Cùng với tầm quan trọng của hoạt động ngoài trời với tâm lý, nhận thức, tìnhcảm quan hệ của trẻ và thực trạng của hoạt động ngoài trời ở lớp, tôi đã luôn đặt racâu hỏi: làm thế nào để tr
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN ĐÔNG ANH
TRƯỜNG MẦM NON HOA SỮA - -
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Trang 2Năm học: 2012 - 2013
MỤC LỤC
I Đặt vấn đề……….1
II Giải quyết vấn đề….……… 3
1 Nội dung lý luận…… ……….…4
2 Cơ sở thực tiễn……… ……… 5
3 Các biện pháp tổ chức……….…6
3.1 Lựa chọn đối tượng quan sát, các trò chơi vận động phù hợp với chủ đề……… ………5
3.2 Xây dựng hệ thống các câu hỏi đàm thoại phát huy tính tích cực, chủ động của trẻ……….
……… 8
3.3 Linh hoạt trước sự thay đổi của thời tiết………11
3.4 Sưu tầm các trò chơi vận động và trò chơi dân gian.….……… 12
3 5 Tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có của địa phương…….…….18
4 Kết quả ……… 21
III Kết thúc vấn đề……… ………23
Danh mục và tài liệu tham khảo…………
……….24
Trang 3Trong khi chơi, trẻ không chỉ được thoải mái, tự do, cùng cố gắng thi đua, phốihợp với các bạn để giành chiến thắng hay đơn thuần là hoàn thành nhiệm vụ chơi
mà trẻ còn được giao lưu tình cảm, phát triển nhận thức và các kỹ năng xã hội khác
Do đó, giáo viên cần quan tâm trong việc đầu tư, tổ chức cho trẻ hoạt động vui chơingoài trời thật hứng thú sôi nổi, tích cực và tự giác
Bên cạnh đó, bản thân môi trường thiên nhiên ngoài trời luôn hấp dẫn và lôicuốn trẻ Hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động mà trẻ hứng thú nhất,mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xung quanhchúng Trẻ nhận thức được thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc, tìm hiểu, khámphá từ đó biết quan tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh mình Hoạtđộng ngoài trời tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn và thích ứng với môi trường tự nhiênđồng thời trẻ tự tin, mạnh dạn trong cuộc sống Nếu chúng ta biết nắm bắt và tậndụng tất cả những yếu tố có sẵn trong thiên nhiên, tác động vào chúng qua các tròchơi, thì trẻ sẽ không chỉ đơn thuần là được chơi các trò chơi mà trong khi hoạtđộng ngoài trời trẻ còn được “Học mà chơi – chơi mà học” Từ đó ta giáo dục chotrẻ các kỹ năng nhận thức, hình thành hành vi đạo đức, thói quen tốt, góp phần pháttriển nhân cách trẻ, kỹ năng tham gia vào các hoạt động tập thể
Qua thực tế tôi thấy Trong giờ hoạt động ngoài trời, trẻ lớp tôi rất thích được
ra ngoài trời hoạt động, vui chơi cùng cô và các bạn Thế nhưng trẻ chưa tích cựchoạt động trong quá trình quan sát, đồng thời khi tham gia các trò chơi vận động trẻchỉ hào hứng lúc đầu, sau đó trẻ nhanh chóng tỏ ra chán và chuyển sang chơi tự do
vì các trò chơi chưa đa dạng, phong phú Hoạt động chơi tự do chưa khai thác đượctriệt để nguồn nguyên liệu thiên nhiên sẵn có Vì vậy mà hứng thú và hiệu quả củahoạt động ngoài trời với trẻ chưa cao
