Trong bài giảng củamình , tôi đã xây dựng giáo án bài giảng với môn học chính là môn Vật lí, và cácmôn học được tích hợp khác là môn Hóa học, Văn học, Sinh học và Công nghệ.Trong đó, khá
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ HÀ NỘI
TRƯỜNG THPT LÊ QUÝ ĐÔN - ĐỐNG ĐA
HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ
1 Tên chủ đề dạy học: Tổng hợp kiến thức liên môn vào dạy bài:
Dòng điện trong chất khí
2 Môn học chính: Vật lý.
3 Các môn được tích hợp: Hóa học, Sinh học, Công nghệ
Năm học 2015-2016
Trang 2MỤC LỤC
Phiếu mô tả hồ sơ dạy học dự thi của giáo viên 5
8 Đánh giá, nhận xét ưu điểm và hạn chế của việc dạy học liên môn phần
này với cách dạy truyền thống
Hoạt động 2 : Tìm hiểu về tính cách điện của chất khí 15 Hoạt động 3 : Tìm hiểu về tính dẫn điện của chất khí ở điều kiện thường 15 Hoạt động 4: Tìm hiểu về bản chất dòng điện trong chất khí 16
Phụ lục 6: Phiếu tìm hiểu và ý kiến của học sinh 36
Trang 3có ý nghĩa trong cuộc sống hằng ngày Dạy học tích hợp liên môn là một xu hướngkhông thể đảo ngược để tổ chức dạy học vì các kiến thức không được xây dựng bởiviệc tích lũy giản đơn theo cách chồng chất các kiến thức của các môn học khácnhau Như vậy tích hợp không phải là sự pha trộn cơ học của nhiều môn học khácnhau, mà là kết hợp nhiều loại kiến thức, nhiều loại kỹ năng, nhiều loại thái độ đểgiải quyết những vấn đề mà cuộc sống đặt ra cho người học Trong bài giảng củamình , tôi đã xây dựng giáo án bài giảng với môn học chính là môn Vật lí, và cácmôn học được tích hợp khác là môn Hóa học, Văn học, Sinh học và Công nghệ.Trong đó, khái niệm liên môn chính là sự tương tác quan trọng giữa các môn học.Điều quan trọng hơn là các chủ đề tích hợp, liên môn giúp cho Học sinh khôngphải học đi học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khácnhau, vừa gây quá tải, nhàm chán, vừa không có được sự hiểu biết tổng quát cũngnhư khả năng ứng dụng của kiến thức tổng hợp vào thực tiễn Qua đó học sinhthấy được sự logic của kiến thức, sự liên kết chặt chẽ giữa các môn học đồng thời
có thể vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế đời sống
Qua đây , tôi xin chân thành cám ơn Bộ Giáo dục, Nhà trường đã cho tôi có cơhội để tham gia một sân chơi thú vị, bổ ích và đầy sự sáng tạo Tôi cũng xin gửi tớicác đồng nghiệp, các em học sinh đã giúp đỡ nhiệt tình trong thời gian qua lwoifcảm ơn sâu sắc!
Hà Nội, tháng 11 năm 2015
Tác giả
Lê Thanh Thủy
Trang 4Phiếu thông tin về giáo viên dự thi
- Sở giáo dục và đào tạo thành phố : Hà Nội
- Trường THPT Lê Quý Đôn- Đống đa
- Địa chỉ: 195, ngõ Xã Đàn 2, quận Đống Đa , Hà Nội
Điện thoại: 0435725412 Email: C3lequidon@hanoiedu.vn
- Thông tin về giáo viên:
1 Họ và tên: Lê Thanh Thủy
Ngày sinh: 12- 7- 1981 Môn: Vật Lý
Điện thoại: 0982580180 Email: Ltthuy81th@yahoo.com
Trang 5PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
1 Tên hồ sơ dạy học:
TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIÊN MÔN VÀO DẠY BÀI:
DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT KHÍ( VẬT LÝ 11 CƠ BẢN)
Nhận biết được chất khí là môi trường cách điện
Trình bày được bản chất dẫn điện trong chất khí
Người học
Trang 6 Mô tả được quá trình dẫn điện tự lực trong chất khí và điều kiện đểtạo ra quá trình dẫn điện tự lực.
