Dạy kỹ năng nghe tiếng anh cho học sinh lớp 9”sẽ giúp các em hoàn thiện kỹ năng giao tiếp hơn

Dạy kỹ năng nghe tiếng anh cho học sinh lớp 9”sẽ giúp các em hoàn thiện kỹ năng giao tiếp hơn Dạy kỹ năng nghe tiếng anh cho học sinh lớp 9”sẽ giúp các em hoàn thiện kỹ năng giao tiếp hơn Dạy kỹ năng nghe tiếng anh cho học sinh lớp 9”sẽ giúp các em hoàn thiện kỹ năng giao tiếp hơn Dạy kỹ năng nghe tiếng anh cho học sinh lớp 9”sẽ giúp các em hoàn thiện kỹ năng giao tiếp hơn

CHƯƠNG II MÔ TẢ SÁNG KIẾN

I NÊU VẤN ĐỀ CỦA SÁNG KIẾN

1 Phân tích, đánh giá thực trạng vấn đề

2 Một số tồn tại, hạn chế

3 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế

4 Phân tích đánh giá và chỉ ra tính cấp thiết cần tạo ra sáng kiến

II GIẢI PHÁP ĐỂ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN

1.Tìm hiểu khái niệm của việc dạy nghe

2 Nghiên cứu về hoạt động nghe

3 Tiến hành các kỹ thuật nghe

III KẾT QUẢ VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG, NHÂN RỘNG

IV GIẢI PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN

CHƯƠNG III KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT

3333-4 4 44-55566678-17 201521

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

Stt Các chữ viết tắt Viết đầy đủ

1 Cơ sở lý luận:

Để sử dụng thành thạo một ngoại ngữ là một điều không hề dễ dàng, nhưngcũng không vì khó khăn mà không thể học Ngoại ngữ nói chung và học tiếngAnh nói riêng cũng không phải là cái gì đó quá khó nếu chúng ta có phươngpháp và phương tiện tốt, nhất là khi chúng ta biết phối hợp giữa các phươngpháp với nhau và khai thác tốt các phương tiện

Việc dạy theo phương pháp đổi mới như hiện nay chú trọng nhiều đến tínhchủ động sáng tạo của học sinh Phần lớn thời gian giao tiếp là lúc các em tưduy chủ động thực hành tiếng Anh.Để có một tiết học tốt thì các em phảichuẩn bị bài ở nhà kỹ.Hơn nữa, để học tốt một giờ nghe các em cần đượcnghe nhiều

Nắm được bản chất của giao tiếp và có thể giao tiếp khi cần thiết là điều màchúng ta vươn tới NGHE được coi là một kỹ năng tiếp thụ, song nghe thườngkhó hơn đọc vì ngôn bản cảm thụ qua nghe là lời nói nên có những đặc điểmrất khác với văn bản viết

II- Phương pháp tiếp cận tạo ra sáng kiến kinh nghiệm

Nghiên cứu các bài nghe trong sách tiếng Anh 9, tôi nhận thấy các bài nghe

có rất nhiều thông tin và dài Có nhiều dạng bài nghe khác nhau Nếu như các

em không có kỹ năng nghe áp dụng với từng dạng bài nghe cụ thể thì sẽ rất là khó để nắm bắt được nội dung của bài hoặc những thông tin chính Kết hợp với sự đổi mới phương pháp trong việc dạy và học ngoại ngữ , đáp ứng nhu cầu của xã hội trong thế giới hội nhập, tôi nhận thấy việc cải thiện kỹ năng nghe Tiếng Anh là rất cần thiết Nó sẽ đóng góp một phần quan trọng trong việc giao lưu văn hóa , hội nhập quốc tế và tăng thêm cơ hội thăng tiến cho lớp tri thức trẻ

III- Mục tiêu

Kỹ năng nghe là một trong bốn kỹ năng vô cùng quan trọng trong việc học ngoại ngữ.Để các em sau khi học xong chương trình lớp 9 có thể giao tiếp được với người nước ngoài một cách tự tin thì các em phải có kỹ năng nghe

tốt, phải nghe và hiểu được họ đang nói gì Sáng kiến kinh nghiệm “Dạy kỹ

năng nghe Tiếng Anh cho học sinh lớp 9”sẽ giúp các em hoàn thiện kỹ năng giao tiếp hơn.