Trang 4Cùng với tầm quan trọng của hoạt động ngoài trời với tâm lý, nhận thức, tìnhcảm quan hệ của trẻ và thực trạng của hoạt động ngoài trời ở lớp, tôi đã luôn đặt racâu hỏi: làm thế nào để trẻ thật sự vui vẻ thoải mái khi chơi? Làm thế nào để thôngqua trò chơi, có thể giúp trẻ phát triển thật tốt cả về nhận thức tình cảm và các kỹnăng xã hội Làm thế nào để một ngày đến lớp luôn là một ngày vui mà bé mong
đợi? Chính vì vậy tôi lựa chọn đề tài nghiên cứu “Các biện pháp tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Hoa Sữa”
- Mục đích nghiên cứu: tổ chức tốt hoạt động ngoài trời nhằm nâng caohứng thú cho trẻ đồng thời mang lại hiệu quả cao cho hoạt động này
- Đối tượng nghiên cứu: trẻ 4 – 5 tuổi
- Đối tượng khảo sát, thực nghiệm: trẻ lớp mẫu giáo nhỡ Đình Tràng trườngmầm non Hoa Sữa
- Thời gian nghiên cứu: từ tháng 9/2012 đến tháng 4 năm 2013
Sau một năm áp dụng và thực hiện các biện pháp đã nghiên cứu và kinhnghiệm tích luỹ được, hoạt động ngoài trời của lớp tôi đã đạt được kết quả đáng kể.Tôi đã tập hợp và xin chia sẻ cùng các đồng nghiệp qua bản sáng kiến kinh nghiệm
với đề tài: “Các biện pháp tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Hoa Sữa”
Trang 5II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Nội dung lý luận:
Hoạt động ngoài trời là hoạt động giáo viên tổ chức cho trẻ quan sát các đốitượng và chơi các trò chơi vận động, chơi tự chọn với nhiều trò chơi, đồ chơi vànguyên vật liệu sẵn có hoặc do giáo viên chuẩn bị phục vụ hoạt động vui chơi củatrẻ Hoạt động ngoài trời có nhiều ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển toàndiện nhân cách trẻ về cả đức, trí, thể, mỹ Về trí tuệ, trong quá trình chơi trẻ phải tưduy, phán đoán, ghi nhớ có chủ định…qua đó giúp phát triển các kỹ năng nhận thức
ở trẻ Ngoài ra, luật chơi, lời đồng dao, thơ vè trong trò chơi làm tăng một lượnglớn vốn từ ở trẻ Thêm vào đó, trẻ được vui chơi với môi trường thiên nhiên, rènluyện sức khỏe, và vận động bao gồm cả vận động thô và vận động tinh, từ đó tăngcường khả năng thích nghi của cơ thể với môi trường sống Trong khi hoạt động,bản thân trẻ cảm nhận và tạo ra cái đẹp góp phần giáo dục thẩm mỹ, đạo đức, ýthức lao động cho trẻ Và lớn hơn cả, hoạt động ngoài trời mang lại cho trẻ nhữngnét mặt vui tươi, những tiếng cười sảng khoái
2 Cơ sở thực tiễn :
* Thuận lợi:
- Trong khi tổ chức cho trẻ hoạt động ngoài trời, lớp tôi có được các điều kiệnthuận lợi cơ bản:
- Sân chơi rộng rãi, thoáng mát
- Trường trang bị nhiều đồ dùng đồ chơi hoạt động ngoài trời đa dạng vàphong phú
- Trường nằm ở vùng nông thôn sẵn có các nguyên vật liệu thiên nhiên cho trẻhoạt động
- Bản thân là giáo viên có nhiều năm liên tục chủ nhiệm lớp mẫu giáonhỡ,thường xuyên học hỏi các đồng nghiệp qua các buổi dự giờ hoạt động và tìmhiểu qua các loại sách báo, đồng thời có kế hoạch sắp xếp hoạt động ngoài trờitheo từng chủ đề với sự hứng thú của trẻ