Nhận dạng được tia lửa điện và điều kiện tạo ra tia lửa điện
Nhận dạng được hồ quang điện và điều kiện tạo ra hồ quang điện
Trình bày được quá trình hấp thụ Nito ở thực vật
Nhận biết được hợp chất của Nito mà thực vật có thể hấp thụ được
Tác dụng của Ozon đối với môi trường
- Kiến thức liên môn đạt được thông qua việc dạy học theo chủ đề tích hợp:
Học sinh hiểu được sự liên hệ chặt chẽ giữa các môn học Thông qua kiếnthức về dòng điện trong chất khí học sinh hiểu rõ hơn nguyên tắc hoạt động củacác hệ thống đánh lửa trong các máy kĩ thuật, cũng như ứng dụng của dòng điệntrong chất khí trong đời sống
* Kĩ năng:
- Môn Vật lí :
Phân biệt được bản chất dòng điện trong chất khí với dòng điện trongcác môi trường khác
Làm được các thí nghiệm về dòng điện trong chất khí
Tổ chức được lượng kiến thức thu thập được từ các nguồn tư liệu khácnhau
Biết các làm việc nhóm hiệu quả
Biết cách phòng tránh sét khi trời dông bão
Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
- Môn Hóa học:
Viết và biểu diễn đúng công thức hóa học
Phát triển năng lực quan sát và giải thích các hiện tượng tự nhiên
- Môn Sinh học:
Có kĩ năng xác định thời điểm gieo cấy để tận dụng nguồn đạm trongbầu khí quyển nhằm tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả trong sản xuất
Trang 7trồng trọt.
- Môn Công Nghệ:
Vận dụng kiến thức khi tìm hiểu nguyên lý làm việc của hồ quangđiện, tia lửa điện
- Kĩ năng liên môn đạt được thông qua việc dạy học theo chủ đề tích hợp
Học sinh thấy được sự logic của kiến thức, sự liên kết chặt chẽ giữa các mônhọc đồng thời có thể vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế đời sống Có kĩnăng tổng hợp, xâu chuỗi những kiến thức có liên quan của các môn học khác nhau
Say mê làm thực nghiệm
Hợp tác với bạn bè, giáo viên trong nhiệm vụ học tập
3 Đối tượng dạy học của bài học:
Học sinh: THPT
Khối 11 CB
Lớp: 11B2, 11D6
4 Ý nghĩa, vai trò của bài học
a Đối với thực tiễn dạy học
- Giúp giáo viên biết cách kết hợp linh hoạt khi vận dụng hiểu biết của mình vàoviệc dạy kiến thức liên môn nói chung cho học sinh
- Giúp học sinh hiểu được mối quan hệ chặt chẽ giữa các môn học, từ đó xác địnhcần phải phân bố thời gian hợp lí cho việc tìm hiểu, học đều tất cả các môn khôngphân biệt môn “chính”, môn “phụ” để có sự hiểu biết đồng bộ tất cả các môn học
- Giáo dục cho học sinh niềm tự hào truyền thống dân tộc Có kỹ năng sống, thíchứng với thiên nhiên, giảm nhẹ những thiên tai, khó khăn trong cộng đồng
b Đối với thực tiễn đời sống xã hội
- Giúp giáo viên luôn có mong muốn tự học, tự nâng cao trình độ chuyên môn,hiểu biết của mình trong nhiều lĩnh vực
- Giúp học sinh hiểu được mối quan hệ chặt chẽ trong nhiều lĩnh vực
- Giúp bản thân và học sinh hiểu biết, từ đó có ý thức và biết tuyên truyền với mọingười xung quanh về việc phòng chống sét, có ý thức tiết kiệm trong quá trình sửdụng điện
Trang 85 Thiết bị dạy học, học liệu
- Bộ đồ dùng thí nghiệm dòng điện trong chất khí
- Máy tính, máy chiếu, máy chiếu đa vật thể
- Máy quay phim
- Sách giáo khoa: Vật lý 11 cơ bản, Vật lý 11 nâng cao, Công nghệ 11, Hóa Học
11 cơ bản, Sinh Học 11 cơ bản
- Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, chuẩn kĩ năng lớp 11 các môn học trên
- Tài liệu tham khảo:
Bộ giáo dục và đào tạo “ Dạy học tích hợp ở THCS, THPT” tài liệu tập huấn dành cho cán bộ quản lý, giáo viên THCS, giáo viên THPT, NXB ĐHSP, 2015 Đinh Quang Báo, Đinh Thị Lan Hương “ Dạy học tích hợp- Phương thức phát triển năng lực học sinh”.
