giải quyết việc làm cho thanh niên ở huyện hoằng hóa, tỉnh thanh hóa trong giai đoạn hiện nay

Việc đổi mới nhận thức về việc làm đã đưa đến sự đổi mới nhậnthức, quan niệm về chính sách, biện pháp giải quyết việc làm trong điều kiện cơchế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, th

Trờng đại học vinh Khoa giáo dục chính trị

Vũ THị THùY

gIảI QUYếT VIệC LàM CHO THANH NIÊN ở HUYệN HOằNG HóA, TỉNH

THANH HóA TRONG GIAI ĐOạN HIệN NAY

Khóa luận tốt nghiệp đại học

Ngành s phạm giáo dục chính trị

Giáo viên hớng dẫn: TS Đinh Thế Định

A- MỞ ĐẦU

1 Tớnh cấp thiết của đề tài

Như chỳng ta đó biết ở bất kỳ thời đại nào, thanh niờn cũng là vốn quý, làmột dạng tài nguyờn quan trọng của mỗi quốc gia Bởi vỡ, đú là lực lượng hựngmạnh về mọi mặt, là lứa tuổi tràn đầy hoài bóo, ước mơ, bầu nhiệt huyết, cú thể

“dời non lấp biển” Trong giai đoạn hiện nay, thanh niờn Việt Nam đang đứngtrước những nhiệm vụ vừa cấp bỏch, vừa lõu dài mà Đảng và Nhà nước ta đặc

biệt quan tâm, đó là việc phát huy nguồn lực của thế hệ trẻ vì sự nghiệp đổi mới,

sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Tuy nhiên, thanh niên hiện nay đangđứng trước một thực trạng thất nghiệp, không có việc làm, làm lãng phí nguồnnhân lực trẻ và dồi dào của đất nước

Đối với mỗi quốc gia, thất nghiệp, thiếu việc làm là một sự lãng phí tàinguyên sinh lực Đối với gia đình và xã hội, thất nghiệp, thiếu việc làm sẽ làmầm mống đưa con người vào những tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật Do đó,giải quyết việc làm đi đến phát huy hiệu quả nguồn nhân lực được xem là mộtquốc sách trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước

Việt Nam đang trong qúa trình đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước với mụctiêu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp Để thựchiện được mục tiêu đó, đòi hỏi Đảng và Nhà nước phải phát huy được mọinguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn lực thanh niên; bởi thanh niên chiếm hơn 50%lao động xã hội và chiếm gần 29% dân số Chủ tịch Hồ CHí Minh đã từng nói:

"Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do các thanh niên ".

Thực tế cho thấy, ở Việt Nam và các địa phương vẫn chưa tận dụng hếtnguồn nhận lực này Một bộ phận lớn thanh niên trong xã hội đang thất nghiệp,điều này không những gây lãng phí tiềm năng nguồn nhân lực trẻ mà còn gây ranhững hệ quả không tốt cho sự phát triển kinh tế - xã hội Không có hoặc thiếuviệc làm không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập, sức mua của nền kinh tế, làm mấtmột lực lượng lao động trẻ, khoẻ Mà còn là nguyên nhân chính dẫn đến sự giatăng đáng báo động của tệ nạn xã hội như cờ bạc, mại dâm, ma tuý Xã hội sẽphải tốn kém nhiều công sức và tiền của để ngăn chặn và khắc phục Nó còn gây

ra sự chán nản, suy giảm lòng tin vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước củangười chưa có việc làm

Huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa đang nằm trong tình trạng đó Trongnhững năm vừa qua Đảng bộ, chính quyền huyện Hoằng Hóa trên cơ sở nhậnthức đúng tầm quan trọng của công tác giải quyết việc làm cho người lao động

nói chung, lao động thanh niên nói riêng nên đã đạt được nhiều thành tựu đáng

kể Tuy nhiên, tỷ lệ thanh niên chưa có việc làm còn ở mức cao, gây ảnh hưởngkhông nhỏ đến tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Vấn đề giảiquyết việc làm cho thanh niên đang là vấn đề cấp thiết, có ý nghĩa then chốttrong việc đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội của huyện Hoằng Hóa Vì

vậy, tôi chọn vấn đề "Giải quyết việc làm cho thanh niên ở huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn hiện nay” làm khóa luận tốt nghiệp Với mong

muốn đề xuất những giải pháp thiết thực, phù hợp nhằm nâng cao công tác giảiquyết việc làm cho thanh niên huyện Hoằng Hóa, góp phần thực hiện mục tiêukinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội của tỉnh Thanh Hóa

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Cho tới nay đã có một số công trình khoa học nghiên cứu vấn đề giảiquyết việc làm cho thanh niên dưới nhiều góc độ khác nhau, được công bố dướidạng sách, đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ, luận văn tốt nghiệp và các bài viếttrên một số tạp chí Trong đó có:

* Tống Văn Đường, Giải quyết việc làm cho thanh niên trong độ tuổi laođộng ở một số thành phố miền Bắc Việt Nam, Trường Đại học kinh tế quốc dân,

Hà Nội, 1991

Đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề sau:

- Trình bày về nhu cầu việc làm của lứa tuổi thanh niên và vai trò của họtrong sản xuất Đề tài khẳng định đó là một bộ phận quan trọng của nguồn laođộng, nhu cầu được làm việc, được học tập là nhu cầu chính đáng của thanh niên

từ 16 - 30 tuổi đòi hỏi các tổ chức xã hội, chính quyền, đoàn thể và mọi ngườilao động phải quan tâm

- Nêu lên sự hình thành và kết cấu nguồn lao động của thanh niên ở cácthành phố Phân tích thực trạng tạo việc làm cho thanh niên, đề xuất nhữngphương hướng và biện pháp chủ yếu tạo việc làm cho thanh niên trong tuổi lao

động (cả về chính sách kinh tế - xã hội lẫn việc tạo việc làm) giai đoạn

* TS Nguyễn Thị Hải Vân, Lao động việc làm của thanh niên và vấn đềgiải quyết việc làm cho thanh niên, tạp chí thanh niên, số 16, 2005

* Nguyễn Hữu Dũng, Trần Văn Trung (1997), Về chính sách giải quyếtviệc làm ở Việt Nam, Nxb Chính trị qupoocs gia, Hà Nội

* Luận văn thạc sĩ Nguyễn Kim Liên (2000), Giải quyết việc làm trongquá trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bản tỉnh Kiên Giang, Học viện chínhtrị quốc gia, Hà Nội

* Phạm Đức Chính (2005), Thị trường lao động – cơ sở lý luận và thựctiễn ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

* Gs Ts Hoàng Ngọc Hòa (2008), Nông nghiệp, nông dân, nông thôntrong quá trình đẩy mạnh CNH, HĐH, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

Nhìn chung các công trình trên đã tập trung phân tích các khía cạnh sau:+ Lý luận về việc làm, thất nghiệp

+ Tình hình việc làm và giải quyết việc làm cho thanh niên

+ Các quan điểm, phương hướng và một số giải pháp tạo việc làm chothanh niên

Mặt khác, cũng đã có một số đề tài tìm hiểu về vấn đề việc làm và giảiquyết việc làm cho thanh niên ở huyện Hoằng Hóa Tuy nhiên, tôi vẫn muốn đisâu tìm hiểu và làm rõ thêm về vấn đề việc làm và giải quyết việc làm cho thanhniên ở một huyện đặc thù như huyện Hoằng Hóa theo quan điểm và sự khảo sátthâm nhập thực tế của mình Vì vậy, tôi chọn đề tài này làm khoá luận tốt

nghiệp Đại học Đi sâu và đánh giá một cách khách quan về thực trạng hoạtđộng của công tác giải quyết việc làm cho thanh niên trên địa bàn huyện HoằngHóa trong thời gian qua Qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệuquả công tác gải quyết việc làm cho thanh niên trên địa bàn huyện Hoằng Hóatrong thời gian qua và đề ra các giải pháp thích hợp cho thời gian tới.

