Luận văn thạc sĩ hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình địa phương tây nam bộ

Trong các chương trình thời sự, hoạt động dẫn chương trình cũng phải qua những khâu chuẩn bị thực hiện và đòi hỏi những kỹ năng, phẩm chất nói chung của người dẫn giống như mọi chương tr

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

LÂM THỊ KIỀU DIỄM

HOẠT ĐỘNG DẪN CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH ĐỊA PHƯƠNG TÂY NAM BỘ

(Khảo sát Đài PTTH Cà Mau, Bạc Liêu, Hậu Giang năm 2019)

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

Cà Mau – 2020

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

LÂM THỊ KIỀU DIỄM

HOẠT ĐỘNG DẪN CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH ĐỊA PHƯƠNG TÂY NAM BỘ

(Khảo sát Đài PTTH Cà Mau, Bạc Liêu, Hậu Giang năm 2019)

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Báo chí học định hướng ứng dụng

Mã số: 8320101.01(UD)

Người hướng dẫn khoa học Chủ tịch hội đồng

Cà Mau – 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan nội dung, kết quả nghiên cứu trong luận văn này là quá trình nghiên cứu nghiêm túc của bản thân và chưa từng công bố trên bất kì phương tiện truyền thông nào

Cà mau, ngày 28 tháng 6 năm 2019

LÂM THỊ KIỀU DIỄM

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS, TS Đinh thị Thu Hằng đã nhiệt tình giúp đỡ,

luôn kĩ lưỡng hướng dẫn từng chi tiết giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài

Tôi xin trân trọng cảm ơn các giảng viên ở Khoa Phát thanh – Truyền hình, học viện Báo chí và Tuyên truyền đã truyền đạt cho tôi nhiều kiến thức quý báo và

phương pháp nghiên cứu khoa học bổ ích

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến Phòng Đào tạo sau đại học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, các cán bộ phụ trách công tác giáo vụ đã giúp đỡ, tạo điều kiện để chúng tôi hoàn thành khóa học đúng tiến độ và chất lượng

Nhân đây tôi cũng xin cảm ơn các thầy cô trong hội đồng chấm luận văn về những ý kiến đóng góp quý báu giúp tôi hoàn chỉnh luận văn của mình

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Đài Phát thanh - Truyền hình các tỉnh: Cà Mau, Bạc Liêu và TP Hậu Giang; các bạn đồng nghiệp đã nhiệt tình giúp đỡ để tôi có thời gian học tập cũng như giúp tôi rất nhiều trong quá trình khảo sát, hoàn thành luận văn

Trong quá trình học tập và làm luận văn chắc chắn còn rất nhiều sai sót; đồng thời do trình độ lý luận và kinh nghiệm thực tiễn còn nhiều hạn chế nên rất mong được quý thầy cô thông cảm và có những ý kiến đóng góp để bản thân có được những kinh nghiệm và thành công hơn trong cuộc sống

Hà Nội, tháng 10 năm 2019 Tác giả luận văn

Lâm Thị Kiều Diễm

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 5

1 Lý do chọn đề tài 5

2 Tình hình nghiên cứu đề tài 7

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 9

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 10

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 11

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn 12

7 Kết cấu của đề tài 13

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG DẪN CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH 14

1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài 14

1.1.1 Hoạt động dẫn chương trình : 14

1.1.2 Chương trình thời sự truyền hình 16

1.1.3 Hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình 19

1.2 Đặc điểm của chương trình thời sự truyền hình 20

1.2.1 Là tập tập hợp của những tin tức thời sự mới nhất,nóng hổi nhất 21

1.2.2 Thể hiện tính chất trang trọng, nghiêm túc 21

1.2.3 Chương trình thời sự có nhịp độ nhanh, gấp gáp 21

1.3 Vai trò và tiêu chí đánh giá hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình 22

1.3.1 Vai trò của hoạt động dẫn dẫn chương trình thời sự truyền hình 22

1.3.2 Tiêu chí đánh giá hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình 26

1.3.2.1 Tiêu chí về nội dung: 27

1.3.2.2 Về mặt hình thức 28

Tiểu kết Chương 1 29

Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DẪN CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH TÂY NAM BỘ 31

2.1 Giới thiệu các chương trình thuộc diện khảo sát 31

2.2 Khảo sát hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ 34

2.2.1 Nội dung dẫn chương trình thời sự truyền hình 35

2.2.2 Hình thức dẫn chương trình thời sự truyền hình 41

2.2.3 Quy trình dẫn chương trình thời sự truyền hình 48

2.3 Đánh giá hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ 56

2.3.1 Thành công 57

2.3.2 Hạn chế 63

Tiểu kết chương 2 70

Chương 3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG DẪN CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ TRUYỀN HÌNH ĐỊA PHƯƠNG TÂY NAM BỘ 71

3.1 Những vấn đề đặt ra 71

3.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình Tây Nam Bộ 76

3.2.1 Tiêu chuẩn hoá hoạt động dẫn chương trình 76

3.2.2 Người dẫn phải luôn tự giác trau dồi, tự bồi dưỡng để nâng cao kiến thức, phẩm chất, năng lực 79

3.2.3 Tăng cường các thiết bị cho hoạt động dẫn chương trình 79

3.2.4 Một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình 80

Tiểu kết chương 3 84

KẾT LUẬN 85

TÀI LIỆU THAM KHẢO 87

PHỤ LỤC 90

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BTV : Biên tập viên HGV: Đài Phát thanh truyền hình Hậu Giang KTV : Kỹ thuật viên

BTV : Đài Phát thanh truyền hình Bạc Liêu PTTH : Phát thanh – truyền hình

PTV : Phát thanh viên

PV : phóng viên CTV : Đài Phát thanh truyền hình Cà Mau

MC : người dẫn chương trình

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, các loại hình báo chí cạnh tranh rất mạnh mẽ, truyền hình cũng từng bước làm mới và hiện đại mình để tiếp tục khẳng định vị trí không thể thiếu của mình Truyền hình là phương tiện thiết yếu cho mỗi gia đình, mỗi quốc gia, dân tộc Truyền hình trở thành công cụ sắc bén trên mặt trận tư tưởng văn hóa cũng như các lĩnh vực kinh tế – xã hội, an ninh quốc phòng Công nghệ truyền hình các chương trình Thời sự với tính cập nhật, nóng hổi

đã tạo ra một sức sống mới, tạo ra khả năng cạnh tranh của truyền hình với các loại hình báo chí khác, đặc biệt là báo điện tử và phát thanh Chương trình thời sự luôn cập nhật các tin mới, nóng hổi xảy ra trong từng ngày từng giờ, thậm chí là đang xảy ra giúp cho các chương trình thời sự truyền hình hấp dẫn, đáng tin cậy, có giá trị và thu hút nhiều khán giả theo dõi nhằm khẳng định vị thế đứng đầu của truyền hình trong nhiều thập kỉ

Để có được khả năng này, trước hết là do truyền hình được sở hữu nguồn sức mạnh lớn – chính là khả năng tác động đến khán giả bằng hình ảnh động và âm thanh - là những yếu tố thu hút sự chú ý công chúng thông qua thị giác và thính giác Nếu như thông tin trên báo in được chuyển tải đến độc giả thông qua con chữ, ảnh – đây chỉ là tác động duy nhất vào thị giác, còn thông tin qua phát thanh thì tin tức được truyền đến thính giả bằng âm thanh, (lời nói, tiếng động, âm nhạc) tác động qua thính giác, thì với truyền hình, mọi thứ diễn ra sống động như khán giả được trực tiếp chứng kiến sự thật bằng cả tai nghe, mắt nhìn Vì thế, truyền hình vẫn

là lựa chọn số một của công chúng ở nhiều quốc gia trên thế giới

Cho đến nay tại Việt Nam, truyền hình vẫn luôn giữ vai trò là một loại hình truyền thông đại chúng hấp dẫn và thu hút Không chỉ ở thành thị mà ngay cả ở các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa hiện nay, chiếc ti-vi đã là một vật dụng gần gũi với người dân

Ví dụ: Trực tiếp bóng đá SEA GAMES các kì thu hút công chúng tham gia

đông đảo hoặc chương trình” Sức khỏe hôm nay” thu hút được lượng khán giả cao tuổi và “Chuyện vui thiếu nhi” những mẫu chuyện của thiếu nhi được các em nhỏ

vô cùng thích thú Điều này cho ta thấy được tầm quan trọng và sự quan hệ mật thiết giữa truyền hình và công chúng như ngày nay

Thực tế, các chương trình thời sự trên sóng truyền hình thường được phát vào “giờ vàng” Điều này được thể hiện rõ qua chỉ số người xem chương trình ngày càng tăng cao, thu hút được lượng khán giả đông đảo với các bản tin đa dạng, thiết thực, mang đậm bản sắc vùng, miền

Trong các chương trình thời sự, hoạt động dẫn chương trình cũng phải qua những khâu chuẩn bị thực hiện và đòi hỏi những kỹ năng, phẩm chất nói chung của người dẫn giống như mọi chương trình truyền hình khác Bản tin ngày càng trở nên hấp dẫn, thu hút sự quan tâm của nhiều khán giả nhờ những thay đổi mới Nó không chỉ góp phần chuyển tải thông tin đến khán giả một cách nhanh chóng, dễ hiểu, mềm mại hơn, mà còn tạo nên sự hấp dẫn, tính hiệu quả do gắn liền với bản sắc, cá tính của người dẫn chương trình Tuy nhiên, do tính chất khác biệt của thông tin chính luận, nên công việc dẫn chương trình ở đây còn đòi hỏi những yêu cầu về phẩm chất, kỹ năng riêng, phù hợp với đặc điểm của mỗi chương trình

Với một Trung tâm sản xuất chương trình thời sự truyền hình, đội ngũ những người dẫn chương trình đóng một vai trò quan trọng của chương trình

Có thể khẳng định, công việc dẫn trong các chương trình Thời sự là một trong những yếu tố quyết định sự thành bại của chương trình thời sự Chương trình Thời

sự phát sóng sẽ thành công và tạo hiệu quả truyền thông cao khi người dẫn chương trình tạo được bản sắc riêng, uyên bác, chắc chắn, bản lĩnh, sáng tạo, ứng xử nhanh nhạy trong các tình huống bất ngờ, đáng tin cậy và trí tuệ trong thể hiện nội dung chương trình thời sự

Đối với chương trình Thời sự truyền hình thì hoạt động của người dẫn đòi hỏi cao hơn và phức tạp hơn rất nhiều

