Mô phỏng đặc tính hoạt động của quạt ly tâm công suất 5,5 kW với phần mềm OpenFOAM

Bài viết đánh giá mức độ tin cậy của mô hình mô phỏng số này. Trên cơ sở đó, có thể dự đoán và ước tính các đặc tính khác mà thực nghiệm chưa thực hiện được.

Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Kĩ thuật và Công nghệ, 3(4):508-522

Phòng thí nghiệm Trọng điểm

ĐHQG-HCM Động cơ đốt trong

Liên hệ

Ngô Khánh Hiếu, Phòng thí nghiệm Trọng

điểm ĐHQG-HCM Động cơ đốt trong

Email: ngokhanhhieu@hcmut.edu.vn

Liên hệ

Lê Văn Long, Phòng thí nghiệm Trọng điểm

ĐHQG-HCM Động cơ đốt trong

Email: longle3001@gmail.com

Lịch sử

• Ngày nhận: 24-3-2020

• Ngày chấp nhận: 12-12-2020

• Ngày đăng: 31-12-2020

DOI : 10.32508/stdjet.v3i4.695

Bản quyền

© ĐHQG Tp.HCM Đây là bài báo công bố

mở được phát hành theo các điều khoản của

the Creative Commons Attribution 4.0

International license.

Mô phỏng đặc tính hoạt động của quạt ly tâm công suất 5,5 kW với phần mềm OpenFOAM

Ngô Khánh Hiếu*, Lê Văn Long*, Lê Đình Anh Huy

Use your smartphone to scan this

QR code and download this article

TÓM TẮT

Quạt ly tâm là một thiết bị hoạt động theo nguyên lý ly tâm, khi làm việc cánh quạt ly tâm sẽ hút không khí dọc theo trục, lúc này áp suất tại tâm quạt nhỏ, không khí sẽ chuyển từ nơi có áp suất cao xuống nơi có áp suất thấp Nói một cách khác, không khí sẽ được luân chuyển vào tâm quạt và được cấp thêm năng lượng ly tâm Sự ra đời của quạt ly tâm đã mang đến cho chúng ta rất nhiều lợi ích như thông gió tầng hầm hoặc nơi không thể lắp quạt thông gió trực tiếp Chính vì vậy, việc nghiên cứu đặc tính hoạt động của quạt ly tâm là vấn đề đáng được quan tâm hiện nay, từ đó có những bước phát triển nhằm nâng cao hiệu suất quạt Trong nội dung bài báo này, một mô hình

mô phỏng đặc tính hoạt động của quạt ly tâm được thực hiện trên công cụ snappyHexMesh với ô lưới chủ yếu là hexahedron Theo đó, các kết quả mô phỏng đặc tính hoạt động của quạt áp dụng

mô hình rối k-ω SST được so sánh với các giá trị đo đạc từ thực nghiệm Những kết quả đạt được

từ việc áp dụng công cụ chia lưới tự động snappyHexmesh và bộ giải simpleFoam của phần mềm

mã nguồn mở OpenFOAM cho thấy độ tin cậy trong việc tính toán và thiết kế quạt ly tâm Trên cơ

sở đó có thể giảm chi phí cho việc cải thiện hiệu suất hoạt động cho các mẫu quạt ly tâm bằng phương pháp mô phỏng số

Từ khoá: k-ω SST, OpenFOAM, quạt ly tâm, simpeFoam, snappyHexMesh

GIỚI THIỆU

Cũng giống như quạt hướng trục, quạt hút ly tâm là một trong những dòng quạt thông gió được sử dụng nhiều nhất hiện nay Trong các ngành công nghiệp quạt ly tâm được sử dụng rất nhiều, công dụng chủ yếu là hút khí nóng trong nhà máy sản xuất Vì thế

mà việc tạo môi trường thông thoáng là điều cần thiết trong vấn đề ô nhiễm cấp bách hiện nay Nhưng hiện nay các thiết bị làm mát được sản xuất rất nhiều mẫu

mã và chủng loại khác nhau cùng với đó là hiệu suất hoạt động không giống nhau Quạt ly tâm chuyển hóa năng lượng cơ thành năng lượng cho dòng lưu chất

