Phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn Phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn Phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn Phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn Phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn Phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn Phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn
Trang 1Lợi nhuận là một chỉ tiêu chất lượng tổng quát có ý nghĩa vô cùng quan trọngtrong việc đánh giá kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của DN Nâng cao lợinhuận là mục tiêu kinh tế hàng đầu của DN trong nền kinh tế thị trường Phân tíchlợi nhuận giúp cho các nhà quản trị DN nắm được toàn bộ thực trạng sản xuất kinhdoanh, các mặt còn tồn tại cũng như nguyên nhân của nó từ đó tìm ra hướng giảiquyết khắc phục cho DN đạt được mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận.
Qua quá trình tìm hiểu và khảo sát thực trạng tại Công ty TNHH Sản xuất vàThương mại Dấu Ấn em thấy tình hình thực hiện kế hoạch lợi nhuận của công tychưa được tốt, không tương xứng với tiềm năng của công ty Công tác phân tích lợinhuận chưa đáp ứng được yêu cầu của ban quản trị Trong hoạt động kinh doanh,bên cạnh những thành quả đạt được vẫn còn một số mặt hạn chế Dựa trên nhu cầuthực tế và ý nghĩa của việc phân tích lợi nhuận trong doanh nghiệp em đã lựa chọn
đề tài cho khóa luận tốt nghiệp là: “Phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn”.
Khóa luận đã hệ thống hóa một số vấn đề lý thuyết cơ bản về lợi nhuận vàphân tích lợi nhuận làm cơ sở cho việc phân tích và đánh giá thực trạng tình hìnhthực hiện lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn Công tyTNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn thuộc loại hình doanh nghiệp vừa và nhỏhoạt động kinh doanh chủ yếu là cung cấp vật tư thiết bị y tế, những năm gần đâycông ty đã mở rộng sang lĩnh vực kinh doanh các sản phẩm y dược Mặc dù đãthành lập tới nay hơn 6 năm, mọi hoạt động sản xuất kinh doanh đã dần đi vào ổnđịnh tuy nhiên trong vài năm trở lại đây do ảnh hưởng của nền kinh tế thị trườngcho nên mức lợi nhuận của công ty có phần giảm sút và có chiều hướng đi xuống.Bài Khóa luận này được thực hiện nhằm mục đích khảo sát hoạt động kinhdoanh của Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn, phân tích chung nhữngbiến động của tình hình lợi nhuận của Doanh nghiệp Dựa trên những phân tích này,
từ đó thấy được những nguyên nhân, tồn tại cần giải quyết và đề xuất những giảipháp chủ yếu nhằm nâng cao lợi nhuận tại công ty
Trang 2Trong thời gian thực tập tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu
Ấn, được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của giáo viên hướng dẫn Th.S Nguyễn Thị Thu Hương và được sự giúp đỡ tận tình của các cô chú, anh chị làm việc tại công
ty em đã hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp này
Bài viết đã hệ thống hóa được phần lý thuyết cơ bản về lợi nhuận và phântích lợi nhuận làm cơ sở cho việc phân tích, đánh giá về thực trạng hoạt động nàytại công ty và đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao lợi nhuận của công ty Tuy nhiênthời gian thực tập có hạn và hiểu biết của bản thân còn hạn chế nên bài khóa luậntốt nghiệp của em không thể tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy em rất mong nhậnđược sự nhận xét, hướng dẫn của các thầy cô giáo, các cô chú và anh chị làm việctại công ty để em có thể phát triển và hoàn chỉnh hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên
Nguyễn Thị Thúy Hằng
Trang 3TÓM LƯỢC i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC BẢNG BIỂU v
DANH MỤC SƠ ĐỒ HÌNH VẼ vi
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết, ý nghĩa của đề tài nghiên cứu 1
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 3
4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài 3
5 Kết cấu của khóa luận tốt nghiệp 8
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ LỢI NHUẬN VÀ PHÂN TÍCH LỢI NHUẬN 9
1.1 Những vấn đề cơ bản về lợi nhuận và phân tích lợi nhuận 9
1.1.1 Những khái niệm cơ bản 9
1.1.2 Một số vấn đề lý thuyết liên quan 11
1.2 Nội dung phân tích lợi nhuận 16
1.2.1 Phân tích tốc độ tăng trưởng của lợi nhuận công ty qua các năm 16
1.2.2 Phân tích tổng hợp lợi nhuận theo các nguồn hình thành 17
1.2.3 Phân tích lợi nhuận hoạt động kinh doanh 17
Trang 41.2.5 Phân tích lợi nhuận hoạt động khác 22
CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG LỢI NHUẬN TẠI CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT VÀ THƯƠNG MẠI DẤU ẤN 25
2.1 Tổng quan về công ty và ảnh hưởng các nhân tố môi trường tới lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn 25
2.1.1 Tổng quan về Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn 25
chiều hướng tăng lên Cụ thể: 32
2.1.2 Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường tới lợi nhuận của Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn 33
2.2 Kết quả phân tích thực trạng lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn 36
2.2.1.Kết quả phân tích qua dữ liệu sơ cấp 36
2.2.2 Kết quả phân tích qua dữ liệu thứ cấp 41
CHƯƠNG III: CÁC KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO LỢI NHUẬN TẠI CÔNG TY TNHH SẢN XUẤT VÀ THƯƠNG MẠI DẤU ẤN 57
3.1 Một số phát hiện và kết luận qua việc phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn 57
3.1.1 Các kết quả đạt được 57
3.1.2 Các mặt hạn chế tồn tại và nguyên nhân 58
3.2 Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn 60
Trang 5Thương mại Dấu Ấn 60
3.2.2 Một số kiến nghị nhằm tăng lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn 65
3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp 67
KẾT LUẬN 69
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 70
PHỤ LỤC 56
Trang 6STT TÊN BẢNG BIỂU Trang
1 Bảng 2.1: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty
TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn qua 2 năm 2018 và 2019 31
2 Bảng 2.2 Bảng tổng hợp kết quả điều tra trắc nghiệm 37
3 Bảng 2.3: Phân tích tình hình lợi nhuận theo các nguồn hình
6 Bảng 2.6: Phân tích tình hình lợi nhuận hoạt động tài chính 47
7 Bảng 2.7: Phân tích tình hình lợi nhuận hoạt động khác 48
8 Bảng 2.8: Phân tích tình hình phân phối lợi nhuận 49
9 Bảng 2.9: Phân tích một số chỉ tiêu về tỷ suất lợi nhuận 50
Trang 7STT TÊN SƠ ĐỒ HÌNH VẼ Trang
1 Sơ đồ 2.1: Quy trình hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH
2 Sơ đồ 2.2: Sơ đồ bộ máy quản lý của Công ty TNHH Sản xuất và
3 Sơ đồ 2.3: Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty TNHH Sản xuất
Trang 8DN Doanh nghiệp
LNHĐ ĐTTC Lợi nhuận hoạt động đầu tư tài chính
TSLN/DTT Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu thuần
Trang 9PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết, ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
- Về góc độ lý luận
Trong điều kiện ngày nay, khi nền kinh tế nước ta đang hội nhập mạnh mẽ vớinền kinh tế thế giới sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng trở nên gay gắt.Nền kinh tế thế giới thì đang suy thoái một cách trầm trọng do đại dịch Covit-19đang biễn biến phức tạp trên toàn thế giới, Việt Nam nói chung và các doanh nghiệptrong nước nói riêng cũng bị ảnh hưởng rất nặng nề Vậy các doanh nghiệp phải làm
gì để thoát khỏi tình trạng như hiện nay? Các doanh nghiệp không chỉ dừng lại ởmục tiêu hoạt động để tồn tại và đứng vững trên thị trường mà phải ngày càng pháttriển hơn nữa Do vậy, họ cần thực hiện tiết kiệm chi phí, đảm bảo chất lượng sảnphẩm, nâng cao doanh thu và lợi nhuận cho doanh nghiệp Để làm được điều đó đòihỏi các doanh nghiệp phải thường xuyên thực hiện công tác phân tích kinh tế doanhnghiệp đặc biệt là phân tích lợi nhuận từ đó đưa ra các giải pháp kinh doanh có hiệuquả hơn
Lợi nhuận là một chỉ tiêu kinh tế quan trọng phản ánh kết quả hoạt động sảnxuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định Do vậy, để đạt đượchiệu quả kinh tế đòi hỏi doanh nghiệp phải xây dựng và thực hiện các chỉ tiêu kếhoạch trong đó có chỉ tiêu lợi nhuận Việc thực hiện kế hoạch lợi nhuận trong doanhnghiệp có ý nghĩa rất quan trọng vì lợi nhuận là nguồn vốn quan trọng để doanhnghiệp có thể thực hiện tái sản xuất mở rộng hoặc đầu tư theo chiều sâu cho hoạtđộng kinh doanh, cải thiện, nâng cao đời sống cho người lao động, thực hiện tốtnghĩa vụ nộp thuế cho Nhà nước
Lợi nhuận không những đảm bảo cho việc duy trì sản xuất mà còn tạo điềukiện cho các doanh nghiệp mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, nâng cao uy tín,
vị thế của mình trên thị trường Nhận thức được tầm quan trọng cũng như vai trò
Trang 10của lợi nhuận nên các doanh nghiệp luôn luôn tìm cho mình những cách thức, giảipháp riêng để tối đa hóa lợi nhuận Một trong những giải pháp hiệu quả được nhiềudoanh nghiệp lựa chọn là phân tích lợi nhuận.