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích: trên cơ sở đánh giá và giải quyết việc làm cho thanh niên

ở một huyện đặc thù như huyện Hoằng Hóa trong những năm vừa qua Qua đó

đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải quyết việc làm cho thanh niênhuyện trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ: Để đạt được mục tiêu trên đề tài thực hiện những nhiệm

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu.

Cơ sở lý luận: Đề tài được thực hiện trên cơ sở các nguyên lý của Chủ

nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng cộng sản ViệtNam, những chủ trương chính sách của Nhà nước về thanh niên và nghề nghiệpviệc làm

Phương pháp: Đề tài sử dụng các phương pháp sau:

+ Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu

+ Phương pháp thống kê, so sánh

+ Phương pháp điều tra phỏng vấn

5 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm

1.1.1 Khái niệm việc làm

Việc làm là một phạm trù tồn tại khách quan trong nền sản xuất xã hội, làvấn đề chủ yếu của toàn bộ đời sống xã hội Tại hội nghị quốc tế lần thứ XIIIcủa tổ chức lao động thế giới (ILO), các nhà thống kê lao động đã đưa ra kháiniệm người có việc làm như sau: “Người có việc làm là những người có việclàm gì đó có được trả tiền công, lợi nhuận hoặc được thanh toán bằng hiện vật,hoặc người tham gia vào các hoạt động mang tính chất tự tạo việc làm vì lợi íchhay thu nhập gia đình không được nhận tiền công hoặc hiện vật” [4, 14]

Theo bộ luật lao động thì "Mọi hoạt động lao động tạo ra nguồn thu nhậpkhông bị pháp luật cấm đều được thừa nhận là việc làm" [2, 10]

Còn theo Từ điển tiếng Việt (xuất bản năm 1992) xác định việc làm như

sau: 1 Hành động cụ thể; 2 Công việc được giao cho làm và được trả tiền công

Như vậy, việc làm được nhận thức là những hoạt động lao động có íchcho bản thân, gia đình và xã hội được thể hiện dưới các hình thức:

- Làm công tác trả công dưới dạng bằng tiền hoặc hiện vật hoặc đổi công

- Các công việc tự làm để thu lợi cho bản thân

- Làm các công việc nhằm tạo thu nhập (bằng tiền hoặc hiện vật cho giađình nhưng không hưởng tiền lương tiền công)

Hiện nay, quan niệm về việc làm đã có nhiều thay đổi, trong thời kỳ baocấp người lao động được coi là có việc làm khi họ tiến hành những công việcđòi hỏi một chuyên môn nào đó tạo thu nhập nhất định, người có việc làm hoặcphải thuộc biên chế Nhà nước, hoặc làm việc trong các hợp tác xã… Theo cách

hiểu này, khái niệm việc làm không tính đến những người lao động đang làmviệc ở khu vực kinh tế tư nhân, cá thể hay làm việc tại nhà Quan niệm này đãhạn chế rất lớn hoạt động lao động sản xuất của con người, triệt tiêu nhiều tiềmnăng sáng tạo, tính chủ động của họ trong quá trình hoạt động thực tiễn Hiệnnay người có việc làm không chỉ làm việc trong các cơ quan Nhà nước, mà cóthể làm việc ở các thành phần kinh tế hoặc do bản thân người lao động tự tạo ra

để có thu nhập Việc đổi mới nhận thức về việc làm đã đưa đến sự đổi mới nhậnthức, quan niệm về chính sách, biện pháp giải quyết việc làm trong điều kiện cơchế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, theo hướng khơi dậy mọi nguồn lực

và khả năng to lớn nhằm giải phóng sức lao động, giải quyết việc làm cho ngườilao động ở mọi thành phần kinh tế, ở mọi khu vực, trong đó đặc biệt chú ý đếnkhả năng tự tạo việc làm của chính bản thân người lao động Hơn nữa quan niệmmới hiện nay không chỉ chú ý đảm bảo có việc làm cho người lao động mà còncoi trọng nâng cao chất lượng việc làm, tiến tới việc làm có năng suất, có thunhập cao và được tự do lựa chọn việc làm tức là đảm bảo tính nhân văn của việclàm

Việc làm trong xã hội thường chịu ảnh hưởng của các nhân tố như vốnđầu tư, sức lao động, nhu cầu thị trường về sản phẩm Ta nhận thấy rằng khốilượng của việc làm được tạo ra tỷ lệ thuận với các yếu tố trên Chẳng hạn nhưvốn đầu tư để mua sắm thiết bị máy móc, nhà xưởng mở rộng quy mô sản xuất

là một nhân tố ảnh hưởng rất lớn Khi vốn đầu tư tăng thì tạo ra được nhiều chỗlàm việc mới và ngược lại thì quy mô bị thu nhỏ lại kéo theo sự giảm đi về sốlượng việc làm được tạo ra

Mặt khác, nhu cầu của thị trường về sản phẩm sản xuất ra còn ảnh hưởngkhông nhỏ đến việc tạo ra chỗ làm mới Nếu sản phẩm sản xuất ra được đưa rathị trường đảm bảo cả về chất lượng và số lượng mà thị trường chấp nhận, sảnphẩm tiêu thụ được sẽ thúc đẩy sản xuất phát triển, các doanh nghiệp, các nhàxưởng sẽ mở rộng quy mô sản xuất, đi đôi với mở rộng sản xuất là cầu về lao

động tăng lên Ngược lại khi cầu về sản phẩm hàng hoá giảm sẽ làm ngừng trệsản xuất, làm cho lao động không có việc làm và dẫn đến tình trạng thất nghiệp.

Ngoài ra, còn một số các yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến việc làm ở tầng

vĩ mô: gồm các chính sách kinh tế Nhà nước vì khi các chính sách kinh tế phùhợp sẽ tạo ra điều kiện khuyến khích mọi thành phần phát triển làm cho cầu laođộng tăng đồng nghĩa với việc tạo ra nhiều chỗ làm mới Dân số và lao động làhai vấn đề có quan hệ rất chặt chẽ với nhau, quy mô dân số càng lớn thì nguồnlao động càng nhiều và ngược lại khi nguồn lao động càng lớn lại là sức ép đốivới công tác việc làm cho người lao động bởi vì: Khi cung về lao động lớn sẽtạo ra một lượng lao động dư thừa cần giải quyết việc làm Ngược lại khi cầu laođộng lớn hơn cung lao động sẽ dẫn đến tình trạng thiếu hụt lao động tham giavào các ngành kinh tế Vì vậy, tỷ lệ tăng dân số và nguồn nhân lực có ảnh hưởngđến vấn đề lao động và tạo việc làm cho người lao động

1.1.2 Khái niệm thất nghiệp

Theo A Samuelson: “Người thất nghiệp là người không có việc làmnhưng đang tích cực tìm việc làm hoặc đang chờ trở lại làm việc” [6, 235]

Theo tổ chức lao động thế giới ILO: “Thất nghiệp là tình trạng tồn tại khimột số người trong độ tuổi lao động mong muốn và có khả năng làm việc, rấttích cực tìm kiếm nhưng không tìm được việc làm vì lí do không có chỗ làmviệc trống hoặc trình độ chuyên môn không phù hợp” [7, 406]