Chính vì vậy, để có một hiệu suất hoạt động cao, đòi hỏi nhà sản xuất phải giảm thiểu tối đa việc mất mát năng lương trong quá trình chuyển hóa năng lượng này

Những nghiên cứu về dòng lưu chất bên trong quạt

ly tâm vô cùng phức tạp bởi mô hình 3D liên quan đến sự rối dòng, tách dòng, sự xâm thực và trạng thái không ổn định1 Việc kết hợp phương trình trạng thái dừng cho dòng lưu chất và phương pháp RANS với hai phương trình của mô hình rối k-ε cho kết quả sai số dưới 10% so với giá trị thực nghiệm Thúc đẩy việc nghiên cứu xâm thực trong những bài toán hai pha hay lưu chất phi-Newton

Để tính toán các thông số hiệu suất quạt ly tâm chẳng hạn như cột áp, công suất cung cấp và hiệu suất được

tính toán dựa trên phần mềm mã nguồn mở Open-FOAM và Ansys-Fluent trong nghiên cứu của Huang

và cộng sự2, được so sánh với kết quả thực nghiệm

Mô phỏng cho thấy phần mềm OpenFOAM có độ chính xác cao hơn so với phần mềm còn lại trong cả hai giải thuật simpleFoam và pimpleDyMFoam bằng

mô hình rối k-ε và k-ω SST

Các giải thuật khác nhau giữa ANSYS, FLUENT trong bài nghiên cứu của Narayan3được sử dụng để mô phỏng máy bơm ly tâm Góc đặt cánh, góc lệch đặt cánh, số cánh, mô hình rối ảnh hưởng đánh kể đến hiệu suất quạt ly tâm Khi lưu lượng tăng, cột áp giảm thì công suất cung cấp trục tăng và hiệu suất bơm tăng Hiệu suất lớn nhất tại giá trị được khảo sát, vượt quá giá trị này lưu lượng tiếp tục tăng trong khi đó hiệu suất bơm sẽ giảm.v.v

Trong nghiên cứu của Mohammad và cộng sự4, phổ vận tốc thu được từ kết quả mô phỏng như nhau, nhưng có sự ngược dòng trong phổ vận tốc phần mềm OpenFOAM Tại cạnh đuôi của bánh công tác, có sự biến động do sự tương tác giữa vỏ quạt và bánh công tác Phần gần cạnh trước, sự thay đổi diễn ra ít hơn Một kết quả mô phỏng khác được thực hiện trong nghiên cứu của Jafarzadeh và cộng sự5 cho thấy đường cong đặc tính được so sánh với kết quả thực nghiệm thu được được đánh giá cao Nghiên cứu ảnh

Trích dẫn bài báo này: Hiếu N K, Long L V, Huy L D A Mô phỏng đặc tính hoạt động của quạt ly tâm

Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Kĩ thuật và Công nghệ, 3(4):508-522

hưởng của số lượng cánh tác động lên hiệu suất của bơm cũng được tìm hiểu Và một kết quả quan trọng thu được đó chính là vị trí của bánh công tác để xem xét sự ảnh hưởng của lưỡi vỏ quạt lên hiệu suất quạt

Chính vì lẽ đó, nhóm tác giả đã quyết định nghiên cứu một mẫu quạt 5,5 kW ở các dãy vòng quay khác nhau

đã được tiến hành tại Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc Gia – Hồ Chí Minh, giá trị thu được từ công trình nghiên cứu này làm nền tảng so sánh và đánh giá cho kết quả mô phỏng mà nhóm tác giả thực hiện

Trong bài viết này, nhóm tác giả sử dụng mô hình quạt ly tâm công suất 5,5 kW để đánh giá đặc tính của quạt bằng giải thuật simpleFoam kết hợp phương pháp RANS với mô hình rối k-ω SST Theo đó các kết quả mô phỏng tập trung so sánh phổ vận tốc, áp suất, lưu lượng và hiệu suất tại miệng hút của quạt với các giá trị thực nghiệm đo đạc được trước đó của nhóm tác giả (xem Bảng 1) Từ đó đánh giá mức độ tin cậy của mô hình mô phỏng số này Trên cơ sở đó,

có thể dự đoán và ước tính các đặc tính khác mà thực nghiệm chưa thực hiện được

LÝ THUYẾT QUẠT LY TÂM

Quạt ly tâm có dòng khí được đưa vào từ miệng ống hút theo phương hướng trục, sau khi qua bánh công tác theo phương vuông góc Quạt có hai thành phần chính là bánh công tác và buồng xoắn Vận tốc− →

