- Văn bản được chia làm 3 phần: Mở - Thân - Kết chưa thể khẳng định là bài hay đoạn văn - Trình tự diễn đạt trong văn bản thường là trình tự không – thời gian nhằm phát triển sự việc một[r]
Trang 1Ôn tập kiến thức Ngữ Văn 8 (HK1)
Người thực hiện: Nguyễn Châu An - Lớp 8C1
Niên khóa: 2011 - 2012 Trường THCS Nguyễn Du – Quảng Xương – Thanh Hoá
Wbsite: www.thcsnguyendu.edu.com.vn
Trang 2I Phần Văn – Văn bản:
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10
12 13 14 15 11
Giíi thiÖu
Trang 5I Phần Văn – Văn bản:
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10
12 13 14 15 11
Ngữ Văn
Vòng 1
Trang 6-Phẩm chất: Yêu thương con, loài vật; nhân hậu, nghĩa tình và giàu lòng tự trọng.
- Nghệ thuật miêu tả nhân vật: Miêu tả sinh động tâm lí và tính cách nhân vật qua các chi tiết ngoại hình, cử chỉ và lời nói nhân vật.
15 9
Gợi ý
Câu hỏi 1 - Phần Văn – Văn bản
Em hãy nêu ra những phẩm chất tốt đẹp của Lão Hạc trong văn bản cùng tên và nghệ thuật xây
dựng nhân vật trong truyện (Nam Cao)?
Em hãy nêu ra những phẩm chất tốt đẹp của Lão Hạc trong văn bản cùng tên và nghệ thuật xây
dựng nhân vật trong truyện (Nam Cao)?
Trang 7Câu hỏi 2 - Phần Văn – Văn bản
Em hãy nêu ra những cái hay trong nghệ
thuật xây dựng nhân vật trong văn bản
Chiếc lá cuối cùng (O' Hen-ri)?
Em hãy nêu ra những cái hay trong nghệ
thuật xây dựng nhân vật trong văn bản
Chiếc lá cuối cùng (O' Hen-ri)?
Trang 815 9
Gợi ý
Câu hỏi 3 - Phần Văn – Văn bản
Em hãy xuất xứ và những nội dung chính của
văn bản Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng)?
Em hãy xuất xứ và những nội dung chính của
văn bản Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng)?
- Xuất xứ: Trích từ chương IV của tập Những
ngày thơ ấu
- Nội dung chính: Nguyên Hồng nhớ lại một quãng đời cay đắng thời thơ ấu của mình, trong
đó có một cảnh ngộ đáng thương của một đứa trẻ xa mẹ, có tình yêu vô bờ đối với mẹ và niểm
khát khao cháy bỏng được sống Trong lòng mẹ.
Trang 915 9
Gợi ý
- Xuất xứ: Là tiểu thuyết xuất sắc của tet Gồm 126 chương (phần đầu xuất bản năm
Xec-van-1605, phần còn lại xuất bản năm 1615).
- Nội dung, nghệ thuật: Bằng thủ pháp tương phản Xec-van-tet đã xây dựng nên một cặp nhân vật bất hủ trong nền văn học thế giới Đôn Ki-hô-tê có nhiều phẩn chất đáng quí, còn Xan- chô Pan-xa còn nhiều điều đáng chê trách.
Câu hỏi 4 - Phần Văn – Văn bản
Em hãy nêu xuất xứ của tiểu thuyết Đôn Ki-hô-tê
Và hãy nêu vắn tắt nội dung, nghệ thuật của văn
bản Đánh nhau với cối xay gió (Xec-van-tet)?
Em hãy nêu xuất xứ của tiểu thuyết Đôn Ki-hô-tê
Và hãy nêu vắn tắt nội dung, nghệ thuật của văn
bản Đánh nhau với cối xay gió (Xec-van-tet)?