Ở nước ta hiện nay, thất nghiệp được xác định là người trong độ tuổi laođộng, có sức lao động nhưng chưa có việc làm, đang có nhu cầu làm việc nhưngchưa có việc làm Thiếu việc làm là tình trạng có việc làm nhưng do nguyênnhân khách quan ngoài ý muốn của người lao động, họ phải làm việc không hếtthời gian theo pháp luật quy định hoặc làm những công việc có thu nhập thấp,không đáp ứng nhu cầu cuộc sống muốn tìm thêm việc làm bổ sung

Xét theo nguyên nhân, người ta phân thất nghiệp thành các loại:

Thất nghiệp cơ cấu: Do cơ cấu của cung lao động không phù hợp nhu cầu

sản xuất hàng hoá và dịch vụ, loại thất nghiệp này mang đặc điểm tồn tại lâu dài

Thất nghiệp công nghệ: Do thay đổi công nghệ và áp dụng những tiến bộ

kỹ thuật mới, làm giảm nhu cầu chung về lao động trong một số ngành nghềnhất định Loại này có đặc điểm có thể tồn tại lâu dài hay ngắn hạn tuỳ thuộcvào khả năng đào tạo lại, để nâng cao tay nghề cho người thất nghiệp và độ tuổicủa những người đào tạo lại

Thất nghiệp chu kỳ: Loại thất nghiệp này thường gắn liền với chu kỳ kinh

tế, nó sẽ giảm trong thời kỳ tăng trưởng, và tăng trong thời kỳ suy thoái

Thất nghiệp tạm thời: Phát sinh do việc di chuyển lao động giữa các vùng,

các công việc Người ta gọi loại này là thất nghiệp tự nhiên với ý nghĩa và thờigian tìm việc ngắn hạn và không ảnh hưởng cân bằng trên thị trường lao động

Xét theo hình thức biểu hiện có thể chia thất nghiệp thành:

Thất nghiệp ngắn hạn: Dưới 3 tháng, trung hạn trên 3 tháng đến 12 tháng,

dài hạn trên 12 tháng

Thất nghiệp lâu dài: Thường xảy ra với những nhóm dân số nhất định

như thanh niên, phụ nữ, người khuyết tật, người vượt quá giới hạn tuổi nhấtđịnh

Thất nghiệp toàn phần: Bao gồm toàn bộ thời gian làm việc và thất

nghiệp từng phần vì thời gian không đầy đủ

Thất nghiệp hữu hình: Là loại thất nghiệp thống kê được Loại này có thể

bao gồm toàn phần hoặc từng phần Thất nghiệp hữu hình từng phần thường làhậu quả của việc thừa lao động

1.2 Giải quyết việc làm cho thanh niên - vấn đề cấp bách trong giai đoạn hiện nay

1.2.1 Vai trò của thanh niên trong sự phát triển của xã hội

Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, là bộ phận ưu tú của nguồn nhânlực, có tiềm năng về nhiều mặt, là tấm gương sáng phản ánh đời sống xã hội

hiện tại và những xu hướng phát triển của tương lai Trong lịch sử cũng nhưhiện tại, dù ở đâu đánh giặc, bảo vệ tổ quốc hay xây dựng phát triển kinh tế, tổchức đời sống xã hội, các thế hệ thanh niên nước ta đều được coi là lực lượngxung kích của dân tộc, đi đầu và có đủ khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Lênin đã khẳng định: Nhiệm vụ thực sự xây dựng xã hội Cộng sản chủnghĩa chính là thanh niên Thanh niên là lớp người thực hiện những nhiệm vụtrọng đại và những ước vọng cao đẹp mà thế hệ trước chưa có điều kiện hoànthành hoặc chưa làm được, "Nâng nó lên một tầm cao mới, một trình độ chấtlượng mới" [9, 66]

Trong sự nghiệp đổi mới, Đảng ta đã khẳng định: "Sự nghiệp đổi mới cóthành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trongcộng đồng thế giới hay không, cách mạnh Việt Nam có vững bước đi theo conđường Xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn tuỳ thuộc vào lực lượng thanhniên" [10, 23]

Thanh niên là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiệnđại hoá đất nước, là "Người chủ tương lai của nước nhà" Với ưu thế về sứckhoẻ, thể lực, phẩm chất tâm lý, tư duy, trí nhớ, khí chất và trình độ chuyênmôn kỹ thuật, văn hoá, thế hệ trẻ nước ta có sức lao động dồi dào và thích ứngtốt với sự biến đổi của nội dung lao động dưới tác động của các tiến bộ khoa họccông nghệ Vì thế họ đã, đang và sẽ là lực lượng lao động đông đảo, góp phầnkhông nhỏ vào sự thành công của sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đấtnước

Thanh niên, lực lượng quan trọng tham gia thực hiện hội nhập kinh tếquốc tế Muốn thực hiện thắng lợi những mục tiêu mở rộng hội nhập kinh tếquốc tế trong bối cảnh quốc tế hiện nay, ngoài sự lãnh đạo của Đảng, quản lýcủa Nhà nước với chủ trương đường lối chiến lược đúng và sách lược khônngoan, còn phải có những con người có đủ khả năng để tổ chức thực hiện có kếtquả những chủ trương đường lối chính sách đó trong thực tiễn Thế hệ thanh

niên được coi là lực lượng xung kích, đi đầu thực hiện hội nhập kinh tế quốc tế.

Nghị quyết hội nghị lần thứ VII Ban chấp hành trung ương khoá X "Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH" đã khẳng định vai trò của thanh niên: "Thanh niên là lực

lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai,vận mệnh của dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhậnnhững công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khoẻ và sáng tạo Thanh niên là

độ tuổi sung sức nhất về thể chất và phát triển trí tuệ, luôn năng động, sáng tạo,muốn tự khẳng định mình" [8, 35]

Như vậy, thanh niên có vị trí vai trò rất quan trọng trong lao động sảnxuất, cũng như đối với sự tiến bộ và phát triển của xã hội Do đó, thanh niênphải được quan tâm nhiều hơn nữa để phát huy hết khả năng, bản lĩnh, trí tuệcủa thanh niên nhằm phục vụ cho tổ quốc

1.2.2 Giải quyết việc làm cho thanh niên, vấn đề cấp bách hiện nay ở nước ta

Lao động là yếu tố quan trọng đầu tiên của con người Ngày nay, trong cơchế kinh tế mới, nhiều thanh niên thể hiện đầu óc thực tế và tinh thần độc lập,quyết đoán trong phương hướng sản xuất kinh doanh, mạnh dạn đầu tư và ápdụng tiến bộ khoa học và công nghệ hiện đại, nhiều thanh niên đã làm giàunhanh chóng Thái độ đối với lao động và nghề nghiệp của thanh niên đã cónhững biến đổi, họ quan tâm đến cả giá trị vật chất và giá trị tinh thần, ý nghĩa

xã hội của lao động Nhiều thanh niên đã tích cực chuẩn bị cả về tâm lý, trình độchuyên môn nghề nghiệp, ngoại ngữ để có thể thích ứng nhanh với yêu cầu, điềukiện của nền sản xuất hiện đại

Do sự đa dạng của các thành phần kinh tế, với nhiều cơ hội mở ra chothanh niên về nghề nghiệp, việc làm, thu nhập nên đã xuất hiện những thay đổi

về lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và phấn đấu tăng thu nhập cho bản thân, giađình và xã hội Phấn đấu vào biên chế Nhà nước để được bao cấp không còn là

sự lựa chọn duy nhất cho thanh niên nữa Qua bảng thống kê dưới đấy ta thấy cơcấu lao động phân theo thành phần kinh tế thì khu vực kinh tế nhà nước chiếm

tỷ lệ nhỏ Đa số lao động tập trung nhiều ở khu vực kinh tế ngoài Nhà nước.Trong tổng số lao động được tạo việc làm hàng năm thì khu vực kinh tế ngoàiNhà nước chiếm tới 90% Đây là khu vực đã và đang đóng vai trò quan trọngtrong việc tạo thêm nhiều chỗ làm mới cho người lao động nói chung, lao độngthanh niên nói riêng