Phân tích lợi nhuận có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp nhậnthức, đánh giá tổng quát tình hình thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch lợi nhuận, cơ cấutỷ trọng lợi nhuận theo từng nguồn, qua đó thấy được mức độ hoàn thành, số chênhlệch tăng giảm, đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu, những gì đã làm và chưa làmđược trong tổ chức, quản lý hoạt động kinh doanh Từ đó kịp thời đưa ra biện pháptrong ngắn hạn và dài hạn để nâng cao hiệu quả hoạt động Các doanh nghiệp luôn
đề cập đến các giải pháp nhằm tăng lợi nhuận trong những chủ trương, chính sáchcủa mình, nhưng để làm được như vậy thì doanh nghiệp phải thường xuyên tiếnhành phân tích hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung và phân tích tình hình lợinhuận trong doanh nghiệp nói riêng để thấy được tình hình hoạt động sản xuất kinhdoanh qua từng thời kỳ và những tồn tại trong doanh nghiệp rồi từ đó đề ra các giảipháp tối ưu cho việc quản lý kinh doanh của mình
- Về góc độ thực tiễn
Tại đơn vị thực tập qua điều tra khảo sát sơ bộ, thực trạng công ty cho thấy80% ý kiến của người được điều tra đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch lợi nhuậnchưa tốt không tương xứng với tiềm năng của công ty Công tác phân tích đặc biệt
là phân tích lợi nhuận chưa đáp ứng yêu cầu của ban quản trị Năm 2019, lợi nhuậncông ty đạt 19.045.252.052 đồng tăng 24.48%, Công ty đã không hoàn thành chỉtiêu đề ra Như vậy mặc dù số vốn công ty đầu tư vào kinh doanh là rất lớn nhưngtình hình lợi nhuận lại không khả quan Công tác phân tích kinh tế đặc biệt là phântích lợi nhuận chưa đáp ứng được yêu cầu Chính vì vậy, tiến hành phân tích lợinhuận doanh nghiệp nhằm nhận thức, đánh giá đúng đắn toàn diện khách quan tìnhhình lãi lỗ Từ đó thấy được những kết quả đạt được cũng như những hạn chế tồntại, đồng thời tìm ra những nguyên nhân khách quan, chủ quan và đề ra những giải
pháp góp phần nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp Vì vậy em chọn đề tài: “Phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn” làm đề tài
Trang 11khóa luận tốt nghiệp của mình Em hy vọng những nghiên cứu, phân tích và các giảipháp em đưa ra sẽ giúp ích cho các nhà quản trị, đóng góp một phần vào việc tănglợi nhuận cho công ty.
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Mục tiêu đề tài này chính là phải dựa trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu có liênquan đến lợi nhuận và phân tích lợi nhuận doanh nghiệp để có thể hiểu và nắm rõmột số vấn đề lý thuyết cơ bản từ đó làm nền tảng để tiếp tục đi phân tích thực trạnghoạt động SXKD, cơ cấu tổ chức, quản lý và đặc biệt là phân tích, đánh giá chấtlượng của hoạt động phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thươngmại Dấu Ấn, qua đó có thể đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng củahoạt động này hơn nữa Dưới đây là một số mục tiêu cụ thể:
- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về lợi nhuận và phân tích lợi nhuận
- Sử dụng các phương pháp nhằm phân tích thực trạng lợi nhuận tại Công ty
- Đánh giá được kết quả đạt được, tồn tại và đề xuất các giải pháp nhằm nângcao lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Đối tượng nghiên cứu: Phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất vàThương mại Dấu Ấn
Trang 122018 đến 2019.
4 Phương pháp nghiên cứu của đề tài
- Phương pháp thu thập dữ liệu
+ Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp:
Để đánh giá được tình hình lợi nhuận và các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận
từ đó đề xuất các giải pháp gia tăng lợi nhuận của Công ty TNHH Sản xuất vàThương mại Dấu Ấn, tôi đã tiến hành điều tra trực tiếp tại công ty thông qua việcphát phiếu điều tra và phỏng vấn một số đối tượng trong công ty
Phương pháp điều tra:
Mục đích của phương pháp điều tra là nhằm thu thập được thông tin để có thể
có kết luận chính xác về thực trạng lợi nhuận tại Công ty
Nội dung điều tra bao gồm các công việc thực hiện thiết kế phiếu điều tra dưới
sự tìm hiểu của bản thân em và được sự tham khảo ý kiến của kế toán trưởng tạicông ty trên cơ sở tư tưởng ý kiến của chính bản thân em để đưa ra các câu hỏitrong phiếu được sát thực, phù hợp với đề tài khóa luận
Các bước tiến hành cụ thể như sau:
Bước 1: Tiến hành thiết kế mẫu phiếu điều tra (Phụ lục 1.1): Mẫu phiếu điều
tra được thiết kế dựa trên sự tìm hiểu của bản thân và tham khảo ý kiến của kế toántrưởng tại công ty đã đưa ra để đảm bảo các câu hỏi trong phiếu được sát thực, phùhợp với đề tài khóa luận Trong mẫu Phiếu điều tra này em thiết kế gồm 10 câu hỏikhác nhau với 2 loại câu hỏi đó là câu hỏi đóng và câu hỏi mở Nội dung của cáccâu hỏi đều liên quan đến vấn đề nghiên cứu của đề tài bao gồm công tác phân tíchlợi nhuận, tình hình doanh thu, chi phí, lợi nhuận, các nhân tố ảnh hưởng đến lợi
Trang 13nhuận và giải pháp nâng cao lợi nhuận cho công ty.