CHƯƠNG II: MÔ TẢ CỦA SÁNG KIẾN I- NÊU VẤN ĐỀ CỦA SÁNG KIẾN

Trong cuộc sống hiện đại của chúng ta ngày nay, tiếng Anh đang chiếmmột vị trí vô cùng quan trọng.Tiếng Anh được ví như chiếc chìa khóa vànggiúp chúng ta mở mang tầm nhìn và có thể đi khắp mọi nơi trên toàn thế giới,vươn tới mọi lĩnh vực trong cuộc sống.Chính vì vậy học ngoại ngữ nói chung

và học Tiếng Anh nói riêng đã, đang và sẽ trở thành một đề tài vô cùng nóngbỏng đối với mọi người ở mọi lứa tuổi, mọi giới, mọi trình độ

Dạy và học tốt tiếng Anh liên quan đến nhiều vấn đề, một trong nhữngvấn đề đó chính là việc dạy kỹ năng nghe.Thật khó để các em nghe hiểu nộidung một bài văn hay đoạn hội thoại.Sau mỗi tiết dạy nghe giáo viên rất khókhăn trong việc kiểm tra lại thông tin mà các em đã nghe và việc kiểm tra bài

cũ thường không dễ dàng gì.Phần lớn học sinh chưa biết cách học nghe, họcsinh thường thấy luyện nghe là khó nhất.Vậy làm thế nào để giúp học sinh-đặc biệt là học sinh lớp 9 - có thể vận dụng được vốn từ vựng và cấu trúc ngữpháp của mình để nghe hiểu hiệu quả? Dạy nghe như thế nào để sau mỗi giờhọc học sinh cảm thấy thích thú và yêu quý môn học hơn?Làm thế nào để tìmkiếm một số phương pháp tích cực, đơn giản, dễ hiểu, thiết thực mà vẫn đảmbảo tính khoa học, nhằm phát triển khả năng tư duy, sự suy đoán và tính sángtạo của học sinh? Trước những trăn trở đó tôi đã mạnh dạn đi sâu vào vấn

đề “Dạy kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh lớp 9” chương trình mới

1 Phân tích, đánh giá thực trạng vấn đề:

Phần lớn học sinh lớp điều kiện học tập chưa tốt, thời gian học hạn hẹp, môitrường giao tiếp tiếng Anh còn hạn chế, ít có cơ hội luyện nghe Bên cạnh đó,các em còn chưa thực sự chăm chỉ học tập, ít chịu ghi nhớ từ, không tích cựcluyện âm, nhận thức chậm, sự linh hoạt, sáng tạo chưa cao, tài liệu để thamkhảo thêm còn phụ thuộc vào kinh tế gia đình, từ đó việc đầu tư học kỹ năngnghe hạn chế Ngoài ra tiếng Anh là một môn học khó, khối lượng kiến thức

nhiều, thời gian học ít, và trong quá trình nghe các em không kiểm soát đượcđiều sẽ nghe Lời nói trong băng nhanh, không quen Bài nghe có nhiều từmới, trọng âm từ, trọng âm câu, ngữ điệu thì rất khác nhau và học sinh khó cóthể hiểu được nội dung.

2 Tồn tại, hạn chế

Học sinh chưa có kỹ năng nghe hiểu dẫn đến việc không thích học kỹ năngnghe Tiếng Anh Các em chưa chăm chỉ trau dồi từ vựng ,luyện phát âm vànghe Tiếng Anh hàng ngày

Kết quả khảo sát đầu năm của học sinh:

3 Nguyên nhân của những tồn tại hạn chế:

Các bậc phụ huynh chưa thực sự đánh giá cao tầm quan trọng của kỹnăng nghe mà chỉ nghĩ là học nghữ pháp thôi là đủ

Môi trường giao tiếp với người bản ngữ còn hạn chế nên các em họcsinh không có điều kiện để rèn luyện kỹ năng nghe nói cho mình.Các em họcsinh ngại nghe Tiếng Anh, ngại nói Tiếng Anh Khi mua sách thường khôngmua đĩa Tiếng Anh để học và luyện nghe hàng ngày

4 Phân tích , đánh giá và chỉ ra tính cấp thiế cần tạo ra Sáng kiến

Việc dạy và học tiếng Anh trong nhà trường phổ thông đã có những thay đổilớn về nội dung cũng như phương pháp giảng dạy Quan điểm cơ bản nhất vềđổi mới phương pháp là làm sao phát huy được tính tích cực, chủ động của

người học, tạo điều kiện tối ưu cho người học và rèn luyện, phát triển khảnăng sử dụng ngôn ngữ vào mục đích giao tiếp chứ không phải việc cung cấpkiến thức ngôn ngữ thuần túy.