Bảng 1: Cơ cấu lao động làm việc tại thời điểm 1/7 hàng năm

phân theo thành phần kinh tế:

Kinh tế Nhà nước 9,50 9,11 9,00 9,07 9,12 9,15Kinh tế ngoài Nhà nước 87,84 87,81 87,52 87,20 87,27 87,30Khu vực có vốn đầu tư

nước ngoài

2,66 3,08 3,48 3,73 3,61 3,55

100% 100% 100% 100% 100% 100%

Nguồn: Tổng cục thống kê qua các năm

Chiếm gần một nửa lực lượng lao động trong độ tuổi lao động là lao độngthanh niên (15 - 30 tuổi), lực lượng này đã đóng góp không nhỏ cho quá trìnhđổi mới và cải cách nước ta trong những năm qua Giải quyết việc làm cho thanhniên luôn là bài toán khó đặt ra cho toàn xã hội nhằm đảm bảo sự phát triển bềnvững của đất nước

Hệ thống chính sách liên quan tới việc làm cho thanh niên khá đầy đủ.Nhà nước luôn chú trọng tới việc hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm điều chỉnhtoàn diện quan hệ lao động Theo báo cáo của Bộ lao động thương binh và xãhội năm 2010 cả nước đã tạo việc làm cho hơn 1,5 triệu người, trong đó hơn70% việc làm được giải quyết từ các chương trình phát triển kinh tế - xã hội

"Các dự án đầu tư trong và ngoài nước, đầu tư phát triển nông nghiệp, nông

thôn, các doanh nghiệp mới hoạt động " Trong đó giải quyết việc làm chokhoảng 700 - 800 nghìn lao động thanh niên thông qua các chương trình như:

Thông qua chương trình kinh tế xã hội của Nhà nước, chương trình pháttriển kinh tế xã hội của miền núi; chương trình xây dựng nông thôn mới, chươngtrình mục tiêu quốc gia, xoá đói giảm nghèo; chương trình quốc gia về việc làm.Thông qua chính sách phát triển khu công nghiệp, khu chế xuất, hợp tác đầu tưnước ngoài, thu hút hàng ngàn lao động thanh niên

Thông qua chương trình quỹ quốc gia về giải quyết việc làm: Chươngtrình cho vay vốn thông qua các dự án để giải quyết việc làm sau nhiều năm đãđạt được những kết quả đáng trân trọng Tính đến nay quỹ quốc gia về việc làmsau nhiều năm đã đạt được những kết quả đáng trân trọng: đã tích luỹ được trên3.648 tỷ đồng và được phân bổ cho 63 tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương các

tổ chức đoàn thể chính trị xã hội

Bên cạnh đó, 35 tỉnh thành phố đã lập quỹ việc làm địa phương với sốvốn trên 952 tỉ đồng, kết hợp với nguồn vốn địa phương từ chương trình và vốnthu hồi các dự án đã hết hạn nâng tổng doanh số cho vay từ năm 2006 đến năm

2011 đạt 8.866 tỉ đồng với 418 nghìn lượt khách vay, góp phần tạo việc làm cho

250 - 300 nghìn lao động mỗi năm chiếm 20% tổng số việc làm được tạo rahàng năm

Hỗ trợ, giới thiệu việc làm cho thanh niên thông qua các trung tâm giớithiệu việc làm Trên cơ sở dự án đầu tư nâng cao năng lực trung tâm giới thiệuviệc làm đã được phê duyệt, từ 2006 đến nay, chương trình mục tiêu quốc gia đãđầu tư cho 40 trung tâm giới thiệu việc làm thuộc ngành lao động thương binh

xã hội, tổng số vốn đầu tư là 418 tỷ đồng Đến năm 2011 đã có 46 trung tâm giớithiệu việc làm hoàn thành đầu tư nâng cao năng lực với nguồn vốn 168 tỷ đồng,

dự kiến năm 2012 sẽ tiếp tục đầu tư cho 25 trung tâm giới thiệu việc làm Từnăm 2006 - 2011 các trung tâm đã giới thiệu cho 4,5 triệu lượt người, riêng năm

2011 đã giới thiệu cho 1,2 triệu lượt người, trong đó đa số thanh niên và laođộng trẻ

Tổ chức hội chợ việc làm cũng là một tổ phương thức kích thích hoạtđộng thị trường lao động Năm 2010 với tỷ lệ "Thanh niên với nghề nghiệp vàviệc làm" các cấp bộ đoàn trong toàn quốc đã tổ chức 7.487 sàn giao dịch ngàyhội việc làm, thu hút 912.544 lượt đoàn viên tham gia Tư vấn giới thiệu việclàm cho 1.092 đoàn viên thanh niên tham gia giải quyết việc làm cho 331.836đoàn viên thanh niên, dạy nghề cho 431.206 bạn trẻ

Tạo việc làm cho thanh niên thông qua hoạt động xuất khẩu lao động.Hàng năm với những nỗ lực tìm kiếm thêm thị trường lao động nguồn lao độngngoài nước và nỗ lực quản lý các doanh nghiệp xuất khẩu lao động, đã đưa hàngvạn người lao động đi làm việc tại nước ngoài Riêng năm 2011 mặc dù chịu ảnhhưởng của cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu nhưng cả nước đã đưa được 70.000lao động đi làm tại các nước Trong những người được đưa đi xuất khẩu laođộng hơn 90% lao động trong độ tuổi thanh niên

Tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm của thanh niên còn cao, cao hơn mứcchung của cả nước Tỷ lệ thanh niên thất nghiệp ở các đô thị tương đối cao vàkhông ngừng tăng qua các năm Năm 2006, tỷ lệ thanh niên đô thị thất nghiệp ở

độ tuổi từ 15 - 35 là 5,1% Năm 2007, tỷ lệ này là 8,5% và năm 2008 đã lên9,3% chiếm gần 61% trong tổng số người thất nghiệp

Bên cạnh những mặt tích cực chủ động của thanh niên trong lao động,khắc phục khó khăn để vươn lên về nghề nghiệp, việc làm và nâng cao thu nhập,cải thiện đời sống thì hiện nay vẫn còn một bộ phận thanh niên có lối sống tiêucực, lười lao động, lãng phí thời gian, chạy theo lối sống thực dụng Không nhậnthức được giá trị của lao động

Như vậy, trong thời gian qua nhờ đường lối đổi mới của Đảng và Nhànước, vấn đề việc làm và giải quyết việc làm cho người lao động nói chungthanh niên nói riêng đã được thay đổi cơ bản về nhận thức và cả quá trình thực

hiện Từ chỗ người lao động thụ động chờ vào sự sắp xếp xủa nhà nước nay đã

tự chủ động tạo việc làm cho bản thân và thu hút thêm lao động xã hội Tuynhiên hiện nay vấn đề lao động, việc làm luôn là vấn đề bức xúc nhất, mối quantâm hàng đầu của thanh niên

Hàng năm ở nước ta số người bước vào độ tuổi lao động, số sinh viên tốtnghiệp Đại học, Cao đẳng khá đông, nên vấn đề việc làm cho lực lượng laođộng trẻ cực kỳ quan trọng

Việt Nam được đánh giá là nước có nguồn nhân lực dồi dào, chính vì thếthất nghiệp sẽ làm lãng phí một bộ phận đáng kể nguồn nhân lực Điều này sẽgây ảnh hưởng không nhỏ đến tốc độ tăng trưởng kinh tế Bởi nguồn lực conngười được đánh giá là "nguồn lực của mọi nguồn lực" là "tài nguyên của mọitài nguyên"

Lao động thất nghiệp, thiếu việc làm sẽ ảnh hưởng đến thu nhập, khảnăng tích lũy giảm, thì sức mua trong nền kinh tế cũng giảm xuống Chất lượngcuộc sống của người lao động không được đảm bảo vì không có thu nhậpthường xuyên và ổn định

Do không được đáp ứng nhu cầu việc làm nên hệ số thời gian sử dụng cholao động giảm xuống, thời gian nhàn rỗi tăng lên Tội phạm trong độ tuổi thanhniên chiếm từ 70 đến 80% tổng số tội phạm Trong cơ cấu tội phạm, các tệ nạn

xã hội của thanh niên đã và đang trở thành vấn đề nổi cộm trong xã hội Trong

đó đáng chú ý là tệ nạn ma tuý và mại dâm Chính vì vậy, giải quyết việc làmcho thanh niên là vấn đề hết sức cấp bách, mang tính xã hội sâu sắc trong giaiđoạn hiện nay

Thứ nhất, giải quyết việc làm cho thanh niên nhằm phát huy vai trò, sức mạnh của họ đối với xây dựng phát triển đất nước.