V =

−

→

U + − →

V rcó thể được xác định bằng cách xây dựng tam giác vận tốc như Hình 16 Với− →

V,− →

V rlà vận tốc tuyệt đối và tương đối của không khí.− →

U = ω− → r là vận tốc của một điểm trên bánh công tác Và− →

V n,− →

V tlà vectơ vận tốc trên phương bán kính và phương tiếp tuyến của bánh công tác

Các phương trình quan trọng xác định đặc tính quạt

ly tâm:

Mô men:

T = ρQ(R2V 2t − R1V 1t) (1) Công suất lưu chất:

P = ρQ(U2V 2t −U1V 1t) (2) Hiệu suất toàn bộ quạt:

η0=P h

P c

=ηhηqηme (3) Thông thường hiệu suất thể tích (ηq) trên 98%, và khi không có hệ thống truyền động cơ khí phức tạp, chỉ có trục quay, hiệu suất cơ khí (ηme) cũng cao trên 95%, hiệu suất toàn thể tùy thuộc chủ yếu vào hiệu suất thủy lực (ηh)7

Hình 1: Tam giác vận tốc của lưu chất đi qua bánh

công tác

PHƯƠNG PHÁP MÔ PHỎNG SỐ

Phương pháp Đa Vùng Tham Chiếu (Multi-ple Reference Frame)

Sử dụng phương pháp đa vùng tham chiếu8cho phép miền tính toán chia thành hai miền nhỏ, các vùng này

có thể được giả định là đang quay hoặc đang tịnh tiến

so với trục tọa độ chính Phương trình chủ đạo của mỗi miền phụ được lấy từ hệ trục cục bộ của miền phụ đó Vận tốc tuyệt đối của hệ trục tọa độ được tìm thấy thông qua vận tốc tương đối trong hệ tọa độ xoay quanh hệ tọa độ tuyệt đối theo phương trình:

−

→ v = − → v r+(−→ ω × − → r)+ − → v t (4)

Trong đó − → v là vận tốc tuyệt đối trong hệ tọa độ quán

tính, − → v

rđược định nghĩa như là vận tốc trong hệ trục

tọa độ tương đối và − → v

tlà vận tốc dịch chuyển trong

hệ tọa độ phi quán tính Những định nghĩa này đưa vào trong phương trình Navier-Stokes, gồm những phương trình chính sau:

∇(ρ−→ v − → v ) = −∇ ρ + µ∇.∇(− → v ) (6) Tính toán phương trình chính cho hệ tọa độ xoay:

∇(ρ−→ v , − → v ) +ρ(−→ ω × − → r)=−∇ ρ + µ∇.∇(− → v ) (8)

Sử dụng công thức (1) khi đó, phương trình chính cho

hệ trục xoay có dạng:

Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Kĩ thuật và Công nghệ, 3(4):508-522

∇(ρ−→ v r − → v r) +ρ(2− → ω × − → r)

+ − → ω × − → ω × − → r

=−∇ ρ + µ∇.∇(− → v r) (10) Biểu thức thứ 2 và 3 chính là thành phần Coriolis và gia tốc hướng tâm

Giải thuật simpleFoam

SimpleFoam là bộ giải trạng thái ổn định dùng cho lưu chất không nén được và dòng rối Tại tâm của mỗi ô lưới, OpenFoam sử dụng phương pháp thể tích hữu hạn để giải phương trình vi phân từng phần của dòng lưu chất Theo cách tiếp cận này, các phương trình tích phân qua mỗi ô lưới (được xem là mỗi thể tích kiểm soát) mà chứa một thuật toán div (·) thể được

chuyển thành tích phân mặt bằng cách sử dụng định

lý Gauss Tích phân mặt được đóng góp qua mỗi bề mặt của ô lưới Vấn đề này có thể được giải quyết bằng phép nội suy Rhie-Chow và giải thuật điều chỉnh như là SIMPLE (Semi-Implicit Method for Pressure Linked Equations)9

