Kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường theo pháp luật cạnh tranh ở việt nam hiện nay tt

Đối tượng nghiên cứu - Hệ thống quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng về cạnh tranh; - Các quy định pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT của Việt Nam; Thực tiễn áp dụng ph

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

TRẦN THÙY LINH

KIỂM SOÁT HÀNH VI LẠM DỤNG VỊ TRÍ THỐNG LĨNH THỊ TRƯỜNG THEO PHÁP LUẬT CẠNH TRANH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành đào tạo: Luật Kinh tế

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SỸ LUẬT HỌC

HÀ NỘI – 2020

Công trình này được hoàn thành tại:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

Ngươì hướng dẫn khoa học 1 PGS TS Bùi Nguyên Khánh

2 TS Vũ Đặng Hải Yến

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án tiến sĩ cấp trường,

họp tại Trường Đại học Luật Hà Nội, vào hồi ngày tháng năm

Có thể tìm hiểu luận án tại:

1 Thư viện Quốc gia

2 Thư viện Trường Đại học Luật Hà Nội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Những doanh nghiệp nắm giữ quyền lực thị trường thường có khuynh hướng khai thác quyền lực đó bằng cách tác động mạnh mẽ đến các yếu tố của thị trường (về giá cả, sản lượng, chất lượng…) để tận thu lợi ích từ khách hàng, người tiêu dùng và triệt tiêu khả năng cạnh tranh của đối thủ nhằm duy trì vị thế của mình Sự can thiệp của Nhà nước đối với thị trường để kiểm soát hành vi lạm dụng của các doanh nghiệp có VTTLTT là cần thiết để đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh, là cơ sở quan trọng cho sự vận hành năng động, hiệu quả của nền kinh thị trường Luật cạnh tranh đầu tiên của Việt Nam ra đời năm 2004 với các quy định về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT khá đầy đủ, cụ thể

và chi tiết Tuy nhiên, sau hơn 10 năm thực thi, các quy định này đã bộc lộ nhiều hạn chế Để khắc phục những bất cập của luật cạnh tranh 2004, đồng thời, đáp ứng đòi hỏi về hoàn thiện các thể chế kinh

tế thị trường, nhất là trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu với sự tham gia sâu rộng của Việt Nam vào các sân chơi chung của khu vực

và thế giới, Luật cạnh tranh 2018 đã được ban hành với nhiều sửa đổi tích cực liên quan đến kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT Đến nay, Luật cạnh tranh 2018 đã có hiệu lực song nhiều nội dung vẫn chưa được hướng dẫn Vì vậy, trong bối cảnh giao thời này, việc nghiên cứu, đánh giá các quy định của Luật cạnh tranh 2004 và nhận thức về nội dung của Luật cạnh tranh 2018 và tìm cách đưa nó vào cuộc sống là hết sức cần thiết

Bởi vậy, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường theo pháp luật cạnh tranh ở Việt Nam hiện nay” để nghiên cứu với hy vọng rằng kết quả nghiên

cứu đề tài sẽ có ý nghĩa đáng kể cho cải cách môi trường cạnh tranh ở Việt Nam

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng quy định và thực tiễn thực thi pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT, luận án hướng đến mục đích xây dựng các giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT tại Việt Nam Nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể của luận án gồm:

- Nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về pháp luật kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT;

- Phân tích, đánh giá thực trạng điều chỉnh pháp luật thực tiễn thực thi pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT của Việt Nam

- Đề xuất những giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật Việt Nam về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Hệ thống quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng về cạnh tranh;

- Các quy định pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT của Việt Nam; Thực tiễn áp dụng pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT của Việt Nam

- Kinh nghiệm của EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản; Các quan điểm khoa học đã được các tác giả cá nhân và các tổ chức công bố trong các nghiên cứu về cạnh tranh nói chung và hành vi lạm dụng VTTLTT nói riêng cả trong và ngoài nước

Luận án chỉ tập trung nghiên cứu pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT, như vậy sẽ không bao gồm các hành vi lạm dụng quy định riêng cho doanh nghiệp độc quyền như cách phân chia của Luật Cạnh tranh Việt Nam