Một đặc điểm dễ nhận thấy ở thanh niên đó là sức trẻ, nhờ có sức trẻthanh niên luôn là lực lượng tiền phong, đi sâu trong mọi hoạt động Điển hình

là trong công tác phát triển kinh tế xã hội, xoá đói giảm nghèo

Nhưng cũng chính vì yếu tố sức trẻ mà chúng ta nhìn thấy một thực trạng

là có những thanh niên tốt nghiệp bằng khá, bằng giỏi sau khi ra trường lạikhông được tuyển dụng, hoặc được tuyển dụng thì lại không vào đúng ngànhhọc mà họ đã đào tạo … nhu cầu về lao động việc làm là vấn đề mà thanh niênluôn quan tâm Đồng thời đó là vấn đề bức xúc đòi hỏi phải được giải quyếtnhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo của thanh niên

Không đáp ứng được nhu cầu việc làm cho thanh niên, nạn "chảy máuchất xám" luôn là một thực trạng đáng báo động Chúng ta có nhân tài nhưng cơchế trọng dụng nhân tài thông qua việc làm và mức lương thì chưa phù hợp,chưa khuyến khích được khả năng sáng tạo trong lao động và việc làm của thanhniên

Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, thanh niên chính là đầutàu cho công cuộc kiến thiết, với hoài bão, ước mơ và sức trẻ, họ là những ngườidám nghĩ dám làm Nếu cho họ cơ hội để thử thách chính mình thì những điều

mà họ làm được đôi khi ngoài dự kiến của chúng ta Bởi thanh niên là sáng tạo,trong mỗi việc làm dù được đào tạo bài bản đến đâu thì nhờ có những côngtrình, những sáng kiến khoa học, đã có rất nhiều thanh niên đã tạo nên một bảnlĩnh, một thương hiệu riêng của Việt Nam trên trường thế giới

Nếu giải quyết việc làm cho thanh niên trên cơ sở công việc và nghềnghiệp một cách ổn định, có sự tạo lập vững chắc trong mỗi ngành nghề, từ đómới tạo dựng được niềm tin của thanh niên vào công cuộc xây dựng và pháttriển của đất nước, khẳng định sự ưu việt của chế độ chủ nghĩa xã hội, của conđường mà Bác Hồ, Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn

Thanh niên là một bộ phận cấu thành xã hội và là chủ thể xã hội năngđộng, tích cực trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước Quá trình CNH,HĐH đất nước, xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, hết sức thuận lợi cho thanh niênbộc lộ tiềm năng, tài năng mọi mặt của mình Điều quan trọng là Đảng, Nhànước phải có những chính sách khuyến khích phù hợp để thanh niên phát huy

hết được mọi tiềm năng vai trò trách nhiệm của mình đối với công cuộc xâydựng và bảo vệ tổ quốc Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã khẳng định: "Nước nhàthịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn do thanh niên".

Thứ hai, giải quyết việc làm cho thanh niên góp phần đảm bảo ổn định,

an toàn, công bằng xã hội.

Việc làm có vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội, nó không thểthiếu đối với từng cá nhân và toàn bộ nền kinh tế, là vấn đề cốt lõi và xuyên suốttrong các hoạt động kinh tế, có mối quan hệ mật thiết với kinh tế và xã hội

Thanh niên có vai trò to lớn trong xã hội, để đảm bảo sự phát triển bềnvững của đất nước thì vấn đề giải quyết việc làm cho thanh niên là một điều tấtyếu và cần thiết

Giải quyết việc làm cho người lao động nói chung, thanh niên nói riêng cóhiệu quả có nghĩa là sẽ sử dụng được tối đa lực lượng lao động và nhiệm vụ pháttriển kinh tế - xã hội, phát huy được tiềm năng của lực lượng thanh niên Đồngthời tiết kiệm chi phí và nguồn nhân lực cho đất nước

Giải quyết việc làm cho thanh niên sẽ tạo điều kiện để phát triển nguồnlực lao động cả về số lượng và chất lượng Đây sẽ là cơ sở để cho kinh tế quốcdân tăng trưởng bền vững

Việc làm luôn là vấn đề thanh niên quan tâm, nếu như nhu cầu này khôngđược thoả mãn sẽ là một trong những nguyên nhân làm phát sinh các vấn đề về

tư tưởng, niềm tin vào lý tưởng cách mạng của Đảng Thanh niên sẽ sa vào các

tệ nạn xã hội như cờ bạc, mại dâm làm suy đồi nhân cách thanh niên Vì thếgiải quyết việc làm cho thanh niên có ý nghĩa chính trị, xã hội rất to lớn, giáodục thanh niên trên cơ sở công việc nghề nghiệp ổn định

Giải quyết việc làm cho thanh niên tức là tạo điều kiện để thanh niên rènluyện phấn đấu trở thành công dân có ích, đem sức mình cống hiến cho đất nước

vì đây là lực lượng đông đảo, trẻ trung, đầy nhiệt huyết, năng động sáng tạo.Đồng thời tạo thời cơ để thanh niên chăm lo cho chính tương lai của bản thân

Khi nghiên cứu về xã hội và quy luật phát triển của xã hội C.Mác đã từngnói: Tương lai của xã hội loài người hoàn toàn phụ thuộc vào giáo dục thế hệcông nhân tương lai Như vậy giải quyết việc làm cho thanh niên không chỉ làtính tất yếu kinh tế mà còn là tính tất yếu về chính trị - xã hội nhằm đem lại sựphát triển cho con người và cả xã hội.