Nguyễn Văn Hùng “ Tư liệu Vật Lí 11- Dòng điện trong các môi trường”.
* Đồ dùng dạy học:
Phấn, bảng, bút, nháp, giáo án word, giáo án điện tử, một số hình ảnh và videoclip sưu tầm, các bài tập (giao cho các nhóm học sinh làm từ cuối tiết học trước vàbáo cáo khi xây dựng kiến thức mới trong một số phần trong bài)
* Học liệu sử dụng trong dạy học:
- Một số hình ảnh (slide) trên Powerpoint liên quan tới kiến thức dạy trong bài
học do giáo viên và học sinh chuẩn bị
- Vở nháp, vở bài làm, phiếu học tập của học sinh
- Các video liên quan tới kiến thức dạy học trong bài học do giáo viên và học
sinh chuẩn bị
- Phiếu tham khảo ý kiến học sinh.
b Mô tả các ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy và học của bài học
* Dạy bài học:
- Chuẩn bị một số đoạn flash trên Powerpoint:
+ Mô tả chuyển động của các phân tử khí trong điều kiện thường
+ Mô tả bản chất dòng điện trong chất khí
- Chuẩn bị các hình ảnh minh họa về dòng điện trong chất khí và ứng dụng cơbản của dòng điện trong chất khí
- Các video
* Học bài học:
Lớp được chia thành 4 nhóm,
Nhóm 1 Ứng dụng của tia lửa điện và hồ quang điện trong cuộc sống Biện pháp
sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả có liên quan tới hai ứng dụng trên
Nhóm 2: Tìm hiểu về hiện tượng sét trong tự nhiên Thống kê số liệu thiệt hại về
kinh tế và con người do sét gây ra mỗi năm Biện pháp phòng tránh tác hại của sétgây ra khi trời có dông bão
Nhóm 3 : Tìm hiểu sự hấp thụ dinh dưỡng của cây trồng từ chất dinh dưỡng có
nguồn gốc từ Nito
Trang 96 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
- Dạy học theo chủ đề, thời lượng là 2 tiết.
- Ngoài thời gian cho HS ở nhà chuẩn bị, việc thực hiện trên lớp gồm các hoạt
động sau đây:
Hoạt động 1 (5 phút): Ôn tập lại kiến thức đã biết.
Môi trường dẫn điện phải có điều kiện như thế nào?
Học sinh: Môi trường dẫn điện phải có chứa các điện tích tự do.
Nêu bản chất của dòng điện trong môi trường chất điện phân?
Học sinh:Bản chất dòng điện trong môi trường chất điện phân là sự dịch
chuyển của các ion dương và ion âm theo hai chiều ngược nhau.
Hoạt động 2 (10 phút): Tìm hiểu về tính cách điện của chất khí.
Giáo viên đưa hình ảnh mô phỏng chất khí để học sinh quan sát và trả lờicâu hỏi:
Ở điều kiện thường thì chất khí có dẫn điện không?
Học sinh quan sát, thảo luận, đọc sách, trả lời câu hỏi:
Ở điều kiện thường thì chất khí không dẫn điện.
Hoạt động 3 (10 phút): Tìm hiểu hiểu về tính dẫn điện của chất khí ở điều kiện
thường
Giáo viên trình chiếu đoạn flash mô phỏng
Hoạt động 4 (10phút): Bản chất dòng điện trong chất khí Quá trình dẫn điện
không tự lực
Giáo viên trình chiếu các đoạn flash để học sinh tìm hiểu bản chất dòng điệntrong chất khí
Sau khi học sinh quan sát kĩ, giáo viên đặt câu hỏi:
Có hiện tượng gì xảy ra nếu không khí bị đốt nóng?
Học sinh: các phân tử khí bị ion hóa.
Có cách nào khác làm không khí bị ion hóa?
Học sinh: có thể làm không khí bị ion hóa bằng nhiều cách: chiếu tia tửngoại, dùng các tác nhân ion hóa
Nếu loại bỏ các tác nhân ion hóa đó thì chất khí còn dẫn điện không ? Tại sao?