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu những

vấn đề lý luận, thực trạng quy định và thực tiễn thực thi pháp luật

về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT tại Việt Nam; kinh nghiệm của Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản cũng được nghiên cứu để đề xuất bài học cho Việt Nam

- Phạm vi thời gian: Đề tài nghiên cứu pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT trong khoảng thời gian từ năm 2004 đến thời điểm hiện tại

- Phạm vi về văn bản quy phạm pháp luật: Nghiên cứu các quy định về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT trong Luật Cạnh tranh

và các văn bản hướng dẫn thi hành, bao gồm Luật cạnh tranh 2004, Luật cạnh tranh 2018 và các văn bản hướng dẫn thi hành

4 Phương pháp nghiên cứu

Để hoàn thành mục tiêu nghiên cứu, tác giả sẽ sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu khoa học pháp lý như phương pháp phân tích – tổng hợp, phương pháp lịch sử, phương pháp thống kê trong đó phương pháp nghiên cứu được sử dụng chủ yếu là phương pháp phân tích – tổng hợp, phương pháp so sánh Cụ thể: Phương pháp phân tích – tổng hợp: để phân tích, giải thích và hệ thống hóa các quy định cụ thể của các hệ thống pháp luật được nghiên cứu nhằm cung cấp một cái nhìn toàn diện, đầy đủ về các quy định liên quan đến kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT của các hệ thống pháp luật có liên quan đồng thời đưa ra đánh giá việc thực thi các quy định đó

Phương pháp so sánh được dùng để xác định những điểm giống nhau và khác nhau của các quy định trong các hệ thống pháp luật được nghiên cứu liên quan đến chống hành vi lạm dụng VTTLTT Từ

đó, luận án sẽ chỉ ra những giải pháp pháp lý phù hợp cho việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT

5 Những điểm mới của luận án

- Luận án đã hệ thống, bổ sung và làm sâu sắc những vấn đề

lý luận về kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường Luận án xây dựng và làm rõ nội hàm khái niệm kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường và pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường trường Luận án cũng

đã phân tích và làm rõ khái niệm, mục tiêu, các quan điểm tiếp cận về kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường và cấu trúc pháp luật về kiểm soát các hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường theo pháp luật cạnh tranh

- Luận án đã phân tích khá đầy đủ, chi tiết và có hệ thống thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường ở Việt Nam hiện nay Bằng phương pháp so sánh, luận án đã chỉ ra những điểm tương đồng, mức độ hội nhập giữa các quy định của Luật cạnh tranh Việt Nam với Luật mẫu về cạnh tranh của UNCTAD và một số hệ thống pháp luật điển hình về cạnh tranh như Hoa Kỳ, EU

- Luận án đã phân tích những yêu cầu hoàn thiện pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường nhằm vừa đảm bảo quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp vừa đảm bảo mục tiêu của pháp luật cạnh tranh Trên cơ sở đó, Luận án đã đề xuất những giải pháp mang tính khoa học nhằm hoàn thiện pháp luật kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường ở Việt Nam trong thời gian tới

6 Kết cấu của Luận án

Ngoài Mục lục, Mở đầu, Phần tổng quan tình hình nghiên cứu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, Luận án được kết cấu thành 3 chương như sau:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về pháp luật kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

Chương 2: Kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường theo pháp luật cạnh tranh Việt Nam

Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật cạnh tranh về kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

ở Việt Nam

PHẦN TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

1 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài

1.1 Những nghiên cứu về lý luận kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

Các nghiên cứu tập trung vào làm rõ các khái niệm thống lĩnh thị trường, quan điểm về hành vi lạm dụng VTTLTT, sự cần thiết

và cơ chế kiểm soát hành vi lạm dụng vị VTTLTT Hầu hết các nghiên cứu đều chung quan điểm thống lĩnh thị trường

(dominance theo cách gọi của luật cạnh tranh EU) hay độc quyền thị trường (monopoly theo cách gọi của luật chống độc quyền Hoa