Bước 2: Tiến hành nhân bản mẫu phiếu điều tra và phát phiếu điều tra: Sau khi
thiết kế được mẫu phiếu điều tra, em đã thực hiện nhân bản 2 phiếu điều tra từ mẫu
đã thiết kế sẵn và sau đó phát phiếu điều tra tới những đối tượng điển hình có ảnhhưởng đến kết quả điều tra
Xác định đối tượng điều tra đó là Giám đốc công ty: Ông Nguyễn TiếnCường, Trưởng phòng kế toán: Bà Phùng Hoàng Yến
Phiếu điều tra được phát ra ngày 03/10/2020
Bước 3: Tiến hành thu lại phiếu điều tra: Sau khoảng hai đến ba ngày tùy
thuộc vào thời gian đã hẹn của mỗi người trong công ty, em gặp các đối tượng đượcphát phiếu điều tra và thu lại các phiếu điều tra đã phát ra vào ngày 06/10/2020
Bước 4: Tiến hành tổng hợp kết quả điều tra và tiến hành xử lý số liệu: Căn cứ
vào kết quả điều tra đã được thu thập, cùng với sự tìm hiểu về hoạt động phân tíchlợi nhuận tại Công ty, em tiến hành xử lý các số liệu thu thập được và đưa ra nhữngkết luận về tình hình lợi nhuận tại công ty phục vụ cho việc làm khóa luận tốtnghiệp của mình
Phương pháp phỏng vấn
Mục đích của phương pháp phỏng vấn là để khẳng định sự chính xác của cáckết quả thu được trong phương pháp điều tra, đồng thời thông qua phỏng vấn có thểgiúp em thu nhận được những ý kiến đóng góp bổ ích giúp nâng cao lợi nhuận củaCông ty mà trong phiếu điều tra chưa có
Các bước tiến hành như sau:
Trang 14Bước 1: Chuẩn bị các câu hỏi cần phỏng vấn: Qua việc tìm hiểu về hoạt động
phân tích lợi nhuận của Công ty, em đưa ra cho các đối tượng phỏng vấn mỗi người
2 câu hỏi trọng điểm có liên quan đến lợi nhuận của công ty mà em cần làm rõ trongquá trình nghiên cứu đề tài khóa luận
Nội dung phỏng vấn bao gồm các câu hỏi thiên về vấn đề điều tra các nhân tốảnh hưởng đến lợi nhuận của công ty qua hai năm 2018, 2019 và định hướng pháttriển kinh doanh của Công ty trong năm 2020 Một số câu hỏi em có thể đưa ra ởđây như:
Đối với Ông Nguyễn Tiến Cường, chức vụ: Giám đốc
Câu 1: Thưa Ông, Ông đánh giá như thế nào về tình hình lợi nhuận của công
ty trong những năm gần đây (2018-2019)? Theo ông đâu là nhân tố ảnh hưởng tới lợi nhuận của công ty?
Câu 2: Thưa ông trước tình hình đó công ty đã có những biện pháp gì để nâng cao lợi nhuận trong những năm tới?
Đối với Bà Phùng Hoàng Yến, chức vụ: Kế toán trưởng.
Câu 1: Thưa bà, với cương vị là kế toán trưởng của công ty, bà đánh giá thế nào về vai trò của công tác phân tích lợi nhuận tại DN?
Câu 2: Xin bà cho biết công ty có thường xuyên thực hiện phân tích lợi nhuận không?
Bước 2: Xác định đối tượng phỏng vấn đó là Giám đốc công ty: Ông Nguyễn
Tiến Cường, Trưởng phòng kế toán: Bà Phùng Hoàng Yến
Đây là những đối tượng có tầm ảnh hưởng nhất định và quan trọng tới kết quả
Trang 15lợi nhuận của Công ty Việc xác định đối tượng phỏng vấn khá quan trọng trongviệc thu thập thông tin và số liệu trong quá trình làm khóa luận tốt nghiệp.
Bước 3: Xác định thời gian phỏng vấn và gọi điện hẹn trước đối tượng phỏng
vấn: Sau khi đã chuẩn bị được các câu hỏi phỏng vấn và xác định được đối tượngphỏng vấn thì em sẽ xin số điện thoại để liên lạc với Giám đốc Công ty là ÔngNguyễn Tiến Cường và Trưởng phòng kế toán là Bà Phùng Hoàng Yến để hẹn lịchphỏng vấn trực tiếp tại địa điểm phòng họp của Công ty
Sau khi đã đặt được lịch phỏng vấn, thời gian hẹn phỏng vấn được diễn ra vào14h00 chiều ngày 08/11/2020 Trong quá trình phỏng vấn và đặt các câu hỏi phỏngvấn cho Giám đốc và kế toán trưởng Em ghi âm lại nội dung câu trả lời phỏng vấn
để mang về nhà tiến hành ghi chép, tổng hợp kết quả phỏng vấn
Bước 4: Tổng hợp và tiến hành ghi chép kết quả phỏng vấn (Phụ lục 1.2): Sau
khi kết thúc buổi phỏng vấn và đã tổng hợp được câu trả lời phỏng vấn từ việc ghi
âm Em tiến hành đánh máy lại câu trả lời phỏng vấn để phục vụ cho việc thu thậpthông tin và số liệu làm khóa luận tốt nghiệp
+ Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp:
Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp là phương pháp sử dụng các tài liệu cósẵn để tiến hành phân tích
Kết hợp với phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp bằng cách sử dụng phiếuđiều tra phỏng vấn ở trên, tôi đã thu thập thêm các báo cáo tài chính qua các nămhoạt động mà chủ yếu là trong 2 năm 2018, 2019 tại phòng kế toán của công ty để
có được các dữ liệu thứ cấp quan trọng
Tài liệu bên trong doanh nghiệp gồm có Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kếtquả kinh doanh, các tài liệu kế hoạch doanh thu, chi phí, lợi nhuận của doanhnghiệp, các tài liệu về cơ cấu tổ chức, cơ chế hoạt động, lĩnh vực kinh doanh, quá
Trang 16trình thành lập và phát triển của công ty