Học sinh: Bỏ tác nhân ion hóa thì quá trình tái hợp xảy ra, các phân tử khílại trung hòa, trong chất khí sẽ mất các ion tự do, dòng điện trong chất khí khôngcòn
Nêu bản chất dòng điện trong chất khí?
Nêu khái niệm của quá trình dẫn điện không tự lực trong chất khí.
Học sinh : Nêu Định nghĩa ( SGK)
Hoạt động 5 (5phút): Củng cố.
Giáo viên củng cố lại nội dung chính của bài học
Yêu cầu học sinh chuẩn bị cho nội dung của tiết thứ hai.
Hoạt động 6 (5 phút): Tìm hiểu về quá trình phóng điện tự lực của chất khí.
Giáo viên cho học sinh ôn lại kiến thức cũ về quá trình dẫn điện không tựlực trong chất khí qua hình ảnh
Trang 10Từ đó để học sinh tự đưa ra khái niệm quá trình dẫn điện tự lực trong chấtkhí.
Hoạt động 7 (10 phút): Tìm hiểu về hai hiện tượng phóng điện tự lực.
Giáo viên giới thiệu máy Uynxot, và mời hai học sinh lên làm thí nghiệm
Hoạt động 8 (7 phút): Tìm hiểu ứng dụng của tia lửa điện và hồ quang điện.(Học
sinh)
Nhóm 1 lên thuyết trình nội dung đã chuẩn bị
Hoạt động 9(10 phút): Tìm hiểu về sét ( Học sinh).
Nhóm 2 lên thuyết trình
Hoạt động 10(7 phút): Kiến thức tích hợp môn Hóa, Sinh ( Học sinh).
Nhóm 3 lên thuyết trình nội dung đã chuẩn bị
Hoạt động 11 (10phút): Kiểm tra nhanh kiến thức đã học về dòng điện trong chất
khí thông qua trò chơi
Chia các học sinh thành 4 nhóm, thông báo thể lệ của trò chơi
Hoạt động 12(10 phút): Giao nhiệm vụ về nhà.
7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
a Cách đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Qua kiểm tra bài cũ tại chỗ.
- Qua việc phát biểu xây dựng bài học.
- Qua việc trả lời các câu hỏi giáo viên yêu cầu trong quá trình xây dựng kiến
thức bài mới ra nháp của cá nhân học sinh
- Qua hoạt động trong phiếu học tập của các nhóm.
- Qua bài kiểm tra 10 phút ngay cuối bài học.
b Tiêu chí đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Cho điểm qua việc kiểm tra bài cũ, phát biểu xây dựng bài học.
- Cho điểm qua việc trả lời các câu hỏi giáo viên yêu cầu trong quá trình xây
dựng kiến thức bài mới ra vở nháp
- Cho điểm trong phiếu học tập của các nhóm theo thang điểm giáo viên xây dựng
a Mô tả các sản phẩm của học sinh
- Nội dung bài học viết trong trang vở của học sinh.
- Nháp lưu lại bài làm của cá nhân học sinh
- Bài làm trên một số phiếu học tập 1, 2, 3 của một số nhóm 1, 2, 3.
- Các file trên Word và Powerpoint.