Kỳ) đều để chỉ vị trí đặc quyền của doanh nghiệp nắm giữ sức mạnh kinh tế có khả năng ngăn chặn hữu hiệu cạnh tranh hiện có trên thị trường và mang lại cho nó khả năng hành động một cách độc lập với các đối thủ cạnh tranh, biểu hiện ở khả năng dẫn dắt thị trường của nó

Nhiều quan điểm nhấn mạnh cách tiếp cận thận trọng hơn về hành vi lạm dụng VTTLTT, theo đó, việc xác định hành vi lạm dụng VTTLTT cần được xem xét, đánh giá cả từ góc độ kinh tế học và góc độ khoa học pháp lý, đặc biệt là đối với thị trường công nghệ cao, thị trường mang tính năng động và sáng tạo

1.2 Những nghiên cứu về thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

Các nghiên cứu công trình nghiên cứu của các tác giả trên thế giới chủ yếu nằm trong những nghiên cứu chung về luật cạnh

tranh, chính sách cạnh tranh, đặc biệt là về luật và chính sách cạnh tranh của Liên minh Châu Âu (EU), Hoa Kỳ hay nằm trong những nghiên cứu mang tính so sánh giữa luật và chính sách cạnh tranh của EU và Hoa Kỳ, vốn được coi là hai mô hình cơ bản của pháp luật cạnh tranh trên Thế Giới Các nghiên cúu đã chỉ ra rằng pháp luật Hoa Kỳ về chống độc quyền và pháp luật của EU về chống lạm dụng VTTLTT có một số điểm chung Tuy nhiên, sự khác biệt giữa chúng lại nằm ở những điểm khá cơ bản, pháp luật EU mang tính cứng nhắc và có cơ chế can thiệp sâu hơn so với pháp luật Hoa Kỳ về chống độc quyền

Các nghiên cứu trong nước tập trung phân tích, đánh giá các quy định của luật cạnh tranh 2004 với các vấn đề như nhận diện

Các nghiên cứu của các tác giả trên thế giới đều đề cập đến giải pháp hoàn thiện pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT như là xu hướng thay đổi cách tiếp cận đối với hành vi lạm dụng VTTLTT là cách tiếp cận dựa trên bản chất của hành vi, phù hợp với

tư duy kinh tế hiện đại về hành vi đơn phương

Trước những hạn chế, bất cập của Luật cạnh tranh 2004, các nghiên cứu trong nước cũng chỉ ra phương hướng và một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT ở Việt Nam theo đó, phải đặt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế; đặt trong mối quan hệ tổng thể với các chế định pháp luật khác

Có thể thấy các công trình nghiên cứu trong nước về hành vi lạm dụng VTTLTT theo pháp luật cạnh tranh Việt Nam đa phần mới chỉ

tập trung phân tích các hành vi lạm dụng cụ thể mà bỏ ngỏ mối quan tâm đối với các vấn đề mang tính nền tảng lý luận Đặc biệt, trong bối cảnh Luật cạnh tranh 2018 mới có hiệu lực, chưa có các nghiên cứu đánh giá về Luật cạnh tranh 2018, trên cơ sở so sánh để chỉ ra sự tiến bộ, hợp lý so với Luật cạnh tranh 2004, làm tiền đề cho việc tiếp cận, hiểu và vận dựng quy định của Luật cạnh tranh 2018 về lạm dụng VTTLTT một cách toàn diện

2 Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu

Một là, về mục tiêu của luật cạnh tranh nói chung và chế định lạm dụng VTTLTT nói riêng

Hai là, về khái niệm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường

Ba là, về tiêu chí xác định vị trí thống lĩnh thị trường của doanh nghiệp

Bốn là, về khái niệm hành vi lạm dụng VTTLTT

Năm là về nhận diện hành vi lạm dụng VTTLTT

Sáu là về nguyên tắc xử lý hành vi lạm dụng VTTLTT

3 Những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu

- Nghiên cứu và hệ thống hóa các vấn đề lý luận nền tảng của chính sách và pháp luật kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT

- Nghiên cứu những vấn đề lý luận về khái niệm và nội dung pháp luật kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT Xác định cụ thể nội hàm và hệ thống quy phạm pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT

- Đánh giá tính hợp lý và bất hợp lý của pháp luật hiện hành

về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT và sự cần thiết phải có những quy định điều chỉnh phù hợp nhằm vừa đảm bảo quyền tự

do kinh doanh của doanh nghiệp vừa đảm bảo mục tiêu của pháp luật cạnh tranh

- Đưa ra hệ thống quan điểm hoàn thiện và giải pháp cụ thể

để hoàn thiện pháp luật kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT

4 Cơ sở lý thuyết và câu hỏi nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý thuyết

Sự hình thành của pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT dựa trên cơ sở lý thuyết, quan điểm về cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường Quan điểm về thúc đẩy tự do cạnh tranh được bắt nguồn từ học thuyết bàn tay vô hình của nhà kinh tế học Adam Smith (1723- 1790) Quan điểm, lý thuyết về thị trường cạnh tranh cần có sự điều tiết của nhà nước được các nhà kinh tế học và luật học phát triển từ thế kỷ XIX Nền tảng lý luận cơ bản cho sự hình thành pháp luật kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT ở Việt Nam là quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết phải đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, minh bạch Đặc biệt, gần đây tại Nghị quyết số 05 – NQ/TƯ ngày 01 tháng 11 năm 2016 của Hội nghị lần thứ tư, Ban chấp hành TW khóa XII, Nghị quyết số 24/2016/QH14 ngày 08 tháng 11 đều nhấn mạnh nhiệm vụ về cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế giai đoạn 2016 – 2020, đặt ra nhiệm vụ xây dựng ‘Đề án tổng thể về chính sách cạnh tranh quốc gia’

4.2 Câu hỏi nghiên cứu và giả thiết nghiên cứu

Câu hỏi nghiên cứu :

- Thế nào là hành vi lạm dụng VTTLTT ? Hành vi lạm dụng VTTLTT có tác động như thế nào đến cạnh tranh, sự phát triển của nền kinh tế và lợi ích của người tiêu dùng ?

- Tại sao cần phải có sự kiểm soát đối với hành vi lạm dụng VTTLTT bằng pháp luật ?

- Cấu trúc, nội dung cơ bản của pháp luật cạnh tranh về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT như thế nào ?

- Kinh nghiệm của các nước về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT bằng pháp luật cạnh tranh như thế nào ?

- Thực trạng các quy định pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT tại Việt Nam hiện nay như thế nào ?

- Với những tồn tại, bất cập được nêu ra, cần phải có những phương hướng và giải pháp gì để hoàn thiện pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT

Giả thuyết nghiên cứu là :

- Việc xây dựng nền tảng cơ sở lý luận và hoàn thiện cơ chế kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT có ý nghĩa quan trọng với việc xác lập, duy trì môi trường cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh tại Việt Nam

- Các quy định của pháp luật Việt Nam về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT vẫn còn những điểm chưa thực sự phù hợp, còn tồn tại những khoảng trống pháp lý

- Việc hoàn thiện các quy định pháp luật về về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT ở Việt Nam là một trong những yêu cầu của quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường với một chính sách cạnh tranh đảm bảo được quyền tự do cạnh tranh của doanh nghiệp vừa đảm bảo mục tiêu của luật cạnh tranh, phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội của Việt Nam và thông lệ quốc tế trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

KẾT LUẬN PHẦN TỔNG QUAN

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT KIỂM SOÁT HÀNH VI LẠM DỤNG VỊ TRÍ THỐNG LĨNH THỊ TRƯỜNG 1.1 Kiếm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

1.1.1.1 Khái niệm vị trí thống lĩnh thị trường

Theo quan điểm của ECJ, thống lĩnh thị trường là “Vị trí của doanh nghiệp mang sức mạnh kinh tế có khả năng ngăn cản cạnh tranh hiệu quả được duy trì trên thị trường liên quan bằng cách cho phép nó hành xử độc lập ở một mức độ đáng kể không phụ thuộc vào đối thủ cạnh tranh, khách hàng và cuối cùng là người tiêu dùng” Tại chương 2, Luật mẫu về cạnh tranh của UNCTAD, vị

trí thống lĩnh của quyền lực thị trường (dominant position of market

power) được định nghĩa là “tình trạng mà một doanh nghiệp, tự nó hoặc cùng hành động với một số doanh nghiệp khác ở vào vị trí kiểm soát thị trường liên quan của một hoặc một nhóm hàng hóa, dịch vụ

cụ thể”