Bản thân là một biên tập viên và là một phát thanh viên, tôi có điều kiện để đi sâu nghiên cứu, khảo sát, tìm hiểu về thực trạng cũng như giải pháp, phát triển để nâng cao chất lượng hoạt động dẫn chương trình nhằm ứng dụng vào thực tiễn nghề nghiệp một cách hiệu quả Bởi bản thân luôn tâm niệm 8 chữ vàng trong nghiệp vụ dẫn chương trình: "Chính xác - Linh hoạt - Truyền cảm - Nhiệt tình" Tám chữ vàng

này cũng là yêu cầu của nghiệp vụ dẫn chương trình Chính xác về thông tin Linh hoạt về ứng xử tình huống Truyền cảm về diễn đạt Nhiệt tình xuất phát từ tinh thần trách nhiệm Bản thân nhận thấy đây là một đề tài phù hợp với mình Do đó tôi

chọn đề tài Hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây

Nam Bộ (Khảo sát chương trình Thời sự truyền hình của các Đài PTTH Cà

Mau, PTTH Bạc Liêu, PTTH Hậu giang năm 2019)

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Qua tìm hiểu, tham khảo nhiều nguồn tài liệu, có vài đề tài liên quan gần với

đề tài này, cũng đã có một số giáo trình giảng dạy và các công trình nghiên cứu

được công bố dưới dạng luận văn, khóa luận trong những năm gần đây

-Những vấn đề báo chí hiện đại – Sản xuất chương trình truyền hình của tác

giả Trần Bảo Khánh (NXB Văn hóa thông tin – 2002), trong đó nêu rõ những vấn

đề chung đối với báo chí hiện đại, và các hoạt động sản xuất chương trình truyền hình nói chung mà luận văn này có thể tham khảo

- Khoá luận tốt nghiệp của Nguyễn Thị Thanh Tâm (Học viện Báo chí và

Tuyên truyền, 2008) hai thác, x l tin trong chương trình Thời sự ài TTH

Hải hòng đã đưa ra những khảo sát về hoạt động khai thác và xử lý tin của đội

ngũ PV, BTV của Đài PTTH Hải Phòng dựa trên ngữ liệu là tin tức của chương trình Thời sự Từ đó, rút ra những thành công và hạn chế về nghiệp vụ khai thác, xử

lý tin Đưa ra một số đề xuất và kiến nghị nhằm nâng cao kỹ năng khai thác, xử lý tin và nâng cao chất lượng tin trong chương trình Thời sự của đài

- Luận văn Thạc sĩ Truyền thông đại chúng “Những phẩm chất và kỹ năng cơ bản của người Dẫn chương trình truyền hình” của tác giả Nguyễn Cao Cường – Thực thiện năm 2009 Trong luận văn này đề cập sâu tới những vấn đề lý luận và thực tiễn về người dẫn chương trình truyền hình, cũng như phẩm chất, kỹ năng và yêu cầu đối với nguồi dẫn chương trình truyền hình nói chung

- Luận văn Thạc sĩ truyền thông đại chúng “Hoạt động dẫn chương trình truyền hình của Đài PTTH địa phương” (Khảo sát các Đài PTTH Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh từ 12/2010 đến 02/2011) của tác giả Nguyễn Thị Hồng Nhung

– Nghiên cứu về hoạt động dẫn chương trình và chỉ ra thực trạng dẫn chương trình truyền hình truyền hình của Đài PTTH Quảng Ninh

- Năm 2011, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội xuất bản công trình nghiên cứu dưới dạng sách chuyên khảo của Tiến sĩ Nguyễn Thế Kỷ có tựa đề “Nói năng, giao tiếp trên Đài truyền hình” Đây là kết quả luận án tiến sĩ chuyên ngành ngôn ngữ học mà tác giả đã bảo vệ thành công năm 2005, khảo sát cách nói năng, giao tiếp –là hoạt động chính của người Dẫn chương trình trên truyền hình

- Ngoài ra, có một số Luận văn Thạc sĩ Báo chí học nghiên cứu về việc nâng cao chất lượng Chương trình Thời sự truyền hình của một số đài PTTH địa phương

có đặc điểm, điều kiện, cách thức tổ chức sản xuất tương đồng với Đài Quảng Ninh, như “Nâng cao chất lượng chương trình Thời sự truyền hình Đài Phát thanh truyền hình Hưng Yên” (Khảo sát chương trình Thời sự 19h45 từ 01-06/2012) của tác giả Nguyễn Trọng Thành thực hiện năm 2012; “Nâng cao chất lượng chương trình Thời

sự truyền hình của Đài PTTH Hà Tĩnh” của tác giả Hồ Nam Trung thực hiện năm

2012 - đề ra một số giải pháp nâng cao chất lượng Người dẫn và chương trình Thời

sự truyền hình của Đài PTTH Hưng Yên và Đài PTTH Hà Tĩnh Đây là chương trình Thời sự không phát sóng trực tiếp, nhưng có một số nội dung liên quan đến hoạt động dẫn chương trình Thời sự của các đài phát thanh truyền hình địa phương

mà luận văn này có thể tham khảo

- Luận văn Thạc sĩ báo chí học “Giải pháp nâng cao chất lượng bản tin Thời

sự tổng hợp của Truyền hình Thông tấn” (Khảo sát 6 tháng đầu năm 2014) của tác giả Lê Thị Thùy Anh – Thực hiện năm 2014; với một số lý luận chung về nhân tố

có vai trò quan trọng góp phần nâng cao chất lượng bản tin Thời sự, bao gồm cả vai trò và một số yêu cầu đối với người dẫn chương trình Thời sự

- Sách chuyên khảo Dẫn chương trình hát thanh - Truyền hình của PGS, TS

Đinh Thị Thu Hằng (NXB Lý luận chính trị -2015); Trong đó nêu rõ những ký thuyết chung về kỹ năng thể hiện bằng lời nói, dẫn chương trình tin tức trên sóng phát thanh, truyền hình, yêu cầu về năng lực, phẩm chất của người dẫn chương trình phát thanh, truyền hình nói chung

- Luận văn Thạc sĩ Báo chí học “Chất lượng chương trình Thời sự truyền hình của Đài Phát thanh truyền hình địa phương khu vực Đông Bắc” (Khảo sát Đài Phát thanh truyền hình Bắc Ninh và Đài Phát thanh truyền hình Lạng Sơn từ tháng 1/2015 đến tháng 6 năm 2015) của tác giả Phạm Văn Hà – Thực hiện năm 2015 đề cập sâu cơ sở lý luận về truyền hình và chương trình Thời sự truyền hình địa phương, vị trí, vai trò Thời sự truyền hình, những yếu tố thể hiện chất lượng chương trình Thời sự truyền hình địa phương, trong đó có Người dẫn chương trình Thời sự

Trong đó, trên cơ sở xác định trên truyền hình có ba kênh chính: “kênh chữ, kênh lời (nói) và kênh hình”, công trình nghiên cứu này tập trung khảo sát kênh lời,

“cụ thể là cách nói năng, giao tiếp, là dạng nói trên truyền hình” Trên cơ sở phân biệt “người nói trên truyền hình (Speaker on Television, gọi tắt là STV)” với “người dẫn chương trình (Master of Ceremony, gọi tắt là MC)” và các phát thanh viên (là những người chỉ có nhiệm vụ đọc - theo cách làm truyền thống)

Đã có nhiều khóa luận tốt nghiệp, luận văn thạc sỹ, các đề tài nghiên cứu khoa học liên quan đến vấn đề người thông tin trên báo chí nói chung nhưng chưa

có một công trình nghiên cứu chuyên sâu về hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình Tuy vậy, vẫn có nhiều tài liệu hữu ích, quý giá có thể tham khảo như bài giảng của các giảng viên trong trường Luận văn này sẽ là công trình tổng kết lý luận và thực tiễn hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình của các Đài PTTH địa phương Tây Nam Bộ một cách có hệ thống và khoa học

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu các lý luận về hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ Khảo sát, phân tích và đánh giá hoạt động dẫn chương trình Thời sự của các đài PTTH địa phương, luận văn đề xuất giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để có thể đạt được mục đích như trên, luận văn cần thực hiện các nhiệm vụ sau:

-Hệ thống hóa những vấn đề cơ sở lý luận về hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình Khảo sát thực trạng hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ để chỉ ra được những thành công, ưu điểm và những hạn chế, nhược điểm của của hoạt động này

-Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ( khảo sát Đài PTTH Cà mau, Bạc liêu, Hậu giang năm 2019)

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu của luận văn này là một số chương trình thời sự trên các kênh CTV, BTV, HGV trong đó, có những đối tượng cụ thể như: người dẫn chương trình và những công việc cần thiết để hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình được thực hiện

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ, những ưu điểm, thành công và những hạn chế, cùng với những vấn đề đang đặt ra đối với hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Cơ sở phương pháp luận của luận văn này là quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng, pháp luật và các chủ trương của Nhà nước về báo chí và về báo chí truyền hình

Đề tài được nghiên cứu dựa trên quan điểm của Đảng và nhà nước ta vể phát triển ngành truyền hình, lý luận thời sự truyền hình và hoạt động dẫn chương trình Thời sự

Cơ sở lý luận của luận văn là những thành quả của lý luận báo chí truyền thông trong và ngoài nước nói chung và lý luận về báo chí truyền hình nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng những phương pháp cụ thể sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu được sử dụng để khảo sát các văn bản, các sách chuyên khảo, các tài liệu liên quan đến đề tài hoạt động dẫn chương trình Thời

sự truyền hình và một số tài liệu liên quan đến báo chí truyền hình có liên quan

- Phương pháp phân tích nội dung được dùng để phân tích hoạt động dẫn chương trình thời để tìm ra những thành công, hạn chế và nguyên nhân của thành công, hạn chế Từ đó, tìm kiếm, đề xuất những giải pháp cụ thể nâng cao hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ ( Đài PTTH Cà mau, Bạc Liêu, Hậu Giang)

- Phương pháp phỏng vấn sâu được sử dụng qua hình thức bảng hỏi đối

với khoảng 15 - 20 người trả lời là các cán bộ lãnh đạo, quản lý, phóng viên, biên tập viên và đặc biệt là những người dẫn chương trình đang làm việc trực tiếp tại các chương trình thời sự truyền hình trong diện khảo sát, qua đó thu thập những cứ liệu thực tế cho quá trình nghiên cứu