Mô hình rối k-ωSST

Biến đầu tiên trong mô hình là động năng rối k dùng

để xác định năng lượng rối của dòng10 Biến thứ hai

ω là tốc độ tiêu tán năng lượng riêng từ động năng rối chuyển sang nội năng

∂

∂t(ρk) + ∂x∂j

(

ρku j

)

=τi j ∂u i

∂x j −

β ∗ ρωk + ∂

∂x j

[(

µ + σk ρk

ω

)

∂k

∂x j

] (11)

∂

∂t(ρω) +∂x∂j

(

ρu jω)=αω

kτi j ∂u i

∂x j

−βρω2+ ∂

∂x j

[(

µ + σωρk

ω

)

∂ω

∂x j

]

+ρσd

ω ∂x ∂k j

∂ω

∂x j

(12)

Mô hình rối k-ω SST có chứa hàm dạng cho phép việc ứng xử dòng ở xa tường áp dụng mô hình rối k-ε, thay vào đó, sát biên tường mô hình k-ω được áp dụng11 Chính vì sự kết hợp này, giúp ta dự đoán chính xác dòng đi qua bề mặt cánh trong trường hợp mô hình k-ε là không thể

HÌNH HỌC VÀ MÔI TRƯỜNG KHẢO SÁT

Bên dưới đây là hình ảnh quạt ly tâm dùng trong khảo sát này (Hình 2) và mô hình quạt ly tâm 3D dưới dịnh dạng STL được dựng lại có lặp bộ hạn chế dòng vào đường kính 240 mm (Hình 3)

Hình 2: Quạt ly tâm công suất 5,5 kW với đường kính

miệng hút 240 mm

Hình 3: Mô hình 3D của quạt ly tâm 5,5 kW

Lưới

SnappyHexMesh là công cụ chia lưới tự động được cung cấp miễn phí bởi phần mềm mã nguồn mở OpenFOAM Công cụ này cho phép người dùng tạo

ra miền tính toán trong không gian 3 chiều, trong đó bao gồm nhiều loại phần tử lưới khác nhau như: lục diện (hexahedra) và lục diện không hoàn toàn (split-hexahedra) từ bề mặt hình học dưới định dạng STL hoặc OBJ12

Việc lựa chọn kích thước phần tử lưới trên cánh quạt

là do bề dày cánh có kích thước 3.94 mm Nên kích thước tối đa trên cánh vùng cạnh cánh không được vượt quá12giá trị này Và để đảm bảo độ trơn trên bề mặt công của bánh công tác, ô lưới nhỏ nhất được lựa chọn có giá trị 1,95 mm tương ứng cấp lưới 8 trong snappyHexMesh Đối với vỏ quạt cũng vậy, để đảm bảo bề mặt dòng vào không được quá thô, sinh ra rối xoáy không mong muốn Một miền tính toán phù hợp cùng với mật độ phần tử lưới vừa phải sẽ đảm bảo được độ chính xác và giảm thiểu được thời gian tính toán Chính vì vậy nhóm tác giả đề xuất miền tính

Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Kĩ thuật và Công nghệ, 3(4):508-522

Bảng 1: Các thông số môi trường khảo sát thực nghiệm và mô phỏng

Khối lương riêng của không khí 1,12 kg/m 3

Độ nhớt động học của không khí 1,71×10-5 m2 /s 2

Số vòng quay khảo sát (n) 2515 (44Hz); 2628 (46Hz); 2741 (48Hz); 2854 (50Hz)

vòng/phút

Hình 4: Kích thước miền tính toán mô phỏng cho quạt ly tâm công suất 5,5 kW

toán như (Hình 4) phù hợp với điều kiện hoạt động

tự nhiên và môi trường khảo sát đủ lớn để ghi nhận mức độ ảnh hưởng của dòng vào và ra đối với môi trường xung quanh