Trang 10- Nội dung: Tác phẩm đã vạch trần bộ mặt thật, tàn độc của một xã hội phong kiến thối nát Đồng thời tác phẩm còn cho ta thấy vẻ đẹp tiềm tàng
của người phụ nữ giữa một thời kì đen tối.
- Nghệ thuật: Xây dựng thành công nhân vật,
tình huống, bút pháp hiện thực sinh động, giá trị nhân đạo sâu sắc, kể chuyện hấp dẫn người đọc.
- Nội dung: Tác phẩm đã vạch trần bộ mặt thật,
tàn độc của một xã hội phong kiến thối nát Đồng thời tác phẩm còn cho ta thấy vẻ đẹp tiềm tàng
của người phụ nữ giữa một thời kì đen tối.
- Nghệ thuật: Xây dựng thành công nhân vật,
tình huống, bút pháp hiện thực sinh động, giá trị nhân đạo sâu sắc, kể chuyện hấp dẫn người đọc.
15 9
Gợi ý
Câu hỏi 5 - Phần Văn – Văn bản
Em hãy nêu những nét đặc sắc về nội dung và
nghệ thuật của văn bản Tức nước vỡ bờ (trích tiểu thuyết Tắt đèn – Ngô Tất Tố)?
Em hãy nêu những nét đặc sắc về nội dung và
nghệ thuật của văn bản Tức nước vỡ bờ (trích tiểu thuyết Tắt đèn – Ngô Tất Tố)?
Trang 1115 9
Gợi ý
- Xuất xứ: Tác phẩm trích trong truyện vừa
Người thầy đầu tiên (1957).
- Nội dung, nghệ thuật: Hai cây phong được
miêu tả rất sinh động bằng ngòi bút đậm chất hội hoạ Người kể chuyện truyền cho chúng ta tình yêu quê hương da diết và lòng xúc động đặc biệt vì đấy là hai cây phong gắn liền với câu chuyện về thây Đuy-sen – người đã vun trồng hi vọng cho những học trò nhỏ của mình
Câu hỏi 6 - Phần Văn – Văn bản
Em hãy nêu xuất xứ và nêu vắn tắt những
nội dung, nghệ thuật chính của văn bản
Hai cây phong (Ai-ma-top)?
Em hãy nêu xuất xứ và nêu vắn tắt những
nội dung, nghệ thuật chính của văn bản
Hai cây phong (Ai-ma-top)?
Trang 1215 9
Gợi ý
Điền lần lượt như sau:
1911 – 1988; Trần Văn Ninh; thành phố Huế;
đậm chất trữ tình, tình cảm êm dịu, trong trẻo; 1941; 1937; 1943.
- Xuất xứ: Tôi đi học trích trong tập truyện ngắn Quê mẹ (1941) và tác phẩm được nhà văn được
diễn tả theo dòng hồi tưởng nhân vật.
Câu hỏi 7 - Phần Văn – Văn bản
Cho đoạn trích sau:
Thanh Tịnh ( - ) tên thật là , quê ở ngoại ô Phong
cách viết văn thơ của ông Một số tác phẩm tiêu biểu như: Quê mẹ ( ); Hận chiến trường ( ); Ngậm ngải tìm trầm ( );
Em hãy điền vào chỗ trống và nêu xuất xứ
của văn bản Tôi đi học?
Cho đoạn trích sau:
Thanh Tịnh ( - ) tên thật là , quê ở ngoại ô Phong cách viết văn thơ của ông Một số tác phẩm tiêu biểu như: Quê mẹ ( ); Hận chiến trường ( ); Ngậm ngải tìm trầm ( );
Em hãy điền vào chỗ trống và nêu xuất xứ
của văn bản Tôi đi học?
Trang 1315 9
Gợi ý
- Nhà nước: Soạn thảo dựa trên thông điệp của
13 cơ quan Nhà nước và tổ chức phi Chính phủ phát đi vào ngày 22/4/2000 nhân lần đầu Việt Nam tham gia ngày Trái Đất.
