tiết 88: phương pháp tả cảnh. viết bài TLV số 5 ( ở nhà)

- Chi tiết, sự việc ấn tượng nhất trong mỗi buổi chào cờ hàng tuần * Sau khi kết thúc buổi lễ chào cờ 1đ - Quang cảnh sân trường: - Tâm trạng, thái độ của hs trong trường: c Kết bài: Nêu[r]

Ngày soạn: ………

Tiết 88 Tập làm văn:

PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 5 ( Ở NHÀ)

I Mục tiêu

* Mức độ cần đạt:

- Hiểu được phương pháp làm bài văn tả cảnh

- Rèn luyện kỹ năng tìm ý, lập dàn ý, viết đoạn văn, bài văn tả cảnh

* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:

1 Kiến thức

- HS nắm được cách tả cảnh và bố cục, yêu cầu, thứ tự miêu tả ,cách xây dựng đoạn văn, lời văn trong văn tả cảnh, hình thức của một đoạn, một bài văn tả cảnh

- HS tiếp tục vận dụng kiến thức về kiểu bài phương pháp tả cảnh vào bài viết cụ thể

2 Kĩ năng

- Luyện tập kĩ năng quan sát và lựa chọn, kĩ năng trình bày những điều quan sát, lựa chọn theo một thứ tự hợp lý

- Rèn luyện kĩ năng diễn đạt, chính tả trong bài văn

*Kỹ năng sống:

- Tự nhận thức và xác định được cách miêu tả và bố cục hình thức của một bài văn, đoạn văn tả cảnh

- Biết quan sát, tưởng tượng, so sánh đối chiếu sự vật vào bài văn

3.Thái độ

- Hs có ý thức quan sát,biết cách tả cảnh

- Làm bài nghiêm túc, có ý thức viết tại nhà

4 Phát triển năng lực học sinh : năng lực sáng tạo, giải quyết vấn đề, sử dụng

ngôn ngữ, giao tiếp, hợp tác

II

Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- SGK, SGV, giáo án, tài liệu tham khảo, Bảng phụ, phấn màu

- HS: chuẩn bị bài, SGK

III Phương pháp

- Vấn đáp, nếu giải quyết vấn đề, giải thích minh hoạ

IV Tiến trình giờ dạy- giáo dục

1 Ổn định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

? Cho biết các yếu tố cần phải có khi làm bài miêu tả? Vì sao?

-Quan sát: nhìn nhận, xem xét sự vật

-Nhận xét liên tưởng hình dung về sự vật đặt trong tương quan các sự vật xung quanh

-Ví von so sánh: Thể hiện sự liên tưởng độc đáo riêng của người viết hình dung, cảm nhận về sự vật, hiện tượng miêu tả

3 Bài mới (36’)

- Mục đích: Giới thiệu bài

-PP: thuyết trình

- Thời gian: 1’

Các em đã được tìm hiểu khá kĩ về văn Miêu tả, từ khái niệm đến đặc điểm, yếu tố Hôm nay chug ta sẽ tìm hiểu thêm về PP tả cảnh, để viết bài TLV

số 5 thật tốt ở nhà

A PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

Hoạt động 1 (15’)

- Mục đích: nắm được PP viết văn tả

cảnh

- PP: vấn đáp, nêu vấn đề, phân tích

- KT động não

-Hình thức tổ chức DH: cá nhân

-Cách thức tiến hành:

- Gọi 2 HS đọc Vd a, b (45)

?) Ở văn bản (a) tại sao qua hình ảnh

dựng Hương Thư ta có thể hình dung

được những nét tiêu biêu của cảnh

sắc ở khúc sông có nhiều thác dữ

- Dượng Hương Thư phải tập trung sức

lực vào việc đưa thuyền vượt thác ->

thiên nhiên hung dữ

?) Văn bản (b) tả quang cảnh gì? Thứ

tự miêu tả

- Tả quang cảnh dòng sông Năm Căn

(và rừng đước)

- Thứ tự: dưới sông -> lên bờ (gần ->

xa)

?) Chỉ rõ những câu tả dòng sông,

những câu tả cảnh hai bên bờ

- Dòng sông: Câu 1, 2

- Hai bờ: Câu 3, 4

I Phương pháp viết văn tả cảnh

1.Khảo sát ngữ liệu: sgk/45

- Văn bản a: - Dượng Hương Thư phải tập trung sức lực vào việc đưa thuyền vượt thác -> thiên nhiên hung dữ

