Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực qu[r]
Trang 1Ngày soạn
Ngày giảng
Tiết 53 Bài 51: CƠ QUAN PHÂN TÍCH THÍNH GIÁC
I MỤC TIÊU.
I Kiến thức:
Khi học xong bài này, HS:
- Nắm được thành phần của cơ quan phân tích thính giác
- Mô tả được các bộ phận của tai vầ cấu tạo của cơ quan Coocti trên tranh hoặc mô hình
- Trình bày được quá trình thu nhận cảm giác âm thanh
- Có kĩ năng phân tích cấu tạo của 1 loại cơ quan qua phân tích tranh
*Trọng tâm : Cấu tạo của tai
2 Kĩ năng :
- Rèn kĩ năng quan sát ; so sánh ; tổng hợp
- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm………
3 Thái độ :
- yêu thích môn học
- Có ý thức giữ gìn vệ sinh tai
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực giao tiếp, năng lực quan sát, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống
II CHUẨN BỊ.
- Tranh phóng to H 51.1; 51.2 SGK
- Mô hình cấu tạo tai
III HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC.
Trang 21.Ổn dịnh tổ chức
2 Kiểm tra 15 phút
- Phân biệt tật cận thị và tật viễn thị?
- Nêu biện pháp vệ sinh mắt?
3 Bài mới
Họat động của giáo viên Họat động của học sinh Nội dung
HOẠT ĐỘNG 1: Khởi động (5’) Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm thế cho học sinh đi vào
tìm hiểu bài mới
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng
lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
Ta nhận biết âm thanh là nhờ cơ quan phân tích thính giác, vậy cơ quan này có cấu tạo như thế nào
để thực hiện được chức năng đó ? ta vào bài
HOẠT ĐỘNG 2: Hình thành kiến thức Mục tiêu: Cấu tạo của tai
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng lực
trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
1 :
- Cơ quan phân tích thính giác gồm
những bộ phận nào ?
- Gv hướng dẫn HS quan sát hình
51.1 → hoàn thành bài tập điền từ
- HS vận dụng kiến thức về cơ quan phân tích để nêu được 3 bộ phận của cơ quan phân tích thính giác
- HS quan sát kỹ sơ đồ cấu tạo tai làm bài tập
- Một vài HS phát biểu lớp bổ
I Cấu tạo của tai:
- Cơ quan phân tích thính giác gồm : + Tế bào thụ cảm thính giác.
+ Dây thần kinh thính giác (VIII)
+ Vùng thính giác (thùy thái dương)
* Cấu tạo tai:
Trang 3trang 162 SGK.
- Gv gọi 1 -2 HS lên đọc toàn bộ
bài tập và thông tin trang 163
SGK
Tai được cấu tạo như thế nào ?
chức năng từng bộ phận ?
- Gv chỉ định 1 - 2 HS trình bày lại
cấu tạo tai trên tranh, hoặc mô
hình
sung hoàn chỉnh đáp án
- HS căn cứ hình 51.1 và bài tập điền từ để trả lời
- HS trình bày cấu tạo của tai trên mô hình
- Tai ngoài:
+ Vành tai: Hứng sóng
âm + Ống tai: Hướng sóng âm.
+ Màng nhĩ: Khuếch đại âm.
- Tai giữa.
+ Chuỗi xương tai: Truyền sóng âm.
+ Vòi nhĩ: Cân bằng áp suất 2 bên màng nhĩ.
- Tai trong:
+ Bộ phận tiền đình thu nhận thông tin về vị trí
về sự chuyển động của
cơ thể trong không gian + Ốc tai: Thu nhận kích sóng âm.
2 :
- GV chiếu đoạn phim về quá trình
truyền âm → trình bày quá trình
thu nhận kích thích sóng âm giúp
người ta nghe được?
- HS theo dõi đoạn phim, đọc thông tin SGK, trả lời câu hỏi
- 1 HS trình bày, HS khác nhận xét, bổ sung
II Chức năng thu nhận
sóng âm:
Sóng âm → màng nhĩ
→ chuỗi xương tai → cửa sổ bầu → chuyển động ngoại dịch và nội dịch → rung màng cơ sở
→ kích thích cơ quan coóc ti xuất hiện xung thần kinh → vùng thính giác cho ta nhận biết âm thanh phát ra
3 :
tai hoạt động tốt cần lưu ý
những vấn đề gì ?
- HS tự thu nhận thông tin + Giữ vệ sinh tai
III Vệ sinh tai:
- Giữ vệ sinh tai.
- Bảo vệ tai.
+ Không dùng vật sắc
Trang 4+ Hãy nêu các biện pháp
giữ vệ sinh và bảo vệ tai?
+ Bảo vệ tai
- HS tự đề ra các biện pháp
nhọn ngoáy tai.