Các phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp được sử dụng để làm

sáng tỏ thực trạng hoạt động dẫn chương trình tại các chương trình; qua đó chỉ rõ các đặc điểm, ưu điểm và hạn chế của hoạt động này, từ đó đề xuất các giải pháp, kiến nghị có tính khả thi nhằm góp phần nâng cao chất lượng hoạt

động dẫn chương trình thời sự truyền hình và đưa ra được bộ tiêu chí làm cơ sở đánh giá thực trạng chất lượng hoạt động dẫn chương trình hiện nay

Tất cả các phương pháp được vận dụng đều có tác động tích cực tới kết quả của luận văn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn là công trình nghiên cứu đầu tiên hệ thống một cách khái quát, chuyên sâu về hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ(khảo sát Đài PTTH Cà mau, Bạc Liêu, Hậu Giang năm 2019)

Luận văn làm rõ thực trạng, chỉ ra những đặc điểm, ưu điểm, hạn chế và cung cấp những giải pháp có tính khả thi để nâng cao hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình của các Đài PTTH trong diện khảo sát nói riêng, và ở Việt Nam nói chung

Luận văn góp phần cung cấp những tư liệu thực tế cho công tác nghiên cứu

lý luận báo truyền hình, tạo cơ sở để những đề tài sau nghiên cứu, hoàn thiện, nhằm nâng cao hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình của các đài truyền hình ở Việt Nam

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Trên cơ sở phân tích, đánh giá khách quan, luận văn góp phần tổng kết thực tiễn về hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương, giúp người Dẫn chương trình có thể đánh giá, nhìn nhận sâu sắc, cụ thể hơn về công việc của mình

để góp phần nâng cao hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình

Những kiến nghị, đề xuất đối với những nhà quản lý của Đài PTTH địa phương giúp nâng cao chất lượng hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ, tiến tới nâng cao năng lực cạnh tranh của các Đài PTTH cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Luận văn không chỉ có ích đối với những người làm báo truyền hình và người Dẫn chương trình Thời sự ở nước ta hiện nay, mà còn có ý nghĩa đối với các nhà quản lý trong việc xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực và sản xuất các chương trình Thời sự đạt hiệu quả cao nhất

Nếu được thực hiện thành công, nghiên cứu này cũng có thể trở thành một tài liệu tham khảo hữu dụng, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ, qua đó góp phần cải thiện chất lượng chương trình, mang đến cho khán giả những chương trình Thời sự truyền hình có chất lượng cao, hiệu quả hơn

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài các phần Mở đầu, Kết luận, luận văn có kết cấu 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề chung về hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình

Chương 2: Thực trạng hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ

Chương 3: Một số vấn đề đặt ra và giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động dẫn chương trình Thời sự truyền hình địa phương Tây Nam Bộ

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG DẪN CHƯƠNG TRÌNH THỜI

SỰ TRUYỀN HÌNH 1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài

1.1.1 Hoạt động dẫn chương trình :

Theo PGS TS Đinh Thị Thu Hằng: Hoạt động dẫn chương trình gắn liền với

chủ thể - người thực hiện hoạt động dẫn- người dẫn chương trình

Trước hết, cần có sự phân biệt hai cụm từ: “người dẫn chương trình” và

“hoạt động dẫn chương trình” Trong thực tế, đây là hai khái niệm tuy liên quan chặt chẽ với nhau nhưng không hoàn toàn giống nhau

Trước tiên chúng ta tìm hiểu về khái niệm người dẫn chương trình truyền hình Trên thế giới có nhiều khái niệm về người dẫn chương trình truyền hình, phụ thuộc vào loại chương trình mà họ dẫn và những công việc mà họ phụ trách xung quanh hoạt động dẫn chương trình truyền hình

Tại Việt Nam chúng ta thường gọi từ MC cho người dẫn chương trình ở tất

cả các chương trình Nhưng trên thế giới người dẫn chương trình ở những thể loại khác nhau thì có tên gọi khác nhau

TS Nguyễn Thế Kỷ Trong cuốn Nói năng, giao tiếp trên đài truyền hình, ông

đã sử dụng thuật ngữ: “người nói trên đài truyền hình” [37, tr.82] Theo đó, ông chia khái niệm người dẫn chương trình truyền hình nói chung thành hai thuật ngữ

có nội hàm hẹp hơn là Speaker (SP) và Master of Ceremonies (MC) Trong đó,

“Speaker là các phóng viên, phát thanh viên, biên tập viên, bình luận viên, dẫn chương trình trên đài truyền hình Họ là người của đài truyền hình hoặc là cộng tác viên của đài, họ được giao phụ trách để sản xuất, dàn dựng hay thể hiện nội dung, khâu nối một hay một số chương trình của đài Thông thường họ có khuôn mặt ưa nhìn, riêng các phát thanh viên thì thường là đẹp, có duyên, có chất giọng tốt Họ có một vốn kiến thức khá đầy đủ, vững vàng, nhiều người am tường sâu về một hay một số lĩnh vực của đời sống xã hội” [37, tr.83]

Theo PG TS Đinh Thị Thu Hằng Speaker: là người nói, người phát ngôn,

người trình bày một sự kiện Họ thường nói liên tục và đóng vai trò phát ngôn chính trong chương trình MC (Master of Ceremony): là người làm chủ sự kiện, dẫn dắt,

thông báo, giới thiệu các phần mục, lịch trình cuả sự kiện, của chương trình

Về thuật ngữ MC, TS Nguyễn Thế Kỷ phân tích: “Các MC về cơ bản cũng

có những phẩm chất, năng lực, cách thức hoạt động như các SP nói ở trên Tuy nhiên, các tiêu chuẩn về khuôn mặt, dáng người, chất giọng; tài nói năng, đối đáp; khả năng tổ chức và điều hành cuộc thoại, xử lý các tình huống đột xuất luôn được yêu cầu ở mức cao hơn” [37, tr.87] MC đảm trách tuy vẫn có dấu ấn của tác phẩm báo chí, nhưng nghiêng nhiều hơn về văn hoá, nghệ thuật và giải trí

Luận văn thạc sỹ của Nguyễn Cao Cường cho rằng: “Người dẫn chương trình

là người giới thiệu chương trình Anh ta có trong tay toàn bộ nội dung, chi tiết trình

tự diễn tiến của chương trình Đồng thời anh ta phải chịu trách nhiệm có tính quyết định về hiệu quả toàn bộ chương trình, anh ta có nhiệm vụ dẫn dắt làm cho mọi người thấy được chủ đề xuyên suốt của chương trình” [13, tr.13].Qua đó có thể thấy

sự có mặt của người dẫn chương trình là cực kỳ quan trọng, góp phần quyết định sự thành công của một chương trình trên sóng truyền hình và thấy được sự hoạt động phức tạp của hoạt động này

Trong khâu chuẩn bị trước khi dẫn, có rất nhiều công việc quan trọng đối với người dẫn chương trình như: chuẩn bị kịch bản, nắm chắc các đầu mối công việc (ai làm tổ chức sản xuất, đạo diễn hình, phụ trách hậu cần, v.v.), kiểm tra việc dàn dựng trường quay (máy quay, âm thanh, ánh sáng ), làm việc trước với khách mời (đối với các chương trình tọa đàm, phỏng vấn) Sau khi chương trình được ghi hình, vẫn có những thao tác hậu kỳ liên quan đến chất lượng của chương trình mà người dẫn vẫn phải trực tiếp tham gia Ví dụ: dẫn lại những đoạn dẫn vấp (đối với chương trình không được phát sóng trực tiếp); trực tiếp tham gia với kỹ thuật viên làm hậu kỳ để biên tập lại chương trình (thường áp dụng đối với chương trình trao đổi, đối thoại); làm việc với tổ chức sản xuất để hoàn thiện chương trình v.v

Do đó, không chỉ trước khi, trong khi mà những công việc sau khi dẫn

chương trình cũng nằm trong hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình, vì nó vẫn nằm trong một quy trình làm việc và có tác động trực tiếp đến chất lượng của chương trình Trong thực tế, nếu không trực tiếp tham gia tất cả những khâu này, người dẫn không thể hoàn thành được một chương trình thời sự truyền hình có chất lượng tốt

Nói tóm lại hoạt động dẫn chương trình giúp cho chương trình thêm rõ ràng, mạch lạc, sinh động, đồng thời giúp cho công chúng dễ dàng tiếp cận thông tin Hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình địa phương cũng vậy người dẫn chương trình là chất liệu sống động nhất để cấu trúc một chương trình truyền hình Dẫn chương trình là một yêu tố quang trọng góp phần tạo nên sức hấp dẫn và thành công cho các chương trình phát thanh truyền hình

1.1.2 Chương trình thời sự truyền hình

Trước khi tìm hiểu về chương trình thời sự truyền hình Chúng ta hãy cùng tìm hiểu về Chương trình truyền hình là gì?

Theo GS Tạ Ngọc Tấn, trong cuốn Truyền thống đại chúng có nêu “truyền

hình” là một loại phương tiện truyền thông đại chúng chuyển tải thông tin bằng hình ảnh động và âm thanh” (52,tr127) Như vậy, truyền hình –với tư cách là một loại hình truyền thông đại chúng – có đặc trưng truyền tải thông tin bằng hình ảnh động

và âm thanh, hay nói cách khác là có khả năng tác động đến công chúng thông qua hình ảnh động và âm thanh

Cũng theo quan điểm của PGS, TS Tạ Ngọc Tấn trong cuốn Truyền thông

đại chúng, chương trình truyền hình có thể hiểu như sau:

Thuật ngữ chương trình truyền hình được s dụng trong hai trường hợp Thứ nhất, chương trình truyền hình là toàn bộ nội dung thông tin phát đi trong ngày, trong tuần, hay trong tháng của một kênh hay đài truyền hình Thứ hai, chương trình truyền hình có thể là một hay nhiều tác phẩm hoàn chỉnh hoặc kết hợp với một

số thông tin tài liệu khác được tổ chức theo một chủ đề cụ thể, với hinh thức tương đối nhất quán, thời lượng ổn định và được phát đi theo định kỳ [31, tr.142]

Trong Giáo trình báo chí truyền hình, PGS, TS Dương Xuân Sơn đưa ra khái niệm cụ thể hơn về chương trình truyền hình như sau: Chương trình truyền hình là

sự liên kết, sắp xếp, bố trí hợp l các tin, bài, bảng biểu, tư liệu bằng hình ảnh và

âm thanh; được mở đầu bằng lời giới thiệu, nhạc hiệu; kết thúc bằng lời chào tạm biệt; đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo chí truyền hình nhằm mang lại hiệu quả cao nhất cho khán giả [30,tr113]