- Giáo viên dạy cùng lớp trẻ trung, năng động, nhiệt tình trong công tác
* Khó khăn :
Bên cạnh những thận lợi đã có, tôi còn gặp một số khó khăn sau:
- Các trò chơi tổ chức ngoài trời còn nghèo nàn
- Đa số phụ huynh ở lớp đều là thành phần lao động nên trò chuyện cùng trẻ vềthế giới xung quanh trẻ còn hạn chế, đa phần là cô cung cấp cho trẻ kiến thức
- Số trẻ trong lớp quá đông: 45 trẻ
- Một số trẻ còn nhút nhát, chưa dám chơi cùng các bạn
Trang 6- Nhiều trẻ trong lớp quá hiếu động ảnh hưởng tới công tác tổ chức các tròchơi, quản lý trẻ chơi
- Diện tích đất để trồng cây xanh còn ít, lượng cây cảnh còn hạn chế Với điều kiện của trường, của lớp như vậy, tôi đã không ngừng, suy nghĩ, tìmtòi và sưu tầm những trò chơi vừa hợp với trẻ, vừa phù hợp sẵn có để hoạt độngngoài trời mang lại hiệu quả cao nhất với trẻ
Bước vào đầu năm học, tôi nhận thấy trẻ nhanh chóng tỏ ra uể oải, thiếu hàohứng khi quan sát và tham gia vào các trò chơi quá quen thuộc Nắm được các vấn
đề của công tác tổ chức hoạt động ngoài trời, tôi đã tiến hành thực hiện hàng loạtcác biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động vui chơi ngoài trời cho trẻ như sau:
• Lựa chọn đối tượng quan sát, các trò chơi phù hợp chủ đề.
• Xây dựng hệ thống câu hỏi đàm thoại phát huy tính tích cực, chủ động của trẻ.
• Linh hoạt trước sự thay đổi của thời tiết
• Sưu tầm các trò chơi vận động, sưu tầm trò chơi dân gian.
• Tận dụng nguồn nguyên vật thiên nhiên sẵn có của địa phương.
Chơi tự do
1 Trường
mầm non
Lớp học, côngviệc của bác bảo
vệ, công việc côcấp dưỡng, côngviệc của cô hiệu
Đu quay, bác bảo
vệ tài giỏi, hãychạy nhẹ nhàng,đuổi bắt, nhảynhanh tới đích, tìm
Vẽ phấn tự do trên sân, nhặt hoa lá về làm
đồ chơi( nghé ọ, giỏ cắm hoa )chơi đồ chơi ngoài trời…
Trang 7trưởng, cô hiệuphó, các đồ chơingoài trời…
bạn,mèo đuổichuột,cắp cua bỏgiỏ…
2 Bản thân Bé nghe thấy gì?,
bé nhìn thấy gì?,dấu chân, bóng,
Ai cao hơn, bạntrai, bạn gái,quan sát giá dép,
tủ để đồ cá nhân,
ba lô, thời tiết…
Thỏ xám rửa mặt,tay cầm tay, bé tạodáng, ai bước dàihơn, ai chạy nhanhhơn, thăng bằng,chó sói xấu tính,trốn tìm…
Vẽ phấn trên sân hình bạn trai, bạn gái, đồ hình bàn tay, bàn chân, chơi với cát (in dấu bàn chân, bàn tay), nước, bóng, lá cây, vòng, giấy, chơi
đồ chơi ngoài trời…
3 Gia đình Ngôi nhà ngói,
nhà cao tầng,vườn hoa, vườn
trường, thờitiết…
Về đúng nhà, tìmnhà, mẹ và con, bà
và cháu, giã gạo,dung dăng, dungdẻ…
Vẽ phấn trên sân ngôi nhà của bé, những người thân trong gia đình, chơi với cát, nước, bóng, lá cây, vòng, giấy, chơi đồ chơi ngoài trời…
nghiệp
Công việc của côbán hàng, cô thợmay, bác thợmộc, bác nôngdân, dụng cụ, sảnphẩm của nghề(vật thật),thamquan doanh trại
bộ đội, xưởngthủ công mỹ
truyền thống củađịa phương)…