Với quan điểm này, các thủ thuật và hoạt động trên lớp học cũng đã được thayđổi và phát triển đa dạng Người giáo viên cần nắm bắt các nguyên tắc chínhcủa phương pháp và tìm hiểu các thủ thuật và hoạt động dạy học theo quanđiểm giao tiếp sao cho có thể áp dụng được một cách uyển chuyển, phù hợp

và có hiệu quả

II GIẢI PHÁP ĐỂ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN

1 Tìm hiểu kỹ khái niệm của việc dạy kĩ năng nghe.

Nghe là một hoạt động ngôn ngữ phức tạp nhất, nó hợp nhất những yếu

tố hợp thành của sự tiếp thu các nhận thức và kiến thức ngôn ngữ Nghe hiểu

là một trong những mục đích chính của dạy ngoại ngữ

Khi nói, các ý thường không được sắp xếp có trình tự chặt chẽ như khi viết; ýhay thường được lặp đi lặp lại, có nhiều từ thừa, từ đệm, không đúng ngữpháp Có thể nói láy, nói tắt, ngập ngừng… Khi Với đặc điểm trên, khi dạynghe, ngoài những thủ thuật chung có thể áp dụng cho các kỹ năng nghe tiếpthu, giáo viên còn cần có những thủ thuật đặc thù cho các hoạt động nghe củahọc sinh

Nghe bao gồm hai cấp độ:

1.1 Cấp độ 1: (Nhận biết hoặc phân biệt): Sự nhận biết các âm thanh, từ,nhóm từ trong mối quan hệ cấu trúc của chúng

1.2 Cấp độ 2: (Chọn lựa): Người nghe rút ra được những thành tố hữu ích đểhiều được người nói Lúc đầu nghe hiểu câu, lời nói ngắn, đơn giản,về sauhiểu các câu dài hơn

2 Nghiên cứu về các hoạt động nghe:

2.1 Nghe trong cuộc sống hàng ngày: có hai cách nghe chính:

- Nghe không tập trung: là các hoạt động nghe mang tính chất giải trí, như khi

ta nghe đài, xem truyền hình…mà vẫn có thể tiến hành đồng thời một công việc khác

- Nghe có tập trung: là các hoạt động nghe có chủ ý, muốn nắm bắt một nộidung thông tin nào đấy.Ví dụ như nghe tin trên đài, truyền hình, nghe các chỉdẫn, hướng dẫn, giải thích, nghe giảng bài v.v Trong trường hợp này, ngườinghe chủ yếu tập trung vào những điểm quan trọng, cần thiết cho chủ ý củamình

2.2 Nghe trong môi trường học tiếng:

Trong môi trường học tiếng, các hoạt động nghe chủ yếu là nghe có tập trung,

và nhằm phát triển các kỹ năng nghe khác nhau

Có những loại nghe chính trong việc học ngoại ngữ như sau:

- Nghe ý chính

- Nghe để tìm những thông tin cần thiết

- Nghe để khẳng định những phỏng đoán trước đó

- Nghe để thực hiện các nhiệm vụ giao tiếp được đặt ra

- Nghe chi tiết (Cả nội dung lẫn cấu trúc ngôn ngữ)

* Lưu ý:Học sinh có thể xác lập lại lượng thông tin dựa trên các cơ sở sau:

- Sự quen thuộc với chủ đề đang được đề cập tới

- Sự hiểu biết về ngữ cảnh, văn hóa trong giao tiếp

- Sự hiểu biết về những tín hiệu ngoài ngôn ngữ như: tốc độ nói, ngừng đoạn,

cử chỉ, điệu bộ, vẻ mặt

3 Tiến hành các kỹ thuật dạy nghe:

3.1 Xây dựng lòng tin (Confidence building)

3.2 Nhận diện trọng âm câu (Sentence stress reception)

3.3 Giải quyết chủ đề (Topic interpretation)

3.4 Nghe hiểu ý chính (Listening for gist)

3.5 Nhận diện chi tiết (Recognising details)

3.6 Nghe nắm bắt thông tin cần thiết (Listening for wanted information)3.7 Chép chính tả (Dictations)

3.8 Sơ đồ chuỗi sự kiện (Sequencing chart)

3.9 Ngữ pháp chính tả (Dictogloss)

3.10 Nghe- ghi (Listening and note- taking)

4 Tổ chức các hoạt động nghe khác nhau:

4.1 Giúp học sinh nghe có hiệu quả

Trong thực tế, nghe vẫn là một kỹ năng khó đối với học sinh phổ thông hiệnnay

Để khắc phục những khó khăn trong khi nghe, giáo viên có thể sử dụngnhững biện pháp sau:

- Giới thiệu chủ đề, các nội dung có liên quan đến bài nghe; giải thích cáckhái niệm nếu cần thiết

- Ra các câu hỏi giúp học sinh đoán trước nội dung sẽ nghe

- Giới thiệu từ mới nếu có hoặc ôn, củng cố lại từ vựng cần thiết cho bài nghe

- Ra câu hỏi hướng dẫn khi nghe

- Chia quá trình nghe thành từng bước,ví dụ:

+ Lần nghe thứ nhất: nghe ý chính, trả lời các câu hỏi đại ý

+ Lần nghe thứ hai: nghe chi tiết hơn v.v

- Nếu bài dài, chia bài nghe thành từng đoạn ngắn để cho học sinh nghe, cónhững yêu cầu nghe cụ thể khác nhau

4.2.Đoán trước điều sắp nghe (predicting)

Một trong những kỹ năng cần thiết khi nghe là khả năng đoán được điều sắpđược nghe Vì vậy, khi cho học sinh luyện nghe, giáo viên nên cho học sinhđoán những điều sắp nghe trong một ngữ cảnh nhất định Có thể tiến hànhhoạt động này với các bài nghe có cốt truyện hoặc một bài hội thoại Ví dụ,khi nghe một bài hội thoại, giáo viên có thể dừng lại sau một câu nói của mộtnhân vật trong bài hội thoại và hỏi học sinh xem nhân vật kia sẽ đáp lại nhưthế nào? Sẽ ứng xử ra sao? Có đồng ý hay không? v.v

Khi cho học sinh nghe một câu chuyện, giáo viên cũng có thể dùng thủ thuậttương tự, dừng lại ở những đoạn phù hợp và hỏi những câu hỏi như: Điều gì

sẽ xảy ra tiếp theo đó? Tại sao X lại hành động như vậy? Tại sao câu chuyệnlại diễn biến như vậy? Liệu kết cục có như vậy không? v.v trước khi chonghe tiếp câu chuyện

Ví dụ: Trong bài nghe sau giáo viên có thể dừng ở một số chỗ để cho học sinhđoán:

4.3 Nghe để khẳng định những phỏng đoán của mình về nội dung bài nghe:

Đây là thủ thật tương tự áp dụng cho kỹ năng đọc hiểu: Trước khi nghe/ đọc,giáo viên khai thác gợi ý những gì học sinh đã biết về nội dung vấn đề sẽnghe/ đọc, những gì chưa rõ, những gì không biết Sau đó nghe và liên hệnhững kiến thức đã biết với những nội dung cần nghe

Ví dụ: Khi tiến hành một bài nghe về nói và học ngôn ngữ

Unit 9 – Skills 2 ( Page 39)

LISTENING

* Listen and circle the letter A (True) or B (False) to indicate the correct answer ( 1 point).

Listen again and circle the correct answer A, B, C or D( 1 point)

1 Speaker 1 went to _last summer and he picked up the basics.

2 Speaker 2 is fluent in English because _.

A her mother’s English B.she needs it for her job

C her father’s English D her parents are English

3 Speaker 3 couldn’t _ in English.

A speak a word B tell a story C.sing a song D.make sentences

4 Speaker 4 enjoys learning

A with her classmates B with foreigners

C at an international school D in a communicative way

5 All speakers can use

C different languages D the same languages

4.4 Nghe lấy thông tin cần thiết:

Như đã đề cập, khi tiến hành hoạt động nghe, giáo viên nhất thiết phải soạn racác yêu cầu, nhiệm vụ nghe, tập trung vào những nội dung chủ yếu, quantrọng để cho việc nghe có mục đích cụ thể

Các hình thức nhiệm vụ, yêu cầu rất đa dạng, có thể là dạng trả lời câu hỏihay dạng điền vào bảng biểu.

Ví dụ: Unit 7 – Skills 2 ( English 9- page 15)

Activity 3: 4 tên Radio is asking two students about their eating habits Listen

and complete the table

Nicolas  Some (1) Buys at school

canteen

 A (2)

 A packet of (3) _

4.5 Nghe để nắm bắt ý chính: (Listen for gist / for main ideas)

Trong nhiều trường hợp học sinh cần được luyện nghe để hiểu những ý chính,khái quát của bài mà không cần quan tâm đến chi tiết

Ví dụ: Listen to the conversation and find information about Tim Jones andCarlo:

- The food they ate?

- The bus they went?