+ Giữ vệ sinh mũi họng
để phòng bệnh cho tai + Có biện pháp chống, giảm tiếng ồn.
HOẠT ĐỘNG 3: Hoạt động luyện tập (10') Mục tiêu: Luyện tập củng cố nội dung bài học
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng
lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
GV giao nhiệm vụ cho học sinh làm bài tập trắc nghiệm:
Câu 1 Ngăn cách giữa tai ngoài và tai giữa là
Câu 2 Ở người, loại xương nào dưới đây được gắn trực tiếp với màng nhĩ ?
Câu 3 Ở tai giữa của chúng ta tồn tại mấy loại xương ?
Câu 4 Trong tai người, xương bàn đạp nằm áp sát với bộ phận nào dưới đây ?
Câu 5 Ở tai trong, bộ phận nào có nhiệm vụ thu nhận các thông tin về vị trí và sự
chuyển động của cơ thể trong không gian ?
A Ốc tai và ống bán khuyên
B Bộ phận tiền đình và ốc tai
C Bộ phận tiền đình và ống bán khuyên
D Bộ phận tiền đình, ốc tai và ống bán khuyên
Câu 6 Các tế bào thụ cảm thính giác nằm ở
Câu 7 Vì sao trẻ bị viêm họng thường dễ dẫn đến viêm tai giữa ?
A Vì vi sinh vật gây viêm họng và vi sinh vật gây viêm tai giữa luôn cùng chủng loại với nhau.
B Vì vi sinh vật gây viêm họng có thể theo vòi nhĩ tới khoang tai giữa và gây viêm tại vị trí này.
Trang 5C Vì vi sinh vật gây viêm họng có thể biến đổi về cấu trúc và theo thời gian sẽ gây viêm tai giữa.
D Tất cả các phương án còn lại.
Câu 8 Tai ngoài có vai trò gì đối với khả năng nghe của con người ?
A Hứng sóng âm và hướng sóng âm
B Xử lí các kích thích về sóng âm
C Thu nhận các thông tin về sự chuyển động của cơ thể trong không gian
D Truyền sóng âm về não bộ
Câu 9 Mỗi bên tai người có bao nhiêu ống bán khuyên ?
Câu 10 Để bảo vệ tai, chúng ta cần lưu ý điều nào sau đây ?
A Tất cả các phương án còn lại
B Vệ sinh tai sạch sẽ bằng tăm bông, tránh dùng vật sắc nhọn vì có thể gây tổn thương màng nhĩ
C Tránh nơi có tiếng ồn hoặc sử dụng các biện pháp chống ồn (dùng bịt tai, xây tường cách âm…)
D Súc miệng bằng nước muối sinh lý thường xuyên để phòng ngừa viêm họng, từ đó giảm thiếu nguy cơ viêm tai giữa
Đáp án
HOẠT ĐỘNG 4: Hoạt động vận dụng (8’) Mục tiêu: Vận dụng làm bài tập
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng
lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV chia lớp thành nhiều nhóm
( mỗi nhóm gồm các HS trong 1
bàn) và giao các nhiệm vụ: thảo
luận trả lời các câu hỏi sau và ghi
chép lại câu trả lời vào vở bài tập
1 Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS xem lại kiến thức đã học, thảo luận để trả lời các câu hỏi
Điều chỉnh độ căng của màng nhĩ và màng cửa bầu là nhờ các
cơ búa và cơ bàn đạp Khi âm quá nhỏ các cơ này điều chỉnh lực co làm màng nhĩ và màng cửa bầu căng nhiều như mặt trống mới căng nên ta nói
"Căng tai ra mà nghe", có
Trang 6- Tại sao nói "Căng tai ra mà
nghe" Điều đó có ý nghĩa gì ? Xảy
ra khi nào ?
2 Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập:
- GV gọi đại diện của mỗi nhóm
trình bày nội dung đã thảo luận
- GV chỉ định ngẫu nhiên HS khác
bổ sung
- GV kiểm tra sản phẩm thu ở vở
bài tập
- GV phân tích báo cáo kết quả của
HS theo hướng dẫn dắt đến câu trả
lời hoàn thiện
2 Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
- HS trả lời
- HS nộp vở bài tập
- HS tự ghi nhớ nội dung trả lời
đã hoàn thiện
nghĩa là tập trung điều chỉnh độ căng của các cơ này khi âm phát ra quá nhỏ Độ căng càng lớn khi âm càng nhỏ nhờ đó mà vản có thể nghe được
HOẠT ĐỘNG 5: Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’) Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến thức đã học
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương
pháp thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực sáng tạo, năng
lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
Vẽ sơ đồ tư duy cho bài học
4 Hướng dẫn về nhà:
V RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 7