- Đời sống: Vì người dân quá lơ là trước những mỗi nguy hiểm cận kề Sử dụng một cách bừa bài, vô lí bao bì ni-lông mà không biết những nguy hại của nó đối với bản thân và xã hội.
Câu hỏi 8 - Phần Văn – Văn bản
Tác giả đã dựa vào đâu để có thể viết nên
văn bản Thông tin về ngày Trái Đất năm 2000?
Tác giả đã dựa vào đâu để có thể viết nên
văn bản Thông tin về ngày Trái Đất năm 2000?
Trang 14- Những mộng tưởng của em bé bán diêm: lò sưởi, bàn ăn thịnh soạn, cây thông Nô-en, người bà yêu quí.
- Lí do: vì đó chỉ là mộng tưởng khi em bé bán diêm quẹt các cây diêm nhưng khi các que
diêm vụt tắt thì các mộng tưởng cũng tan biến
15 9
Gợi ý
Câu hỏi 9 - Phần Văn – Văn bản
Em hãy nêu ra những mộng tưởng của em bé bán diêm
(Cô bé bán diêm – Anđécxen) Và hãy cho biết, vì sao các
mộng tưởng của em bé bán diêm lại biến mất?
Em hãy nêu ra những mộng tưởng của em bé bán diêm
(Cô bé bán diêm – Anđécxen) Và hãy cho biết, vì sao các
mộng tưởng của em bé bán diêm lại biến mất?
Trang 15Câu hỏi 10 - Phần Văn – Văn bản
Em hãy nêu thể thơ, bố cục và tóm tắt nội dung,
nghệ thuật của bài thơ Đập đá của Côn Lôn
(Phan Châu Trinh)?
Em hãy nêu thể thơ, bố cục và tóm tắt nội dung,
nghệ thuật của bài thơ Đập đá của Côn Lôn
(Phan Châu Trinh)?
Trang 1615 9
Gợi ý
- Tác giả: Nguyễn Khắc Viện (1913 – 1997), là bác sĩ, nhà khoa học nổi tiếng, ông là người dịch truyện Kiều sang tiếng Pháp được đánh giá là hay nhất Vào năm 2000 ông được truy tặng giải thưởng nhà nước cao quí.
- Xuất xứ tác phẩm: Trích tác phẩm Từ thuốc lá
đến ma tuý - bệnh nghiện.
Câu hỏi 11 - Phần Văn – Văn bản
Em hãy nêu những hiểu biết của em
về tác giả Nguyễn Khắc Viện và
xuất xứ văn bản Ôn dịch, thuốc lá?
Em hãy nêu những hiểu biết của em
về tác giả Nguyễn Khắc Viện và
xuất xứ văn bản Ôn dịch, thuốc lá?
Trang 17- Nội dung 2: Năm 2015 thì dân số sẽ là bảy tỉ người – mon men sang ô thứ 31 của bàn cờ theo bài toán cổ.
Câu hỏi 12 - Phần Văn – Văn bản
Bài toán dân số gồm có ba nội dung chính
Em hãy nêu ra những nội dung chính đó?
Bài toán dân số gồm có ba nội dung chính
Em hãy nêu ra những nội dung chính đó?
Trang 1815 9
Gợi ý
- Tác phẩm truyện kí Việt Nam: Tôi đi học (Thanh Tịnh); Trong lòng mẹ (Nguyên Hồng); Tức nước vỡ
bờ (Ngô Tất Tố); Lão Hạc (Nam Cao).
- Văn bản nhật dụng: Thông tin về ngày Trái Đất
năm 2000; Ôn dịch, thuốc lá; Bài toán dân số.
- Thơ: Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác (Phan Bội Châu); Đập đá ở Côn Lôn (Phan Châu Trinh).