Luật cạnh tranh Việt Nam lại có sự phân biệt giữa vị trí thống lĩnh thị trường và độc quyền Theo đó, độc quyền là tình trạng thị trường hoàn toàn không có sự cạnh tranh, doanh nghiệp độc quyền không có đối thủ Trong khi đó, ở thị trường có doanh nghiệp có VTTLTT, mặc dù doanh nghiệp có VTTLTT có sức mạnh thị trường đáng kể, có khả năng chi phối, kiểm soát thị trường nhưng vẫn tồn tại các doanh nghiệp đối thủ, vẫn có sự cạnh tranh nhất định

Có thể rút ra định nghĩa chung về VTTLTT như sau: Vị trí thống lĩnh thị trường là vị trí của doanh nghiệp hay nhóm doanh nghiệp nắm giữ sức mạnh thị trường đáng kể có khả năng gây hạn chế cạnh tranh trên thị trường liên quan và hành xử một cách độc lập với đối thủ cạnh tranh, khách hàng và người tiêu dùng

1.1.1.2 Khái niệm lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

Hành vi lạm dụng VTTLTT là hành vi của doanh nghiệp thống lĩnh thị trường và đồng thời đáp ứng các điều kiện:

- Phản ánh việc thực thi quyền lực thị trường của doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh

- Duy trì, củng cố quyền lực của doanh nghiệp đó, tạo ra tác hại kinh tế cho các nhà cung cấp, khách hàng hoặc đối thủ cạnh tranh của

1.1.1.3 Đặc điểm của hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

a Chủ thể thực hiện hành vi là doanh nghiệp hoặc nhóm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh hoặc doanh nghiệp có vị trí độc quyền trên thị trường liên quan

b Doanh nghiệp, nhóm doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh đã hoặc đang thực hiện hành vi lạm dụng gây tác động tiêu cực cho

sự cạnh tranh trên thị trường

c Hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường là hành vi mang tính đơn phương của doanh nghiệp

d Hậu quả của hành vi lạm dụng là làm biến dạng cấu trúc thị trường, cản trở hay thủ tiêu sự cạnh tranh trên một thị trường xác định

1.1.2 Khái niệm, đặc điểm và mục đích của kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

1.1.2.1 Khái niệm kiẻm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

Có thể hiểu, kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường là hành vi của cơ quan nhà nước và các chủ thể có thẩm quyền thực hiện chức năng quản lý của Nhà nước, tác động đến các doanh nghiệp thông qua các biện pháp, cách thức khác nhau để theo dõi, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi lạm dụng của doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường nhằm bảo vệ, duy trì trật tự cạnh

tranh, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, các chủ thể kinh doanh khác và người tiêu dùng

1.1.2.2 Đặc điểm của kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

- Kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường nhằm tạo lập, duy trì và bảo vệ môi trường cạnh tranh lành mạnh và công bằng

- Đối tượng của kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường là các doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường

- Kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường nằm trong giới hạn của quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp

- Kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường dẫn đến hạn chế các đặc quyền kinh tế của doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường

- Kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường bị hạn chế nhất định về phạm vi do ràng buộc của nguyên tắc tự do kinh doanh

1.1.2.3 Mục đích của kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

1.1.3 Các công cụ kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

1.2 Pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

1.2.1 Khái niệm pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường

Pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT của doanh nghiệp là tổng thể các quy phạm pháp luật do Nhà nước ban hành nhằm phát hiện, ngăn ngừa, loại bỏ và xử lý các hành vi lạm dụng sức mạnh thị trường của các doanh nghiệp có VTTLTT gây tác động hạn chế cạnh tranh

Pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT là một bộ phận quan trọng của pháp luật cạnh tranh Nguồn cơ bản của pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng VTTLTT chính là đạo luật cạnh tranh của các quốc gia