Thứ ba, giải quyết việc làm cho thanh niên góp phần nâng cao chất lượng nguồn lực, thúc đẩy quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Để hội nhấp kinh tế quốc tế thì vấn đề đặt ra có tính chiến lược đối vớimỗi quốc gia là khả năng cạnh tranh Muốn phát triển, muốn hội nhập bền vữngkhông chỉ đơn thuần phụ thuộc vào nguồn tài nguyên Trong khi các nguồn lực

tự nhiên, chỉ tồn tại dưới dạng tiềm năng, nếu không được con người khai thác,

sử dụng và phát huy trong quá trình lao động thì sẽ trở thành vô dụng hoặc vẫn ởdạng tiềm năng Chính vì vậy, lao động là nguồn lực duy nhất có khả năng pháthiện khơi dậy và cải biến các nguồn lực tự nhiên và nguồn lực xã hội khác

Thực tiễn cho thấy, có nhiều quốc gia rất nghèo tài nguyên, thậm chíkhông có tài nguyên, nhưng lại có chỗ đứng vững trên thị trường, có năng lựccạnh tranh cao như Nhật Bản, Hàn Quốc, trong khi đó có nhiều nước có tàinguyên dồi dào, nhưng không thể thành công hoặc thành công rất ít trong cạnhtranh thị trường (như một số nước Nam Á của Châu Phi) Tìm hiểu kinh nghiệmphát triển của các nước này, có thể thấy rằng, các quốc gia phát triển trong cạnhtranh nhất thiết phải có đội lao động có học thức, có trình độ chuyên môn và taynghề cao, được tổ chức hoặc được khuyến khích

Đặc biệt, trong sự phát triển như vũ bão của khoa học và công nghệ vàsức sản xuất của kinh tế thị trường trong những năm đầu thế kỷ XXI, chẳngnhững không làm giảm đi vai trò của nguồn nhân lực mà ngược lại càng làm cho

nó ngày càng quan trọng hơn, khẳng định được vị thế ưu thế của nó Điều nàyhoàn toàn có thể lý giải được vì trí tuệ và kỹ năng của con người là yếu tố khôngthể thiếu để lĩnh hội tri thức mới của thời đại về việc áp dụng tiến bộ khoa học

và công nghệ vào cuộc sống Như vậy nguồn nhân lực có vai trò to lớn đối vớiquá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Thanh niên là lực lượng lao động to lớn, luôn chiếm tỷ lệ lớn trong cơcấu dân số của mỗi quốc gia Chính trị vì vậy tạo việc làm cho người lao độngnói chung, cho thanh niên nói riêng sẽ giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Tạo việc làm một trong những động lực thúc đẩy nâng cao chất lượngnguồn nhân lực và khi các công việc được tạo mới bao giờ cũng đòi hỏi mộtchuyên môn kỹ thuật cao ở người lao động mà theo quy luật của quá trình tuyểndụng thì người ứng cử viên cũng phải có một trình độ tương đương bởi thế chonên người lao động có xu hướng tích luỹ kiến thức, trình độ lành nghề cho chínhmình để có cơ hội tham gia vào hoạt động kinh tế

Trong quá trình tạo việc làm cho thanh niên, chúng ta xác định đượcnhững điểm yếu của lao động thanh niên, từ đó có điều kiện xây dựng kế hoạchđào tạo và đào tạo lại cho lực lượng lao động thanh niên, góp phần nâng caochất lượng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nước

Giải quyết việc làm cho thanh niên sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống quản

lý lao động Tức là quá trình tạo việc làm sẽ phân bổ lao động một cách hợp lý,phù hợp với cơ cấu hệ thống ngành nghề có sự phối hợp hài hoà giữa các bộphận tổ chức, bố trí lao động phù hợp với đặc điểm tính chất của công việc sẽnâng cao năng xuất lao động cá nhân, giúp họ phát triển khả năng và sự sáng tạocủa mình trong lao động sản xuất, thúc đẩy nền kinh tế phát triển

Tóm lại, thanh niên là một bộ phận cấu thành của xã hội, và là lực lượnglao động cơ bản của xã hội Giải quyết việc làm cho thanh niên là nhiệm vụ cấpbách và quan trọng của mỗi quốc gia Giải quyết việc làm cho thanh niên gópphần quan trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giảm thiểu các tệ nạntrong xã hội, thúc đẩy quá trình CNH, HĐH đất nước

Kết luận chương 1

Tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và tăng thu nhập là những vấn đềmang tính toàn cầu hiện nay; là mối quan tâm hàng đầu của mỗi quốc gia trongchiến lược phát triển kinh tế - xã hội

Ngày nay, nguồn nhân lực được đánh giá là nhân tố chủ đạo và có ý nghĩaquyết định trong hệ thống các nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội Ở nước ta,trong sự nghiệp CNH, HĐH, nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn lực thanh niên

có tầm quan trọng đặc biệt trong việc khai thác và phát huy nội lực nhằm đạtmục tiêu phát triển bền vững Một trong những giải pháp cấp bách hiện nay ởnước ta trong việc khai thác và sử dụng nguồn nhân lực là giải quyết việc làmcho người lao động, đặc biệt đối với lao động thanh niên

Thanh niên Việt Nam chiếm gần 29% dân số, hơn 50% lao động xã hội

và cũng chiếm một phần lớn trong tổng số những người thất nghiệp hiện nay

Do đó, giải quyết việc làm cho thanh niên là nội dung quan trọng cơ bản củachiến lược phát triển kinh tế - xã hội Giải quyết việc làm cho thanh niên khôngnhững sẽ tạo điều kiện cho thanh niên phát huy được vai trò, sức mạnh của họđối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, mà còn góp phần nâng caochất lượng nguồn nhân lực, đẩy nhanh quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, đảmbảo ổn định, an toàn và công bằng xã hội

Giải quyết việc làm cho thanh niên là để xây dựng xã hội phát triển bềnvững, tốt đẹp thể hiện tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta

Chương 2 THỰC TRẠNG GIẢI QYUẾT VIỆC LÀM CHO THANH NIÊN HUYỆN

HOẰNG HOÁ, TỈNH THANH HOÁ 2.1 Khái quát một số nét về điều kiện tự nhiên, lịch sử, đặc điểm kinh

tế - xã hội ở huyện Hoằng Hoá

2.1.1 Đặc điểm về điều kiện tự nhiên và lịch sử

* Đặc điểm về điều kiện tự nhiên:

Hoằng Hoá là huyện ven biển, nằm ở phía đông bắc của tỉnh Thanh Hoá.Phía Đông là biển, phía bắc giáp huyện Hậu Lộc, phía tây giáp huyện ThiệuHoá, Yên Định và Vĩnh Lộc, phía nam giáp huyện Quảng Xương, thành phốThanh Hoá và một phần huyện Đông Sơn Xét theo vĩ độ kinh độ trên mặt địacầu thì Hoằng Hoá ở vĩ tuyến 19059'50' ở ngã ba Bông đến 105059'30' ở LạchTrường Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, với nhiều thay đổi, hiện nay HoằngHoá có 49 xã, thị trấn, huyện lỵ là Bút Sơn

Huyện Hoằng Hoá có tổng diện tích tự nhiên 22.208 ha Trong đó diệntích đất nông nghiệp là: 12.973 ha, lâm nghiệp là: 398 ha, chuyên dùng thổ cưlà: 3.910 ha còn lại là đất khác Cấu trúc địa hình Hoằng Hoá khá phức tạp song

có thể phân chia địa hình Hoằng Hoá thành hai phần như sau:

- Vùng ven biển: Bờ biển Hoằng Hoá kéo dài từ Lạch Trường (cửa sông

Mã cũ) đến Lạch Trào (cửa sông Mã hiện tại) Các xã ven biển gồm 7 xã: HoằngYến, Hoằng Tiến, Hoằng Hải, Hoằng Trường, Hoằng Ngọc, Hoằng Thanh,Hoằng Đông Đây là một dải đất cát rộng không đều, độ màu mỡ cũng khônggiống nhau được hình thành bởi các dòng hải lưu xuôi ngược dọc bờ biển dophù sa sông Mã, sông Chu được cồn cát che chở Sự phát triển của các cồn cáttạo nên cánh đồn ven biển và bờ biển Hoằng Hoá ổn định từ lâu

- Vùng đồng bằng: Bao gồm các xã còn lại Đây là một dải đồng bằngphẳng, phì nhiều tập trung nhiều dân cư