- Văn bản b: - Tả quang cảnh dòng sông Năm Căn (và rừng đước)

?) Có thể đảo ngược thứ tự này

không? Vì sao

?) Muốn tả cảnh cần làm như thế nào

- HS trả lời -> GV chốt theo ghi nhớ 1

(47)

* HS đọc VD c (45 – 46)

?) Hãy chỉ ra bố cục 3 phần của văn

bản? ý của mỗi phần

- Mở đầu: Từ đầu -> màu của luỹ: Giới

thiệu khái quát về luỹ tre làng (phẩm

chất, hình dáng, màu sắc)

- Phần 2: Tiếp -> không rõ: Miêu tả lần

lượt, cụ thể 3 vòng tre của luỹ làng

- Phần 3: Còn lại: cảm nghĩ và nhận xét

về tre

?) Nêu thứ tự miêu tả của tác giả ở

phần thứ 2

- Quan sát, miêu tả từ ngoài -> trong,

từ khái quát -> cụ thể

?) Từ văn bản này hãy cho biết bố

cục thường gặp của bài tả cảnh? Nội

dung của mỗi phần

- 2 HS trả lời -> GV chốt ghi nhớ

Gọi 1 HS đọc ghi nhớ (47)

Hoạt động 2 (20’)

- Mục đích: Giúp HS Luyện tập

phương pháp viết văn tả cảnh và bố

cục bài tả cảnh

- PP: vấn đáp, nêu vấn đề KT động

não.

- KT động não

-Hình thức tổ chức DH: cá nhân

-Cách thức tiến hành:

- HS xác định yêu cầu bài tập

- HS làm phần a, b ra phiếu học tập

- GV thu chấm một số bài

- Xác định đối tượng miêu tả

- Quan sát, lựa chọn hình ảnh

- Trình bày theo một thứ tự

* Bố cục: 3 phần

2 Ghi nhớ: SGK(47)

II Luyện tập phương pháp viết văn

tả cảnh và bố cục bài tả cảnh

1 BT 1 (47)

Tả quang cảnh lớp học a) Chọn hình ảnh tiêu biểu

- Cô giáo (thầy), không khí lớp học

- Quang cảnh chung của phòng học (bảng, tường, bàn ghế, cây cảnh )

- HS (tư thế, thái độ, công việc chuẩn bị )

- Cảnh viết bài, cảnh ngoài sân, tiếng trống

- HS trả lời miệng

- HS đọc văn bản -> lập dàn ý sơ lược

1 HS đọc thêm (48)

b) Thứ tự

- Từ ngoài -> trong, trên -> dưới, khái quát -> cụ thể (hoặc ngược lại)

2 BT 2 (47)

Tả quang cảnh sân trường giờ ra chơi

- Thứ tự không gian: xa -> gần

- Thứ tự thời gian: trước -> trong -> sau giờ ra chơi

- Thứ tự khái quát -> cụ thể (quang cảnh chung -> bản thân)

3 BT 3 (47) a) Mở bài: Biển đẹp b) Thân bài: Tả vẻ đẹp và màu sắc của biển ở các thời điểm và góc độ khác nhau:

- Buổi sáng

- Buổi chiều (chiều lạnh, nắng tắt sớm, chiều nắng tàn, mát dịu)

- Buổi trưa

- Ngày mưa rào

- Ngày nắng c)Kết bài: Nhận xét, suy nghĩ về sự thay đổi cảnh sắc của biển (Đoạn cuối)

B VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 5

I

Ma trận

Mức độ

Chủ đề

Nhận biết Thông

hiểu

Vận dụng

Cộng Thấp Cao

Văn miêu tả

- Khái niệm văn miêu tả

- Yêu cầu khi làm bài văn miêu tả

Số câu: 1

Số điểm: 2

Tỉ lệ: 20%

Số câu: 1

Số điểm: 2

Tỉ lệ: 20%

Tập làm

văn

(Văn tả cảnh)

Tả quang cảnh buổi lễ chào cờ đầu tuần ở trường

Số câu: 1

Số điểm: 8

Tỉ lệ: 80%

Số câu: 1

Số điểm: 8

Tỉ lệ: 80%

Số câu: 2

Số điểm:10

Tỉ lệ; 100%

Số câu: 1

Số điểm: 2

Tỉ lệ: 20%

Số câu: 1

Số điểm: 8

Tỉ lệ: 80%

Số câu: 2

Số điểm:10

Tỉ lệ; 100%

II Đề - đáp án

1 Đề bài :

Câu 1 (2 điểm):

Thế nào là văn miêu tả? Để bài văn miêu tả sinh động và hấp dẫn ta cần làm gì?