Tài liệu bên ngoài doanh nghiệp gồm có các chuẩn mực kế toán, các thông tư,sách, báo, tạp chí, khóa luận các khóa trước
Công cụ tổng hợp số liệu trong phương pháp này em thực hiện thông qua phầnmềm excel, word Việc thực hiện tổng hợp số liệu được thực hiện như sau:
Bước 1: Em tạo một file các câu hỏi phỏng vấn, một file các câu hỏi điều tratrong word
Bước 2: Từ phiếu điều tra đã được các đối tượng đưa ra các câu trả lời và kếtquả của buổi phỏng vấn được em ghi âm lại câu trả lời của các đối tượng phỏng vấn
để thực hiện tổng hợp thông tin và số liệu vào một file excel
Bước 3: Bản ghi âm câu trả lời phỏng vấn được em nghe đi nghe lại rồi tiếnhành ghi chép lại đánh máy thành một bản kết quả điều tra phỏng vấn
- Phương pháp xử lý dữ liệu
Trong khóa luận, để xử lý số liệu em đã sử dụng các phương pháp xử lý dữliệu được xử lý trong khóa luận gồm có: Phương pháp so sánh; phương pháp cân
Trang 17đối; phương pháp tỷ suất; phương pháp dùng biểu mẫu
Phương pháp so sánh
Phương pháp này được sử dụng để so sánh giữa số liệu thực hiện kỳ này(2019) với số liệu thực hiện kỳ trước (2018) Mục đích là để thấy được sự biến độngtăng giảm của các chỉ tiêu lợi nhuận qua những thời kỳ khác nhau và xu thế pháttriển của chúng trong tương lai
Trong phương pháp so sánh em sử dụng các dạng so sánh sau như so sánh sốchênh lệch tuyệt đối, so sánh số chênh lệch tương đối (tính tỷ trọng, tính tỷ lệ,…)được sử dụng ở phần lớn các nội dung phân tích trong bài khóa luận
Phương pháp cân đối
Trong phân tích lợi nhuận, phương pháp cân đối được sử dụng để xác định cácchỉ tiêu liên quan đến lợi nhuận cũng như để xác định lợi nhuận trên cơ sở sự cânđối
Từ mối liên hệ mang tính cân đối nếu có sự thay đổi một chỉ tiêu thì sẽ dẫnđến thay đổi một chỉ tiêu khác Do vậy, khi áp dụng phương pháp cân đối để phântích lợi nhuận có liên hệ với các chỉ tiêu doanh thu và chi phí, ta phải lập công thứccân đối, thu thập số liệu, áp dụng phương pháp tính số chênh lệch để xác định mức
độ ảnh hưởng của các chỉ tiêu doanh thu, chi phí đến chỉ tiêu lợi nhuận
Trong phương pháp cân đối em đã sử dụng cân đối tổng thể và cân đối cá biệttrong phần phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động kinh doanh
Phương pháp hệ số, tỷ suất
Trang 18Trong phần phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tínhcác tỷ suất như: tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu thuần, tỷ suất lợi nhuận trên tổngtài sản, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, tỷ suất lợi nhuận chi phí Từ đó thấyđược lợi nhuận tạo ra đã thực sự đạt hiệu quả hay chưa Trong phương pháp này,các chỉ tiêu được sử dụng ở phần lớn các nội dung phân tích trong bài khóa luận.
Phương pháp dùng biểu mẫu
Trong phân tích lợi nhuận, em sử dụng biểu mẫu phân tích để phản ánh mộtcách trực quan các số liệu phân tích Biểu mẫu phân tích được thiết lập theo cácdòng cột để ghi chép các chỉ tiêu và số liệu phân tích Các dạng biểu phân tíchthường phản ánh mối quan hệ so sánh giữa số thực tế với số kế hoạch, so với sốnăm trước hoặc so sánh giữa chỉ tiêu cá biệt với chỉ tiêu tổng thể Số lượng cácdòng, cột tuỳ thuộc vào mục đích yêu cầu và nội dung phân tích Tất cả các nộidung phân tích lợi nhuận trong bài khóa luận đều sử dụng phương pháp này
5 Kết cấu của khóa luận tốt nghiệp
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục bảng biểu, danh mục sơ đồ,danh mục từ viết tắt và phụ lục, nội dung chính của khoá luận tốt nghiệp được chiathành 3 chương như sau:
Chương I: Tổng quan về lợi nhuận và phân tích lợi nhuận
Chương II: Phân tích thực trạng lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn.
Chương III: Các kết luận và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao lợi nhuận tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dấu Ấn.
Trang 19CHƯƠNG I:
Trang 20TỔNG QUAN VỀ LỢI NHUẬN VÀ PHÂN TÍCH LỢI NHUẬN
1.1 Những vấn đề cơ bản về lợi nhuận và phân tích lợi nhuận
1.1.1 Những khái niệm cơ bản
*Khái niệm lợi nhuận
Lợi nhuận đã xuất hiện từ rất lâu cùng với sự ra đời và phát triển của nền kinh
tế hàng hóa Có rất nhiều quan điểm về lợi nhuận đứng từ những góc độ xem xétkhác nhau
- Lợi nhuận là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh hiệu quả kinh tế của các hoạt độngsản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nó là khoản chênh lệch giữa các khoản thunhập thu được và các khoản chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra để đạt được thu nhập đó
trong một kỳ nhất định (Giáo trình tài chính doanh nghiệp thương mại của GS.TS Đinh Văn Sơn, trường Đại học Thương Mại).