Có thể thấy, một chương trình truyền hình được phát sóng là sản phẩm của

cả một tập thể, thống nhất về hình thức, nội dung thể hiện; được xâu chuỗi một cách hợp lý, đáp ứng nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng

Như vậy, có thể hiểu “chương trình truyền hình” là một sản phẩm báo chí có

nội dung và hình thức ổn định, mang đặc trưng của truyền hình là truyền tải thông tin bằng hình ảnh và âm thanh Hầu hết các chương trình truyền hình đều có tính

ổn định về nội dung, hình thức và được phát sóng theo định kỳ

Để có thể đưa ra một khái niệm chung về chương trình Thời sự truyền hình, cũng phải hiểu thế nào là “Thời sự”

Trong cuốn sách Báo chí truyền hình, nhóm tác giả G.V Cudơnhetxốp, X.L.Xvich, A.La.Iurốpxki đã nêu: Chương trình Thời sự đơn giản giống như một bản

tin trên báo thông báo các sự việc, hơn nữa, đó là những sự việc được phân tích, khái quát… Trên thực tế, chủ đề của bản tin là không giới hạn: Nông nghiệp, nghệ thuật, kinh doanh, sáng chế, các sự kiện trong đời sống quốc tế…” [36, tr83-84]

Tựu chung lại, có thể hiểu Chương trình Thời sự truyền hình là một chương

trình truyền hình chuyển tải một cách nhanh chóng, kịp thời những thông tin, sự kiện về nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội xảy ra trong thời gian gần nhất, được nhiều người quan tâm Chương trình Thời sự truyền hình được phát sóng định kỳ,

cố định theo khung giờ hàng ngày

Ngày nay, nhiều người hay nhầm lẫn “Bản tin Thời sự” với “Chương trình Thời sự”, thậm chí có người cho rằng hai khái niệm này là một Nhưng thực tế hai khái niệm này là khác nhau, do đó, cần phân biệt rõ hai khái niệm này

Trong cuốn sách Báo chí truyền hình, nhóm tác giả G.V Cudơnhetxốp,

X.L.Xvich, A.La.Iurốpxki cho rằng: Bản tin ngắn, đó là thể loại chung của báo chí,

được sử dụng trên các ấn phẩm, trên đài phát thanh, đài truyền hình Bản tin thời sự

là sự ghi lại những sự kiện lịch sử theo trình tự thời gian Trong báo chí, thể loại thời sự là thông tin ngắn về sự việc Vậy nên, bản tin ngắn đồng nghĩa với bản tin thời sự…Những người làm truyền hình thường sử dụng thuật ngữ “bản tin” khi nói đến mọi tin tức Thời sự [36, tr21-22]

Như vậy nếu chỉ dựa vào khái niệm, quan niệm thì “Bản tin thời sự” và

“chương trình thời sự” không có sự khác biệt lớn Tuy vậy, từ thực tế làm việc, người làm truyền hình có thể thấy sự khác nhau cơ bản giữa hai khái niệm này Đó

là “Bản tin thời sự” có thời lượng ngắn hơn và được kết cấu chủ yếu bằng các tin ngắn, phóng sự ngắn, và thường là có chủ đề về một lĩnh vực cụ thể Trong khi đó, “chương trình thời sự” lại được tạo thành bởi nhiều thể loại và hình thức thể hiện hơn, như: tin, phóng sự, phỏng vấn, phản ánh từ hiện trường, cầu truyền hình trực tiếp… Bên cạnh

đó, mục đích cơ bản của bản tin thời sự là truyền tải thông tin một cách ngắn gọn nhất,

cơ bản nhất một cách nhanh chóng và kịp thời về sự kiến, vấn đề Chương trình thời sự cũng vậy, nhưng còn đưa ra những phân tích, bình luận về những sự kiện, vấn đề đó

- Chương trình Thời sự truyền hình trực tiếp

Theo nhà báo TS Vũ Quang các chương trình truyền hình trực tiếp là phẩm chất có một không hai của truyền hình Nó được thể hiện qua các chương trình truyền hình trực tiếp, khi hình ảnh đi thẳng từ camera tới màn hình một cách tự nhiên Nghĩa là nó rất thật

Tính trực tiếp ấy có quan hệ không thể tách rời với tính giả định của chương trình truyền hình (quan sát, trình bày và truyền đi trong cùng một thời điểm) Tính chất nghe nhìn của truyền hình trực tiếp đòi hỏi những giao tiếp cá nhân ở một môi trường giao tiếp nhằm tạo tạo ra những nhận xét và giá trị thông tin mà những người làm truyền hình đem lại Với truyền hình thì người dẫn chương trình hoặc bình luận viên dẫn trực tiếp là những người rất quan trọng để chiếm được lòng tin của công chúng

Có thể hiểu, Chương trình Thời sự truyền hình trực tiếp là một chương trình

truyền hình chuyển tải một cách nhanh chóng, kịp thời những thông tin, sự kiện về nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội xảy ra trong thời gian gần nhất, được nhiều

người quan tâm Hình ảnh, âm thanh và nội dung tin tức được truyền thẳng tới khán giả từ trường quay thời sự

Trong chương trình thời sự truyền hình trực tiếp, sự tham gia của các thành viên trong ê-kíp thực hiện gồm: Người chịu trách nhiệm tổ chức sản xuất, thư ký biên tập, người dẫn bản tin, đạo diễn hình ảnh, kỹ thuật trường quay, bộ phận truyền dẫn phát sóng, các thư ký, trợ lý… được phối hợp nhịp nhàng, và diễn ra cùng thời điểm phát sóng Nói cách khác, việc thể hiện nội dung bản tin và phát sóng, truyền tải đến khán giả diễn ra đồng thời từ trường quay thời sự

1.1.3 Hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình

Như đã đề cập ở trên Chương trình Thời sự truyền hình là một chương trình

truyền hình chuyển tải một cách nhanh chóng, kịp thời những thông tin, sự kiện về nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội xảy ra trong thời gian gần nhất, được nhiều người quan tâm

Vì vậy, “Hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình” là cụm từ dùng để chỉ công việc của người dẫn các chương trình tin tức, các bản tin trên sóng truyền

hình, có nội dung đề cập đến các vấn đề, sự kiện mang tính thời sự

Mặc dù vai trò của người dẫn chương trình thời sự truyền hình là vô cùng quan trọng trong hoạt động dẫn chương trình, nhưng nếu thiếu đi các yếu tố khác, thì chất lượng của hoạt động dẫn chương trình cũng sẽ không thể có được như mong muốn

Hoạt động dẫn chương trình mang nội hàm rộng hơn và người dẫn chương trình là trung tâm của hoạt động này Theo tác giả luận văn, hoạt động dẫn chương trình không chỉ đơn thuần là khi người dẫn tiến hành dẫn chương trình trong studio để ghi hình mà còn bao gồm quá trình người dẫn phải chuẩn

bị trước khi dẫn và xử lý các thông tin sau khi dẫn chương trình Đó là những khâu rất quan trọng trong việc thực hiện một chương trình thời sự truyền hình Một người dẫn chương trình thời sự giỏi được công chúng tin cậy và mến mộ, thông qua phong cách dẫn dắt, đưa tin cũng như thông qua chất lượng biểu đạt về nội dung và biểu đạt hình thức của người dẫn chương trình thời sự Người dẫn chương trình nắm chắc toàn bộ nội dung kịch bản chi tiết, trình tự diễn tiến, thứ tự

tin bài trong chương trình Thời sự Người dẫn chương trình thời sự cũng phải chịu trách nhiệm có tính quyết định về hiệu quả toàn bộ chương trình

Nội dung của bản tin thời sự thường khô khan vì thế vai trò của người dẫn chương trình càng quang trọng hơn trong việc thu hút sự chú ý theo dõi của khán giả

1.2 Đặc điểm của chương trình thời sự truyền hình

Không phải phủ nhận, nhiều năm qua chương trình thời sự truyền hình vẫn là một trong những mũi nhọn của các Đài PT&TH Các chủ trương, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự vào cuộc của các ngành, địa phương và các vấn đề kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng hằng ngày đều được phản ánh đều

đặn, kịp thời Tuy nhiên trong điều kiện bùng nổ thông tin như hiện nay, chương

trình Thời sự của các đài truyền hình Tây Nam Bộ ngày càng có ý nghĩa quan trọng,

vì nó có khả năng cung cấp thông tin một cách khách quan, chân thực và kịp thời nhất trong ngày Người xem truyền hình chỉ tiếp nhận thông tin trong lúc thông tin đang được phát ra nên lúc ghe, lúc xem họ phải hiểu được ngay các câu chữ và hình ảnh chứ không thể xem lại, hay nghe lại được, trừ khi họ ghi vào băng, đĩa Điểm nổi bật của chương trình thời sự là thể hiện được dễ dàng và rõ nét nhất các yếu tố: trao đổi, phân tích, bình luận, đánh giá – vốn là đặc trưng của thể loại “thời sự” Nội dung chương trình thời sự truyền hình được tiếp nhận theo thứ tự sắp xếp của người làm chương trình chứ khán giả không thể tự mình chuyển đổi thứ tự như khi xem một tờ báo (đang xem trang đầu có thể lật sang xem trang cuối hoặc ngược lại) được Chính vì những đặc điểm trên mà đòi hỏi người làm chương trình thời sự truyền hình phải biết kết cấu sao cho thật khoa học, từng chi tiết trong bản tin phải thật ngắn gọn, cô đọng, xúc tích, dễ hiểu Hình ảnh phải đẹp, bố cục chặt chẽ, chuẩn xác; âm thanh phải rõ ràng, không bị nhiễu hay bị bất kỳ tạp âm nào lọt vào Khác với những năm 60 của thế kỷ trước, khi truyền hình còn khá hiếm hoi, giờ đây người xem không mấy ai nhìn chăm chăm vào màn hình hoặc lắng tai nghe từng chi tiết mà phát thanh viên đọc Thông thường người ta có thể vừa xem truyền hình vừa làm một việc khác chẳng hạn như: ăn tối, uống café hay nói chuyện với nhau Vì thế mà bài viết cho truyền hình cần phải dễ hiểu, hình ảnh phải chứa đựng thông tin, bắt mắt thì mới thu hút được khán giả Trong một chương trình thời sự,

mọi thứ bắt buộc phải diễn ra suôn sẻ, không có điểm ngắt, không có điểm dừng, không có chỗ cho sai lầm.Tác phẩm báo chí trong chương trình thời sự thậm chí được sáng tạo, bổ sung ngay trong quá trình lên sóng, đòi hỏi người dẫn phải đảm bảo chắc chắn từ hình thức thể hiện đến nội dung phát ngôn Qua đây mới thấy được cần phải

nắm được những đặc điểm của chương trình thời sự truyền hình

1.2.1 Là tập tập hợp của những tin tức thời sự mới nhất,nóng hổi nhất

Bản thân những tin tức nóng hổi đó đã có sức hấp dẫn đối với công chúng Tuy nhiên, sức nóng của dòng thông tin thời sự cũng tạo ra áp lực đối với người dẫn Nó đòi hỏi người dẫn phải có khả năng làm chủ và nhập cuộc với dòng thông tin đó Người dẫn phải làm nỗi bật lên sức nóng của những thông tin thời sự mới

mẻ, có sức ảnh hưởng đến đời sống của công chúng Chương trình thời sự cũng thường bao gồm nhiều tin bài ở nhiều mảng khác nhau nên người dẫn phải nắm bắt được tin thần của từng tin bài, hiểu được những thông tin nỗi bật và quan trọng, đánh giá được khả năng tác động của những thông tin thời sự đó tới công chúng và thể hiện phù hợp