Dệt vải, kéo cưalừa xẻ., nhảy bao
bố, tìm đúng đồdùng , người tài xếgiỏi, rồng rắn lênmây,bộ đội hànhquân, mèo đuổichuột…
Vẽ phấn trên sân, chơivới cát, nước, bóng, lácây, vòng, giấy, chơi
đồ chơi ngoài trời…
5 Giao
thông
Xe đạp, xe máy,
mũ bảo hiểm,biển báo giaothông, thời tiết…
Ô tô vào bến, máybay, tín hiệu, lái ô
tô trên đườngngoằn ngoèo,người tại xếgiỏi…
Vẽ phấn trên sân, chơivới cát, nước, bóng, lácây, vòng, giấy, chơi
đồ chơi ngoài trời, gấpmáy bay, thuyền bằng giấy, thả thuyên giấy,
lá, làm đồ chơi từ nguyên vật liệu đã qua
sử dụng…
Trang 86 Động vật Quan sát các con
vật thật: bể cácảnh, con chim,con bướm, conmèo, con chó,con cá, con cua,con tôm, thờitiết…
Thả đỉa ba ba,rồng rắn lên mây,mèo đuổi chuột,bịt mắt bắt dê, bácthợ săn, sư tử đangngủ, cá sấu lên bờ,chú cho tìmxương, cao và thỏ,đua vịt, bắt vịt trêncạn…
Vẽ phấn trên sân, chơivới cát, nước, bóng, lácây, vòng, giấy, chơi
đồ chơi ngoài trời….làm các con vật bằng lá cây , xếp hình con vật từ lá cây, hột hạt
Ném còn, kéo co,mèo đuổi chuột,chọi cóc, đua vịt,đua thuyền…
Vẽ phấn trên sân, chơivới cát, nước, bóng, lácây, vòng, giấy, chơi
đồ chơi ngoài trời…
8 Thực vật Các loại lá, các
loại cây, các loạihoa có trong sântrường, các loạiquả, các loại rau,mầm và rễ, thờitiết…
Gieo hạt, tìm đúngcây, qua cầu háihoa, thả lá, giấu lá,gió và lá, cây cao
cỏ thấp, trồng nụtrồng hoa …
Vẽ phấn trên sân, chơivới cát, nước, bóng, lácây, vòng, giấy, chơi
đồ chơi ngoài trời… , làm lá cây thành con vật, đồ chơi, đồ hình
lá cây, nhặt lá, cánh hoa rụng để xếp hình
9 Nước và
các httn
Mưa, những đámmây bay, hướngcủa gió, bóngnắng, …
Bé làm xiếc thăngbằng, nhảy vớidây, chạy đội túicát, trời nắng –trời mưa, mưa,chìm nổi, thả đỉa
ba ba…
Vẽ phấn trên sân, , chơi với cát, nước, bóng, lá cây, vòng, giấy, chơi đồ chơi ngoài trời, chơi thổi bong bong, đong, rót nước…
Kéo co, rồng rắnlên mây, ném còn,chuyền bóng…
Vẽ phấn trên sân, , chơi với cát, nước, bóng, lá cây, vòng, giấy, chơi đồ chơi ngoài trời…
Lựa chọn nội dung hoạt động ngoài trời phù hợp là một việc rất quan trọng.Điều này giúp trẻ mở rộng, khắc sâu các kiến thức trong chủ để, đồng thời giúpgiáo viên có sự chủ động trong công tác tổ chức
Trang 9Hoạt động ngoài trời bao gồm ba hoạt động: quan sát, trò chơi vận động vàchơi tự do Ba phần này vốn là ba phần riêng rẽ và không phụ thuộc vào nhau Nếunhư giáo viên cứ lần lượt, tuần tự tiến hành ba phần tách biệt thì kiến thức của trẻvừa lĩnh hội được trong quá trình quan sát không được khắc sâu mà bản thân hoạtđộng ngoài trời cũng trở nên rời rạc, nhàm chán Để khắc sấu kiến thức đã đạt đượctrong quá trình quan sát cũng là để giờ hoạt động thêm hào hứng, hiệu quả ngườigiáo viên linh động tạo sự liên kết giữa ba phần thì hiệu quả mang lại sẽ thật rõ rệt.trẻ không chỉ được chơi các trò chơi mà còn được cụ thể, khắc sâu các kiến thứcvừa được cô cung cấp trong hoạt động có chủ đích Vì vậy, khi tổ chức hoạt độngngoài trời, trong điều kiện có thể, tôi luôn chủ động lựa chọn các trò chơi vận động