Hoằng Hoá có một vị trí địa lý, địa thế, núi sông có nhiều ưu thế, nằm trênđường quốc lộ 1A và đoạn đường sắt Bắc Nam chạy song song xuyên qua lònghuyện 11km, có cầu Hoàng Long thông thương với thành phố Thanh Hóa, cầuTào là cửa ngõ thông thương với các trung tâm kinh tế phía Bắc của Tổ Quốc.Đồng bằng Hoằng Hoá được bồi đắp bởi sông Mã, sông Tuần thích hợp pháttriển nông nghiệp, đặc biệt là thâm canh cây lúa nước Bờ biển Hoằng Hoá dài12km là tiềm năng lớn cho các ngành kinh tế biển Huyện Hoằng Hoá cũng cónhiều khoáng sản như: Nhôm, sắt, a-mi-ăng, mi-ca, felspat thuận lợi cho cácngành công nghiệp nặng… Tuy nhiên, điều kiện tự nhiên của Hoằng Hoá cũnggây ra những khó khăn cơ bản như: lũ lụt, hạn hán

* Đặc điểm lịch sử:

Địa danh huyện thay đổi qua nhiều thời kỳ lịch sử Thời kỳ Đinh - Lê gọi

là giáp Cổ Hoằng, thời Lý - Trần gọi là Cổ Đằng, thời nhà Hồ gọi là Cổ Lĩnh,đến thời Lê Thánh Tông niên hiệu Hồng Đức thứ nhất (1470) đổi là huyệnHoằng Hoá

Trước cách mạng tháng tám, huyện Hoằng Hoá có 7 tổng, 161 xã, thôn,trang, sở; đến năm 1945 Hoằng Hoá có 8 tổng đó là: Hành Vĩ, Bái Trạch, TừMinh, Bút Sơn, Ngọc Chuế, Dương Thuỷ, Lỗ Hương và Dương Sơn với 169 xã,thôn Cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hoà đã rađời, các phủ huyện, châu đều gọi là huyện Các huyện khác có điều chỉnh lạimột số phần đất, riêng Hoằng Hoá vẫn gồm đủ 8 tổng, chỉ nhập thêm một làngcủa huyện Hậu Lộc đó là làng Trung Hoà vào xã Hoằng Trinh

Trong buổi bình minh của lịch sử dân tộc, con người đã có mặt ở HoằngHoá Năm 1961, ngành khảo cổ học Việt Nam đã phát hiện và khai quật di chỉ ởHoằng Hoá một số hiện vật sinh hoạt của người cổ cuối thời đại đồ đồng, đồ sắt,tiếp theo trong những năm 1962, 1967, 1979, di chỉ Quy Chử (Hoằng Quỳ) lạiđược khai quật với hiện vật thời kỳ đồng thau cách đây khoảng 3000 năm Nhưvậy là từ rất sớm, Hoằng Hoá phải trải qua một cuộc vật lộn lâu dài với mọi thử

thách của thiên nhiên, sự đe doạ của kẻ thù xâm lược cùng đất nước sinh tồn vàphát triển.

Từ cuộc đấu tranh ấy, đã hun đúc nên trong nhân dân huyện Hoằng Hóanhững truyền thống tốt đẹp Đó là truyền thống yêu nước, lao động cần cù sángtạo, tự lập tự cường trong sản xuất và đấu tranh chống ngoại xâm Trong cuộcđấu tranh chống thực dân Pháp và Đế Quốc Mỹ, Hoằng Hoá luôn giương caongọn cờ quyết thắng với bao chiến công đáng tự hào gắn với xứ Thanh anhhùng Tuy nhiên, những khó khăn của điều kiện tự nhiên, đã có ảnh hưởngkhông tốt tới sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện, từ đó làm cho công tác giảiquyết việc làm cho thanh niên nói riêng gặp phải những cản trở nhất định

2.1.2 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội của huyện Hoằng Hoá

Trong điều kiện có nhiều khó khăn do ảnh hưởng suy thoái kinh tế trongnước và thế giới, nhưng dưới sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, sựphối hợp của các đoàn thể, đặc biệt là sự nỗ lực của nhân dân huyện Hoằng Hoánên nền kinh tế toàn huyện hiện nay, vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng cao vàđạt được nhiều thành tựu to lớn

* Về thành tựu:

- Trên lĩnh vực kinh tế:

Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế có những chuyển biến tích cực, cơ cấu kinh

tế năm 2010: Công nghiệp – Nông, Lâm, Ngư Nghiệp – Dịch vụ là: 29,6% 51,2% - 19,2%

Trên lĩnh vực văn hoá, giáo dục, xã hội, an ninh quốc phòng:

+ Văn hoá xã hội, thông tin, thể thao:

Thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền các nhiệm vụ chính trị trên địabàn, hướng dẫn thực hiện quy ước, hương ước phù hợp với pháp luật Hiện nay,toàn huyện có tới 87% gia đình đạt danh hiệu gia đình văn hoá, văn nghệ, thểdục thể thao tại các xã, thị trấn, các cơ quan, trường học được đẩy mạnh Cáchoạt động văn hoá dân gian truyền thống như: Múa sanh, hát Trống quân, hát

Chèo văn được khôi phục Công tác quản lý trật tự xã hội được tăng cường,các hoạt động internet, cửa hàng bán cho thuê sách, báo được quản lý nghiêmchặt

+ Giáo dục đào tạo:

Chất lượng dạy và học không ngừng được nâng cao, 100% phổ cập giáodục tiểu học Xây dựng nhiều trường đạt chuẩn quốc gia, các cuộc thi "giáo viêngiỏi", "học sinh giỏi" được tổ chức hàng năm và đạt nhiều thành tích Công táckhuyến học, khuyến tài được quan tâm đúng mức

Thứ nhất: Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất, mặc dù rất

nhiều mô hình nhưng nhân ra diện rộng còn khó khăn, sự chuyển dịch cơ cấukinh tế còn chậm chưa đồng bộ trong toàn huyện

Thứ hai: Các vấn đề văn hoá, xã hội còn nhiều bức xúc, một số tệ nạn xã

hội, đặc biệt là ma tuý, giết người cướp tài sản, tình trạng thiếu việc làm ngàycàng trở nên nan giản cải cách hành chính còn hạn chế, một số Đảng viên cònthiếu đạo đức, phiền hà, sách nhiễu, không gây được niềm tin trong nhân dân

Hiện nay, đang đặt ra yêu cầu Đảng bộ huyện Hoằng Hoá cần phải đưa ranhững biện pháp hữu hiệu để một mặt phát huy những tích cực, mặt khác khắcphục những hạn chế, thiếu sót để xây dựng Hoằng Hoá thành một huyện vữngmạnh toàn diện Từ đó, tạo điều kiện quan tâm tốt hơn đến việc chăm lo, rènluyện, giáo dục thế hệ trẻ, đặc biệt là vấn đề giải quyết việc làm cho thanh niênhuyện Hoằng Hóa trong giai đoạn hiện nay

2.2 Thực trạng lao động, việc làm của thanh niên huyện Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hoá

2.2.1 Khái quát tình hình thanh niên huyện Hoằng Hoá trong giai đoạn hiện nay

Hoằng Hoá là một huyện dẫn đầu tất cả mọi lĩnh vực về kinh tế, văn hoá

xã hội của tỉnh Thanh Hoá Tất cả các tổ chức đoàn thể, mặt trận của huyệnđược đánh giá là lá cờ đầu trong phát triển của tỉnh

Hiện nay Hoằng Hoá có 39.338 thanh niên từ 15-30 tuổi (trong tổng246.750 số dân trong huyện) số thanh niên gia nhập trong Đoàn là 27.851 người,được sinh hoạt trong 68 Chi đoàn trong đó có 49 Chi đoàn xã , thị trấn và 17 Chiđoàn trường học

Trong chiến tranh, thanh niên huyện Hoằng Hoá luôn xung phong đi đầu

ra tiền tuyến đấu tranh chống lại kẻ thù Thành công của sự nghiệp cách mạngnước ta có sự đóng góp công sức to lớn của nhân dân huyện Hoằng Hóa nóichung và các thế hệ thanh niên huyện Hoằng Hoá nói riêng