1.2.2 Thể hiện tính chất trang trọng, nghiêm túc

Nếu như các chương trình giải trí mang đến sự thỏa mái, thư giãn và tiếng cười thì các chương trình thời sự đòi hỏi tín chính thức, nghiêm trang Những thông tin được chuyển tải trong chương trình và những sự kiện, vấn đề nóng hổi, bức xúc,

có ảnh hưởng đến đời sống Trong đó có những câu chuyện cần suy ngẫm, cần xem xét, nhìn nhận, rút kinh nghiệm hoặc cần đưa ra phản ứng kịp thời Cách phản ánh thông tin thời sự cũng bộc lộ cách nhìn nhận, quan điểm, lập trường cũng như sự định hướng của cơ quan báo chí trước các vấn đề thời cuộc Do vậy, thông tin

thường được trình bài theo phong cách chính thức, trang trọng

1.2.3 Chương trình thời sự có nhịp độ nhanh, gấp gáp

Mỗi ngày có vô số sự kiện, vấn đề xảy ra trong đời sống xã hội Những người sản xuất những chương trình thời sự luôn phải làm trong một phét lựa chọn nên phản ánh những sự kiện, vấn đề nào trong chương trình Đồng thời, họ cũng chịu sức ép phản ánh được nhiều thông tin mới, nóng được công chúng quan tâm Tin tức phản ánh sự đổi thay biến chuyển liên tục trong các lĩnh vực đời sống xã

hội Sức nóng của dòng tin tức dòi hỏi phải có cách thức phản ánh nhanh, kịp thời

Do vậy, các chương trình tin tức luôn có nhịp độ gấp gáp, nhanh chóng

1.3 Vai trò và tiêu chí đánh giá hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình

1.3.1 Vai trò của hoạt động dẫn dẫn chương trình thời sự truyền hình

Người dẫn chương trình thời sự truyền hình là thành viên quan trọng nhất của ê kip sản xuất chương trình thời sự truyền hình, là người quyết định cuối cùng đến thành công của một chương trình thời sự về mặt nội dung và hình thức thể hiện Người dẫn nắm chắc toàn bộ nội dung kịch bản chi tiết, trình tự diễn tiến, thứ tự tin

bài trong chương trình Thời sự “Người dẫn chương trình thời sự truyền hình cũng

phải chịu trách nhiệm có tính quyết định về hiệu quả toàn bộ chương trình Tức là chương trình thành công hay thất bại là phụ thuộc hoàn toàn vào người dẫn khi chương trình lên sóng

Người dẫn chương trình thời sự truyền hình có những vai trò rất quan trọng,

cụ thể như sau

- Khẳng định tính xác thực của thông tin

Nội dung lời dẫn và cách thức thể hiện của người dẫn chương trình thời sự truyền hình góp phần khẳng định tính xác thực của thông tin, bằng việc khẳng định

rõ sự xuất hiện của phóng viên tại hiện trường nơi xảy ra sự kiện để đưa tin Qua đó đồng thời khẳng định nguồn tin đáng tin cậy và làm rõ bối cảnh thực thế của sự kiện được phản ánh trong tác phẩm báo chí truyền hình Một thông tin có dẫn chứng cụ thể hoặc được dẫn dắt tới tận bối cảnh, không gian của vấn đề rõ ràng có sức thuyết phục hơn nhiều so với một thông tin kiểu chung chung Người dẫn có vai trò làm sáng tỏ bối cảnh nảy sinh thông tin, đồng thời nhờ đó mà khai thác hết được ý nghĩa của thông tin ấy Bên cạnh đó, bản thân một người dẫn uy tín và được khán giả yêu mến luôn tạo ra sự tin cậy cho khán giả về tính xác thực của thông tin mà người dẫn cung cấp Như vậy, Bằng việc sử dụng uy tín của mình, người dẫn cũng đóng vai trò khẳng định tính xác thực, độ tin cậy cho tin bài

- Tạo sức hấp dẫn cho tin, bài

Thực tế là tin tức dù có hay và hấp dẫn đến mấy, những nếu lời dẫn hoặc sự dẫn dắt của người dẫn chương trình không tốt thì cũng không hiệu quả Bởi vì khán giả tiếp nhận thông tin đó bắt đầu bằng nghe nội dung lời giới thiệu và xem biểu cảm của người dẫn chương trình Người dẫn có vai trò quan trọng trong việc biên tập và thể hiện một lời dẫn dắt, giới thiệu ấn tượng, lột tả được sự nóng hổi, hấp dẫn, quan trọng của thông tin mà chương trình đang nói đến Ấn tượng ban đầu dựa trên lời dẫn là rất quan trọng, vì nó quyết định tâm lý tiếp nhận của khán giả Nếu lời dẫn ấn tượng, khán giả sẽ háo hức, tập trung tiếp nhận thông tin tiếp sau Còn nếu lời dẫn không tạo ra được sự hấp dẫn, và ấn tượng nơi khán giả, tác phẩm sau

đó có hay đến mấy thì cũng không được đón nhận một cách tích cực nhất

PGS, TS Đinh Thị Thu Hằng trong bài viết trên tạp chí Người làm báo – Số

59 (350) – Tháng 4/2013 chỉ ra rằng Có những phóng sự mà phóng viên phải kỳ

công, vất vả mới thực hiện được nhưng khi đưa lên sóng lại không gây được chú ý

vì không tạo được ấn tượng ban đầu đối với công chúng Lời dẫn có vai trò chỉ ra tác phẩm sắp được phát sóng đáng chú như thế nào, cần được tiếp nhận ra sao, điểm đặc biệt cũng như thông tin trong tác phẩm sẽ giúp ích gì cho công chúng Vì vậy, nó tạo ra mối liên hệ gần gũi cũng như ấn tượng về tác phẩm để công chúng hiểu được ý nghĩa, giá trị của thông tin trong đó, từ đó họ có tâm lý tích cực đón nhận tác phẩm

- Bổ sung thông tin cho tác phẩm thông qua lời dẫn

Trong sản xuất các chương trình thời sự truyền hình phát sóng, người dẫn bên cạnh việc lên hình dẫn dắt, thì trước đó còn phải biên tập, viết lời dẫn cho các tin bài Không chỉ dẫn dắt, giới thiệu, người dẫn chương tình thời sự truyền hình chuyên nghiệp có vai trò bổ sung, cũng cấp thông tin mà tác phẩm còn thiếu hay chưa rõ Với đặc thù của chương trình thời sự, khi chương trình lên sóng, có những sự kiện sắp diễn

ra, hoặc đã xảy ra nhưng chưa kết thúc, hoặc đã kết thúc nhưng để lại dư âm là nhiều vấn đề mà khán giả quan tâm Lúc này, người dẫn có vai trò bổ sung thêm thông tin để khán giả hiểu rõ về sự kiện

- Thể hiện thái độ, quan điểm đối với vấn đề thời sự

Không chỉ dẫn dắt lời giới thiệu hay đọc lời bình tác phẩm, bằng vốn kiến thức rộng, khả năng biên tập tốt, người dẫn thời sự có vai trò là người bình luận, đưa ra quan điểm đồng tình, ủng hộ hay phản biện một thông tin hay một vấn đề nào đó Thái độ, biểu cảm của người dẫn cần được thể hiện rõ ràng và phù hợp tùy theo tính chất của thông tin Chỉ cần qua sắc thái biểu cảm của người dẫn chương trình, khán giả có thể hiểu ngay được phần nào tính chất của vấn đề đang được đề cập đến, qua đó nâng cao hiệu quả quyền tải thông tin tới công chúng

Đó có thể là thái độ cảm thông với một câu chuyện buồn, thương xót một hoàn cảnh đáng thương, phẫn nộ trước một tội ác trong một vụ án mạng hay vui mừng phấn khởi với một sự kiện trọng đại của đất nước…

Người dẫn chương trình cần phải cảm nhận được sắc thái tình cảm của nội dung thông tin và thực sự “sống” bên trong tác phẩm ấy khi thể hiện nội dung và biểu cảm trước ống kính Tất nhiên, đó phải là sự tận tâm, nhập tâm với tư duy và thái độ của người làm báo, chứ không phải với cách diễn kịch của một diễn viên Để làm được điều này, người dẫn thời sự bên cạnh một tư duy nhạy bén, tình cảm tinh

tế, cũng cần phải hết sức linh hoạt trong dẫn dắt và thể hiện các sắc thái biểu cảm khác nhau Qua đó, làm cho các tác phẩm báo chí truyền hình sống động, chân thực

và gần gũi với cuộc sống thực của khán giả truyền hình

- Tạo tiết tấu phù hợp để làm tăng sự hấp dẫn cho chương trình

Người dẫn chương trình thời sự truyền hình có vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt tâm lý và tạo hứng thú cho khán giả bằng cách khéo léo tạo ra tiết tấu phù hợp trong quá trình dẫn dắt chương trình thời sự Đó là sự gấp gáp, nóng hổi của dòng tin tức đa dạng, nhiều chiều, liên tục; đó là sự sâu lắng, lắng đọng của một vấn

