo và dưới góc độ lý luận và thực tiễn như:

Cuốn sách “Tìm hiểu Pháp lệnh khiếu nại, tố cáo của công dân” của PGS.TS Lê Bình Vọng, xuất bản bởi NXB Pháp lý vào năm 1991, cung cấp phân tích khoa học về quyền khiếu nại và tố cáo của công dân Tác phẩm nêu rõ quyền và nghĩa vụ của công dân, đồng thời chỉ ra thẩm quyền và trách nhiệm liên quan Ngoài ra, cuốn sách còn trình bày những nội dung chủ yếu và các điểm mới trong pháp lệnh này.

Cuốn sách "Các quy định pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân" của tác giả Vũ Duy Khang, xuất bản năm 2002 bởi NXB Chính trị quốc gia, cung cấp cái nhìn sâu sắc về các quy định pháp luật liên quan đến khiếu nại và tố cáo Tác phẩm này không chỉ phân tích các quy định hiện hành mà còn giới thiệu những văn bản pháp luật quan trọng trong lĩnh vực khiếu nại và tố cáo, giúp độc giả nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của công dân trong quá trình giải quyết khiếu nại.

Sách chuyên khảo của Tiến sỹ Doãn Hồng Nhung mang tên “Pháp luật về thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật đất đai ở Việt Nam”, xuất bản năm 2013, cung cấp cái nhìn tổng thể về hoạt động thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật đất đai tại Việt Nam Tác phẩm này không chỉ nêu rõ các vấn đề tồn tại trong lĩnh vực pháp luật đất đai mà còn đưa ra các giải pháp kiến nghị nhằm khắc phục những hạn chế, đồng thời tăng cường hiệu lực của các quy định pháp luật và hoạt động thanh tra trong lĩnh vực này.

Ngoài ra, có thể kể đến các công trình nghiên cứu như:

Luận án tiến sỹ Luật học của Trần Văn Sơn tại Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh (2006) nghiên cứu về việc “Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ chế hành chính nhà nước hiện nay” Luận án làm rõ lý luận về pháp luật khiếu nại, tố cáo và phân tích lịch sử hình thành và phát triển của pháp luật này từ năm 1945 đến nay Đồng thời, nó đánh giá tình hình khiếu nại, tố cáo và thực trạng pháp chế xã hội chủ nghĩa trong hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan hành chính nhà nước, từ đó đưa ra các giải pháp kiến nghị nhằm tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực này.

- Luận án tiến sỹ Luật học của Ngô Mạnh Toan, Đại học quốc gia Hà Nội năm

Luận án năm 2007 tập trung nghiên cứu hệ thống các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến pháp luật khiếu nại, tố cáo trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền tại Việt Nam Bài viết đề xuất những kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật này, góp phần bảo đảm quyền con người và quyền công dân, đồng thời thúc đẩy tiến trình xây dựng một Nhà nước của dân, do dân và vì dân.

Luận án tiến sỹ Luật học của Vũ Duy Duẩn tại Học viện chính trị - hành chính quốc gia Hồ Chí Minh (2014) tập trung vào việc giải quyết khiếu nại, tố cáo như một phương thức quan trọng để bảo đảm pháp chế và kỷ luật trong quản lý hành chính nhà nước ở Việt Nam Nghiên cứu này làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng hiện tại, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, từ đó góp phần củng cố pháp chế và kỷ luật trong quản lý hành chính nhà nước.

Luận văn thạc sỹ Luật học của Lê Thị Sáu (2014) nghiên cứu về hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo tại huyện Quốc Oai, TP Hà Nội Tác giả phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn của pháp luật liên quan đến khiếu nại, tố cáo, đồng thời đánh giá thực trạng giải quyết các vấn đề này trong khu vực Dựa trên những kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất các biện pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao chất lượng hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo tại huyện Quốc Oai.

Luận văn thạc sỹ Luật học của Nguyễn Ngọc Linh (2014) với tiêu đề “Thực thi pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực trạng thực thi pháp luật liên quan đến khiếu nại, tố cáo đất đai tại Quảng Ninh Mục tiêu của luận văn là tìm kiếm các định hướng nhằm hoàn thiện quy định pháp luật trong lĩnh vực này và nâng cao hiệu quả công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo tại tỉnh Quảng Ninh.

Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Ngọc Ánh tại Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2017, mang tiêu đề “Thực hiện pháp luật về giải quyết tố cáo hành chính - Từ thực tiễn Ủy ban nhân dân Thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc”, nghiên cứu lý luận và thực tiễn áp dụng pháp luật tố cáo Luận văn phân tích thực trạng thực hiện pháp luật về tố cáo hành chính tại Thị xã Phúc Yên và đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong lĩnh vực này.

Các nghiên cứu khoa học đã cung cấp cái nhìn toàn diện và đạt được thành công trong việc giải quyết các vấn đề pháp luật liên quan đến tố cáo và xử lý tố cáo trong lĩnh vực đất đai Những tài liệu này rất quan trọng, hỗ trợ em làm rõ và hoàn thiện nội dung nghiên cứu của mình.

Xác lập tuyên bố vấn đề nghiên cứu

Vấn đề tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai là rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của tổ chức và cá nhân, cũng như sự phát triển xã hội Chính vì vậy, các cơ quan quản lý nhà nước đã chú trọng đến vấn đề này Qua quá trình tìm hiểu tại Thanh tra huyện Bình Giang, tôi nhận thấy hoạt động giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai còn tồn tại một số hạn chế Để làm rõ lý luận và hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về tố cáo, tôi đã chọn đề tài “Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai - Thực tiễn tại Thanh tra huyện Bình Giang” cho khóa luận tốt nghiệp, tập trung nghiên cứu vào các vấn đề liên quan.

(1) Lý luận về tố cáo và giải quyết tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai và các khía cạnh pháp luật liên quan.

(2) Thực tiễn thực hiện pháp luật tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Bình Giang.

Để hoàn thiện và nâng cao hiệu quả pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Bình Giang, cần đưa ra các kiến nghị cụ thể nhằm cải thiện quy trình tiếp nhận và xử lý tố cáo, tăng cường công tác tuyên truyền về quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc tố cáo, cũng như nâng cao năng lực cho các cơ quan chức năng trong việc giải quyết các vụ việc liên quan đến đất đai.

Đối tượng, mục tiêu và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của bài viết là các quy định pháp luật liên quan đến tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai Bài viết cũng sẽ phân tích thực trạng và thực tiễn thực hiện các quy định này tại huyện Bình Giang.

Mục tiêu của nghiên cứu về "Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai - Thực tiễn tại Thanh tra huyện Bình Giang" là phân tích và đánh giá hiệu quả của các quy định pháp luật liên quan đến tố cáo trong lĩnh vực đất đai, đồng thời xem xét thực tiễn áp dụng tại huyện Bình Giang nhằm nâng cao nhận thức và cải thiện quy trình giải quyết tố cáo.

- Làm rõ các vấn đề lý luận về pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai,

Đánh giá tình hình pháp luật và thực tiễn thực hiện quy định về tố cáo cùng giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại Thanh tra huyện Bình Giang là cần thiết Việc này giúp nhận diện những vấn đề tồn tại, từ đó đề xuất giải pháp cải thiện hiệu quả công tác quản lý đất đai và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân.

Để nâng cao hiệu quả pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai, cần đưa ra các đề xuất và kiến nghị cụ thể Những cải cách này sẽ giúp cải thiện quy trình tiếp nhận và xử lý tố cáo, đồng thời tăng cường minh bạch và trách nhiệm trong quản lý đất đai.

Đề tài này tập trung vào việc nghiên cứu và làm rõ thực tiễn thực hiện pháp luật tố cáo cũng như quy trình giải quyết tố cáo tại huyện Bình Giang.

Bài viết nghiên cứu các quy định pháp luật liên quan đến tố cáo và giải quyết tố cáo, với trọng tâm là các văn bản pháp luật có hiệu lực trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

Về phạm vi thời gian: Thực trạng và thực tiễn thực hiện pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo tại huyện Bình Giang giai đoạn năm 2017 -2020.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu đề tài dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, tôi đã áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học cụ thể.

Phương pháp phân tích là một kỹ thuật nghiên cứu tài liệu và lý luận thông qua việc chia nhỏ chúng thành các bộ phận, giúp hiểu sâu về đối tượng nghiên cứu Trong chương 1, phương pháp này được áp dụng để tổng quan các vấn đề lý luận pháp luật liên quan đến tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai Chương 2 tiếp tục sử dụng phương pháp phân tích để nghiên cứu các hồ sơ giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai, từ đó đánh giá và làm rõ thực trạng pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo tại Thanh tra huyện Bình Giang.

Phương pháp tổng hợp lý thuyết là quá trình liên kết các thông tin phân tích để tạo ra một hệ thống lý thuyết mới, toàn diện và sâu sắc về đối tượng nghiên cứu Phương pháp này được áp dụng trong chương 1 nhằm tổng quan các lý thuyết liên quan đến pháp luật tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai.

Phương pháp lịch sử là một phương pháp nghiên cứu nhằm tìm hiểu nguồn gốc và quá trình phát triển của đối tượng, từ đó xác định bản chất và quy luật của nó Phương pháp này được áp dụng trong chương 1 để phân tích các vấn đề lý luận pháp luật liên quan đến tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai.

Trong chương 2, các phương pháp thống kê, so sánh đối chiếu số liệu tố cáo và giải quyết tố cáo qua các năm, cùng với phương pháp phân tích và tổng hợp được áp dụng để đánh giá thực trạng pháp luật điều chỉnh về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai.

Trong chương 3, phương pháp quy nạp và phương pháp khái quát được áp dụng để đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả của pháp luật liên quan đến tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Bình Giang.

Kết cấu khóa luận tốt nghiệp

Khóa luận tốt nghiệp bao gồm 3 chương chính, bên cạnh phần Mở đầu, Kết luận, danh mục từ viết tắt và tài liệu tham khảo.

Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai.

Chương 2: Phân tích thực trạng pháp luật liên quan đến tố cáo và quy trình giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai, cùng với việc đánh giá thực tiễn thực hiện tại Thanh tra huyện Bình Giang.

Chương 3 đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả của pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Bình Giang Các đề xuất này tập trung vào việc cải thiện quy trình tiếp nhận và xử lý tố cáo, tăng cường đào tạo cho cán bộ liên quan, và nâng cao nhận thức của người dân về quyền lợi và nghĩa vụ trong việc tố cáo Mục tiêu là tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch, công bằng, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân và đảm bảo sự phát triển bền vững của lĩnh vực đất đai.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỐ CÁO VÀ GIẢI QUYẾT TỐ CÁO TRONG LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI

Khái quát chung về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Theo từ điển Tiếng Việt, "tố cáo" là động từ chỉ hành động thông báo cho cơ quan có thẩm quyền về những hành vi phạm pháp hoặc hành động xấu nhằm lên án và ngăn chặn Nói cách khác, "tố cáo" có nghĩa là vạch trần những hành động sai trái, phạm pháp hoặc tội ác trước cơ quan chức năng hoặc công chúng.