- Lợi nhuận kế toán là lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ, trước khi trừ thuế thunhập doanh nghiệp, được xác định theo quy định của chuẩn mực kế toán và chế độ
kế toán (Chuẩn mực kế toán số 17 – Thuế thu nhập doanh nghiệp - Ban hành và công bố theo Quyết định số 12/2005/QĐ-BTC ngày 15 tháng 02 năm 2005 của Bộ trưởng Bộ Tài chính)
- Lợi nhuận thương nghiệp là một phần giá trị thặng dư được tạo ra trong quátrình sản xuất mà tư bản công nghiệp nhường cho tư bản thương nghiệp, để tư bản
thương nghiệp bán hàng hóa cho mình (Giáo trình những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội)
- Lợi nhuận là giá trị thặng dư khi được quan niệm là con đẻ của toàn bộ tưbản ứng ra, là kết quả hoạt động của toàn bộ tư bản đầu tư vào sản xuất kinh doanh
(Giáo trình Kinh tế chính trị Mác – Lênin, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội)
Trang 21Tóm lại, có nhiều cách định nghĩa, quan niệm khác nhau về lợi nhuận nhưngtheo quan điểm của em chúng ta có thể hiểu:
Lợi nhuận là phần chênh lệch dôi ra giữa tổng doanh thu với các khoản chi phícủa hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ được xác định theo công thức sau:
Lợi nhuận = Tổng doanh thu – Tổng chi phí
Một số khái niệm cơ bản khác có liên quan đến lợi nhuận như:
* Lợi nhuận gộp
Lợi nhuận gộp: là lợi nhuận thu được sau khi lấy tổng doanh thu trừ đi cáckhoản giảm trừ như giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, thuế tiêu thu đặc biệt,thuế xuất khẩu, và trừ đi giá vốn hàng bán
* Lợi nhuận trước thuế
Lợi nhuận trước thuế là lợi nhuận đạt được trong quá trình sản xuất kinhdoanh Đây là một chỉ tiêu dùng để đánh giá, phản ánh rõ ràng khả năng thu đượclợi nhuận của công ty từ đó giúp các nhà đầu tư dễ dàng so sánh các công ty vớinhau
* Lợi nhuận sau thuế
Lợi nhuận sau thuế: là phần còn lại sau khi nộp thuế thu nhập doanh nghiệpcho ngân sách Nhà nước Lợi nhuận sau thuế dùng để trích lập các quỹ của doanhnghiệp như quỹ đầu tư phát triển, quỹ khen thưởng phúc lợi…
* Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh
Trang 22Lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh: là lợi nhuận thu được từ hoạt động bánhàng; cung cấp dịch vụ, và các khoản chênh lệch thu được từ hoạt động tài chính,qua đó phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ
* Lợi nhuận khác
Lợi nhuận khác: là các khoản lãi thu được từ các hoạt động riêng biệt khácngoài những hoạt động sản xuất kinh doanh nói trên Những khoản lãi này phát sinhkhông thường xuyên, doanh nghiệp không dự kiến trước hoặc có dự kiến nhưng ít
có khả năng thực hiện
*Khái niệm phân tích lợi nhuận
Phân tích lợi nhuận là việc đánh giá sự biến động của lợi nhuận thông quaphương pháp và các công cụ cho phép thu thập và xử lý các thông tin kế toán và cácthông tin khác về quản lý nhằm đánh giá tình hình lợi nhuận của doanh nghiệp,đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đó, khảnăng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp người sử dụng thông tin đưa ra các quyếtđịnh tài chính, quyết định quản lý phù hợp
Phân tích lợi nhuận ngoài việc đánh giá sự biến động của lợi nhuận còn cầnphải tìm ra nguyên nhân của sự biến động, từ đó đề ra các giải pháp nâng cao lợinhuận trong doanh nghiệp
Phân tích lợi nhuận là một trong những nội dung quan trọng trong phân tíchkinh tế doanh nghiệp Chính vì vậy, phân tích lợi nhuận có vai trò hết sức quantrọng đối với doanh nghiệp Bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần tiến hành phân tíchlợi nhuận, để từ kết quả phân tích đó, nhà quản lý có thể thấy được tình hình kinhdoanh và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp đang gặp phải những khó khăn và