b Minh chứng kết quả học tập của học sinh qua bài học
- Qua điểm trả lời các câu hỏi kiểm tra bài cũ và trong quá trình phát biểu xây
dựng bài học tại chỗ
Trang 11- Qua điểm trả lời các câu hỏi giáo viên yêu cầu trong quá trình xây dựng kiến
* Đối với bản thân (GV):
- Biết cách kết hợp linh hoạt hơn khi vận dụng hiểu biết của mình vào việc dạy
kiến thức liên môn nói chung cho học sinh
- Kích thích thêm mong muốn tự học, tự nâng cao trình độ chuyên môn, hiểu
biết của mình trong nhiều lĩnh vực hơn nữa
- Giúp bản thân hiểu biết kỹ hơn, từ đó có thói quen tuyên truyền với học sinh
và mọi người xung quanh về việc bảo vệ môi trường có thể phòng, chống và giảmnhẹ được thiên tai tới mức tối đa nhất
- Có ý thức sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
- Có nhiều cơ hội giao lưu, học hỏi đồng nghiệp dạy các môn học khác Tăng
thêm sự gần gũi, đoàn kết, chia sẻ và đồng cảm với đồng nghiệp
* Giúp học sinh:
- Hiểu được mối quan hệ chặt chẽ giữa các môn học, trong nhiều lĩnh vực Từ đó
xác định cần phải phân bố thời thời gian hợp lí cho việc tìm hiểu, học đều tất cảcác môn không phân biệt môn “chính”, môn “phụ” để có sự hiểu biết đồng bộ tất
cả các môn học
- Giáo dục học sinh tự hào truyền thống dân tộc, có kỹ năng sống, thích ứng với
thiên nhiên, giảm nhẹ những thiên tai, khó khăn trong cộng đồng
- Có cái nhìn tổng thể, logic và biện chứng để giải thích được hiện tượng tự nhiên
gắn liền với các hiện tượng tự nhiên
- Hiểu biết hơn, từ đó có ý thức học tập và bảo vệ cũng như sử dụng năng lượng
tiết kiệm và hiệu quả
Nhược điểm
- Giáo viên phải đầu tư nhiều thời gian, công sức để tìm hiểu liên môn kiến thức
sẽ cần dùng để dạy
- Nếu dạy vài tiết liên tục để liền mạch chủ đề cho hấp dẫn thì học sinh sẽ cảm
thấy hơi mệt mỏi vì chưa có thói quen được học tích hợp kiến thức liên môn
- Nếu học rời các tiết theo bố trí thời khóa biểu như hiện tại sẽ không thuận lợi
mỗi khi phải rời lớp sang học phòng đa năng (vì cơ sở vật chất để đầu tư tất cả các
Trang 12phòng học đều đầy đủ thiết bị như phòng học đa năng còn rất khó khăn với hầu hếtcác trường THPT), còn học tại các lớp như hiện tại thì hiệu quả khó đạt được mỹmãn như mong muốn của người dạy
c Ý kiến đóng góp
- Muốn được các cấp cao hơn cung cấp tư liệu về những bài dạy mẫu đã đạt giải
toàn quốc để chúng tôi có thêm tư liệu, kinh nghiệm trong việc dạy học theo chủ
đề tích hợp kiến thức liên môn
- Được cung cấp cơ sở vật chất các phòng học đầy đủ thiết bị như phòng học đa
năng để thuận lợi cho giáo viên khi dạy và học sinh khi học, để trong tương laikhông xa sẽ nhanh chóng áp dụng thành công việc dạy tích hợp kiến thức liên mônmột cách hiệu quả nhất
PHỤ LỤC 1 GIÁO ÁN ĐẦY ĐỦ
Bài 15: DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT KHÍ
I MỤC TIÊU
1.Kiến thức :
Môn Vật lý:
Trang 13+ Nêu được bản chất của dòng điện trong chất khí.
+ Phân biệt được sự dẫn điện không tự lực và sự dẫn điện tự lực trong chất khí.+ Phân biệt được hai quá trình dẫn điện tự lực quan trọng trong không khí là hồquang điện và tia lửa điện
+ Trình bày được các ứng dụng chính của quá trình phóng điện trong chất khí
Môn Hóa học:
+ Viết được các phản ứng hóa học xảy ra trong không khí khi có sét
+ Nhận biết được hợp chất của Nito mà thực vật có thể hấp thụ được
+ Tác dụng của Ozon đối với môi trường
Môn Công nghệ:
+ Nhiệm vụ và phân loại hệ thống đánh lửa
+ Nguyên lý làm việc và đọc được sơ đồ của hệ thống đánh lửa điện tử khôngtiếp điểm loại đơn giản
Kiến thức liên môn đạt được:
+ Nắm được bản chất dòng điện trong chất khí, quá trình phóng điện tự lực với
hai hình thức phóng điện tự lực và ứng dụng trong kĩ thuật
2.Kỹ năng :
-Giải thích được các hiện tượng sét ; hồ quang điện … và hiểu được ảnhhưởng của nó đến đời sống
- Kỹ năng tổng hợp và kỹ năng làm việc theo nhóm
- Kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin
- Biết sử dụng năng lượng một cách tiết kiệm và hiệu quả
+ Có kĩ năng phòng tránh sét
+ Hiểu biết về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
3 Thái độ:
- Hứng thú với môn học
- Say mê tìm tòi kiến thức mới
- Có trách nhiệm với tổ, nhóm, và công việc được phân công
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
+Chuẩn bị các thiết bị thí nghiệm để làm các thí nghiệm
a Chuẩn bị một số hình ảnh trên Powerpoint:
* Môn Vật lí:
+ Các phiếu nhiệm vụ học tập cho từng nhóm
Nhóm 1:Ứng dụng của tia lửa điện và hồ quang điện trong cuộc sống Biện
pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả có liên quan tới hai ứng dụng trên
Trang 14Nhóm 2: Tìm hiểu về hiện tượng sét trong tự nhiên Thống kê số liệu thiệt hại
về kinh tế và con người do sét gây ra mỗi năm Biện pháp phòng tránh tác hại củasét gây ra khi trời có dông bão