(English 9 – Unit 1: A visit from a pen pal – page 9)

5 Thực hành nhiều dạng bài tập nghe hiểu:

Các bài tập nghe hiểu có nhiều dạng Những bài tập phổ biến là:

- Defining true – false questions

- Checking the correct answer / information

- Matching

- Filling in the chart

- Filling in the gap

- Answering comprehensive questions

6 Nắm chắc một số nguyên tắc cơ bản khi tiến hành các hoạt động nghe:

Để cho hoạt động nghe đạt được mục đích như mong muốn, giáo viên cầnthực hiện một số nguyên tắc cơ bản khi tiến hành một bài nghe như sau:

6.1 Dẫn dắt trước khi nghe (Lead – in)

Như đã đề cập ở trên, khi nghe có tập trung, người nghe thường đã có chủđịnh, hướng sự tập trung vào phần muốn nghe, sẽ biết phải chú ý vào nộidung nào khi nghe Vì vậy khi dạy nghe giáo viên cũng cần tạo ra những “chủđịnh” để học sinh có được sự chuẩn bị cho phần nghe sắp tới qua các hoạt động trước khi nghe như:

- Giới thiệu ngữ cảnh, tình huống

- Những câu hỏi gợi ý, đoán về nội dung sắp nghe

- Những câu hỏi tạo trí tò mò, tạo hứng thú về nội dung bài sắp nghe

- Những câu hỏi hướng dẫn, yêu cầu đối với những nội dung cần thiết phảinghe hiểu v.v

6.2 Ra các yêu cầu, nhiệm vụ cho bài nghe (Listening tasks)

Các hoạt động nghe nhất thiết phải có định hướng qua các yêu cầu, nhiệm vụ

do giáo viên soạn ra cho học sinh thực hiện Các yêu cầu, nhiệm vụ này có thể

là một hay nhiều trong số những dạng bài tập nghe như đã liệt kê ở mục 4.6.3 Tiến hành nghe theo ba giai đoạn: trước khi nghe, trong khi nghe và saukhi nghe

a/ Trước khi nghe (Pre – listening)

- Gây hứng thú (Arouse interest)

- Thiết lập ngữ cảnh (Set up the context)

- Tạo nhu cầu, lý do nghe (Create reasons for listening)

- Dạy những cấu trúc, từ mới cần thiết cho nghe hiểu (Pre-teach structures,newwords)

- Giới thiệu tóm tắt nội dung bài nghe (Introduce briefly the topic, content)

- Gợi ý, hướng sự chú ý vào những điểm chính của bài nghe (Eliciting,guiding questions)

- Cho học sinh đoán trước nội dung bài đọc (Predict the text)

- Nêu những điều muốn biết về bài đọc (Giving expectation)

Giáo viên tạo tâm thế chuẩn bị làm bài nghe cho học sinh bằng cách dẫn dắtgợi hỏi nói về chủ đề của bài nghe, yêu cầu học sinh quan sát tranh, đọc từ vàđoán xem các em chuẩn bị nghe về chủ đề gì? Ai sắp nói? Nói với ai? Hộithoại diễn ra ở đâu?

b/ Trong khi nghe (While – listening )

Các hoạt động luyện tập trong khi nghe là những bài tập được thực hiện ngaytrong khi học sinh đang nghe bài, có thể nghe đi nghe lại để thực hiện bài tập.Các hình thức luyện tập ở giai đoạn này là để tìm hiểu, khai thác nội dung bàinghe Tùy theo mục đích và nội dung cụ thể của từng bài, sẽ có những dạngcâu hỏi và yêu cầu khai thác khác nhau, có thể vừa về nội dung, vừa về ngônngữ Các bài tập và thủ thuật phổ biến ở giai đoạn này thường có những dạngnhư sau:

Find the word / sentence that says ; Check / tick the correct answer; True –false;

Complete the table; Fill in the chart; Make up charts / diagrams; Make a listof ;

Matching; Answer the questions

Giáo viên bật băng hay đọc bài nghe 2 hay 3 lần Lần đầu giúp học sinh làmquen với bài nghe hiểu bao quát nội dung bài nghe, lần thứ hai nghe thông tinchính xác để hoàn thành bài tập, lần thứ ba nghe và kiểm tra lại bài tập đã làmMục tiêu chính của nghe hiểu là học sinh nghe lấy nội dung chính hay lấythông tin chi tiết đồng thời hiểu được thái độ, quan điểm của tác giả Do đógiáo viên cần cho học sinh nghe cả bài để các em nắm được ý chung cũng như

bố cục cả bài và làm bài tập, sau đó có thể cho nghe lại từng đoạn để kiểm trakết quả, hoặc nghe lại những chỗ khó để khẳng định đáp án

c/ Sau khi nghe (Post – listening)