Câu 2 ( 8 điểm) :

Đề bài: Tả quang cảnh buổi lễ chào cờ đầu tuần ở trường em đang học.

2 Đáp án và thang điểm

Câu 1: (2đ)

- Văn miêu tả là loại văn nhằm giúp người đọc, người nghe hình dung ra

những đặc điểm, tính chất nổi bật của đối tượng được tả Làm co những hình ảnh đó hiện ra trước mắt người đọc, người nghe (1đ)

- Để bài văn miêu tả sinh động và hấp dẫn ta cần:

+ Có khả năng quan sát và sử dụng ngôn ngữ (0.25đ)

+ Biết so sánh, liên tưởng, tưởng tượng ví von để làm nổi bật đối tượng (0.25đ)

+ Phải có hiểu biết, vố sống phong phú (0.25đ)

+ Kết hợp và sử dụng thêm các biện pháp tu từ để đối tượng trở lên sinh động (0.25đ)

Câu 2: (8đ)

1 Hình thức (1đ)

- Viết đúng kiểu bài văn miêu tả (tả cảnh)

- Bài viết sạch sẽ, rõ ràng không mắc lỗi về câu từ và chính tả, đủ bố cục ba phần, diễn đạt lưu loát

- Viết đúng yêu cầu của đề : Tả quang cảnh buổi lễ chào cờ đầu tuần ở trường

em đang học

2 Nội dung (7đ)

- Bài viết thể hiện rõ bố cục

a) Mờ bài : Giới thiệu nét chung về buổi lễ chào cờ (1đ)

b) Thân bài:

* Tả quang cảnh xung quang trường học (1,5đ)

- Thời tiết: ( bầu trời, mây, gió )

- Cây cối và cảnh vât

- Các hoạt động diễn ra tại sân trường trước khi bắt đầu tiết chào cờ

* Diễn biến của tiết chào cờ (3đ)

- Tiếng trống báo hiệu: ( Hs các lớp+ GV )

- Những chi tiết, sự việc, hoạt động diễn ra trong tiết chào cờ ( chào cờ + hát “quốc ca- đội ca” + nghe nhận xét + nghe những kế hoạch )

- Chi tiết, sự việc ấn tượng nhất trong mỗi buổi chào cờ hàng tuần

* Sau khi kết thúc buổi lễ chào cờ (1đ)

- Quang cảnh sân trường:

- Tâm trạng, thái độ của hs trong trường:

c) Kết bài: Nêu cẩm nhận, suy nghĩ về buổi chào cờ hàng tuần diễn ra trong trường (0,5đ)

Biểu điểm:

- Điểm 7-8: Bài viết đúng các yêu cầu trên, đủ bố cục 3 phần, trình bày

mạch lạc, hành văn lưu loát, trình bày có cảm xúc, không sai chính tả

- Điểm 5-6: Đủ bố cục, làm đúng đề bài, đảm bảo nội dung nhưng còn chưa

lưu loát và sâu sắc, sai ít về chính tả

- Điểm 3-4: Đủ bố cục,làm đúng đề nội dung chưa đủ ý, diễn đạt lúng túng,

dài dòng, sai ít về chính tả, câu và từ

- Điểm 1-2: Bài văn thiếu nhiều ý, hành văn rời rạc, lạc đề, không đủ bố

cục, sai lỗi chính tả, cú pháp Sử dụng ngôi kể không rõ

- Điểm 0: Lạc đề hoàn toàn hoặc không làm bài.

4 Củng cố ( 2’)

- Mục đích: củng cố lại kiến thức

-PP: vấn đáp

-KT động não

-Hình thức: cá nhân

?Cho biết phương pháp tả cảnh?

- Xác định đối tượng miêu tả

- Quan sát, lựa chọn hình ảnh

- Trình bày theo một thứ tự

5 Hướng dẫn về nhà(1’)

- Học bài, làm phần c (Bài 1), Bài tập 2 (47)

- Đề bài

V Rút kinh nghiệm

========================================