Tố cáo là hành động thông báo cho cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền về các hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ tổ chức, cá nhân nào Những hành vi này có thể gây thiệt hại hoặc đe dọa đến lợi ích của Nhà nước, cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan và tổ chức.

Theo Điều 2 Luật Tố cáo năm 2018, tố cáo là hành động của cá nhân thông báo cho cơ quan, tổ chức, hoặc cá nhân có thẩm quyền về những hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại hoặc đe dọa đến lợi ích của Nhà nước và quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan Tố cáo bao gồm việc báo cáo hành vi vi phạm trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ và các vi phạm trong quản lý nhà nước ở các lĩnh vực khác nhau.

Quyền tố cáo chủ yếu thuộc về cá nhân, công dân, vì hành động này có thể dẫn đến hậu quả và trách nhiệm pháp lý cho họ Sự khác biệt giữa tố cáo chung và tố cáo trong lĩnh vực đất đai nằm ở đối tượng bị tố cáo Trong khi tố cáo chung liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại cho Nhà nước hoặc quyền lợi hợp pháp của công dân, thì tố cáo trong lĩnh vực đất đai tập trung vào vi phạm của cán bộ, công chức trong việc thực hiện nhiệm vụ liên quan đến đất đai và các hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Quyền tố cáo là một quyền chính trị cơ bản của công dân, liên quan chặt chẽ đến các quyền tự do khác trong tổng hòa quyền và nghĩa vụ Quyền này không chỉ bảo vệ quyền lợi của công dân mà còn góp phần bảo vệ lợi ích của nhà nước Thực hiện quyền tố cáo là cách mà công dân thể hiện quyền làm chủ, từ đó mở rộng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và đảm bảo pháp chế Hoạt động tố cáo cũng khẳng định mối quan hệ giữa nhà nước và nhân dân trong công tác quản lý nhà nước.

Tài nguyên đất đai là một nguồn lực quan trọng, tuy nhiên, tình trạng tố cáo trong lĩnh vực này hiện đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại.

Vấn đề "nóng hổi" trong xã hội hiện nay đã gây ra nhiều bức xúc trong nhân dân, cho thấy tính cấp thiết và tầm quan trọng của việc giải quyết các tố cáo liên quan đến lĩnh vực đất đai.

Tố cáo về đất đai là hành động mà các cá nhân hoặc tổ chức thông báo cho cơ quan có thẩm quyền về những vi phạm pháp luật liên quan đến quản lý và sử dụng đất Những hành vi này có thể xảy ra từ các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc cá nhân, và có thể gây thiệt hại hoặc đe dọa đến lợi ích của Nhà nước, lợi ích tập thể và quyền lợi của người sử dụng đất.

1.1.2 Khái quát chung về giải quyết tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Theo Điều 2, khoản 7 của Luật Tố cáo 2018, việc giải quyết tố cáo bao gồm các bước thụ lý, xác minh, kết luận nội dung tố cáo và xử lý theo kết luận đó.

Tố cáo và giải quyết tố cáo là hoạt động quan trọng nhằm đảm bảo pháp chế và tôn trọng pháp luật trong hoạt động của các cơ quan nhà nước và công dân Hoạt động này không chỉ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân mà còn duy trì trật tự pháp luật và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý hành chính nhà nước.

Giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai là hoạt động của các cơ quan có thẩm quyền, thực hiện theo quy định về tố cáo và quản lý đất đai Hoạt động này nhằm giải quyết các tố cáo của công dân liên quan đến quản lý và sử dụng đất đai, bảo vệ và khôi phục lợi ích hợp pháp của người tố cáo.

Nhìn chung, giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai có những đặc điểm sau:

Giải quyết tố cáo về đất đai cần tuân thủ nguyên tắc sở hữu toàn dân và quản lý thống nhất của Nhà nước Cần kiên quyết bảo vệ thành quả cách mạng về ruộng đất, đồng thời kịp thời khắc phục những trường hợp xử lý sai trái hoặc không đúng theo pháp luật.

Hai là, giải quyết tố cáo về đất đai nhằm mục đích phát triển sản xuất, ổn định và từng bước cải thiện đời sống nhân dân.

Giải quyết tố cáo về đất đai cần tuân thủ cả quy định của Luật tố cáo và Luật đất đai Đất đai, với giá trị cao và liên quan đến các giao dịch lớn, thường xuyên xảy ra tranh chấp, khiến lĩnh vực này trở nên nhạy cảm và dễ phát sinh tố cáo hơn so với các lĩnh vực khác Do đó, việc xử lý tố cáo trong lĩnh vực đất đai là rất quan trọng.

Việc giải quyết khiếu nại và tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại Việt Nam hiện nay đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý các mâu thuẫn ảnh hưởng đến quyền lợi của tổ chức và cá nhân Đất đai là lĩnh vực nhạy cảm, yêu cầu các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật, nhằm đạt được sự công bằng và hợp lý trong giải quyết các vụ việc Cần tuyên truyền sâu rộng về các quy định liên quan đến tố cáo và hoàn thiện quy trình giải quyết tố cáo về đất đai Thực hiện tốt công tác này sẽ góp phần tăng cường mối quan hệ bình đẳng giữa Nhà nước và nhân dân, đồng thời là cơ sở để cải thiện chính sách và hệ thống pháp luật về đất đai.

Cơ sở ban hành pháp luật điều chỉnh về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

1.2.1 Khái niệm pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai bao gồm các quy định điều chỉnh nguyên tắc, thẩm quyền, điều kiện và trình tự thủ tục tiếp nhận và giải quyết tố cáo Mục tiêu của những quy định này là khôi phục quyền và lợi ích hợp pháp của công dân bị xâm phạm do các quyết định và hành vi hành chính liên quan đến đất đai từ các cơ quan quản lý nhà nước.

1.2.2 Cơ sở ban hành pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

● Cơ sở về chính trị

Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phục vụ và bảo vệ quyền lợi của nhân dân Pháp luật về tố cáo thể hiện bản chất dân chủ, tập trung vào việc bảo vệ quyền con người và quyền công dân trong mối quan hệ với các cơ quan công quyền Quyền tố cáo được công nhận là một trong những quyền cơ bản của công dân, như quy định tại Điều 74 của Hiến pháp 1992.

Công dân có quyền khiếu nại và tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc cá nhân nào đó.

Quy định này đã được Hiến pháp 2013 sửa đổi bổ sung tại Điều 30 cụ thể:

Mọi người có quyền khiếu nại và tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, hoặc cá nhân có thẩm quyền.

Theo quy định hiện hành, tố cáo không chỉ là quyền Hiến định của công dân Việt Nam mà còn được công nhận là quyền con người, được tôn trọng và bảo vệ Tố cáo là một phương thức quan trọng để thực hiện quyền tự do, dân chủ, góp phần giải quyết các vấn đề xã hội và giảm bức xúc trong nhân dân Đồng thời, đây cũng là cách thức để nhân dân thực hiện quyền kiểm tra, giám sát và quyền làm chủ của mình.

Tố cáo đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tổ chức và cá nhân, đồng thời đảm bảo pháp luật được thực thi nghiêm minh Điều này góp phần vào việc xây dựng nhà nước pháp quyền và duy trì pháp chế xã hội chủ nghĩa.

● Cơ sở về kinh tế

Việt Nam đã trải qua nhiều thay đổi lớn, đặc biệt là trong tư duy kinh tế, chuyển từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Sự chuyển đổi này đã tạo ra khung pháp lý mới, thuận lợi cho việc phát triển nền kinh tế thị trường và làm gia tăng giá trị của đất đai, dẫn đến các tranh chấp ngày càng gay gắt Nguyên nhân chính của những tố cáo trong lĩnh vực đất đai thường xuất phát từ các hành vi và quyết định trái pháp luật của cơ quan nhà nước, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

- Vi phạm quy định về hồ sơ và mốc địa giới hành chính;

- Vi phạm quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất;

- Vi phạm quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất;

- Vi phạm quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư;

- Vi phạm quy định về trưng dụng đất;

- Vi phạm quy định về quản lý đất do được Nhà nước giao để quản lý;

- Vi phạm quy định về thực hiện trình tự, thủ tục hành chính trong quản lý và sử dụng đất.

Các hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý đất đai không chỉ gây thiệt hại cho Nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế của người dân Vì vậy, cần thiết phải giải quyết triệt để các tố cáo của nhân dân về những hành vi trái pháp luật của các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan đến quản lý nhà nước về đất đai.

● Cơ sở về xã hội

Các giá trị xã hội mà nhân loại hướng tới ngày nay bao gồm dân chủ, công bằng xã hội, quyền con người và quyền công dân, cùng với việc xây dựng các quan hệ xã hội lành mạnh Để đạt được những giá trị này, nhà nước cần có những chính sách xã hội hiệu quả Pháp luật không chỉ là biểu hiện quan trọng mà còn là phương tiện thực hiện các mục tiêu xã hội Mục tiêu của Nhà nước là xây dựng một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng và văn minh, nơi mọi người có cuộc sống ấm no, tự do và hạnh phúc Việc ban hành pháp luật về tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, tạo điều kiện cho người dân thực hiện quyền tố cáo và đấu tranh chống lại các hành vi trái pháp luật, nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình Thực hiện quyền tố cáo là cách thức quan trọng để người dân tham gia vào quản lý nhà nước và phát huy dân chủ trong xã hội.

1.2.3 Lịch sử hình thành và phát triển pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Từ thời kỳ phong kiến, các vị vua hiền đức ở Việt Nam đã đặt dân tộc làm trung tâm trong việc xây dựng đất nước vững mạnh Trong các triều đại Lý, Trần và Lê, họ đã triển khai nhiều kế sách nhằm huy động sức mạnh của nhân dân, đồng thời tôn trọng và lắng nghe nguyện vọng chính đáng của họ.

Trong lịch sử Việt Nam, nhiều tư tưởng bảo vệ quyền lợi của nhân dân đã được thể hiện qua các bộ luật quan trọng Những bộ luật tiêu biểu bao gồm Bộ luật Hình thư năm 1042, được xem là bộ luật đầu tiên; Bộ quốc triều hình luật thời Trần năm 1341; Bộ luật Hồng Đức thời Lê năm 1483; và Bộ luật Gia Long thời Nguyễn năm 1815.

Dưới thời kỳ nhà Lý, theo Đại Việt sử ký toàn thư, đã xuất hiện nhiều phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả để người dân công khai bày tỏ nỗi oan khuất của mình Nhà vua đã cho xây dựng hai lầu chuông ở hai bên thềm rồng, cho phép người dân đánh chuông khi có việc kiện tụng Vào năm 1158, vua Lý Anh Tông đã ra lệnh đặt một cái hòm ở giữa sân để người dân có thể bỏ thư trình bày nguyện vọng của mình.

Lịch sử Việt Nam qua các triều đại thịnh vượng cho thấy tầm quan trọng của việc tiếp nhận và giải quyết tố cáo từ nhân dân, đặc biệt là trong lĩnh vực đất đai Việc này không chỉ phản ánh nhu cầu thiết yếu của xã hội mà còn góp phần xây dựng sự công bằng và minh bạch trong quản lý tài nguyên.