có mối liên hệ trực tiếp với nội dung trẻ vừa quan sát
Ví dụ: ngay sau khi quan sát vườn hoa, khi tổ chức trò chơi vận động cô yêucầu trẻ chạy theo nhóm, mỗi nhóm có một loại hoa và phân loại về đặc điểm, hìnhdáng, màu sắc, nơi sống… của loại hoa mà cô chuẩn bị
Khi chơi tự do bằng các nguyên vật liệu mở trẻ có thể sắp xếp các hạt thànhcác loại hoa cánh dài, cánh tròn, vẽ hoa năm cánh…
- Hay như: trong giờ hoạt động ngoài trời, với hoạt động quan sát lá ngọc lan
Trang 10Trẻ được trực tiếp hoạt động với lá, hứng thú của trẻ được đẩy lên cao Cũng
từ đó kiến thức, hình ảnh về lá tự nhiên được khắc sâu trong tâm trí trẻ Lá cũng tựnhiên trờ thành một hình ảnh đẹp, một ấn tượng đáng ghi nhớ với trẻ Cũng vớinhững chiếc lá đó, khi sang phần chơi tự chọn, cô có thể tổ chức cho một nhóm trẻlàm các con vật từ những chiếc lá hay đồ hình, vẽ thêm chi tiết để biến những chiếc
lá thành các con vật xinh xắn, ngộ nghĩnh và đáng yêu như đàn cá, bươm bướm,chuồn chuồn… làm mũ lá cây, xếp lá cây bằng hột hạt…
Ảnh 2 Trẻ chơi đồ hình lá cây
Chắc chắn rằng, sau những hoạt động được liên kết với nhau từ đầu đến cuốinhư vậy , trẻ không chỉ phân biệt được thật tốt các loại lá cây mà còn biết thậtnhiều trò chơi có thể chơi cùng với những chiếc lá Cũng qua đó trẻ sẽ chẳng baogiờ còn nhầm lẫn các loại lá mà trẻ đã được trải nghiệm
Với giờ quan sát thời tiết, sau nhận xét cụ thể về các hiện tượng thời tiết hiện
có như: nắng, mưa, gió, những đám mây …cô có thể tổ chức cho trẻ chơi các tròchơi vận động: trời nắng, trời mưa, chơi với bóng, điệu nhảy của bóng, đuổi hìnhbắt bóng; chơi tín hiệu, trời mưa…khi đó trẻ không chỉ được khắc sâu các hiệntượng thời tiết mà còn biết cách ứng xử khi gặp từng hiện tượng thời tiết cụ thể.Cuối giờ, trong phần chơi tự chọn, cô tổ chức cho trẻ vẽ tranh theo nhóm về thờitiết: ông mặt trời, những đám mây, cầu vồng…
Khi tiến hành các hoạt động ngoài trời có sự liên kết chặt chẽ như vậy, trẻkhông chỉ hứng thú mà những kiến thức trẻ lĩnh hội được thật bền vững Đó là một
Trang 11điều đáng ghi nhận, giải quyết tốt đặc điểm về nhận thức vốn chóng nhớ, chóngquên ở trẻ Tuy nhiên, không phải bất cứ trong giờ hoạt động ngoài trời nào, tôicũng có thể tạo sự liên kết chặt chẽ giữa ba phần, nhưng nếu có thể, tôi luôn tậndụng sự liên kết chặt trẻ này để trẻ được “học mà chơi, chơi mà học” nâng cao hiệuquả của hoạt động vui chơi với nhận thức của trẻ
Bên cạnh việc tổ chức tốt hoạt động ngoài trời, tôi cũng không quên tổ chứccho trẻ tham quan, đi dạo ít nhất là một lần trong một chủ đề Các địa điểm đượclựa chọn để thăm quan thường là các địa điểm văn hóa cộng cộng: nhà văn hóa,đình, chùa hay các xưởng thủ công mỹ nghệ(nghề truyền thống của địa phương)…