đề xã hội nhân văn… Cả một chương trình thời sự có thời lượng 30 phút đến 45 phút, nếu giọng nói của người dẫn cứ đều đều từ đầu đến cuối, thì đó là sự thất bại trong việc tạo sự hấp dẫn cho chương trình Người dẫn phải có kỹ năng và tinh tế trong việc nhận biết những dòng thông tin nào cần thể hiện nhanh nhẹn, dồn dập, gấp gáp; những thông tin nào cần có sự nhấn nhá, nhấn mạnh và chậm lại một chút

để khán giả cảm nhận được hết sắc thái của vấn đề thời sự Cũng giống như một bản nhạc hay một vở kịch nghệ thuật, chương trình thời sự để tạo ra sự hấp dẫn, cũng có

những đoạn lướt nhanh, nhưng cũng có những đoạn cao trào… tùy thuộc vào nội dung tin bài trong chương trình thời sự đó Khán giả thường có xu hướng bị phụ thuộc vào người dẫn chương trình trong việc cảm nhận thông tin thông qua tiết tấu, nhịp điệu mà người dẫn tạo ra

- Dẫn dắt và tham gia thể hiện nội dung tin bài

Như đã nói ở trên, người dẫn không chỉ có vai trò dẫn dắt bằng lời dẫn để giới thiệu tin bài, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc tham gia thể hiện lời bình trong tác phẩm, hay trực tiếp phỏng vấn khách mời trong trường quay, hoặc kết nối trực tiếp với phóng viên từ hiện trường Trong các chương trình thời sự của các đài PTTH địa phương, người dẫn thường cũng là người trực tiếp đọc lời trong tin thời sự hoặc tham gia đọc lời bình của phóng sự Điều này giúp cho người dẫn

có vai trò như người làm chủ thực sự cả chương trình, tạo sự nhất quán, tập trung, tăng sự tin cậy cho khán giả Qua đó cũng tạo ra bản sắc, phong cách riêng cho chương trình thời sự

- Người dẫn là thương hiệu nhận diện của đài truyền hình

Người dẫn chương trình là người đóng vai trò quyết định một chương trình thời sự thành công hay thất bại Vì vậy mà truyền thông phương Tây thường sử dụng những người dẫn chương trình trung niên, giàu kinh nghiệm trong việc dẫn dắt, thể hiện và bình luận trong các chương trình Thời sự Những người này hoặc đã kinh qua một số vị trí trong ê kip sản xuất, rất giàu kinh nghiệm hoặc rất có tài năng dẫn dắt bản tin Chúng ta hiếm khi thấy một nhân sự trẻ đẹp, non kinh nghiệm trên sóng thời sự các kênh tin tức hay đài truyền hình quốc tế Vài năm trở lại đây, Đài Truyền hình Việt Nam cũng bắt đầu theo xu hướng này, họ sử dụng những Biên tập viên có khả năng dẫn để kiêm nhiệm việc dẫn chương trình thời sự quan trọng trong ngày Điều này hoàn toàn trái ngược với hầu hết các đài địa phương ở Việt Nam Ở các đài địa phương, người dẫn thời sự thường là Phát thanh viên chuyên trách việc lên hình và đọc các bản tin, dùng chung cho cả phát thanh và truyền hình Thậm chí các Phát thanh viên này còn kiêm luôn dẫn cả thời sự chính luận và các chương trình văn nghệ giải trí Và có một đặc điểm chung là hầu hết các đài địa phương đều chuộng những người dẫn trẻ, đẹp, dù họ ít kinh nghiệm và kỹ năng nghề nghiệp còn chưa thực sự tốt Ở nhiều đài địa

phương, tiêu chí đầu tiên đối với người dẫn thời sự là phải đẹp, sau đó mới đến các yêu cầu nghiệp vụ khác

Người dẫn chương trình thời sự được coi là bộ mặt của chương trình thời sự, thậm chí được khán giả coi là gương mặt đại diện cho cả một Đài truyền hình Để đạt được điều đó, ngoài tài năng và tố chất sẵn có, thì nghiệp vụ làm báo, kỹ năng dẫn dắt bản tin của người dẫn thời sự phải được trau dồi, rèn luyện thường xuyên Bên cạnh đó, vốn kiến thức rộng và giá trị đạo đức cá nhân cũng là yếu tố quan trọng chiếm được tình cảm và sự tin tưởng của khán giả

Trong xu thế phát triển mạnh mẽ của ngành truyền hình ở Việt Nam nói chung và ở các đài Phát thanh truyền hình địa phương nói riêng, đội ngũ người dẫn thời sự cần phải đáp ứng yêu cầu rất cao về chất lượng Nói cách khác, một đài Truyền hình muốn khẳng định được uy tín và khẳng định vị thế, nâng cao năng lực cạnh tranh, cần xây dựng được một đội ngũ người dẫn thời sự chất lượng Đội ngũ này không cần quá nhiều người, bởi vì đặc trưng của chương trình Thời sự là ưu tiên sự quen thuộc, tin cậy Nếu thay đổi người dẫn quá nhiều sẽ làm mất đi điều này Bên cạnh đó, người dẫn thời sự thành công, được khán giả mến mộ thường là người có

cá tính riêng biệt, thể hiện được bản lĩnh và hiểu biết sâu rộng các vấn đề thời sự Thực

tế là những chương trình, chương trình thời sự được dẫn dắt bởi những người dẫn như

vậy luôn hấp dẫn hơn và thu hút được khán giả nhiều hơn

1.3.2 Tiêu chí đánh giá hoạt động dẫn chương trình thời sự truyền hình

Thời sự là một chương trình đặc thù không giống bất cứ chương trình nào, chương trình nhận được sự quan tâm đặc biệt của khán giả, Chương trình có tiêu chí hấp dẫn nội dung thiết thực, tùy thuộc vào cách thể hiện cần sinh động và thiết thực

nếu không sẽ không thu hút được khán giả Vì là một hoạt động đặc thù nên hoạt

động dẫn chương trình thời sự không chỉ ý nghĩa trong nội bộ chương trình mà còn mang đến sự mãng nhãn, đáp ứng như cầu của khán giả trong giai đoạn 4.0 Chương trình Thời sự đang có tỷ lệ người xem cao nhất và nhu cầu về tin tức cũng cao hơn các thể loại khác như: Phim truyện, ca nhạc, phổ biến kiến thức, hay gameshow với những chương trình này thì vai trò của hoạt động này đặc biệt là người dẫn chương trình càng quang trọng

Để tạo được những chương trình thời sự thành công, thu hút khán giả, dẫn chương trình thời sự phát sóng phải đạt được những tiêu chí cả về mặt nội dung

và hình thức:

1.3.2.1 Tiêu chí về nội dung:

- Góp phần chuyển tải tính thời sự, tính hấp dẫn của thông tin

Lời dẫn chương trình truyền hình có lợi thế trong việc làm nổi bật ý nghĩa, sức hấp dẫn của tác phẩm do sự hỗ trợ đắt lực của yếu tố hình ảnh Cách dẫn tin tức truyền hình cho phép sử dụng hình ảnh minh họa có thể sử dụng hình ảnh trên phông nền phía sau người dẫn để cung cấp thông tin, hé lộ về sự kiện, minh họa hỗ trợ cho lời dẫn Hình ảnh sinh động cộng với lời miêu tả, nhận định sắc nét sẽ tạo sức cuốn hút cho tác phẩm

- ảm bảo tính hỗ trợ, dẫn dắt, nêu bật nghĩa cho các tác phẩm trong

chương trình

Do nhịp độ gấp gáp các chương trình thời sự thể hiện sự kiệm lời Người dẫn trực tiếp tham gia tin bài hỗ trợ phóng viên chuyển tải thông tin nhanh chóng Trong nhiều trường hợp, người dẫn thực hiện phỏng vấn khách mời tại phòng thu hoặc qua điện thoại về một vấn đề, sự kiện thời sự đang được dự luận quan tâm

Người dẫn thông qua cuộc trao đổi đã giúp cho khán giả có được những thông tin kịp thời nhanh nhất nêu bật được tác phẩm trong chương trình

- Người dẫn chương trình phải gắn kết tổ chức các tác phẩm trong một

thể thống nhất của chương trình

Người dẫn phải kết nối, tạo dựng được một thể chương trình thống nhất với các tin bài phần mục gắn bó nhau, hỗ trợ làm nổi bật chủ đề thông tn của chương trình Người dẫn phải cho người xem thấy được sự gắn kết mối quan hệ giữa các tin bài trong chương trình

Về bản chất, mục đích của chương trình thời sự là cung cấp thông tin đến cho khán giả Nếu thông tin không chính xác thì cũng không có giá trị Vì vậy, người dẫn thời sự phải đảm bảo tất cả những gì mà anh ta phát ngôn trên sóng là chính xác Đó có thể là lời dẫn chuẩn bị sẵn đã được kiểm duyệt, là bình luận dựa trên quan điểm cá nhân, hoặc có thể là trích dẫn thông tin từ một nguồn khác

Nhưng dù là gì thì yêu cầu số 1 là phải chính xác Nhiệm vụ của người dẫn là phải

thể hiện lời dẫn tổng thể bản tin sao cho logic, hợp lý, và làm nổi bật lên chủ ý của hội đồng biên tập về những nội dung Thời sự cần nhấn mạnh Viết lời dẫn cho các tin bài trong bản tin Thời sự là công việc khó nhưng thú vị Việc này thường được các phóng viên thực hiện khi hoàn chỉnh tác phẩm của họ Người dẫn thời sự thường là thành viên của hội đồng biên tập bản tin, anh ta có trách nhiệm dựa trên những lời dẫn ban đầu đó, xâu chuỗi và viết lại lời dẫn sao cho hấp dẫn, hợp lý Qua

đó tạo sự liên kết, liền mạch cho bản tin

Muốn vậy người dẫn phải nắm được nội dung cụ thể và góc độ phản ánh của từng tác phẩm để tạo thành một thể thống nhất trong chương trình