Nhóm 3: Tìm hiểu sự hấp thụ dinh dưỡng của cây trồng từ chất dinh dưỡng có
nguồn gốc từ Nito
+ Bài giảng Powepoint
+ Hệ thống các câu hỏi để xây dựng kiến thức bài học
1 Nêu bản chất của dòng điện trong chất điện phân?
2 Dựa vào thực tế hãy cho biết chất khí có dẫn điện hay không ?
3 Kéo đèn ra xa và dùng quạt thổi vào khí nóng ta thấy gì? Khi tắt đèn, quạt ta thấy gì?
4 Giải thích sự ion hóa.
5 Quá trình dẫn điện không tự lực trong chất khí là gì? Quá trình này có tuân theo định luật Ôm không? Giải thích.
6 Phân biệt tia lửa điện và hồ quang điện.
7 Khi xuất hiện tia lửa điện trong không khí thường kèm theo tiếng nổ và mùi khét là do?
8Quá trình dẫn điện tự lực của chất khí? Điều kiện để có quá trình dẫn điện
tự lực?
9 Sét là sự phóng điện tự lực hay không tự lực? Nêu hiểu biết về sét?
10 So sánh sự phóng tia lửa điện và phóng hồ quang điện?
2 Học sinh:
Ôn lại khái niệm dòng điện trong các môi trường, là dòng các điện tíchchuyển động có hướng
Một số phản ứng hóa học của Nito
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Tiết 29
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Nêu bản chất của dòng điện trong chất
điện phân?
Cá nhân trả lời
Hoạt động2 : Tìm hiểu tính cách điện của chất khí.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của
học sinh
Nội dung cơ bản
-Dựa vào thực tế hãy cho
biết chất khí có dẫn điện
-HS trả lời có thể
là : chất khíkhông dẫn điện
I Chất khí là môi trường cách điện
Chất khí không dẫn điện vìcác phân tử khí đều ở trạngthái trung hoà điện, do đó
Trang 15hay không ?
-Thực hiện C1
trong chất khí không có cáchạt tải điện
Hoạt động 3 : Tìm hiểu sự dẫn điện trong chất khí trong điều kiện thường.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của
Trả lời các câuhỏi
Kim điện kế vẫnlệch
Hoạt động 4: Tìm hiểu bản chất dòng điện trong chất khí.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của
học sinh
Nội dung cơ bản
Trang 16Quan sát thí nghiệm trên
em hãy cho biết:
Hãy cho biết quá trình dẫn
điện không tự lực?
Giải thích sự ionhóa
- Vẫn có dòngđiện
- Không còn dòngđiện
- Định nghĩa SGK
III Bản chất dòng điện trong chất khí
1 Sự ion hoá chất khí và tác nhân ion hoá:
2 Quá trình dẫn điện không
tự lực của chất khí
Quá trình dẫn điện của chấtkhí nhờ có tác nhân ion hoágọi là quá trình dẫn điện không
tự lực Nó chỉ tồn tại khi ta tạo
ra hạt tải điện trong khối khígiữa hai bản cực và biến mấtkhi ta ngừng việc tạo ra hạt tảiđiện
Quá trình dẫn diện không tựlực không tuân theo định luậtÔm
3 Hiện tượng nhân số hạt tải điện trong chất khí trong quá trình dẫn điện không tự lực(SGK)
Hoạt động 5 : Củng cố , dặn dò
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
-Hệ thống kiến thức của bài
-Nhận xét đánh giá tiết học
-BTVN :Học bài và phần còn lại của
bài
-Lắng nghe ghi nhớ-Lắng nghe rút kinh nghiệm-Nhận nhiệm vụ học tập
Tiết 30
Hoạt động6:Tìm hiểu quá trình dẫn điện tự lực trong chất khí.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của Nội dung cơ bản
Trang 17điện có thể tạo ra hạt tải
điện mới trong chất khí.