Ảnh 3: thăm quan xưởng thủ công mỹ nghệ
Nếu không đi dạo, tham quan tôi sẽ cho trẻ lao động nhặt lá cây rụng trong sântrường hoặc giao lưu trò chơi, văn nghệ với một lớp khác Trong một tuần hoạtđộng tôi chủ động dành một ngày để trẻ quan sát thời tiết Và tất nhiên là tôi linhđộng cho trẻ quan sát trong những ngày thời tiết có những điều mới mẻ
3.2 Biện pháp 2: xây dựng hệ thống câu hỏi đàm thoại phát huy tính tích
cực, chủ động của trẻ
Hệ thống câu hỏi sử dụng trong quá trình quan sát có tác dụng dẫn dắt sự tậptrung chú ý của trẻ vào các đặc điểm, các dấu hiệu đặc trưng, giúp trẻ nhận biết đốitượng một cách toàn diện và chính xác Các câu hỏi, đặc biệt là câu hỏi nêu vấn đềcủa cô trong quá trình quan sát không chỉ kích thích duy trì hứng thú và nhu cầunhận thức của trẻ mà còn tích cực hóa hoạt động của các giác quan và các thao tác
Trang 12tư duy cho trẻ Bằng cách sử dụng hệ thống các câu hỏi tôi khuyến khích trẻ khôngchỉ dùng mắt nhìn mà còn dùng tai để nghe, tay để sờ, nắn, đo đếm, mũi để ngửi…kết quả của việc sử dụng các giác quan một cách tích cực trong quá trình quan sát,một mặt giúp cho các giác quan của trẻ trở nên tinh nhạy hơn, mặt khác làm chobiểu tượng của trẻ trở nên chính xác Trong quá trình quan sát, câu hỏi của cô kíchthích trẻ so sánh và phán đoán suy luận, phân nhóm các đối tượng có cùng một dấuhiệu nhờ đó tư duy của trẻ phát triển hơn, các biểu tượng của trẻ trở nên khái quáthơn
Trong quá trình quan sát ở trẻ mẫu giáo nhỡ, tôi có thể sử dụng các câu hỏivới những mục đích khác nhau:
Câu hỏi kích thích tri giác, tích cực hóa hành động tiếp xúc trải nghiệm:
Đó là những câu hỏi đòi hỏi chú ý tri giác, tiếp xúc với đối tượng để trả lờichính xác các đặc điểm cần quan sát giúp trẻ biết mô tả, phân tích đặc điểm sự vậthiện tượng
Ví dụ: Quan sát con cá, tôi có thể sử dụng các câu hỏi:
+ Câu hỏi kích thích thị giác (nhìn): Các con thấy con cá này đang làm gì? Nódùng gì để bơi? Vây cá chuyển động như thế nào? (trẻ quan sát và làm động tác môphỏng) Những chiếc vây của nó màu gì?
+ Câu hỏi kích thích xúc giác (sờ): Các con thấy cánh hoa hồng như thế nào?(cô cho trẻ sờ cánh hoa hồng)
+ Câu hỏi kích thích khứu giác (ngửi): Các con ngửi xem hoa hồng có mùi gì?+ Câu hỏi kích thích thính giác: Các con nghe thấy tiếng mưa rơi như thế nào?Tiếng gió thổi như thế nào?
Câu hỏi kích thích tư duy
Đó là những câu hỏi yêu cầu trẻ phân biệt, so sánh, phán đoán và suy luận Đểtrả lời được câu hỏi này trẻ buộc phải quan sát kỹ, tách các dấu hiệu đặc trưng củađối tượng và so sánh với các đối tượng khác Ví dụ : Khi quan sát con cá tôi thườngđặt câu hỏi:
+ Câu hỏi kích thích so sánh: Câu hỏi về đặc điểm khác và giống nhau giữa cácđối tượng và giữa các dấu hiệu Ví dụ: Cây sấu có giống cây hoa ngọc lan không?Khác ở những điểm nào?