Số Reynolds đặc trưng đi qua biên dạng cánh bằng

311578 Lớp biên rối được tính bởi công thức Blar-ius13có giá trị 4,2 mm với độ phát triển 1,2 thì trong trường hợp này, để không tốn kém tài nguyên máy tính và để đảm bảo độ chính xác, lựa chọn 30 < y+

< 50014, lớp biên đầu tiên được tính toán theo công thức hệ số ma sát bề mặt [13] không nhỏ hơn 0,52 mm (xem Hình 5) Do đó, theo nghiên cứu của trường

Đại học Chalmers15hàm tường kqRWallFunction sử dụng điều kiện biên Neumann12và omegaWallFunc-tion ở khu vực giao giữa hai vùng viscous và vùng logarithm được nội suy bằng cách sử dụng hàm dạng dành cho mô hình rối k-ω SST là phù hợp được nêu trong Bảng 2

Các kích thước phần tử lưới lựa chọn cho các phân vùng miền tính toán được mô tả trongBảng 216 Trong đó, các phần tử lưới trên bề mặt cánh quạt ly tâm và trên vỏ quạt phải có độ mịn vừa đủ để mang lại kết quả mô phỏng chính xác (xem Hình 6 và Hình 7) Bên cạnh đó, các vùng xa cánh xoay hơn có thể giảm

Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Kĩ thuật và Công nghệ, 3(4):508-522

Hình 5: Lớp biên hình thành qua bề mặt bánh công tác.

mật độ lưới nhằm nâng cao hiệu suất về thời gian tính toán Các chỉ số đánh giá chất lượng lưới được

mô tả như Bảng 3 đảm bảo cấu hình phù hợp được

mô phỏng trên phần mềm OpenFOAM theo tài liệu nghiên cứu của tác giả Long và cộng sự16

Hình 6: Lưới trên bề mặt vỏ quạt

Hình 7: Lưới trên bề mặt bánh công tác

Điều kiện biên

Với các kích thước ô lưới được trình bày trong mục 4.1 cho thấy chất lượng lưới chia với phần mềm Open-Foam là tốt (thỏa các tiêu chí đánh giá) Với việc sử dụng hàm tường (được trình bày trong Bảng 4) cho bánh công tác thì cho kết quả y+ > 30, khi đó lớp biên đầu tiên sẽ nằm trong vùng logarithm14, chính vì vậy, giá trị vận tốc phía bên trong lớp biên đầu tiên được nội suy theo hàm tường áp dụng tại vị trí bề mặt lá cánh bánh công tác

Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Kĩ thuật và Công nghệ, 3(4):508-522

Bảng 2: Cấu hình lưới đề xuất cho vỏ quạt và bánh công tác

Ô lưới bề mặt bánh công tác (nhỏ nhất) 1,95×1,95 mm2

Ô lưới bề mặt bánh công tác (lớn nhất) 3,91×3,91 mm2

Ô luới thể tích vỏ quạt trừ miền xoay 3,91×3,91×3,91 mm3

Bảng 3: Bảng tổng hợp kết quả chia lưới cho từng số vòng quay cụ thể.

Độ hội tụ

Một cách đo xem kết quả hội tụ tốt hay không là thông qua việc tính toán phần dư của phương trình chủ đạo

ở cuối mỗi bước thời gian Kết quả có độ hội tụ phù hợp cần có phần dư không vượt quá 1e-3 Kết quả phần dư trung bình được tính bằng cách sử dụng tất cả phần dư ở trong vùng tính toán bình phương chúng, lấy tổng rồi căn bậc 2 tổng đó Kết quả phần dư lớn nhất có thể được trong biểu đồ hội tụ Hình 8

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

So sánh giá trị thực nghiệm

Hình 9 và Hình 10 thể hiện trường vận tốc và sai số dòng khí ở vùng miệng hút tại số vòng quay mô tả ở Bảng 5 thu được từ kết quả mô phỏng số (CFD) trong vùng từ tâm đến vị trí 0,94R Kết quả này được so sánh với kết quả khảo sát các trường hợp thực nghiệm (EXP) Sau khi hoàn tất quá trình xử lý dữ liệu khảo sát thực nghiệm và mô phỏng số, vận tốc dòng không khí hút vào đều đạt giá trị tối đa trong khoảng 0,55R-0,71R, rồi giảm nhanh khi đến sát vành ống (từ 0,84R đến 1,00R) là khá cao so với giá trị vận tốc ghi nhận