Trọng dân, vì dân là nền tảng tư tưởng của các vị vua anh minh, hiền tài, đảm bảo sự ổn định và phát triển của triều đình Để trị nước hiệu quả, cần phải tạo niềm tin nơi dân, vì chỉ khi dân tin tưởng thì triều chính mới vững bền Những quan điểm và tư tưởng này vẫn giữ nguyên giá trị cho đến ngày nay.

● Giai đoạn từ năm 1945 đến 1980

Trong thời kỳ này, việc tố cáo và giải quyết tố cáo được coi trọng đặc biệt, với sự quan tâm từ chính phủ ngay từ khi thành lập nước Đây được xác định là một trong những nhiệm vụ ưu tiên của nhà nước dân chủ nhân dân Ngày 23/11/1945, Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số 64/SL để thành lập Ban Thanh tra đặc biệt, giao trọng trách cho cơ quan này trong việc giải quyết các vấn đề tố cáo.

Nội dung pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

tố cáo a/ Về quyền và nghĩa vụ của người tố cáo

Theo Khoản 1 Điều 205 Luật Đất đai 2013, mọi công dân đều có quyền tố cáo các vi phạm pháp luật liên quan đến quản lý và sử dụng đất đai Điều này cho phép cá nhân thông báo với cơ quan, tổ chức có thẩm quyền về những hành vi trái pháp luật gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước và quyền lợi hợp pháp của công dân Để thực hiện quyền tố cáo hiệu quả, Khoản Điều 9 Luật Tố cáo 2018 quy định rõ quyền của người tố cáo, bao gồm bảo đảm bí mật thông tin cá nhân, nhận thông báo về tình trạng xử lý tố cáo, và quyền yêu cầu các biện pháp bảo vệ Người tố cáo cũng có quyền tiếp tục tố cáo nếu thấy việc giải quyết không đúng pháp luật hoặc rút tố cáo khi cần thiết, đồng thời có thể nhận khen thưởng hoặc bồi thường thiệt hại theo quy định.

Ngoài ra, song song với quyền được tố cáo của công dân Khoản 2 Điều 9 Luật

Theo quy định của Luật Tố cáo 2018, người tố cáo có nghĩa vụ cung cấp thông tin cá nhân, trình bày trung thực về nội dung tố cáo, và cung cấp tài liệu liên quan Họ cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung tố cáo, hợp tác với cơ quan giải quyết khi có yêu cầu, và bồi thường thiệt hại nếu có hành vi tố cáo sai sự thật.

Luật Tố cáo 2018 bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tố cáo, quy định rõ các quyền như được thông báo về nội dung tố cáo, giải trình và cung cấp chứng cứ để chứng minh tính đúng đắn của mình, cũng như quyền yêu cầu xử lý những tố cáo sai sự thật Người bị tố cáo cần tuân thủ nghĩa vụ như có mặt khi được yêu cầu, cung cấp thông tin liên quan và chấp hành quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền Đồng thời, người giải quyết tố cáo cũng có quyền yêu cầu thông tin từ cả hai bên, tiến hành xác minh và kết luận nội dung tố cáo, nhằm đảm bảo quy trình giải quyết tố cáo hiệu quả và công bằng.

Người giải quyết tố cáo đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính công bằng và khách quan trong quá trình xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến quản lý và sử dụng đất Họ có nghĩa vụ phải đảm bảo tính trung thực và đúng pháp luật, đồng thời áp dụng các biện pháp bảo vệ người tố cáo và không tiết lộ thông tin liên quan đến vụ việc Bên cạnh đó, họ cần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị tố cáo cho đến khi có kết luận cuối cùng Người giải quyết tố cáo cũng phải thông báo cho cả hai bên về tình trạng của vụ việc, bao gồm việc thụ lý, chuyển giao, gia hạn, đình chỉ, hoặc kết thúc giải quyết tố cáo Cuối cùng, họ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình và bồi thường thiệt hại nếu có hành vi giải quyết tố cáo trái pháp luật.

1.3.2 Thẩm quyền giải quyết tố cáo

Luật Tố cáo năm 2018 quy định thẩm quyền giải quyết tố cáo từ Điều 12 đến Điều 21, áp dụng cho lĩnh vực đất đai và các cơ quan quản lý cán bộ, công chức Các cơ quan này bao gồm: Cơ quan quản lý hành chính nhà nước, các cơ quan khác của nhà nước như Viện Kiểm sát, Tòa án, Kiểm toán, HĐND, cùng với đơn vị sự nghiệp công lập và tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội Ngoài ra, người đứng đầu cơ quan quản lý trực tiếp người được giao nhiệm vụ công vụ, không phải là cán bộ, công chức, viên chức cũng có thẩm quyền giải quyết tố cáo.

Ngoài ra, đối với tố cáo, việc xác định thẩm quyền phải căn cứ vào các nguyên tắc được quy định tại Điều 12 Luật Tố cáo năm 2018, cụ thể:

Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức là quyền lợi của công dân Người đứng đầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền có trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết các tố cáo này một cách nghiêm túc và minh bạch Việc xử lý kịp thời các hành vi vi phạm không chỉ bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức thuộc thẩm quyền quản lý là trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức Người đứng đầu sẽ chủ trì giải quyết các tố cáo này, đồng thời phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan để xử lý hiệu quả.

Người đứng đầu cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận và xử lý tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức, ngay cả khi họ đã chuyển sang cơ quan khác hoặc không còn giữ chức vụ này.

4 Khoản 2, Điều 11, Luật Tố cáo 2018. phạm pháp luật chủ trì giải quyết; người đứng đầu cơ quan, tổ chức có liên quan phối hợp giải quyết.

Người dân có quyền tố cáo cán bộ, công chức, viên chức thuộc các cơ quan, tổ chức đã thực hiện hợp nhất, sáp nhập, chia, tách Việc giải quyết tố cáo sẽ do người đứng đầu cơ quan, tổ chức sau khi hợp nhất, sáp nhập, chia, tách chủ trì, cùng với sự phối hợp của người đứng đầu các cơ quan, tổ chức liên quan.

Cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan, tổ chức đã bị giải thể có thể bị tố cáo, và người đứng đầu cơ quan, tổ chức đó sẽ là người giải quyết các khiếu nại trước khi cơ quan, tổ chức bị giải thể.

Tố cáo cơ quan, tổ chức liên quan đến việc thực hiện nhiệm vụ và công vụ là quyền của công dân, nhằm yêu cầu người đứng đầu cơ quan, tổ chức cấp trên trực tiếp giải quyết các vấn đề phát sinh Việc này không chỉ giúp nâng cao trách nhiệm của các cơ quan mà còn đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình thực thi công vụ.

1.3.3 Hình thức tố cáo, tiếp nhận, xử lý ban đầu thông tin tố cáo

Thứ nhất, về hình thức tố cáo

Theo Điều 22 của Luật Tố cáo 2018, việc tố cáo có thể thực hiện dưới hai hình thức: nộp đơn tố cáo hoặc trình bày trực tiếp tại cơ quan, tổ chức có thẩm quyền Điều này áp dụng cho cả lĩnh vực đất đai.

Thứ ba, về tiếp nhận tố cáo

Điều 23 Luật Tố cáo 2018 quy định hai hình thức tố cáo và hai phương thức tiếp nhận tố cáo tương ứng.

Khi nộp đơn tố cáo, người tố cáo cần ghi rõ ngày, tháng, năm, họ tên, địa chỉ, và cách thức liên hệ Đơn cũng phải nêu rõ hành vi vi phạm pháp luật, tên người bị tố cáo, và các thông tin liên quan Nếu có nhiều người cùng tố cáo, cần ghi rõ thông tin của từng người và tên người đại diện Cuối cùng, người tố cáo phải ký tên hoặc điểm chỉ vào đơn.

Khi người tố cáo đến nộp đơn trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền, người tiếp nhận sẽ hướng dẫn họ viết đơn hoặc ghi lại nội dung tố cáo và yêu cầu ký tên hoặc điểm chỉ xác nhận Nội dung tố cáo phải tuân thủ quy định tại khoản 1 Điều 23 Luật Tố cáo Nếu có nhiều người cùng tố cáo về một vấn đề, người tiếp nhận sẽ hướng dẫn họ cử đại diện để viết đơn và yêu cầu tất cả ký tên hoặc điểm chỉ xác nhận vào văn bản.

Thực trạng pháp luật điều chỉnh về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

2.1.1 Thực trạng pháp luật điều chỉnh về quyền và nghĩa vụ của người tố cáo, người bị tố cáo, người giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

● Về quyền và nghĩa vụ của người tố cáo

Tố cáo là quyền cơ bản của công dân được ghi nhận trong Hiến pháp, giúp công dân đấu tranh chống tiêu cực và hỗ trợ các cơ quan nhà nước phát hiện vi phạm pháp luật Để đảm bảo quyền tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý đất đai, Luật tố cáo 2018 đã quy định rõ quyền của người tố cáo, bao gồm bảo đảm bí mật thông tin cá nhân, thông báo về tiến trình xử lý tố cáo, quyền tiếp tục tố cáo nếu thấy việc giải quyết không đúng pháp luật, rút tố cáo, và đề nghị biện pháp bảo vệ Người tố cáo còn có quyền được khen thưởng hoặc bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.

Người tố cáo có trách nhiệm cung cấp thông tin cá nhân theo quy định tại Điều 23 của Luật tố cáo 2018, trình bày trung thực về nội dung tố cáo và cung cấp tài liệu liên quan Họ cũng phải chịu trách nhiệm pháp lý về nội dung tố cáo, hợp tác với người giải quyết khi có yêu cầu và bồi thường thiệt hại do hành vi tố cáo sai sự thật gây ra.

Luật tố cáo 2018 đã bổ sung quyền khiếu nại quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền cho người bị tố cáo, đồng thời yêu cầu họ phải có mặt để làm việc theo yêu cầu của người giải quyết tố cáo Những bổ sung này không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người bị tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, mà còn thúc đẩy sự hợp tác cần thiết trong quá trình giải quyết các vụ việc tố cáo liên quan đến đất đai, tránh tình trạng xử lý oan sai hoặc không đúng mức độ hành vi.

Luật tố cáo hiện hành đã quy định quyền và nghĩa vụ của người tố cáo, nhưng vẫn chưa tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong việc thực hiện quyền này Các hình thức tố cáo cũng chưa được ghi nhận đầy đủ, dẫn đến việc thiếu cơ chế khuyến khích người dân thông báo về các hành vi vi phạm pháp luật Đặc biệt, Luật tố cáo 2018 chưa nêu rõ rằng công dân có thể sử dụng nhiều hình thức khác nhau như gửi đơn, tố cáo trực tiếp, qua điện thoại, mạng thông tin điện tử, và các hình thức khác theo quy định của pháp luật khi báo cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.

Trong thực tiễn giải quyết tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, nhiều chuyên gia cho rằng chỉ có công dân, cá nhân mới có quyền tố cáo Các Luật tố cáo không công nhận tố cáo từ pháp nhân, tuy nhiên, các cơ quan hành chính vẫn tiếp nhận nhiều đơn tố cáo đứng tên tổ chức, dẫn đến khó khăn trong việc xử lý.