Hiện nay, thanh niên huyện Hoằng Hoá có trình độ học vấn, thể chất,ngày càng được phát triển, số lượng đậu các trường Đại học, Cao đẳng, Trunghọc chuyên nghiệp cao (năm 2010 là 1.727 người) số còn lại đi làm ở các nơikhác hoặc ở nhà xây dựng kinh tế

Dưới sự lãnh đạo của BCH Đảng bộ huyện Hoằng Hoá đã thu được thànhtựu to lớn trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, anh ninh - quốc phòng,dân chủ xã hội được phát huy, an ninh chính trị được giữ vững, đời sống nhândân càng được cải thiện và nâng cao Đã tác động tích cực đến tư tưởng tìnhcảm, hành động của thanh thiếu niên, tạo niềm tin tuyệt đối của nhân dân và tuổitrẻ vào sự lãnh đạo của Đảng

Xác định trọng trách to lớn của tuổi trẻ đối với sứ mệnh cách mạng củaquê hương đất nước, thế hệ trẻ Hoằng Hoá không ngừng học tập, rèn luyện, laođộng sáng tạo, thi đua tình nguyện và tích cực tham gia xây dựng Đảng, xây

dựng chính quyền Vai trò, vị trí của thanh niên trong xã hội ngày càng đượckhẳng định, và nhận được sự quan tâm nhiều hơn của Đảng, Nhà nước và cáclực lượng xã hội trong huyện, đã xuất hiện nhiều gương điển hình, thanh niêntiến và tài năng trẻ trong mọi lĩnh vực.

Tuy nhiên, các mặt trái cơ chế thị trường đặt ra cho thanh niên nhiều khókhăn, thách thức lớn như: trình độ học vấn chưa đồng đều, vấn đề việc làm, thunhập của thanh niên còn bất cập, tư tưởng bằng lòng với cuộc sống hiện tại,thiếu ý chí vươn lên còn biểu hiện ở một bộ phận thanh niên Ý thức chấp hànhchủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước còn hạn chế, thậm chícòn có những thanh thiếu niên sống buông thả, thờ ơ và vi phạm pháp luật, savào các tệ nạn xã hội do thiếu việc làm “nhàn cư vi bất thiện” Do đó, vấn đềviệc làm và giải quyết việc làm cho thanh niên huyện Hoằng Hóa trở nên bứcthiết hơn bao giờ hết

2.2.2 Thực trạng lao động, việc làm của thanh niên huyện Hoằng Hóa

Trong giai đoạn 2005 - 2010, lao động việc làm của thanh niên huyện cónhiều thành tựu đáng kể tuy nhiên do nền kinh tế nước ta đang gặp nhiều khókhăn, thêm vào đó là những biến động của nền kinh tế thế giới làm cho vấn đềgiải quyết việc làm cho người lao động đang trở nên bức xúc

Dân số, lao động và việc làm là 3 yếu tố có mối quan hệ chặt chẽ vớinhau, sự gia tăng dân số là nguồn cung cấp nhân lực dồi dào cho xã hội, nhưngnếu dân số tăng quá nhanh thì vấn đề đảm bảo việc làm cho lực lượng lao độnglại là vấn đề nan giải Sự biến động về số lượng dân số ảnh hưởng rất lớn tới quátrình phát triển của lực lượng lao động, đặc biệt là sự biến động về số lượng laođộng Hiện nay, huyện Hoằng Hóa có 38.672 hộ với 246.750 nhân khẩu, tỷ lệtăng dân số tự nhiên 6,38% Như vậy tỷ lệ tăng dân số trên địa bàn huyện rấtcao, hàng năm phải bổ sung một lượng lớn nguồn lao động thêm vào đó là lượnglao động chưa giải quyết được việc làm năm trước cộng vào sẽ tạo áp lực trongcông tác giải quyết việc làm

Bảng 2: Lực lượng lao động của nhóm, hộ điều tra

30 hộ được điều tra

Nguồn: Số liệu điều tra của UBND huyện Hoằng Hóa

Nhìn chung, qua các hộ điều tra thì huyện Hoằng Hóa là một huyện đôngdân, lực lượng lao động dồi dào và trẻ, khoẻ Lực lượng lao động tập trungnhiều ở độ tuổi từ 25 - 34 Đây là một lợi thế to lớn cho sự phát triển kinh tế củatoàn huyện Vì với lực lượng lao động trẻ, khỏe lại dồi dào sẽ phát huy được hếtnăng lực của mình trong quá trình lao động sản xuất Tuy nhiên, lao động trênđịa bàn huyện còn tập trung nhiều ở khu vực nông nghiệp, do đó mà chưa sửdụng hết được sức mạnh của lực lượng lao động và không khai thác được sựsáng tạo

Trong những năm gần đây lao động đã chuyển dần sang khu vực côngnghiệp, thương mại, dịch vụ, hoặc đi lao động ở ngoại tỉnh, thành phố khác Dotrong huyện đã xuất hiện khu công nghiệp nhỏ ở thị trấn Bút Sơn, tiểu khu côngnghiệp ở thị trấn Tào Xuyên với các công ty may mặc, giày da, đan móc túi, hộp

để xuất khẩu nên đã thu hút một số lượng lớn lao động thanh niên, nhất là thanhniên nữ tham gia làm việc Trong đó lớn nhất phải kể đến công ty TNHH HoàngSơn Sun chuyên về xây dựng, kinh doanh vận tải biển, kinh doanh xăng dầu…

đã thu hút một lực lượng đông đảo thanh niên nam đến làm việc Thêm vào đótrong huyện cũng đã hình thành khu du lịch sinh thái biển ở một số xã miền biểnthu hút du khách tới tham quan, tắm mát và nghỉ ngơi vào mùa hè nên cũng đãgiải quyết được một số việc làm cho người lao động miền biển

Bảng 3: Tình hình dân số và lao động trong nhóm hộ điều tra

Chỉ tiêu Đơn vị tính 30 hộ được điều tra

Số lượng Cơ cấu (%)

- Hộ nông nghiệp Hộ 19 63,33

- Hộ phi nông nghiệp Hộ 11 36,67

- Nhân khẩu nông nghiệp Người 118 84,29

- Nhân khẩu phi nông nghiệp Người 22 15,71

Nguồn: Số liệu điều tra của UBND huyện Hoằng Hóa

Nhìn chung, thanh niên huyện còn lệ thuộc vào kinh tế gia đình Thanhniên trong trường học gần như 100% phụ thuộc gia đình và người thân, họ chưatạo ra nguồn thu nhập Số thanh niên trong các cơ quan hành chính sự nghiệp,doanh nghiệp đặc biệt là các doanh ngiệp sử dụng tối đa lực lượng lao động trẻvới mức thu nhập từ 800.000 - 1.500.000đ/tháng

Nguồn thu nhập của thanh niên huyện chủ yếu là từ việc làm Khảo sát sốthanh niên trong xóm hộ điều tra ngẫu nhiên cho thấy nguồn thu nhập chính của

họ là từ lao động, có tới 67% nguồn thu nhập là từ nghề chính, 15% từ nghề phụ

và các khoản thu nhập khác không đáng kể

Trình độ học vấn và tay nghề của lao động huyện có rất nhiều tiến bộ sovới trước đây Tuy nhiên nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu Để đánhgiá đúng về thực trạng lao động của huyện, cần phải xem xét về chỉ tiêu phảnánh, trình độ văn hoá, trình độ chuyên môn kỹ thuật của người lao động Chấtlượng lao động là tiêu chí để người sử dụng đánh giá và quyết định sử dụng lao