Câu hỏi 13 - Phần Văn – Văn bản
Em hãy liệt kê danh sách những tác
phẩm truyện kí Việt Nam, những văn bản
nhật dụng và những bài thơ mà em đã học
trong chương trình Ngữ văn 8 (học kì I)
Em hãy liệt kê danh sách những tác
phẩm truyện kí Việt Nam, những văn bản
nhật dụng và những bài thơ mà em đã học
trong chương trình Ngữ văn 8 (học kì I)
Trang 1915 9
Gợi ý
Giải thích :
Là cách nói tắt của “tệ nạn nghiện thuốc lá”
“Ôn dịch” là thứ bệch dễ lây lan Nếu nói
“Nghiện thuốc lá là một thứ bệch dễ lây lan” thì
có thể viết là “Ôn dịch thuốc lá” Nhưng dấu phẩy “Ôn dịch, thuốc lá” để tạo một sắc thái biểu cảm vừa căm tức vừa ghê tởm ẩn đi một ý mang sắc thái chửi rủa, khinh miệt: “Thuốc lá! Mày là đồ ôn dịch”.
Câu hỏi 14 - Phần Văn – Văn bản
Nêu sự khác biệt giữa “Ôn dịch thuốc lá” và
“Ôn dịch, thuốc lá” Tác giả có ngụ ý gì ở đây?
Nêu sự khác biệt giữa “ Ôn dịch thuốc lá ” và
“ Ôn dịch, thuốc lá ” Tác giả có ngụ ý gì ở đây?
Trang 2015 9
Gợi ý
Xuất xứ/Hoàn cảnh:
Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác là bài thơ
Nôm trích tác phẩm Ngục Trung Thư – Tập tự
truyện viết bằng chữ Hán mang ý nghĩa của một bức thư tuyệt mệnh Sáng tác năm 1914, khi đó Phan Bội Châu bị bọn phiệt tỉnh Quảng Đông (Trung Quốc) bắt giam Bài thơ bộc lộ cảm xúc của Phan Bội Châu vào những ngày đầu khi
mới vào ngục
Câu hỏi 15 - Phần Văn – Văn bản
Em hiểu biết gì xuất xứ hay hoàn cảnh ra đời
của bài thơ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm
tác (Phan Bội Châu)?
Em hiểu biết gì xuất xứ hay hoàn cảnh ra đời
của bài thơ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm
tác (Phan Bội Châu)?
Trang 21Vòng 2
Trang 2215 9
Đáp án
- Bẹ (bắp) - ngô (ngô là từ ngữ toàn dân).
- Răng - sao, rứa - thế, chừ - lúc này, mô – đâu
(răng, rứa, chừ, mô : từ ngữ địa phương sao, thế, lúc này, đâu : từ ngữ toàn dân).
- Trúng tủ - ôn đúng, gậy - điểm 1, ngỗng - điểm
2, trứng - điểm 0 (trúng tủ, gậy, ngỗng, trứng:
biệt ngữ xã hội – tầng lớp học sinh)
- Cậu - bố, mợ - mẹ (cậu, mợ: biệt ngữ xã hội -
tầng lớp thượng lưu trước Cách mạng)
Câu hỏi 1 - Phần Tiếng Việt
Em hãy nêu cách gọi khác của một số từ sau:
bẹ, răng, rứa, chừ, mô, trúng tủ, gậy, ngỗng, trứng, cậu, mợ Chúng thuộc loại từ ngữ gì?
Em hãy nêu cách gọi khác của một số từ sau:
bẹ, răng, rứa, chừ, mô, trúng tủ, gậy, ngỗng, trứng, cậu, mợ Chúng thuộc loại từ ngữ gì?
Trang 23Đáp án
- Các từ: suy nghĩ, nghiền ngẫm, phán đoán,
tổng hợp, kết luận, … đều có nét chung về
nghĩa chỉ hoạt động trí tuệ của con người Như vậy, trường từ vựng hoạt động trí tuệ con
người là tập hợp tất cả những từ ấy.