1.3.2.2 Về mặt hình thức

- Tạo được phong thái chuyên nghiệp, nghiêm túc nhưng vẫn gần gũi, lôi cuốn,

thu hút sự chú của khán giả

Nội dung thông tin trong các bản tin Thời sự chính luận thường khô khan, với hàm lượng thông tin lớn, tập trung vào những vấn đề từ chính trị, kinh tế đến văn hóa xã hội Trong khi đó, khán giả thuộc nhiều lứa tuổi, trình độ nhận thức khác nhau, khả năng và mục đích tiếp nhận thông tin Thời sự cũng khác nhau… Và hầu hết các khán giả đều rất “khó tính”, đòi hỏi sự nghiêm túc, chỉn chu, chuẩn mực trên bản tin Thời sự truyền hình mà họ theo dõi Người dẫn Thời sự phải tạo ra được phong thái chuyên nghiệp, nghiêm túc, chuẩn mực và năng động, cá tính để thuyết phục được khán giả Được khán giả chấp nhận là điều kiện đầu tiên để người dẫn Thời sự có thể tiếp tục công việc của mình Tuy nhiên, đó mới chỉ là điều kiện cần Điều kiện đủ, là người dẫn Thời sự phải thể hiện được sự gần gũi, thân thuộc, thân thiện để tạo thiện cảm với khán giả, khiến khán giả yêu mến, qua đó thu hút họ theo dõi những chương trình mà mình thực hiện

- Dẫn dắt và tham gia thể hiện nội dung tin bài

Như đã nói ở trên, người dẫn không chỉ có vai trò dẫn dắt bằng lời dẫn để giới thiệu tin bài, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc tham gia thể hiện lời bình trong tác phẩm, hay trực tiếp phỏng vấn khách mời trong trường quay, hoặc kết nối trực tiếp với phóng viên từ hiện trường Trong các chương trình thời sự trực

tiếp của các đài PTTH địa phương, người dẫn thường cũng là người trực tiếp đọc lời trong tin thời sự hoặc tham gia đọc lời bình của phóng sự Điều này giúp cho người dẫn có vai trò như người làm chủ thực sự cả chương trình, tạo sự nhất quán, tập trung, tăng sự tin cậy cho khán giả Qua đó cũng tạo ra bản sắc, phong cách riêng cho chương trình thời sự

- Thể hiện sắc thái, tạo tiết tấu phù hợp theo tính chất của từng sự kiện

Trong cách chuyển tải thông tin thì ngoài lượng thông tin nằm trong vỏ ngôn

từ thì còn một lượng thông tin nằm trong tiết tấu, ngữ điệu sắc thái thể hiện Người dẫn chương trình thời sự phải chuyển tải được sắc thái phù hợp với nội dung của tin bài

- Tạo được phong cách riêng và tên tuổi gắn với chương trình thời sự

Người dẫn thời sự thành công, là người dẫn được khán giả tin tưởng, yêu mến Ở các đài Phát thanh truyền hình địa phương cũng vậy, mỗi đài đều có một vài gương mặt dẫn thời sự nổi bật được khán giả yêu mến Đối với khán giả, người dẫn thời sự là những người đáng tin tưởng, là người cung cấp tin tức cho khán giả hàng ngày Với sự duyên dáng, phong thái đĩnh đạc và vốn kiến thức rộng, năng lực nổi bật so với các đồng nghiệp khác, người dẫn thời sự thành công thường được khán giả ưu ái hơn và coi như một phần không thể thiếu trên màn hình thời sự hàng ngày Yếu

tố “ghi điểm” của phát thanh viên với công chúng là việc thể hiện ngôn từ đơn giản, dễ hiểu, gần gũi với đa số người dân Vì vậy, việc tiếp nhận thông tin từ khán giả mạch lạc,

dễ hiểu hơn Khán giả nhận xét phát thanh viên tự tin, linh hoạt, gần gũi

Tiểu kết Chương 1

Trong Chương 1, tác giả đã làm rõ những vấn đề cơ sở lý luận có liên quan đến đề tài nghiên cứu, tóm lược những thành quả lý luận về hoạt động dẫn chương trình Thời sự Hoạt động dẫn chương trình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sản xuất chương trình Thời sự truyền hình, là yếu tố quyết định sự thành bại của chương trình nói riêng và sự phát triển của mỗi Đài Truyền hình nói chung Để dẫn chương trình Thời sự truyền hình hiệu quả, người dẫn cần đáp ứng những tiêu chí về mặt nội dung và hình thức chuẩn xác nhằm tạo sức nóng cho tin tức thời sự, truyền được thông tin, thông điệp đến khán giả

Việc nghiên cứu hoạt động dẫn trong chương trình Thời sự truyền hình không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động dẫn chương trình mà còn góp phần nâng cao chất lượng các chương trình Thời sự truyền hình, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng Qua đó cũng góp phần khẳng định vị thế và nâng cao năng lực cạnh tranh của các đài phát thanh truyền hình địa phương

Những kết quả lý luận chung về dẫn chương trình Thời sự trong chương 1 đã tạo ra cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc đánh giá, phân tích hoạt động dẫn chương trình Thời sự của Đài PTTH Cà Mau, Đài PTTH Bạc Liêu và Đài PTTH Hậu Giang

mà luận văn này khảo sát

Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DẪN CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ

TRUYỀN HÌNH TÂY NAM BỘ

2.1 Giới thiệu các chương trình thuộc diện khảo sát

Đài Phát thanh và Truyền hình Cà Mau

Đài PT-TH Cà Mau, tiền thân là Đài PT-TH Minh Hải được thành lập theo Quyết Định số 353/QĐ.UB ngày 4/7/1977 của UBND Tỉnh Minh Hải Đài đã chính thức phát đi tiếng nói đầu tiên vào ngày 19/8/1977

Ngay từ ngày đầu Tỉnh Cà Mau mới được tái lập (01/01/1997), nhiệm vụ là tờ báo nói, báo hình, là cơ quan ngôn luận của Đảng và Nhà nước, là diễn đàn của nhân dân Cà Mau Ngày nay, Đài PT-TH Cà Mau đã được đầu tư khá hoàn thiện từ

cơ sở hạ tầng đến thiết bị kỹ thuật Có khu Trung tâm kỹ thuật gần 3.100 m2, với 8 phòng chuyên môn trực thuộc Máy phát thanh phát sóng AM, FM có công suất 10KW, thời lượng chương trình mỗi ngày trên 15 giờ 30 phút Kênh truyền hình CTV phát sóng 24/24 giờ mỗi ngày Diện phủ sóng cả phát thanh và truyền hình toàn bộ địa phận tỉnh Cà Mau và một số vùng thuộc các tỉnh lân cận Năm 2019, Đài PT-TH Cà Mau đã sắp xếp lại các chuyên đề theo hướng tinh gọn, hợp lý và hiệu quả Thay đổi cơ bản hình thức thể hiện, khuyến khích phóng viên xuất hiện tại hiện trường, tại phòng thu và tự thể hiện tác phẩm của mình, bước đầu cơ bản nâng cao chất lượng các chương trình Lựa chọn chuyên đề cho phù hợp với tình hình thực tế; tăng cường phối hợp với các sở, ban, ngành, viện, trường… để có cố vấn chuyên môn về nội dung nhằm thực hiện chương trình sát thực với cuộc sống Với mục đích quảng bá văn hóa, con người vùng đất Cà Mau đến với các

vùng miền khác và trên thế giới, chuyên đề “Cà Mau đất và người” phát trên sóng truyền hình và chuyên đề “Chuyện vùng cuối đất” phát trên sóng phát thanh luôn

được cải tiến nội dung và hình thức thể hiện để tạo được ấn tượng và sự gần gũi về vùng đất tận cùng cực Nam của Tổ quốc Thực hiện phụ đề tiếng Anh và tiếng

Khmer chuyên đề “Cà Mau đất và người” trên Trang Thông tin điện tử của Đài

nhằm thực hiện tốt yêu cầu thông tin đối ngoại

Truyền hình trực tiếp: Năm 2019, đã thực hiện các chương trình như:

Chương trình nghệ thuật đón giao thừa Mừng xuân ỷ Hợi năm 2019; 70 các cuộc truyền hình trực tiếp về các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa- xã hội của tỉnh nổi bật là: các kỳ họp H ND tỉnh Cà Mau; Tiếng hát T-TH lần thứ XII năm 2019; Tư

vấn sức khoẻ; ối thoại Cải cách hành chính

hát thanh trực tiếp: Phát trực tiếp bản tin thời sự trưa; trực tiếp chương

trình đặc biệt đón giao thừa mừng Xuân Kỷ Hợi 2019; tiếp sóng VTV1 Chương trình Thời sự đặc biệt mừng xuân Kỷ Hợi 2019; thư chúc Tết Chủ tịch nước Phối hợp với Văn phòng Điều phối các Chương trình MTQG tỉnh Cà Mau thực hiện

Gameshow phát thanh trực tiếp với tên gọi “ ồng hành cùng nông thôn mới”, mỗi

tháng 01 kỳ, với tổng số 12 kỳ phát sóng

Các chương trình giải trí: Năm 2019, thực hiện thay đổi khung chương trình

phát thanh, truyền hình theo hướng khung giờ cố định từng chương trình giải trí Thay đổi hình thức thể hiện giới thiệu chương trình giải trí, quảng bá thời lượng ngắn, hấp dẫn với những kỹ xảo âm thanh, hình ảnh ấn tượng, theo phong cách hiện đại

Đài Phát thanh và Truyền hình Bạc Liêu

Những ngày đầu đi vào hoạt động, Đài PT-TH Bạc Liêu, chỉ có 25 cán bộ, phóng viên, công nhân kỹ thuật của Đài PT-TH Minh Hải từ Cà Mau chuyển về Để chuẩn bị cho đài Bạc Liêu đi vào hoạt động, từ trước đó đài Minh Hải đã cử một số cán bộ, công nhân kỹ thuật về Bạc Liêu tiếp nhận trụ sở của Ban quản lý hàng viện trợ UNICEF để xây dựng đài, chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vật chất kỹ thuật, sản xuất chương trình để phát sóng

Suốt 20 năm không ngừng phấn đấu và phát triển,đến nay Đài PT-TH Bạc Liêu đã trở thành một cơ quan báo trí tổng hợp, đang hướng đến xây dựng theo mô hình tổ hợp truyền thông đa phương tiện, với các loại hình báo nói, báo hình, báo mạng Intenet Cùng với các giải pháp kỹ thuật, suốt 20 năm qua Đài PT-TH Bạc Liêu đã tập trung cho công tác đổi mới nâng cao chất lượng các chương trình, coi đây là mục tiêu xuyên suốt, là nhiệm vụ sống còn của một đài PTTH Đồng thời đài luôn trú trọng xây dựng bản sắc riêng – bản sắc văn hóa Bạc Liêu Tiêu chí này được thể hiện trong các chương trình thời sự, chuyên đề, đến các chương trình văn

nghệ, giải trí và đã trở thành những món ăn tinh thần không thể thiếu được của người Bạc Liêu nói riêng, người dân trong khu vực bán đảo Cà Mau nói chung Các chương trình liên tục được đổi mới về nội dung, mở rộng về thời lượng Với những thành tích đạt được trong thời gian qua, Đài PT-TH Bạc liêu đã được Nhà Nước tặng thưởng huân chương lao động hạng III Nhiều tập thể cá nhân được tặng thưởng Huân chương, Bằng khen của Thủ tướng chính phủ và của UBND tỉnh Bạc Liêu Sự quan tâm chỉ đạo của Đảng bộ, Chính quyền, sự tin yêu của nhạn nhân trong tỉnh, cùng với những kinh nghiệm, kết quả tích lỹ được trong 20 năm sẽ tiếp tục là tiền