● Về quyền và nghĩa vụ của người bị tố cáo

Theo Khoản 2, Điều 10 Luật Tố cáo năm 2018, người bị tố cáo có những nghĩa vụ quan trọng như: giải trình về hành vi bị tố cáo, cung cấp thông tin và tài liệu liên quan khi có yêu cầu từ cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền, chấp hành nghiêm chỉnh quyết định xử lý theo kết luận của cơ quan có thẩm quyền, và bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật gây ra.

Luật Tố cáo năm 2018 mở rộng quyền lợi cho người bị tố cáo, bao gồm việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho họ trước khi có kết luận về nội dung tố cáo Người bị tố cáo có quyền khiếu nại quyết định xử lý của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền Đồng thời, họ cũng có nghĩa vụ phải có mặt để làm việc theo yêu cầu của người giải quyết tố cáo Những quy định này nhằm đảm bảo quy trình giải quyết tố cáo diễn ra kịp thời, ngăn chặn tình trạng trì hoãn và kéo dài thời gian giải quyết, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai.

● Về quyền và nghĩa vụ của người giải quyết tố cáo

Luật Tố cáo năm 2018, kế thừa từ Luật Tố cáo năm 2011, quy định rõ quyền hạn của người giải quyết tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai Cụ thể, họ có quyền yêu cầu người tố cáo cung cấp thông tin và tài liệu liên quan đến nội dung tố cáo, cũng như yêu cầu người bị tố cáo giải trình về hành vi bị cáo buộc Ngoài ra, họ có thể đề nghị các cơ quan, tổ chức và cá nhân khác cung cấp thông tin liên quan, tiến hành các biện pháp xác minh và thu thập tài liệu cần thiết Người giải quyết cũng có quyền áp dụng các biện pháp pháp lý để ngăn chặn hành vi vi phạm và kết luận nội dung tố cáo, xử lý kết quả theo thẩm quyền hoặc kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định pháp luật.

Theo Luật Tố cáo năm 2018, người giải quyết tố cáo về đất đai có nghĩa vụ đảm bảo tính khách quan, trung thực và tuân thủ pháp luật trong quá trình giải quyết Họ phải áp dụng các biện pháp bảo vệ cần thiết cho người tố cáo hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền thực hiện Ngoài ra, người giải quyết không được tiết lộ thông tin liên quan đến vụ việc và phải bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người bị tố cáo cho đến khi có kết luận Họ cũng phải chịu trách nhiệm pháp lý về quyết định của mình và bồi thường thiệt hại nếu hành vi giải quyết tố cáo vi phạm pháp luật.

2.1.2 Thực trạng pháp luật điều chỉnh về thẩm quyền giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Luật tố cáo hiện hành đã xác định giải quyết tố cáo là nhiệm vụ quản lý của Thủ trưởng các cơ quan nhà nước, với sự hỗ trợ từ các tổ chức Thanh tra nhà nước So với trước đây, thẩm quyền giải quyết khiếu nại và tố cáo đã có sự thay đổi cơ bản; Thanh tra nhà nước không còn là cấp giải quyết mà tập trung vào việc thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật và hỗ trợ Thủ trưởng trong việc xử lý khiếu nại, tố cáo.

Thẩm quyền giải quyết tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, đã được sửa đổi và bổ sung liên tục nhằm hoàn thiện pháp luật về khiếu nại, tố cáo Chế định này phản ánh sự phức tạp trong cơ chế giải quyết tố cáo và hiệu lực quản lý nhà nước Trước đây, pháp luật không quy định rõ nguyên tắc xác định thẩm quyền giải quyết đối với nhiều trường hợp cụ thể liên quan đến cán bộ, công chức, viên chức thuộc các cơ quan khác nhau hoặc đã chuyển công tác Điều này đã dẫn đến khó khăn trong việc tiếp nhận và xử lý tố cáo Luật Tố cáo 2018 đã bổ sung các nguyên tắc xác định thẩm quyền nhằm khắc phục những hạn chế này, đáp ứng nhu cầu giải quyết tố cáo về đất đai trong tương lai.

2.1.3 Thực trạng pháp luật điều chỉnh về hình thức tố cáo, tiếp nhận, xử lý ban đầu thông tin tố cáo trong lĩnh vực đất đai

● Về hình thức tố cáo

Theo Luật Tố cáo 2018, việc tố cáo được thực hiện dưới hai hình thức: đơn tố cáo và tố cáo trực tiếp Tuy nhiên, sự hạn chế này đang gây tranh cãi, bởi công nghệ thông tin đã trở nên phổ biến trong quản lý nhà nước Nhiều tố cáo qua phương tiện điện tử và mạng xã hội chưa được công nhận nhưng đã góp phần quan trọng trong việc chống tham nhũng và vi phạm pháp luật Do đó, không nên chỉ giới hạn hình thức tố cáo bằng văn bản giấy và gặp mặt trực tiếp Thực tế cho thấy, dù bằng hình thức nào, cơ quan có thẩm quyền vẫn cần xác định rõ thông tin của người tố cáo và nội dung tố cáo phải có cơ sở để xử lý Vì vậy, cần bổ sung hình thức tố cáo qua fax, email, và điện thoại, cùng với quy trình tiếp nhận tố cáo chặt chẽ hơn để đảm bảo tính khả thi.

● Về tiếp nhận, xử lý ban đầu thông tin tố cáo

Khiếu nại và tố cáo là quyền cơ bản của công dân, đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai để bảo vệ lợi ích quốc gia và quyền lợi hợp pháp của cá nhân, tổ chức Tuy nhiên, một số cá nhân đã lợi dụng quyền này để gửi đơn tố cáo nặc danh, sai sự thật, gây khó khăn cho các cơ quan hành chính trong việc xử lý thông tin Thực tế cho thấy 66% tố cáo là sai, trong khi Luật tố cáo chưa quy định rõ trách nhiệm đối với hành vi tố cáo sai sự thật, dẫn đến việc thiếu cơ chế xử lý hiệu quả Sự thiếu sót này không chỉ làm gia tăng khối lượng công việc cho các cơ quan chức năng mà còn là nguyên nhân dẫn đến tình trạng tố cáo kéo dài và vượt cấp.

2.1.4 Thực trạng pháp luật điều chỉnh về trình tự, thủ tục giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Các quy định về trình tự và thủ tục giải quyết tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, ngày càng được cụ thể hóa Pháp luật yêu cầu các cơ quan nhà nước thực hiện quy trình giải quyết tố cáo theo các quy định nghiệp vụ chặt chẽ Việc này bao gồm tổ chức tiếp công dân, xử lý đơn thư tố cáo, thời hạn thụ lý và giải quyết, cũng như quá trình thẩm tra, xác minh và ra quyết định giải quyết tố cáo, đảm bảo tính đúng sai của vụ việc.

Theo Khoản 1 Điều 31 Luật Tố cáo 2018, quy trình giải quyết tố cáo có thể dẫn đến tình trạng “vừa đá bóng, vừa thổi còi” do sự bảo thủ và tiêu cực trong nội bộ, khi người giải quyết chỉ chú trọng đến nhiệm vụ của ngành mình mà không quan tâm đến trách nhiệm giải quyết tố cáo Quy trình từ tiếp nhận đơn thư đến ra kết quả giải quyết thường kéo dài và phức tạp, dẫn đến việc nhiều vụ việc không được giải quyết kịp thời, vi phạm thời hạn theo quy định Đặc biệt, trong các vụ tố cáo liên quan đến đất đai, tình trạng chuyển vòng vo giữa các cơ quan vẫn diễn ra, khiến nhiều đơn tố cáo không được giải quyết một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Tổng quan tình hình và các nhân tố ảnh hưởng đến pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại địa bàn huyện Bình Giang

và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại địa bàn huyện Bình Giang

2.2.1 Tổng quan tình hình kinh tế - xã hội của huyện Bình Giang

Bình Giang là huyện thuộc phía tây nam tỉnh Hải Dương, Việt Nam, nằm giáp ranh với huyện Ân Thi và thị xã Mỹ Hào ở phía tây, huyện Thanh Miện ở phía nam, huyện Cẩm Giàng ở phía bắc, và huyện Gia Lộc ở phía đông Huyện Bình Giang được bao bọc bởi các dòng sông, với sông Kẻ Sặt ở phía bắc, sông Đình Hào ở phía đông, sông Cửu An ở phía tây, và sông Cầu Lâm, Cầu Cốc ở phía nam.

Về đặc điểm tự nhiên, dân số: Bình Giang là một trong 12 huyện thuộc tỉnh Hải

Huyện Bình Giang, nằm cách thành phố Hải Dương 20 km, có diện tích 10.478,72 ha và dân số khoảng 105.535 người vào năm 2011 Khu vực này được kết nối bởi quốc lộ 5 và quốc lộ 38, bao gồm 1 thị trấn và 17 xã.

Bình Giang là huyện nông nghiệp với tiềm năng kinh tế lớn, hiện đang tích cực phát triển dịch vụ, thương mại và công nghiệp để thúc đẩy tăng trưởng.

2015 thu ngân sách trên địa bàn huyện đạt 140 tỷ 391 triệu đồng (đạt 158,1% so với

Tỉnh KH đạt 150,6% kế hoạch đề ra, với tốc độ tăng trưởng kinh tế 9,7% so với năm 2014 Sản xuất nông nghiệp tăng 0,2%, trong khi giá trị sản xuất công nghiệp cũng có sự cải thiện đáng kể.

Trong năm qua, ngành xây dựng ghi nhận mức tăng trưởng 13,5%, trong khi giá trị thương mại dịch vụ tăng 11,3% Cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch tích cực với tỷ lệ nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng và thương mại dịch vụ lần lượt đạt 20,9%, 43,7% và 35,4% Đặc biệt, thu nhập bình quân đầu người đạt 30 triệu đồng mỗi năm.

2.2.2 Tình hình quản lý đất đai tại huyện Bình Giang

Tính đến năm 2016, huyện Bình Giang có tổng diện tích đất tự nhiên là 10.614,50 ha, bao gồm 7.386,65 ha đất nông nghiệp (gồm đất trồng lúa, cây hàng năm, cây lâu năm, nuôi trồng thủy sản và các loại đất nông nghiệp khác) và 3.220,65 ha đất phi nông nghiệp (bao gồm đất quốc phòng, an ninh, khu công nghiệp, thương mại, dịch vụ, cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, phát triển hạ tầng và đất có di tích lịch sử - văn hóa) Ngoài ra, còn 7,20 ha đất chưa sử dụng.

Theo kế hoạch đầu tư công năm 2020, huyện Bình Giang có 12 dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu dân cư tại 11 xã, thị trấn, với tổng diện tích 26,75 ha và tổng mức đầu tư dự kiến 250,576 tỷ đồng Huyện cũng đã được tỉnh chấp thuận nghiên cứu 02 khu công nghiệp: Khu công nghiệp Kinh Bắc (802,27 ha) và Khu công nghiệp Phúc Điền mở rộng giai đoạn I và II (514,57 ha), cùng với một số dự án khu đô thị và khu đô thị sinh thái khác.