- Định nghĩa trường từ vựng: là tập hợp tất cả các từ có nét chung về nghĩa Một trường từ vựng có thể bao gồm nhiều trường từ vựng nhỏ hơn
Câu hỏi 2 - Phần Tiếng Việt
Cho: suy nghĩ, nghiền ngẫm, phán đoán, tổng hợp, kết luận, … Theo em, chúng thuộc trường
từ vựng nào? Nêu định nghĩa trường từ vựng?
Cho: suy nghĩ, nghiền ngẫm, phán đoán, tổng hợp, kết luận, … Theo em, chúng thuộc trường
từ vựng nào? Nêu định nghĩa trường từ vựng?
15 9
Trang 24Đáp án
Trong trường hợp trên, dấu ngoặc kép
có tác dụng trích dẫn câu nói của nhà văn, nhà nghiên cứu văn học Phan Thanh, giúp người đọc hiểu đó là một câu nói của một người chứ không phải là một câu đơn bình thường.
Khi viết văn, người viết cũng nên lưu ý: khi trích dẫn một câu nói hay một tác phẩm nào
đó thì nên cho vào “…” để người đọc có thể hiểu rõ ý viết của người viết.
Câu hỏi 3 - Phần Tiếng Việt
“Trong lòng mẹ thể hiện rõ một mối dây liên
kết không thể đứt giữa mẹ và con” (Phan Thanh) Dấu ngoặc kép có tác dụng gì trong TH trên?
“Trong lòng mẹ thể hiện rõ một mối dây liên
kết không thể đứt giữa mẹ và con” (Phan Thanh)
Dấu ngoặc kép có tác dụng gì trong TH trên?
15 9
Trang 25Đáp án
Thực ra, hai biện pháp tu từ nêu trên không hẳn có tính chất hay định nghĩa trái ngược nhau Tuy nhiên, cả hai biện pháp đều có tác dụng nhấn mạnh, gây cảm xúc, …
+ Nói quá: là biện pháp tu từ có tính chất phóng đại qui mô của hiện tượng, sự vật.
+ Nói giảm nói tránh: là biện pháp tu từ tránh cảm giác ghê sợ, thiếu lịch sự bằng các từ ngữ
tế nhị, uyển chuyển.
Câu hỏi 4 - Phần Tiếng Việt
Nói quá và nói giảm nói tránh là hai biện
pháp tu từ có tính chất ngược nhau.
Đúng hay sai? Vì sao (giải thích)?
Nói quá và nói giảm nói tránh là hai biện
pháp tu từ có tính chất ngược nhau.
Đúng hay sai? Vì sao (giải thích)?
15 9
Trang 26Đáp án
Việc sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội phải phù hợp với tình huống giao tiếp Trong văn chương, các tác giả có thể sử dụng một số từ ngữ thuộc hai lớp từ này để tô đậm, nhấn mạnh điều gì đó.
Muốn tránh lạm dụng từ ngữ địa phương
và biệt ngữ xã hội cần tìm hiểu những từ ngữ toàn dân có nghĩ tương ứng để sử dụng khi cần thiết.
Câu hỏi 5 - Phần Tiếng Việt
Việc sử dụng từ ngữ địa phương hoặc biệt ngữ xã hội trong giáo tiếp có nên cẩn trọng
hay không? Vì sao?
Việc sử dụng từ ngữ địa phương hoặc biệt ngữ xã hội trong giáo tiếp có nên cẩn trọng
hay không? Vì sao?
15 9
Trang 27Đáp án
- Ở TH1: Phần trong dấu ngoặc đơn có chức năng bổ sung những thông tin cần thiết về nhà thơ Lí Bạch (năm sinh – năm mất của thi sĩ)
giúp phần giới thiệu không rườm ra, người đọc
dễ hiểu.