đề để Đài PT-TH Bạc Liêu tiếp tục vươn xa, tiến mạnh trên con đường hiện đại hóa, để xứng đáng là một trong ba cơ quan báo chí chủ lực của tỉnh Bạc Liêu

Đài Phát thanh và Truyền hình Hậu Giang

Ngày 23 tháng 02 năm 2004 Đài Phát thanh – Truyền hình Hậu Giang được thành lập theo Quyết định số 180/QĐ-UB Ủy ban Nhân dân lâm thời tỉnh Hậu Giang với 31 cán bộ, công chức, viên chức được điều động từ Đài Phát thanh – Truyền hình Cần Thơ Cơ cấu tổ chức gồm có 4 phòng, Ban và 01 Trung tâm trực thuộc : Phòng Hành chính – Tổng hợp, Phòng Kỹ thuật, Ban Thư ký biên tập, Phòng phóng viên và Trung tâm Dịch vụ quảng cáo

Năm 2008, Đài Phát thanh – Truyền hình Hậu Giang được UBND cho phép thành lập thêm Ban sản xuất chương trình, nâng tổng số có 6 đơn vị trực thuộc với 100 nhân sự

Thực hiện Thông tư Liên tịch số 17/2010/TTLT-BTTTT-BNV ngày 27/7/2010 của Bộ Thông tin và Truyền thông – Bộ Nội vụ về việc hướng dẫn thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Đài Phát thanh và Truyền hình thuộc UBND cấp tỉnh, Đài Truyền thanh – Truyền hình thuộc UBND cấp huyện Ngày 21 tháng 02 năm 2011, Ủy Ban Nhân dân tỉnh ban hành Quyết định 06/2011/QĐ-UBND thành lập Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Hậu Giang

và Quyết định 07/2011/QĐ-UBND quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy của Đài, khi đó Đài có 6 phòng chuyên môn và 02 đơn vị sự nghiệp trực thuộc Tháng 6 năm 2014, Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Hậu Giang được Ủy Ban Nhân dân tỉnh Hậu Giang thống nhất cho giải thể 2 Trung tâm

Dịch vụ và Quảng cáo,Trung tâm sản xuất phim truyền hình và thành lập 3 phòng : Khoa Giáo, Kỹ thuật thể hiện, Dịch vụ và quảng cáo; Tháng 7 năm 2015, Ủy Ban Nhân dân tỉnh Hậu Giang cho phép Đài thành lập thêm Phòng Phát thanh Nâng tổng số đơn vị trực thuộc hiện nay lên 10 phòng với 166 cán bộ, công chức, viên

Tuy nhiên trong chương trình thời sự truyền hình của các đài mới chỉ dừng lại

ở việc người dẫn dẫn dắt, phối hợp với các kỹ thuật viên thao tác trực tiếp tại trường quay để đưa những tác phẩm báo chí đã dựng hậu kỳ hoàn chỉnh đến với khán giả Chương trình thời sự truyền hình vẫn theo phong cách truyền thống, mà chưa có sự sáng tạo nổi bật để cho ra chương trình thời sự thực sự mới mẻ, có phong cách riêng Do đó, chưa tạo được sức hấp dẫn thực sự tốt đối với công chúng khán giả truyền hình địa phương

Thực hiện chương trình Thời sự truyền hình là công việc phức tạp, là sự phối hợp của cả một tập thể Từ việc phóng viên đi sản xuất tin bài, bộ phận biên tập viên biên tập và xâu chuỗi, ráp nối lại, dựng hậu kỳ tin bài, kiểm duyệt nội dung lần cuối, cho đến lúc tin tức lên sóng Trong quy trình phức tạp này, người dẫn chương trình tham gia vào hầu hết các khâu gồm tham gia hội đồng biên tập, tổ chức sả xuất, tổng hợp tin tức, lên vỏ bản tin, biên tập những nội dung cần thiết, và lên hình dẫn dắt, truyền tải nội dung thông tin tới khán giả Ở các đài phát thanh truyền hình địa phương còn đang sản xuất chương trình thời sự phát sóng không trực tiếp hiện nay, điều này chưa thể hiện rõ, vì người dẫn chủ yếu đảm nhận việc dẫn chương trình trên cơ sở một nội dung có sẵn do người khác biên tập Nhưng tại các đài có

thực hiện chương trình thời sự, cụ thể như tại các đài PTTH Cà Mau, PTTH Bạc Liêu và PTTH Hậu Giang mà luận văn này khảo sát, hầu hết những người dẫn chương trình thời sự truyền hình đều tham gia biên tập từ những phần việc đầu tiên

là họp chuẩn bị nội dung sản xuất cho phóng viên, tiếp nhận tin bài phóng viên gửi

về, tổng hợp tin bài, lên vỏ bản tin, biên tập nội dung, biên tập lời dẫn và lên sóng

Vì thế hoạt động dẫn chương trình mà người dẫn là trung tâm cũng cần chuẩn bị về mặt nội dung và hình thức cụ thể như sau:

2.2.1 Nội dung dẫn chương trình thời sự truyền hình

- Tổng hợp và thể hiện sức nóng của dòng thông tin:

Công việc của người dẫn chương trình thời sự truyền hình là phải tham gia tổng hợp tất cả những tác phẩm này, xâu chuỗi, sắp xếp theo một trật tự logic và hợp lý Công đoạn này được gọi là “lên vỏ bản tin” hoặc “lên vỏ chương trình thời sự” Thường thì chương trình thời sự truyền hình được kết cấu theo trật tự: mảng Chính trị - Kinh tế - Văn hóa, xã hội – An ninh trật tự - Tin Thế giới Trong một số trường hợp đặc biệt, tin thiên tai, tin nóng được đưa lên đầu tiên, trước các tin tức

về chính trị, ngoại giao Hay như riêng trong mảng Chính trị, đã có sự phân hóa rõ

về thứ tự đưa tin

Ví dụ: Các tin về hoạt động của lãnh đạo cấp cao luôn được sắp theo

thứ tự Đảng, Quốc hội, Nhà nước, Chính phủ Đối với lãnh đạo tỉnh thì sắp xếp theo thứ tự: Bí thư, Phó Bí thư thường trực, các Phó Bí thư tỉnh ủy – Chủ tịch Hội đồng nhân dân – Chủ tịch Ủy ban nhân dân – Các Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân – Các phó chủ tịch Ủy ban nhân dân Bên cạnh đó, có nhiều tin bài có nội dung liên quan đến nhau, hoặc phản ánh nhiều khía cạnh về một vấn đề Khi đó, người dẫn cần có

kỹ năng tổng hợp tin bài thật tốt để cho ra một sản phẩm cuối cùng đầy đủ nhất, cô đọng nhất, chính xác nhất và dễ tiếp nhận nhất đối với công chúng

Dòng chảy tin tức thời sự là liên tục, không ngừng nghỉ, chương trình thời sự lại có tính định kỳ, phát sóng hàng ngày vào một khung giờ cố định, người dẫn thời

sự thậm chí phải cập nhật tin tức liên tục ngoài những lúc làm việc, để đảm bảo mình luôn nắm chắc tình hình thời sự trong đời sống thực tế Công chúng thường đón nghe các bản tin, đặc biệt là các thông tin đáng chú ý trong chương trình như:

vàng tăng hay sụt giá, tình hình dịch bệnh Covid 19 diễn biến thế nào, tin bão miền trung nay ra sau

Nếu như các chương trình giải trí mang đến sự thoải mái, thư giãn thì các chương trình thời sự đòi hỏi sự nghiêm trang Những thông tin được chuyển tải trong chương trình là những sự kiện, vấn đề nóng hổi, bức xúc, có ảnh hưởng đến đời sống Trong đó có những câu chuyện cần suy ngẫm, cần xem xét, nhìn nhận, rút kinh nghiệm hoặc cần đưa ra phản ứng kịp thời Cách phản ánh thông tin cũng bộc

lộ cách nhìn nhận, quan điểm, lập trường cũng như sự định hướng của cơ quan báo chí trước các vấn đề thời cuộc Do vậy, thông tin thường được trình bày theo phong cách quy thức, trang trọng

Mỗi ngày có vô số sự kiện, vấn đề xảy ra trong đời sống xã hội Những người sản xuất chương trình thời sự truyền hình luôn phải lựa chọn nên phản ánh những

sự kiện, vấn đề nào trong chương trình Đồng thời, họ cũng chịu sức ép phải phản ánh được nhiều thông tin mới, nóng, được công chúng quan tâm Tin tức phản ánh

sự đổi thay, biến chuyển liên tục trong các lĩnh vực đời sống xã hội Sức nóng của dòng chảy thông tin thời sự đòi hỏi phải có cách thức phản ánh nhanh, kịp thời

Ví dụ: V Anh: Mời quý vị và các bạn theo dõi Chương trình thời sự của Đài PT-TH Cà Mau

Dung: Hôm nay Thứ 3, ngày 07 tháng 12 năm 2019 Tại Cà Mau, các phương án phòng, chống dịch tiếp tục khẩn trương thực hiện Trong chương trình hôm nay sẽ có những thông đáng chú ý sau đây:

- Lãnh đạo UBND Tỉnh khảo sát công tác phòng, chống dịch Covid – 19 và nắm bắt tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

- Vẫn còn phổ biến tình trạng không đeo khẩu trang nơi công cộng

- Trong phần tin thế giới: Liên hoan đến tranh cử tổng thống Mỹ, cùng việc

ứng phó thảm họa với dịch Covid – 19 tại nước này

Tuy nhiên, sức nóng của thông tin thời sự cũng tạo ra áp lực đối với người dẫn Nó đòi hỏi người dẫn phải có khả năng nhập cuộc, làm chủ và thể hiện được tính chất, nhịp độ của dòng thông tin đó Người dẫn phải làm nổi bật lên sức nóng của những thông tin mới mẻ, có sức ảnh hưởng đến đời sống của công chúng