Tuy nhiên, trong vùng (r/R) từ tâm đến vị trí 0,84R, sai số về vận tốc dòng không khí dưới 10% cho cả 3 trường hợp Điều này làm tăng tính xác thực độ tin cậy của kết quả mô phỏng số đặc tính của quạt ly tâm

Theo đó, Kết quả so sánh độ lớn vận tốc giữa thực nghiệm và mô phỏng có sai khác lớn nhất 36,68 % ở

số vòng quay 2515 vòng/phút (44 Hz) cách rìa ngoài của vành miệng hút là 6,12 mm Vị trí này ngay sát với bề mặt thành rắn, nơi vận tốc gần tường là một hàm nội suy theo vị trí tính từ tường, càng xa tường, vận tốc càng gần tâm càng ổn định, đây là điều chúng

ta mong muốn Để cải thiện điều này, miệng vào của quạt phải được làm trơn, nhằm mục đích độ thay đổi vận tốc theo bán kính là không nhiều, giúp giảm sự hình thành rối xoáy ở thành ống trước khi đi vào bánh công tác (xem hình vỏ quạt) Vùng tập trung sai số nhỏ nhất tại vị trí ghi nhận là 0,71R có giá trị là 0,84 % Sai số vận tốc trung bình lần lượt cho 3 trường hợp là 3,37 %; 2,31 % và 1,25 % Điều này cho thấy mô hình

mô phỏng số đặc tính hoạt động của quạt ly tâm đưa

ra bởi nhóm tác giả là tin cậy

Bảng 5 tổng hợp các kết quả đặc tính đặc trưng như

mô măn trục, lưu lượng, vận tốc trung bình, áp suất

và hiệu suất thủy lực của quạt theo tần số hoạt động khác nhau nhờ vào công cụ PARAVIEW trên phần mềm OpenFOAM

Nhận thấy sự tương quan của hai đường đặc tính gần như trùng nhau (xem Hình 11) Khi tăng tốc độ quay, lưu lượng và áp suất cũng tăng theo Nhưng tăng đến một lúc nào đó, độ tăng áp suất sẽ ít nhạy so với tốc

Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Kĩ thuật và Công nghệ, 3(4):508-522

Bảng 4: Điều kiện biên mô phỏng

Inlet (mặt vào)

zeroGradient zeroGradient

Outlet (mặt ra)

Inner (vùng trung gian)

Propeller (bách công tác)

Duct (vỏ quạt)

Inlet (mặt vào)

Outlet (mặt ra)

Inner (vùng trung gian)

Propeller (bách công tác)

nutk-WallFunction

kqR-WallFunction

omega-WallFunction

Duct (vỏ quạt)

nutk-WallFunction

kqR-WallFunction

omega-WallFunction

Hình 8: Độ hội tụ của quạt ly tâm

Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Kĩ thuật và Công nghệ, 3(4):508-522

Hình 9: Trường vận tốc miệng vào của mô phỏng số và thực nghiệm theo vị trí bán kính khảo sát.

độ vòng quay Đường đặc tính càng dốc, độ tăng áp suất sẽ nhạy hơn so với mức tăng lưu lượng Điều này

có ý nghĩa tiên quyết khi nhà sản xuất muốn thiết kế quạt ly tâm với mục đích nâng cao áp suất hoặc hiện suất Đồ thị (Hình 12) cũng cho thấy, hiệu suất lớn nhất cùng là tần số 48 và 50 Hz, khi đó công làm quay bánh công tác chuyển hóa thành công có ích của quạt

ly tâm có tỉ lệ cao hơn so với trường hợp 44 Hz còn lại Ở mục 5.2 tác giả sẽ đánh giá hiệu suất dựa trên một giá trị đề xuất mà khảo sát thực nghiệm chưa có,

để tìm ra đặc tính hoạt động tối ưu nhất ở quạt ly tâm này

Sai số khác biệt về hiệu suất rõ rệt được quan sát ở tần

số cụ thể là 50 Hz là 8,8 % Ghi nhận giá trị sai số trong cả 3 trường hợp mô phỏng ở tốc độ vòng quay khác nhau là do giá trị hiệu điện thế và cường độ dòng điện thực tế được nội suy theo số vòng quay lớn nhất