- Ở TH2: … Tôi đi học được đặt ngay sau dấu
hai chấm là muốn giải thích sự thay đổi lớn trong lòng của nhân vật “Tôi” (cảnh vật xung quanh).
Câu hỏi 6 - Phần Tiếng Việt
1, Lí Bạch (701-762) …
2, Cảnh vật … có sự thay đổi lớn: … Tôi đi học Dấu (…) và : có tác dụng gì trong 2 TH trên?
1, Lí Bạch (701-762) …
2, Cảnh vật … có sự thay đổi lớn: … Tôi đi học.
Dấu (…) và : có tác dụng gì trong 2 TH trên?
15 9
Trang 28+ Từ nghĩa hẹp: là từ được bao hàm trong phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác (VD: …).
- Một từ ngữ có nghĩa rộng với những từ ngữ này nhưng đồng thời cũng có thể là từ nghĩa hẹp đối với từ ngữ khác.
Câu hỏi 7 - Phần Tiếng Việt
Từ nghĩa rộng là gì? Từ nghĩa hẹp là gì? (Cho
ví dụ) Giữa từ nghĩa hẹp và từ nghĩa rộng có
quan hệ như thế nào?
Từ nghĩa rộng là gì? Từ nghĩa hẹp là gì? (Cho
ví dụ) Giữa từ nghĩa hẹp và từ nghĩa rộng có
quan hệ như thế nào?
Trang 29Đó cũng là một biện pháp tu từ thường
gặp: nói giảm nói tránh (nhã ngữ, uyển ngữ).
Câu hỏi 8 - Phần Tiếng Việt
Cách sử dụng từ ngữ sau có đúng hay không? Những chiến sĩ đã anh dũng chết trên mặt trận
để bảo vệ Tổ Quốc!
Cách sử dụng từ ngữ sau có đúng hay không?
Những chiến sĩ đã anh dũng chết trên mặt trận
để bảo vệ Tổ Quốc!
15 9
Trang 30Đáp án
- Câu ghép: là câu có từ hai cụm C-V trở lên và chúng không bao nhau Mỗi cụm C-V của câu ghép có dạng câu đơn và được gọi chung là một
vế của câu ghép.
- Các vế trong câu ghép được nối với nhau bằng hai cách Đó là:
+ Dùng những từ có tác dụng nối + Không dùng từ nối.
Câu hỏi 9 - Phần Tiếng Việt
Trang 31Đáp án
=> Kết luận trên là hoàn toàn đúng.
VD: Từ ngọt có thể thuộc nhiều nhóm trường từ
vựng khác nhau như: trường từ vựng mùi vị (trái ngọt), trường từ vựng thời tiết (rét ngọt), …
Trong thơ văn cũng như trong cuộc sống hằng ngày, người ta cũng sử dụng cách chuyển trường từ cựng để tăng thêm tính nghệ thuật và khả năng diễn đạt ngôn từ.
VD: Phép tu từ nhân hóa, ẩn dụ, …
Câu hỏi 10 - Phần Tiếng Việt
Do hiện tượng nhiều nghĩa, một từ có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau Đúng hay sai?
Trang 32Đáp án
Các lỗi thường gặp về dấu câu:
- Thiếu dấu ngắt câu khi đã kết thúc.
VD: Hôm nay (-) em đi học (-)
- Dùng dấu ngắt khi chưa kết thúc.
VD: Hôm nay, em đi học (-)
- Thiếu dấu thích hợp trong câu.
VD: Hôm nay ; em đi học ,
- Lẫn lộn công dụng của các dấu câu.
VD: Hôm nay, em đi học ?
Câu hỏi 11 - Phần Tiếng Việt
Em hãy nêu các lỗi thường gặp về dấu câu
Cho ví dụ thực tiễn về mỗi lỗi?
Em hãy nêu các lỗi thường gặp về dấu câu
Cho ví dụ thực tiễn về mỗi lỗi?
15 9