có được những thuận lợi gì Để làm căn cú đưa ra những quyết định kinh doanhđúng đắn nhất Còn nhà đầu từ có thể nhìn vào đó để đưa ra quyết định đầu tư của
Trang 23Doanh nghiệp nào có công tác phân tích kinh tế càng tốt thì doanh nghiệp đócàng có nhiều hướng giải pháp để khắc phục những hạn chế mà doanh nghiệp mìnhđang gặp phải Đặc biệt là trong phân tích lợi nhuận Vì lợi nhuận chính là nguồnsống của doanh nghiệp, nên công tác này càng phải được chú trọng
1.1.2 Một số vấn đề lý thuyết liên quan
1.1.2.1 Nguồn hình thành lợi nhuận
Lợi nhuận trong doanh nghiệp được hình thành từ các nguồn sau:
- Lợi nhuận thu được từ hoạt động sản xuất kinh doanh: Hoạt động sản xuất
kinh doanh của doanh nghiệp là hoạt động đầu tư vốn nhằm tìm kiếm lợi nhuận theonhững mục tiêu được xác định sẵn, bao gồm hai hoạt động sau:
+ Lợi nhuận thu được từ hoạt động kinh doanh hàng hóa và dịch vụ: Lợi
nhuận thu được từ hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ được hình thành từ việcthực hiện chức năng và nhiệm vụ chủ yếu của doanh nghiệp, những nhiệm vụ nàyđược ghi trong quyết định thành lập doanh nghiệp Bộ phận lợi nhuận này chiếm tỷtrọng lớn nhất trong tổng lợi nhuận của doanh nghiệp
+ Lợi nhuận từ hoạt động tài chính: Ngoài lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các
doanh nghiệp còn có thể tham gia vào hoạt động đầu tư tài chính Hoạt động tàichính là hoạt động đầu tư vốn ra bên ngoài doanh nghiệp như: góp vốn liên doanhliên kết kinh tế; mua bán trái phiếu, cổ phiếu, cho thuê tài sản, lãi tiền gửi và lãi chovay thuộc nguồn vốn kinh doanh…Các khoản lợi nhuận thu được từ hoạt động nàygóp phần làm tăng tổng lợi nhuận cho doanh nghiệp
- Lợi nhuận từ hoạt động khác: Là các khoản lãi thu được từ các hoạt động
riêng biệt khác ngoài những hoạt động sản xuất kinh doanh nói trên Những khoảnlãi này phát sinh không thường xuyên, doanh nghiệp không dự kiến trước hoặc có
Trang 24dự kiến nhưng ít có khả năng thực hiện Lợi nhuận khác thường bao gồm: lợi nhuậnthu được từ các khoản phải trả không xác định được chủ nợ; thu hồi các khoản nợkhó đòi đã được duyệt bỏ; các khoản thu từ bán vật tư tài sản thừa sau khi đã bù trừhao hụt mất mát, lãi thu từ nhượng bán, thanh lý tài sản cố định; tiền được phạt;…
+ Lợi nhuận từ hoạt
động khác 1.1.2.2 Vai trò của lợi nhuận
* Đối với doanh nghiệp:
Lợi nhuận có vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp; một trong nhữngmục tiêu hàng đầu của doanh nghiệp là lợi nhuận, nếu một doanh nghiệp bị thua lỗliên tục, kéo dài thì doanh nghiệp sẽ sớm lâm vào tình trạng bị phá sản
Lợi nhuận có ý nghĩa quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của doanhnghiệp Nó gắn liền với lợi ích của doanh nghiệp nên mục tiêu của mọi quá trìnhkinh doanh đều gắn liền với lợi nhuận và tất cả các doanh nghiệp đều mong muốntối đa hóa lợi nhuận, các doanh nghiệp sẽ không tồn tại nếu như hoạt động sản xuấtkinh doanh không mang lại lợi ích cho họ
Lợi nhuận tác động tới tất cả mọi hoạt động của doanh nghiệp nó có ảnhhưởng đến tình hình tài chính của doanh nghiệp Khi doanh nghiệp kinh doanh cólợi nhuận có nghĩa doanh nghiệp không những đảm bảo được nguồn vốn kinhdoanh mà còn được bổ sung một khoản vốn kinh doanh chính là khoản lợi nhuậnthu được Nhờ có vốn bổ sung từ lợi nhuận, doanh nghiệp mới có điều kiện đầu tưvốn phát triển kinh doanh cả chiều rộng lẫn chiều sâu, đầu tư mua sắm máy móc
Trang 25thiết bị mới, ứng dụng công nghệ vào sản xuất kinh doanh, từ đó góp phần tăngnăng suất lao động, tăng khối lượng sản xuất, nâng cao chất lượng và đa dạng hoásản phẩm phục vụ tối đa nhu cầu người tiêu dùng, nâng cao khả năng chiếm lĩnh thịtrường cho doanh nghiệp.