+ Câu hỏi kích thích phán đoán: Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta vớt con cá rakhỏi nước? Theo con, khi thả miếng xốp vào nước nó sẽ chìm hay nổi? Mây đenbáo hiệu điều gì? Khi cho đường (muối) vào nước, nước sẽ có vị gì?
+ Câu hỏi kích thích suy luận: Vì sao cá không chớp mắt? Tại sao sân trường lạiướt? Tại sao lá cây lại đung đưa?
Đối với câu hỏi kích thích phán đoán và suy luận, tôi chưa yêu cầu trẻ phải trảlời hoàn toàn chính xác Điều quan trọng là trẻ phải vận dụng vốn kinh nghiệm củamình để tìm ra các mối liên hệ của các sự vật hiện tượng mà trẻ cảm thấy phù hợp
để đưa được ra những đáp án Tôi luôn khuyến khích trẻ đưa ra nhiều đáp án khácnhau cho một câu hỏi và chốt lại những câu trả lời đúng
Trang 13Câu hỏi kích thích ngôn ngữ và xúc cảm:
Đó là những câu hỏi kích thích trẻ tích cực nhận xét miêu tả nói lên suy nghĩcảm nhận của mình về đối tượng, giao lưu với đối tượng Ví dụ: Ai có nhận xét gìcon cá vàng này không? Nó có đáng yêu không?
Trong quá trình quan sát và đàm thoại, tôi thường phối hợp sử dụng các loại câuhỏi với nhau Với những đối tượng quan sát chứa đựng nhiều dấu hiệu, chi tiết đặctrưng cần phát hiện thì tăng cường sử dụng câu hỏi kích thích tri giác Còn nếu cácdấu hiệu đặc trưng của đối tượng chứa đựng các mối liên hệ và quan hệ tôi tăngcường các câu hỏi phát triển tư duy Song quan trọng hơn cả, các câu hỏi của côđều cần phải rõ ràng, ngắn gọn, dễ hiểu và phù hợp với trình độ của trẻ
Ví dụ: Cho trẻ quan sát chiếc lá vàng.( chủ đề thực vật)
Chuẩn bị : cho mỗi trẻ nhặt 1 chiếc lá vàng rụng trong sân trường Trẻ đứngthành vòng tròn xúm xít cạnh cô, cô cho trẻ quan sát và hỏi trẻ bằng hệ thống câuhỏi như sau:
- Trên tay các con đang cầm lá gì?
- Chiếc lá này có màu gì?
- Vì sao cái lá này lại có màu vàng, còn trên cây lại có nhiều lá màu xanh?
- Theo con vì sao lá lại rụng?
(Cô cho trẻ sờ 2 mặt của lá )
- Hai mặt của cái lá có gì khác nhau?
- Con có thể làm gì với chiếc lá này
Hay khi cho trẻ quan sát hướng của gió ( chủ đề nước và các hiện tượng tựnhiên) tôi hỏi trẻ:
- Con thấy hôm nay trời thế nào?
- Trời có gió không?
- Sao con biết?
- Con thấy gió thổi mạnh hay thổi nhẹ?
- Sao con biết gió thổi mạnh?
(Cô cho trẻ quay mặt về các hướng để đoán hướng gió thổi)
- Theo con gió thổi từ đâu tới?
(Cô cho trẻ đi ra chỗ kín gió)
- Ở đây có gió không?
- Tại sao ở kia có gió mà ở đây lại không có gió?
- Theo con gió có tác dụng gì?
- Nếu gió quá lớn thì sao?
- Khi gặp gió lớn con sẽ làm gì?
Như vậy, câu hỏi là một biện pháp quan trọng được sử dụng trong quá trình chotrẻ quan sát Với việc có được hệ thống các câu hỏi phù hợp, tôi thấy trẻ lớp tôi thật
sự sôi nổi, hứng thú với hoạt động quan sát Trẻ lĩnh hội được kiến thức đồng thờiphát triển năng lực giác quan, ngôn ngữ và các kỹ năng nhận thức