Công tác quản lý đất đai theo quy hoạch và kế hoạch ngày càng được cải thiện, góp phần vào việc sử dụng đất hợp lý và hiệu quả Quy hoạch sử dụng đất đã tuân thủ các nguyên tắc pháp luật, khai thác hợp lý diện tích đất chưa sử dụng, bảo đảm cân bằng hệ sinh thái và bảo vệ môi trường Tuy nhiên, còn tồn tại những hạn chế như chất lượng dự báo nhu cầu quỹ đất cho phát triển chưa khoa học và hiệu quả, tình trạng bất ổn của thị trường bất động sản dẫn đến thiếu thừa quỹ đất, và quy hoạch chưa tính toán đầy đủ về hiệu quả kinh tế - xã hội, môi trường Việc lấy ý kiến và công bố quy hoạch còn mang tính hình thức, chưa tăng cường giám sát của nhân dân, gây ra tình trạng tiêu cực trong quản lý đất đai.

2.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại địa bàn huyện Bình Giang

Yếu tố chính trị đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và thực thi pháp luật, theo học thuyết Mác - Lênin Pháp luật không chỉ phản ánh ý chí của giai cấp thống trị mà còn là công cụ quản lý thiết yếu của Đảng và Nhà nước Hoạt động giải quyết tố cáo là cách hiện thực hóa ý chí nhà nước vào thực tiễn, và để đạt được kết quả tốt, cần có điều kiện chính trị ổn định Nếu tình hình chính trị không ổn định hoặc đường lối của Đảng thiếu minh bạch, sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến công tác giải quyết tố cáo Tuy nhiên, hiện nay, với sự công khai và minh bạch trong các điều kiện chính trị, quyền lợi của người dân được đảm bảo, hệ thống chính trị xã hội ngày càng được củng cố, đã góp phần vào những chuyển biến tích cực trong công tác giải quyết tố cáo.

Thứ hai, yếu tố lịch sử, văn hóa Người Việt Nam có truyền thống trọng tình

Trọng Nghĩa trong quan hệ dòng họ đã hình thành từ lối sống và tập quán lâu đời, tạo nên sự đoàn kết và tương trợ giữa các thành viên, góp phần xây dựng giá trị tinh thần cho cộng đồng Điều này thúc đẩy các cá nhân trong việc giải quyết tố cáo và thực hiện pháp luật một cách tích cực và nhiệt tình, đặc biệt là trong mối quan hệ với người thân và hàng xóm Tuy nhiên, tâm lý trọng tình, trọng nghĩa cũng dẫn đến những vấn đề trong quá trình giải quyết tố cáo về đất đai, khiến cho sự minh bạch và công bằng chưa được đảm bảo.

Yếu tố pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc thể chế hóa đường lối và chính sách của Đảng, đồng thời là công cụ giúp nhà nước quản lý kinh tế, xã hội và phát huy quyền làm chủ của nhân dân Qua việc giải quyết tố cáo, các quan hệ xã hội được Nhà nước điều chỉnh theo các mục tiêu đã đề ra Sự hoàn thiện của hệ thống pháp luật tố cáo được thể hiện qua các tiêu chí như tính toàn diện, đồng bộ, khả thi và trình độ kỹ thuật lập pháp.

Yếu tố kinh tế - xã hội đóng vai trò quyết định trong mối quan hệ giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng theo học thuyết Mác Pháp luật phải được hình thành và phát triển dựa trên nền tảng của kinh tế - xã hội, phản ánh trình độ phát triển của chúng Quá trình giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai chịu ảnh hưởng lớn từ sự phát triển kinh tế và xã hội; khi kinh tế phát triển và đời sống vật chất được nâng cao, pháp luật mới có điều kiện thực thi hiệu quả Sự tiến bộ trong văn hóa, xã hội và giáo dục cũng góp phần nâng cao dân trí và tư duy pháp lý của người dân.

Yếu tố ý thức pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu vi phạm pháp luật trong lĩnh vực đất đai, đặc biệt là trình độ hiểu biết và sự tôn trọng pháp luật của các chủ thể Trong quá trình giải quyết tố cáo, ý thức pháp luật của cả người giải quyết và công dân tố cáo có ảnh hưởng lớn Để nâng cao ý thức pháp luật và văn hóa pháp lý của cán bộ, công tác phổ biến, tuyên truyền và giáo dục pháp luật cần được chú trọng, đồng thời chất lượng của pháp luật cũng phải được cải thiện Sự liên kết giữa việc hoàn thiện và áp dụng pháp luật là cần thiết để giải quyết các vấn đề xã hội Do đó, trong bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền, việc áp dụng pháp luật trong giải quyết tố cáo về đất đai không chỉ cần một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh mà còn phải đảm bảo chất lượng và hiệu quả trong thực thi.

Thực tiễn thực hiện các quy định của pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo

2.3.1 Thực tiễn thực hiện các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của người tố cáo, người bị tố cáo, người giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Huyện Bình Giang, nằm ở phía Tây Nam tỉnh Hải Dương, đang tích cực phát triển với các dự án đầu tư vào xây dựng nông thôn mới Từ năm 2017 đến 2019, Thanh tra huyện đã đạt nhiều thành tựu trong việc giải quyết tố cáo, với hầu hết các đơn thư liên quan đến đất đai được xử lý, tình hình chính trị và an ninh xã hội ổn định Tuy nhiên, số lượng đơn tố cáo trong lĩnh vực đất đai vẫn chiếm tỷ lệ lớn và không có dấu hiệu giảm, cho thấy việc giải quyết chưa thực sự hiệu quả và chưa đáp ứng nhu cầu thực tiễn Một trong những nguyên nhân chính là do pháp luật về tố cáo còn nhiều hạn chế, với nhiều quy định thiếu cụ thể, cùng với năng lực thực hiện và ý thức trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc giải quyết tố cáo còn hạn chế.

Trong những năm gần đây, huyện Bình Giang đã chú trọng công tác tiếp công dân và giải quyết tố cáo, đồng thời đa dạng hóa hình thức tuyên truyền để nhân dân chấp hành tốt chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước Điều này đã giúp tình hình đơn thư tố cáo được giải quyết kịp thời và ngăn chặn điểm nóng UBND huyện xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, tăng cường lãnh đạo trong công tác tiếp dân Giai đoạn 2017 - 2019, do sự phát triển kinh tế - xã hội và thị trường bất động sản, đã dẫn đến nhiều đơn thư tố cáo về đất đai Theo thống kê, trong 3 năm, đã có 262 lượt tiếp công dân với 323 người, trong đó 94% nội dung kiến nghị liên quan đến đất đai Các vụ việc chủ yếu liên quan đến cán bộ vi phạm trong thu hồi đất Đáng chú ý, số lượng đoàn đông người khiếu kiện đã giảm dần, đặc biệt năm 2019 không có đơn thư khiếu kiện đông người, góp phần giữ ổn định tình hình chính trị tại huyện.

Thông qua hoạt động tố cáo, quyền của công dân được phát huy tối đa khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật Các cơ quan tiếp nhận đơn tố cáo đã thực hiện tốt nhiệm vụ bảo đảm quyền lợi cho người tố cáo, như bảo mật thông tin cá nhân và thông báo về tình trạng giải quyết tố cáo Việc tạo điều kiện cho người tố cáo rút đơn cũng như sự hợp tác giữa người tố cáo và người bị tố cáo trong việc cung cấp thông tin đã góp phần nâng cao tính chính xác của nội dung tố cáo Kết luận từ các cơ quan có thẩm quyền được chấp hành nghiêm chỉnh, nhờ vào sự khách quan và trung thực trong công tác giải quyết tố cáo của UBND huyện và Thanh tra huyện Bình Giang, giúp giảm tình trạng tố cáo đông người.

2.3.2 Thực tiễn thực hiện các quy định của pháp luật về thẩm quyền giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Trong giai đoạn 2017 - 2019, huyện Bình Giang đã tiếp nhận và xử lý 377/393 đơn thư khiếu nại, tố cáo, đạt tỷ lệ 96% Các đơn thư chủ yếu liên quan đến lĩnh vực đất đai và thường thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND các xã Do đó, Ban tiếp công dân huyện và Thanh tra huyện đã tham mưu UBND huyện chuyển đơn về xã để giải quyết Đặc biệt, trong năm 2018 và 2019, có 02 đơn tố cáo liên quan đến đất đai thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND huyện Bình Giang.

Công dân xã Thái Học đã gửi đơn tố cáo Chủ tịch xã và tập thể lãnh đạo UBND xã về những vi phạm trong quản lý đất đai và xây dựng công trình ao kè tại một số thôn Đồng thời, họ cũng chỉ ra việc phân công hợp đồng lao động trực tại bộ phận một cửa không đúng quy định.

Công dân khu 1 Thị trấn Kẻ Sặt đã gửi đơn tố cáo nguyên Chủ tịch UBND Thị trấn Kẻ Sặt nhiệm kỳ 1995-1999 vì đã bán 1.563 m2 đất và ao cạnh trường Đảng cũ cho công dân khu 3 với số tiền 43.000.000 đồng.

Các đơn khiếu nại và tố cáo tại huyện Bình Giang đã được xử lý đúng thẩm quyền, không xảy ra tình trạng vượt cấp, đảm bảo quyền lợi cho người dân và góp phần ổn định kinh tế - xã hội.

2.3.3 Thực tiễn thực hiện các quy định của pháp luật về hình thức tố cáo, tiếp nhận, xử lý ban đầu thông tin tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Trong thời gian qua, UBND huyện Bình Giang và Thanh tra huyện đã tổ chức tiếp nhận tố cáo tại Trụ sở tiếp công dân huyện, diễn ra thường xuyên vào tất cả các ngày làm việc trong tháng Để lắng nghe ý kiến của nhân dân, Chủ tịch UBND huyện đã thực hiện 24 buổi tiếp công dân định kỳ (2 ngày/tháng) trong 3 năm qua (2017-).

Trong năm 2019, UBND huyện Bình Giang đã tiếp 53 lượt công dân, thể hiện sự quan tâm đến lợi ích chính đáng của người dân bằng cách xem xét từng hoàn cảnh cụ thể Qua các buổi tiếp dân và việc lãnh đạo huyện đến tận nhà, nhiều vướng mắc của nhân dân đã được giải quyết, tạo sự đồng thuận sâu rộng Các cơ quan có thẩm quyền đã thực hiện đúng hạn trong việc xử lý thông tin tố cáo, với nhiều đơn tố cáo rõ ràng về hành vi vi phạm pháp luật được thụ lý ngay Đặc biệt, không có đơn nặc danh hay đơn tố cáo từ cơ quan báo chí có dấu hiệu tội phạm liên quan đến đất đai tại huyện Bình Giang.

2.3.4 Thực tiễn thực hiện các quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Luật đất đai năm 2013 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai, phù hợp với cơ chế thị trường tại Việt Nam Luật này cùng với các văn bản hướng dẫn đã được áp dụng thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước về đất đai, đồng thời giải quyết hiệu quả những khó khăn trong việc thực hiện quyền của người sử dụng đất, đặc biệt là tại huyện Bình Giang.

Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của chính quyền huyện ngày càng được thực hiện quyết liệt và tập trung hơn, với nhiều biện pháp tích cực nhằm nâng cao hiệu quả Các UBND xã đã tăng cường kiểm tra, thanh tra việc thực hiện chính sách pháp luật về đất đai Việc giải quyết đơn tố cáo được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định, đảm bảo kết quả kịp thời, khách quan và đúng pháp luật, từ đó tạo niềm tin cho nhân dân và hạn chế các vụ việc kéo dài Định kỳ, các cơ quan chức năng đánh giá và rút kinh nghiệm trong công tác giải quyết tố cáo về đất đai, nhằm thực hiện nghiêm pháp luật và hạn chế tiêu cực.

Trong năm 2017, UBND huyện đã chỉ đạo Thanh tra huyện giải quyết 02 đơn tố cáo về đất đai:

Công dân xã Bình Minh đã gửi đơn tố cáo ông Vũ Xuân Mỹ, nguyên trường thôn và Bí thư chi bộ thôn Bá Đông, liên quan đến 7 vấn đề trong hai thời kỳ, bao gồm các nội dung về thu chi kinh tế, quản lý đất đai và thực hiện chủ trương dồn ô, đổi thửa.

Công dân thôn Bình Cách, xã Bình Xuyên đã gửi đơn tố cáo với 10 nội dung liên quan đến việc cán bộ thôn vi phạm trong lĩnh vực thu chi kinh tế, xây dựng đường bê tông và giao đất trái thẩm quyền.

Năm 2018, UBND huyện đã trực tiếp thụ lý đơn của người dân dưới sự tham mưu của Thanh tra huyện, cụ thể:

Một số nhận xét và đánh giá về thực trạng pháp luật về tố cáo, giải quyết tố cáo và thực tiễn thực hiện pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Bình Giang

2.4.1 Đối với pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, tạo ra khung pháp lý cho công dân thực hiện quyền tố cáo, giúp các cơ quan có thẩm quyền phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức Sự hoàn thiện của pháp luật trong lĩnh vực này đã góp phần giải quyết triệt để các vụ việc tố cáo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Trong quá trình giải quyết tố cáo, đã phát hiện một số bất cập trong chính sách và pháp luật, đặc biệt là các quy định liên quan đến đất đai, nhà ở và quy trình tố cáo.

Trong những năm gần đây, chính sách bồi thường và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đã có nhiều cải cách tích cực, mang lại lợi ích cho người bị thu hồi Tuy nhiên, vẫn tồn tại những bất cập, như việc chậm trễ trong việc áp dụng Luật đất đai và các văn bản hướng dẫn, dẫn đến sự không đồng bộ và chồng chéo trong quy định Điều này khiến cho người hưởng chính sách sau có lợi hơn so với người hưởng trước, gây ra sự không công bằng Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng thường xuyên thay đổi, thiếu sự cụ thể và đơn giá bồi thường không đồng nhất giữa các địa phương Hơn nữa, mức hỗ trợ bồi thường cho các dự án của Nhà nước thường không tương xứng với giá thị trường, gây bức xúc trong cộng đồng.

Về các quy định về giải quyết tố cáo:

Luật hiện hành không quy định điểm dừng trong việc giải quyết tố cáo, đặc biệt là trong lĩnh vực đất đai Trình tự giải quyết tố cáo khác với khiếu nại, vì tố cáo liên quan đến việc cá nhân thông báo cho cơ quan có thẩm quyền về hành vi vi phạm pháp luật Nếu việc giải quyết không khách quan hoặc vi phạm pháp luật về quản lý đất đai vẫn tồn tại mà không được xử lý kịp thời, tố cáo sẽ tiếp tục được xem xét Do đó, Luật tố cáo 2018 không xác định điểm dừng trong quy trình giải quyết tố cáo.

Chất lượng tiếp công dân và công tác xử lý đơn thư hiện vẫn còn nhiều hạn chế, dẫn đến tình trạng đơn thư tố cáo bị chuyển vòng vo giữa các cơ quan Điều này khiến cho đơn thư của người tố cáo không được giải quyết kịp thời Quy trình từ tiếp nhận đơn thư đến khi có kết quả giải quyết tố cáo kéo dài, với nhiều thủ tục phức tạp, dẫn đến việc nhiều vụ việc bị xử lý chậm hơn so với thời gian quy định trong luật.

Một số cán bộ phụ trách tiếp dân và giải quyết tố cáo liên quan đến đất đai còn thiếu kinh nghiệm và năng lực Hơn nữa, sự biến động trong công tác tổ chức cũng gây ra nhiều khó khăn trong việc xử lý các tố cáo về đất đai.

2.4.2 Đối với phòng thanh tra huyện Bình Giang

Công tác giải quyết tố cáo của phòng thanh tra huyện Bình Giang ngày càng được thực hiện một cách quyết liệt và có trọng tâm hơn, với nhiều chủ trương và biện pháp tích cực nhằm nâng cao hiệu quả Đặc biệt, phòng đã chú trọng rà soát các chính sách và quy định liên quan đến quản lý đất đai, tài chính, đầu tư, xây dựng cơ bản và thực hiện chính sách xã hội, qua đó góp phần hạn chế phát sinh các khiếu kiện mới trên địa bàn huyện.

Công tác tiếp dân tại huyện Bình Giang đã được củng cố, với mối quan hệ phối hợp giữa trụ sở Tiếp công dân ngày càng được tăng cường, giúp hạn chế tình trạng chuyển đơn thư vòng vo và sai sót trong xử lý Phòng thanh tra huyện đã nỗ lực giải quyết tố cáo, đạt tỷ lệ cao trong việc xử lý các vụ việc Các xã cũng đã cố gắng giải quyết khối lượng lớn vụ việc mới phát sinh.

Công tác giải quyết tố cáo đã được cấp ủy chỉ đạo quyết liệt, với các cơ quan hành chính chủ động xây dựng chương trình tiếp công dân và giải quyết tố cáo cho các sự kiện chính trị quan trọng Sự tham gia tích cực của hệ thống chính trị và các tổ chức đoàn thể đã giúp giảm tình trạng tố cáo, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo an ninh trật tự Tuy nhiên, phòng thanh tra huyện Bình Giang vẫn gặp một số hạn chế trong việc tổ chức thực hiện công tác giải quyết tố cáo về đất đai.

Công tác thanh tra, kiểm tra về đất đai, đặc biệt là các dự án liên quan đến thu hồi và giao đất, chưa được thực hiện thường xuyên Điều này dẫn đến việc phát hiện và xử lý sai phạm không kịp thời, gây khó khăn trong việc giải quyết các vấn đề khi công dân tố cáo hoặc khi có thanh tra, kiểm tra.

Việc giải quyết các vụ việc còn chậm trễ, cùng với việc ban hành quyết định và kết luận chưa chính xác, thiếu tính khách quan, đã cho thấy sự chưa linh hoạt trong việc áp dụng cơ chế và chính sách Điều này dẫn đến việc xử lý các sai phạm không kịp thời.

- Việc xử lý đơn tố cáo nặc danh, mạo danh ở các xã còn khác nhau, còn nhầm lẫn giữa đơn và đơn tố cáo;

Khi xử lý vấn đề một cách nể nang và thiếu kiên quyết, đồng thời tập trung vào xử lý nội bộ mà không nghiêm khắc và công bằng, sẽ dẫn đến việc giảm sút lòng tin của người dân vào các cơ quan nhà nước.

Đội ngũ cán bộ tiếp công dân và xử lý đơn thư tố cáo đang gặp tình trạng quá tải, dẫn đến việc giải quyết chậm trễ Điều này đã làm gia tăng sự bức xúc của người tố cáo.

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ PHÁP LUẬT VỀ TỐ CÁO VÀ GIẢI QUYẾT TỐ CÁO TRONG

LĨNH VỰC ĐẤT ĐAI TẠI HUYỆN BÌNH GIANG

Quan điểm, định hướng hoàn thiện pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo

Đất đai là vấn đề phức tạp và nhạy cảm, ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế, chính trị và xã hội của đất nước Pháp luật về đất đai hiện còn nhiều nội dung không phù hợp, thiếu đồng bộ và mâu thuẫn với các quy định khác Việc tố cáo liên quan đến đất đai chủ yếu xuất phát từ việc thực thi chính sách và các hạn chế trong quy định pháp luật Do đó, cần thiết phải hoàn thiện pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên đất, đảm bảo tính dân chủ và minh bạch.

3.1.1 Hoàn thiện pháp luật về tố cáo hành chính và giải quyết tố cáo phải bảo đảm cơ chế cho công dân thực hiện quyền tố cáo

Nhà nước dân chủ và pháp luật dân chủ hiện nay được xem là công cụ quan trọng để bảo đảm quyền con người và quyền công dân Các văn bản pháp luật ghi nhận quyền con người, quyền công dân như điều kiện thiết yếu cho sự phát triển toàn diện và xây dựng xã hội dân chủ, công bằng, văn minh Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo được xây dựng dựa trên quyền và nghĩa vụ của công dân theo quy định của pháp luật chuyên ngành Quyền khiếu nại và tố cáo ra đời nhằm bảo vệ quyền và nghĩa vụ của các chủ thể trong các lĩnh vực của đời sống xã hội Do đó, pháp luật về khiếu nại và tố cáo cần được xác lập dựa trên các quy định về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

Quyền tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sự minh bạch và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước Khi người dân thực hiện quyền này bằng cách gửi đơn hoặc tố cáo trực tiếp, các cơ quan nhà nước mới có thể thực hiện thẩm quyền và trách nhiệm của mình một cách hiệu quả.

- Pháp luật tố cáo cần được hoàn thiện trên cơ sở quy định cụ thể quyền nghĩa vụ của các chủ thể.

Quyền tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân, cần được tôn trọng và thực hiện một cách cụ thể Việc bảo đảm quyền này không chỉ thể hiện sự tôn trọng đối với quyền con người mà còn góp phần vào việc duy trì công lý và minh bạch trong xã hội.

Việc hoàn thiện pháp luật tố cáo cần đảm bảo cơ sở pháp lý bảo vệ quyền cơ bản của công dân trong các lĩnh vực đời sống xã hội, thông qua cơ chế tố cáo và giải quyết tố cáo Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi cho người dân thực hiện quyền tố cáo trước cơ quan công quyền, ràng buộc trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền Ngoài ra, cần bảo vệ người tố cáo trước các hành vi trả thù, trù dập dưới mọi hình thức.

3.1.2 Hoàn thiện pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo phải bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của việc giải quyết các tố cáo trong lĩnh vực đất đai

Nâng cao hiệu quả giải quyết tố cáo hành chính là yêu cầu quan trọng trong việc hoàn thiện pháp luật về tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai Quá trình này cần xây dựng hệ thống quy định nhằm đảm bảo việc giải quyết tố cáo diễn ra nhanh chóng, khách quan, công bằng, minh bạch và đúng pháp luật Để đạt được kết quả cao nhất trong việc tố cáo và giải quyết tố cáo, quá trình hoàn thiện pháp luật cần đáp ứng các yêu cầu thiết yếu.

Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo cần đảm bảo tính nhanh chóng, khách quan, chính xác và đúng pháp luật Chỉ khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu này, pháp luật mới có thể tạo ra các quy định hiệu quả, phục vụ cho việc giải quyết các tố cáo của công dân.

Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo cần đảm bảo tính công khai, minh bạch trong quá trình xử lý Để đạt được điều này, quy trình và thủ tục giải quyết tố cáo phải rõ ràng, cụ thể và dễ hiểu, đồng thời các cơ quan nhà nước cần tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận các quy định pháp luật Các văn bản và quyết định liên quan đến việc giải quyết tố cáo cần được công khai và niêm yết rộng rãi, nhằm phát huy vai trò giám sát của nhân dân đối với các cơ quan nhà nước Qua đó, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc giải quyết và thi hành các quyết định xử lý tố cáo sẽ được nâng cao.

Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo cần đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, tuy nhiên, thực tế cho thấy một số vụ tố cáo chưa đúng do cán bộ, công chức thiếu hiểu biết pháp luật và ý thức trách nhiệm chưa cao Để khắc phục tình trạng này, cần xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình giải quyết tố cáo, đồng thời quy định các biện pháp xử lý đối với những người không thực hiện hoặc cố tình giải quyết sai pháp luật Hơn nữa, cần cụ thể hóa quy trình và thủ tục giải quyết tố cáo để tránh sự tùy tiện trong quá trình này.

3.1.3 Hoàn thiện pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo phải bảo đảm trách nhiệm của các cơ quan hành chính trong việc giải quyết tố cáo hành chính trong lĩnh vực đất đai

Giải quyết tố cáo về đất đai là trách nhiệm quan trọng của các cơ quan hành chính, nhằm đáp ứng nhanh chóng yêu cầu của nhân dân và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về lĩnh vực này Mặc dù đã có quy định rõ ràng về trách nhiệm của các cơ quan trong việc xử lý tố cáo, nhưng cần tăng cường hơn nữa trách nhiệm của họ để tránh tình trạng né tránh hoặc chối bỏ thẩm quyền giải quyết.

3.1.4 Hoàn thiện pháp luật về tố cáo hành chính và giải quyết tố cáo phải bảo đảm yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân trong lĩnh vực đất đai

Tố cáo và giải quyết tố cáo là vấn đề quan trọng được Đảng và Nhà nước chú trọng, thể hiện mối quan hệ giữa công dân và Nhà nước Việc hoàn thiện pháp luật về tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai, cần đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Để thực hiện cải cách hành chính và xây dựng Nhà nước pháp quyền, cần đảm bảo tính đồng bộ, toàn diện và phù hợp của hệ thống pháp luật trong việc hoàn thiện quy định về tố cáo và giải quyết tố cáo.

Pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân cũng như lợi ích của nhà nước Các quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc tố cáo cần được quy định một cách đầy đủ và thực tế, đảm bảo khả thi và phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.

Thứ hai, cần quy định cụ thể quyền hạn, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình giải quyết tố cáo.

Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo

3.2.1 Về quyền và nghĩa vụ của người tố cáo, người bị tố cáo, người giải quyết tố cáo

Cần mở rộng chủ thể của quyền tố cáo để bao gồm tổ chức và pháp nhân, nhằm phát huy sức mạnh tập thể trong việc giải quyết các khó khăn liên quan đến tố cáo, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai.

Luật tố cáo 2018 hiện chỉ quy định chung về trách nhiệm cung cấp thông tin và tài liệu của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong việc giải quyết tố cáo Tuy nhiên, vẫn còn thiếu quy định rõ ràng về trách nhiệm pháp lý đối với những chủ thể không thực hiện nghĩa vụ này.

Quá trình giải quyết tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức thường gặp khó khăn do sự chuyển giao vụ việc giữa các cơ quan tổ chức khác nhau Việc phối hợp giữa nhiều cơ quan là cần thiết, và thu thập thông tin để xác minh nội dung tố cáo đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác và tuân thủ quy định pháp luật Tuy nhiên, nhiều chủ thể có trách nhiệm không cung cấp thông tin, tài liệu cần thiết, ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết tố cáo Do đó, cần có các biện pháp xử lý cụ thể đối với những cá nhân hoặc tổ chức cố tình không thực hiện nghĩa vụ cung cấp thông tin khi được yêu cầu bởi cơ quan có thẩm quyền.

Theo Điều 65 Luật tố cáo 2018, người tố cáo và những người liên quan có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu vi phạm các quy định về tố cáo Họ cũng phải bồi thường nếu gây thiệt hại Mặc dù đã có quy định, việc thực hiện gặp khó khăn do thiếu hướng dẫn cụ thể về xử phạt Do đó, Chính phủ cần sớm ban hành Nghị định quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực tố cáo để xử lý các hành vi vi phạm, đặc biệt là những trường hợp lợi dụng quyền tố cáo gây rối an ninh và trật tự, làm ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan nhà nước.

Cần xây dựng quy định rõ ràng về trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền trong việc giải quyết tố cáo Nếu cơ quan tiếp nhận tố cáo không chuyển giao cho cơ quan có thẩm quyền hoặc không xử lý đúng thời hạn, người phụ trách sẽ bị cảnh cáo, kỷ luật, hoặc nghiêm trọng hơn là bị buộc thôi việc.

3.2.2 Về thẩm quyền giải quyết tố cáo

Pháp luật hiện hành không quy định rõ về thẩm quyền tố cáo khi cơ quan có thẩm quyền đang xem xét hoặc giải quyết tố cáo mà người bị tố cáo đã chuyển công tác Điều này tạo ra khó khăn lớn cho các cơ quan trong việc xác định thẩm quyền giải quyết các tố cáo.

Cần bổ sung nguyên tắc xác định thẩm quyền giải quyết tố cáo khi cơ quan có thẩm quyền đang xem xét hoặc giải quyết tố cáo, đặc biệt trong trường hợp người tố cáo chuyển vị trí công tác.

Trong trường hợp đang xem xét điều kiện thụ lý tố cáo mà chưa ra quyết định, nếu người bị tố cáo chuyển công tác, cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố cáo phải chuyển hồ sơ vụ việc cho cơ quan có thẩm quyền giải quyết trước khi người tố cáo chuyển công tác.

Khi có quyết định thụ lý tố cáo, nếu người bị tố cáo chuyển công tác, cơ quan ban hành quyết định vẫn tiếp tục giải quyết và đưa ra kết luận về nội dung tố cáo Sau khi hoàn tất kết luận, cơ quan giải quyết tố cáo phải thông báo kết quả cho cơ quan có thẩm quyền quản lý người bị tố cáo.

3.2.3 Về hình thức tố cáo, tiếp nhận, xử lý ban đầu thông tin tố cáo

Cần bổ sung các hình thức tố cáo như fax, email, điện thoại và qua mạng thông tin điện tử nhằm đáp ứng sự phát triển của hệ thống thông tin hiện nay Nhiều văn bản Luật, như Luật Phòng, chống tham nhũng, đã quy định rõ ràng về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc tạo điều kiện cho công dân thực hiện quyền tố cáo qua nhiều hình thức khác nhau Việc này không chỉ thống nhất với các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Giao dịch điện tử mà còn giúp nhiều cơ quan thiết lập đường dây nóng và hộp thư tiếp nhận thông tin, từ đó kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật Bổ sung các hình thức tố cáo này sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho công dân trong việc thực hiện quyền tố cáo theo quy định của pháp luật.

3.2.4 Về trình tự, thủ tục giải quyết tố cáo

Theo quy định hiện hành, thời hạn giải quyết tố cáo không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý Tuy nhiên, nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân thường chậm trễ trong việc cung cấp tài liệu khi có yêu cầu từ cơ quan nhà nước, dẫn đến việc kéo dài thời gian giải quyết và gây bức xúc cho người dân Do đó, cần thiết phải có giới hạn thời gian cho các chủ thể chịu trách nhiệm trong việc cung cấp thông tin, đồng thời áp dụng các biện pháp xử lý cụ thể đối với những trường hợp chậm trễ trong việc cung cấp tài liệu theo yêu cầu.

3.2.5 Về bảo vệ người tố cáo

Luật tố cáo 2018 đã đưa ra nhiều quy định quan trọng nhằm bảo vệ người tố cáo Tuy nhiên, cần làm rõ hơn các điều kiện áp dụng biện pháp bảo vệ để các cơ quan nhà nước có cái nhìn toàn diện trong việc thực hiện, đồng thời bảo đảm quyền lợi cho người tố cáo.

Cần cải cách quy trình tiếp nhận và xử lý tố cáo để bảo mật thông tin danh tính người tố cáo và nội dung tố cáo Hiện tại, mặc dù quy trình đã được rút gọn, nhưng sự tham gia của nhiều cơ quan và cá nhân vẫn khiến việc bảo đảm danh tính người tố cáo trở nên khó khăn Do đó, pháp luật cần hoàn thiện để thu hẹp đầu mối cơ quan tiếp nhận thông tin và hạn chế số lượng người tiếp cận thông tin cá nhân của người tố cáo.

Trong quá trình áp dụng pháp luật bảo vệ người tố cáo, cần xây dựng sự nhất quán trong quy cách văn bản để các cơ quan thẩm quyền thực hiện hiệu quả và đồng bộ Việc này giúp đảm bảo quyền lợi cho người tố cáo một cách tốt nhất Một số biểu mẫu quan trọng bao gồm mẫu đơn yêu cầu áp dụng biện pháp bảo vệ và mẫu quyết định liên quan đến việc áp dụng, bổ sung hoặc chấm dứt các biện pháp bảo vệ Hơn nữa, cần quy định rõ ràng về trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc bảo vệ người tố cáo; nếu không thực hiện và gây thiệt hại cho họ, Nhà nước cần có chính sách bồi thường hợp lý.

Cần thiết phải thiết lập chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi trả thù và trù dập người tố cáo, đồng thời hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến xử phạt hành chính, xử lý kỷ luật và xử lý hình sự đối với những người vi phạm.

Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật điều chỉnh về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Bình Giang

về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện Bình Giang

Cần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền các cấp trong việc giải quyết tố cáo, gắn trách nhiệm của họ với công tác này Chủ tịch UBND các cấp cần phát huy vai trò trong tiếp dân và đối thoại, đồng thời nắm rõ tình hình tố cáo tại địa phương Kết quả và chất lượng giải quyết tố cáo phải được coi là tiêu chí đánh giá hiệu quả công vụ của các cơ quan hành chính, xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật liên quan đến tố cáo.

Cần tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục về chính sách, pháp luật đất đai trên toàn huyện Bình Giang thông qua việc hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật, phát hành tài liệu và tờ rơi tuyên truyền về quản lý và sử dụng đất đai Đồng thời, cần rà soát các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý đất đai để đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới, đảm bảo phù hợp với quy định của Luật Đất đai 2013.