Công suất trục không tải được tính tại số vòng quay lớn nhất Sai số lớn nhất của hai đặc trưng lưu lượng

và áp suất xảy ra tại tần số 44 Hz lần lượt là 3,37 %

và 6,64 % Nên đặc tính mô phỏng CFD của quạt chỉ phù hợp về áp suất và lưu lượng, hiệu suất là không đổi ở một đường kính miệng vào cố định Điều này chứng tỏ, tốc độ quay càng cao, dòng vào ở miệng hút càng ổn định, khả năng xuất hiện rối xoáy ảnh hưởng

ít đến các đặc tính của quạt ly tâm

Để đánh giá đặc tính quạt ly tâm qua mô phỏng để tìm hiệu suất quạt cao nhất, cũng như cần thực hiện trên nhiều tần số khác nhau để kiểm tra mô hình lưới

có cần điều chỉnh phù hợp hay không – điều này còn được gọi là mô hình lưới tối ưu cho mỗi bài toán khi không cần phải thay đổi số lượng ô lưới để tối đa hóa thời gian nhất có thể mà vẫn đảm bảo độ chính xác

Tính toán một giá trị đề xuất

Giá trị được đề xuất mô phỏng ở tần số 46 Hz – tương đương số vòng quay 2628 vòng/phút mà thực nghiệm chưa thực hiện (xem Hình 14) có lưu lượng là 6450,21

m3/h Hiệu suất thủy lực quạt được tính bằng cách

Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Kĩ thuật và Công nghệ, 3(4):508-522

Hình 10: Sai số giữa giá trị mô phỏng và giá trị thực nghiệm theo từng tần số cụ thể.

Bảng 5: Các giá trị đặc tính của mô phỏng số và dữ liệu thực nghiệm

Vận tốc trung bình [m/s] 37,78 39,10 41,32 42,30

Áp suất miệng vào [Pa] 799,17 856 956,18 1002

Vận tốc trung bình [m/s] 43,08 43,63

Áp suất miệng vào [Pa] 1039,53 1066,03

Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Kĩ thuật và Công nghệ, 3(4):508-522

Hình 11: Đồ thị mối quan hệ áp suất với lưu lượng theo từng tần số cụ thể.

lấy công suất hữu ích (được tính thông qua lưu lượng khối lượng dòng khí tại miệng hút của quạt) chia cho công suất cản tạo ra từ chuyển động quay của bánh công tác Bên cạnh kết quả về phổ vận tốc, kết quả mô phỏng còn cho phép xác định được dễ dàng mô măn cản (τ) là 12,71 Nm Theo đó công suất cản (cung cấp) được xác định theo biểu thức dưới đây:

Wcn _CFD= 2πnQ = 2π×(2628/60)×12,71 = 3498 W

△p =1

2ρV2=12× 1,12 ×(6450,21 ÷3600

π×0,122

)

= 878, 43 Pa

Từ đó xác định công suất hữu ích của quạt là:

Whu ch _CFD = △p × Q = 878,43 × 6450,21

3600 =

1573, 9 W

Hiệu suất quạt theo kết quả mô phỏng số thu được:

ηCFD= (1573,9/3498)×100 = 45%

Như vậy theo Hình 13 và Hình 14, có thể thấy, trường hợp hiệu suất quạt cao nhất tại 3 tần số 46 Hz, 48 Hz

và 50 Hz và áp suất cao nhất tại 50 Hz ở trạng thái hoạt động được lắp bộ phận hạn chế dòng với đường kính

240 mm

Y+ là một khoảng cách vô thứ nguyên tính từ tâm ô lưới đầu tiên đến tường Khi sử dụng hàm tường, giá trị y+ trong tầm 30 < y+ < 500 nằm trong vùng log-law Trong bài báo này, giá trị y+ trong khoảng 30 đến

280, trong đó, trên bề mặt cánh, y+ đạt giá trị 40 thỏa điều kiện hàm tường thể hiện trong Hình 15