-Giảng giải thêm
- Ghi nhận kháiniệm
-Suy nghĩ trả lời
-Thực hiện Y/Ccủa GV
-lắng nghe ghinhận
IV Quá trình dẫn điện tự lực trong chất khí và điều kiện để tạo ra quá trình dẫn điện tự lực
Quá trình phóng điện tự lựctrong chất khí là quá trìnhphóng điện vẫn tiếp tục giữđược khi không còn tác nhânion hoá tác động từ bên ngoài
Có bốn cách chính để dòngđiện có thể tạo ra hạt tải điệnmới trong chất khí:
(SGK )
Hoạt động 7 Tìm hiểu tia lửa điện và điều kiện tạo ra tia lửa điện Tìm hiểu hồ
quang điện và điều kiện tạo ra hồ quang điện.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của
học sinh
Nội dung cơ bản
Tia lửa điện được hình
V Tia lửa điện và điều kiện tạo
ra tia lửa điện
1 Định nghĩa
Tia lưả điện là quá trình phóngđiện tự lực trong chất khí đặtgiữa hai điện cực khi điện trường
đủ mạnh để biến phân tử khítrung hoà thành ion dương vàelectron tự do
2 Điều kiện để tạo ra tia lửa điện
Điều kiện để tại ra tia lửa điện làtrong chất khí phải có điệntrường với cường độ lớn (3.106
V/m)
3.Ứng dụng
Dùng để đốt hỗn hợp xăngkhông khí trong động cơ xăng
Trang 18Nhóm 1 trình bày báo cáo.
Ứng dụng của tia lửa điện
và hồ quang điện trong cuộc
sống Biện pháp sử dụng
năng lượng tiết kiệm và hiệu
quả có liên quan tới hai ứng
dụng trên
Dòng điện chạy qua khí giữa 2 cực chủ yếu là dòng electron (và
cả ion âm) đi từ catot đến anot nhưng cũng có 1 phần là dòng ion dương đi theo chiều ngược lại
Các ion âm và electron tới đập vào anot, làm anot nóng lên, nhiệt độ có thể lên đến 3500 độ
C Do đó, anot phát sáng mạnh;
tại hầu hết vật liệu bị nóng chảy
và thậm chí bay hơi, nên anot bị lõm vào, làm cho mạch điện bị nối tắt Còn các ion dương khi tới đậpvào catot thì cũng
VI Hồ quang điện và điều kiện tạo ra hồ quang điện
1 Định nghĩa
Hồ quang điện là quá trìnhphóng điện tự lực xảy ra trongchất khí ở áp suất thường hoặc
áp suất thấp đặt giữa hai điện cực
có hiệu điện thế không lớn
Hồ quang điện có thể kèm theotoả nhiệt và toả sáng rất mạnh
2 Điều kiện tạo ra hồ quang điện
Dòng điện qua chất khí giữđược nhiệt độ cao của catôt đểcatôt phát được electron bằnghiện tượng phát xạ nhiệtelectron
3 Ứng dụng
Hồ quang diện có nhiều ứngdụng như hàn điện, làm đènchiếu sáng, đun chảy vật liệu, …
Trang 19Nhóm 2 trình bày báo cáo.
Tìm hiểu về hiện tượng sét
trong tự nhiên Thống kê số
liệu thiệt hại về kinh tế và
con người do sét gây ra mỗi
và phat ra các electron (phát xạ nhiệt e)
Hiện tượng sét trong tự nhiên.
Kĩ năng phòng tránh sét mùa dông bão.
Kĩ năng cấp cứu người bị sét đánh
dưỡng của cây trồng từ
chất dinh dưỡng có nguồn
gốc từ Nito Sưu tầm những
câu ca dao có liên quan tới
sấm sét
- Đặt các câu hỏi giúp HS
thấy được ảnh hưởng của
sét đến cây cối và con
- Nội dung tích hợp : Hiện tượng
phóng điện trong khí quyển ,hiên tượng sét tạo các Ion NO2
và NH tạo ra các chất hữu cơ
làm cho cây cối xanh tốt Nội dung tích hợp : Sử dụng năng
lượng tiết kiệm và hiệu quả