Để nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân tại các trụ sở huyện, cần cử cán bộ có phẩm chất đạo đức tốt và năng lực chuyên môn phù hợp Các cán bộ này sẽ thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân, tiếp nhận và phân loại đơn thư theo đúng thẩm quyền.

Để nâng cao hiệu quả trong công tác tiếp dân và giải quyết tố cáo, cần tăng cường thanh tra trách nhiệm của các cấp, ngành, đặc biệt tại những địa phương có nhiều vụ việc tố cáo xảy ra.

Năm là, việc tăng cường công khai minh bạch hoạt động của các cơ quan và đơn vị, cũng như các thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước là rất quan trọng Điều này cần được thực hiện tại trụ sở cơ quan và trên cổng thông tin điện tử, đặc biệt trong các lĩnh vực dễ phát sinh sai phạm như quản lý đất đai và đền bù giải phóng mặt bằng.

Cần tổ chức thường xuyên các Hội nghị và Báo cáo tổng kết về công tác giải quyết tố cáo, nhằm nêu rõ ưu điểm và nhược điểm trong các quy định pháp luật liên quan, đặc biệt là trách nhiệm và thẩm quyền giải quyết tố cáo cũng như quy trình thực hiện Đồng thời, cần ghi nhận các sáng kiến nâng cao hiệu quả giải quyết tố cáo và tuyên dương những đơn vị, tổ chức, cá nhân có đóng góp tích cực trong công tác tiếp dân và giải quyết tố cáo.

3.3.2 Đối với Thanh tra huyện Bình Giang

Thanh tra huyện Bình Giang là cơ quan chuyên môn quản lý nhà nước về giải quyết tố cáo của công dân, do đó, đội ngũ cán bộ thanh tra cần có đủ năng lực, trình độ và tâm huyết với nghề Họ cần hiểu biết về các ngành, lĩnh vực khác nhau để thực hiện tốt nhiệm vụ trong môi trường làm việc đa dạng, đặc biệt trong giải quyết tố cáo liên quan đến đất đai, một lĩnh vực phức tạp Ngoài ra, thanh tra huyện còn đóng vai trò là cơ quan tham mưu cho UBND huyện, giúp tháo gỡ các vụ việc phức tạp và hạn chế đơn thư khiếu kiện đông người.

Cần kết hợp chặt chẽ giữa thanh tra, kiểm tra và xử lý kinh tế, tài chính cũng như cán bộ vi phạm trong giải quyết tố cáo về đất đai Việc giải quyết tố cáo phải tuân thủ đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền theo quy định pháp luật Thanh tra huyện cần xây dựng quy trình thanh tra hiệu quả, đặc biệt là trách nhiệm của lãnh đạo cơ quan trong thực hiện pháp luật về tố cáo Tăng cường tập huấn chuyên môn cho công chức về thanh tra, công khai tài sản và phòng chống tham nhũng là rất cần thiết Thanh tra huyện cũng nên đổi mới công tác tiếp dân và quy trình giải quyết đơn thư phù hợp với đặc thù địa phương Để nâng cao hiệu quả giải quyết tố cáo, cần xử lý triệt để các vụ việc, giảm tình trạng tố cáo tiếp diễn, đồng thời hướng dẫn nghiệp vụ cho các phòng ban và tuyên truyền pháp luật đến cán bộ cấp dưới, lồng ghép công tác tuyên truyền vào quá trình giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai.

Thanh tra huyện Bình Giang cần chủ động đề xuất và tăng cường thanh tra trách nhiệm giải quyết tố cáo về đất đai đối với các Trưởng phòng, ban và Chủ tịch UBND các xã, phường Cần thực hiện nghiêm túc Luật tiếp công dân, Luật tố cáo và giải quyết các vụ việc tố cáo phức tạp về đất đai Việc thanh tra, kiểm tra cần tập trung vào những vấn đề trọng tâm, đảm bảo chất lượng và tránh hình thức, chiếu lệ Đặc biệt, cần chú ý đến các địa phương có nhiều đơn thư tố cáo về đất đai để đạt hiệu quả cao nhất.

Để nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, cần có sự đổi mới mạnh mẽ trong nhận thức và chỉ đạo, tránh tình trạng làm việc theo thói quen Cần tập trung vào việc thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về tố cáo trong lĩnh vực đất đai, đặc biệt chú trọng đến việc kiểm tra hồ sơ và trình tự thủ tục giải quyết, nhằm đảm bảo thời gian giải quyết theo quy định của Luật tố cáo.

Vào thứ năm, các cuộc thanh tra kiểm tra về đất đai cần được thực hiện với sự đánh giá trung thực, khách quan và toàn diện về việc thực hiện pháp luật trong giải quyết tố cáo Cần đưa ra kết luận rõ ràng, chính xác, chỉ ra khuyết điểm và nguyên nhân sai phạm, đồng thời xác định trách nhiệm của cá nhân và tập thể liên quan Ngoài ra, cần kiến nghị các biện pháp thiết thực để khắc phục khó khăn, vướng mắc cho cơ sở, và chấn chỉnh những tồn tại, yếu kém Việc xử lý công khai, nghiêm minh đối với các bộ, công chức thiếu trách nhiệm và vi phạm pháp luật trong giải quyết tố cáo về đất đai là cần thiết để thiết lập trật tự, kỷ cương và nâng cao hiệu quả trong công tác này.

Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu

Sau quá trình nghiên cứu về pháp luật tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai, nhận thấy rằng việc áp dụng pháp luật để xử lý các vi phạm còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết Khóa luận tốt nghiệp chỉ đề cập đến một số khía cạnh nhất định do hạn chế về thời gian và kiến thức Tuy nhiên, còn nhiều vấn đề khác liên quan đến đề tài mà chưa được nghiên cứu đầy đủ Để hoàn thiện hơn về pháp luật tố cáo và giải quyết tố cáo, cần xem xét thêm các vấn đề liên quan đến hệ thống pháp luật điều chỉnh trong lĩnh vực đất đai.

- Vấn đề tố cáo nặc danh, mạo danh;

- Vấn đề xử lý đơn thuộc thẩm quyền giải quyết và không thuộc thẩm quyền giải quyết;

- Vấn đề tố cáo tiếp và giải quyết đối với tố cáo tiếp;

- Vấn đề về xem xét lại, giải quyết lại quyết định giải quyết tố cáo đã có hiệu lực pháp luật.

Việc thực hiện quyền tố cáo và giải quyết tố cáo của công dân là rất quan trọng, góp phần đảm bảo quyền làm chủ của công dân và mở rộng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa Pháp luật tố cáo bao gồm các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan đến tố cáo Sự ra đời của Luật Tố cáo 2011, Luật Tố cáo 2018 và Luật Đất đai 2013 đã đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc phát triển pháp luật về tố cáo, giúp khắc phục những hạn chế trong quy định trước đây và nâng cao hiệu quả công tác giải quyết tố cáo.

Tố cáo về đất đai liên quan đến việc quản lý và sử dụng đất của các cơ quan nhà nước và công dân, chiếm tỷ lệ lớn trong các nội dung tố cáo tại huyện Bình Giang Các vụ việc này chủ yếu tập trung vào bồi thường giải phóng mặt bằng và tố cáo cán bộ vi phạm pháp luật trong quản lý đất đai Nghiên cứu pháp luật về tố cáo và giải quyết tố cáo trong lĩnh vực đất đai tại huyện đã chỉ ra thực trạng và hiệu quả của hoạt động này, đồng thời đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

I Danh mục các văn bản pháp luật

1 Sắc lệnh số 64/SL thành lập Ban Thanh tra đặc biệt, Chủ tịch Chính phủ lâm thời ban hành ngày 23 tháng 11 năm 1945.

2 Hiến pháp, ngày 28 tháng 11 năm 2013.

3 Luật đất đai số 45/2013/QH13, Quốc hội ban hành ngày 29 tháng 11 năm

4 Luật tố cáo số 25/2018/QH14, Quốc hội ban hành ngày 12 tháng 6 năm 2018.

5 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP Quy định chi tiết thi hành một số điều, khoản của Luật Đất đai số 45/2013/QH13, Chính phủ ban hành ngày 15 tháng 05 năm 2014.

6 Nghị định số 31/2019/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tố cáo, Chính phủ ban hanh ngày 10 tháng 4 năm 2019.

II Danh mục tài liệu khác

1 Nguyễn Ngọc Ánh (2017), Thực hiện pháp luật về giải quyết tố cáo hành chính - Từ thực tiễn Ủy ban nhân dân Thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc, Luận văn thạc sỹ Luật học của, Đại học quốc gia Hà Nội.

2 Vũ Duy Duẩn (2014), Giải quyết khiếu nại, tố cáo - phương thức bảo đảm pháp chế và kỷ luật trong quản lý hành chí, nh nhà nước ở Việt Nam hiện nay, Luận án tiến sỹ Luật học, Học viện chính trị - hành chính quốc gia Hồ Chí Minh.

3 Phan Huy Lê (1963), Đại Việt sử ký toàn thư, tập 1, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, Tr.22.

4 Nguyễn Ngọc Linh (2014), Thực thi pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, Luận văn thạc sỹ Luật học, Đại học quốc gia

5 TS Doãn Hồng Nhung (2013), Pháp luật về thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật đất đai ở Việt Nam, Nxb Xây dựng.

6 TS Doãn Hồng Nhung (2014), Kỹ năng áp dụng pháp luật trong giải quyết đất đai ở Việt Nam”, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội.

7 Lê Thị Sáu (năm 2014), Hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn huyện Quốc Oai, TP Hà Nội, Luận văn thạc sỹ Luật học, Đại học quốc gia Hà Nội.

8 Trần Văn Sơn (2006), Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ chế hành chính nhà nước hiện nay, Luận án tiến sỹ Luật học, Học viện chính trị - hành chính quốc gia Hồ Chí Minh.

9 PGS.TS Phạm Hồng Thái (2003), Tìm hiểu pháp luật về quyền khiếu nại, tố cáo, NXB Thành phố Hồ Chí Minh

10 Ngô Mạnh Toan (2007), Hoàn thiện pháp luật khiếu nại tố cáo trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền, Luận án tiến sỹ Luật học, Đại học quốc gia Hà

11 PGS.TS Lê Bình Vọng (1991), Tìm hiểu Pháp lệnh khiếu nại, tố cáo của công dân, NXB Pháp lý, Hà Nội.

12 Cục Chống tham nhũng, Thanh tra Chính phủ (2015), Báo cáo số 180/BC-TH

13 Ủy ban Nhân dân huyện Bình Giang (2017), Kết quả công tác thanh tra, tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng năm 2017, phương hướng nhiệm vụ năm 2018, Hải Dương;

14 Ủy ban Nhân dân huyện Bình Giang (2018), Kết quả công tác thanh tra, tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng năm 2018, phương hướng nhiệm vụ năm 2019, Hải Dương;

15 Ủy ban Nhân dân huyện Bình Giang (2019), Kết quả công tác thanh tra, tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng năm 2019, phương hướng nhiệm vụ năm 2020, Hải Dương;

16 Viện Khoa học Pháp lý (2006), Từ điển Luật học, Nxb Từ điển bách khoa -Nxb Tư pháp, Hà Nội, Tr.784.