Lợi nhuận cũng góp phần khẳng định vị trí của doanh nghiệp trên thươngtrường Doanh nghiệp có lợi nhuận chứng tỏ doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả,
sử dụng vốn kinh doanh hợp lý, bộ phận quản lý có tài năng lãnh đ ạo, lực lượngcán bộ công nhân viên có trình độ có thực lực Nhờ vậy mà uy tín, thế lực củadoanh nghiệp ngày càng tăng, được khách hàng – nhà cung cấp – các tổ chức tíndụng và nhà nước tín nhiệm, từ đó hoạt động sản xuất kinh doanh ngày càng thuậnlợi, hàng hoá được tiêu thụ nhanh hơn, doanh nghiệp dễ d àng huy động vốn bằngcách sử dụng tín dụng hàng hoá, phát hành cổ phiếu, liên doanh liên kết…
* Đối với người lao động:
Nếu mục đích của nhà sản xuất kinh doanh là lợi nhuận, mục đích của ngườicung cấp sức lao động là tiền lương Doanh nghiệp có lợi nhuận thì thu nhập củangười lao động được đảm bảo, từ đó sẽ kích thích họ hăng say lao động, có tráchnhiệm với chất lượng sản phẩm, phát huy tối đa sức sáng tạo của họ trong sản suất.Khi lợi nhuận của doanh nghiệp tăng lên đồng nghĩa với việc tăng thêm các quỹtrong đó có quỹ khen thưởng, phúc lợi và lợi ích của người lao động cũng tăng lên
và là cơ sở để từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho cán bộ côngnhân viên trong doanh nghiệp
* Đối với Nhà nước:
Lợi nhuận là nguồn thu quan trọng của ngân sách nhà nước, vì một phần lợinhuận đó sẽ được trích ra để đóng vào ngân sách nhà nước thông qua các sắc thuế
và nghĩa vụ đóng góp của mỗi doanh nghiệp
Trang 26Ngoài ra lợi nhuận còn là thước đo tính hiệu quả của các chính sách kinh tế vĩ
mô của nhà nước với sự quản lý hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp Khidoanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả và có lợi nhuận đồng nghĩa với việc các chínhsách vĩ mô của nhà nước ngày càng đúng đắn và thành công trong việc kích thíchcác doanh nghiệp và phát triển ngược lại Qua việc phân tích trên, ta thấy lợi nhuậnkhông chỉ có vai trò quan trọng tới sự tăng trưởng và phát triển của doanh nghiệp
mà còn có ý nghĩa to lớn đối với toàn bộ nền kinh tế nền quốc dân, bởi lợi ích củamỗi doanh nghiệp bao giờ cũng gắn liền với lợi ích của Nhà nước, của toàn bộ nềnkinh tế quốc dân
1.1.2.3 Mục đích của phân tích lợi nhuận
Nhằm đánh giá và kiểm tra khái quát giữa kết quả đạt được so với mục tiêu kếhoạch đề ra, để xem trong quá trình hoạt động doanh nghiệp đã có cố gắng trongviệc hình thành mục tiêu đề ra không, từ đó tìm ra nguyên nhân và có biện phápkhắc phục
Bên cạnh đó, việc phân tích cũng giúp cho doanh nghiệp thấy được những mặthàng ưu thế của mình trên thị trường, từ đó xây dựng cơ cấu mặt hàng kinh doanh
có hiệu quả góp phần nâng cao tổng mức lợi nhuận cho doanh nghiệp
Phân tích lợi nhuận cũng giúp ta nhìn ra các nhân tố bên trong và bên ngoàiảnh hưởng đến lợi nhuận và tìm ra các nguyên nhân gây nên mức độ ảnh hưởng đó,
từ đó giúp đề ra các biện pháp khai thác khả năng tiềm tàng và khắc phục nhữngyếu kém, tồn tại của quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
1.1.2.4 Phương pháp xác định lợi nhuận
- Đối với hoạt động sản xuất kinh doanh:
Lợi nhuận hoạt động
Trang 27* Lợi nhuận từ hoạt động BH&CCDV được tính như sau:
Lợi nhuận từ hoạt
CCDV
_
Các khoản giảm trừ doanh thu
_
Giá vốn hàng bán
_
CP bán hàng
_
CP quản lý DN
Giá trị hàng bán bị trả lại: là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ
bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán
Giá vốn hàng bán: Phản ánh trị giá gốc sản phẩm hàng hóa, dịch vụ đã đượcxác định là tiêu thụ Khi xác định được doanh thu thì đồng thời giá trị sản phẩmhàng hóa xuất kho cũng được phản ánh vào giá vốn để xác định kết quả
Chi phí bán hàng: là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí lao động sống vàlao động vật hóa cần thiết phát sinh liên quan đến quá trình tiêu thụ hàng hóa, dịchvụ
Trang 28Chi phí quản lý doanh nghiệp: Là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí laođộng sống và lao động vật hóa cần thiết phát sinh ở bộ máy quản lý chung củadoanh nghiệp gồm các chi phí quản lý kinh doanh, chi phí quản lý hành chính và chiphí chung khác liên quan đến hoạt động chung của doanh nghiệp.
* Lợi nhuận từ hoạt động tài chính:
Lợi nhuận hoạt
động tài chính =
Doanh thu hoạt động tài chính _
Chi phí hoạt động tài chính _
Thuế (nếu có)
Trong đó:
Doanh thu hoạt động tài chính gồm: lãi cho vay, lãi tiền gửi, lãi đầu tư tráiphiếu, chiết khấu thanh toán được hưởng; thu nhập từ cho thuê tài sản, cho ngườikhác sử dụng tài sản; chênh lệch giữa giá bán, giá mua từ hoạt động mua bán chứngkhoán; cổ tức, lợi chia từ đầu tư cổ phiếu, trái phiếu, góp vốn kinh doanh; chênhlệch tỷ giá ngoại tê,…
Chi phí tài chính gồm: lỗ do kinh doanh chứng khoán và các hoạt động đầu tưkhác, lỗ do chênh lệch tỷ giá ngoại tệ; chi phí cho vay và đi vay vốn, mua bán ngoại
tệ, chứng khoán, chi phí góp vốn liên doanh, chiết khấu thanh toán cho người mua,
…
- Đối với hoạt động khác:
Lợi nhuận khác là lợi nhuận được hình thành từ những nguồn bất thường khácngoài hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động đầu tư tài chính Lợi nhuận khácđược xác định bởi hai yếu tố cơ bản: Thu nhập khác và chi phí khác, được thể hiệndưới dạng công thức sau:
Lợi nhuận
Thu nhập hoạt động khác -
Chi phí hoạt động khác
Trang 29Thu nhập khác (thu nhập bất thường) là những khoản doanh thu mà doanhnghiệp không dự tính trước hoặc có dự tính đến nhưng ít có khả năng thực hiện vàkhông mang tính chất thường xuyên như: các khoản thu về thanh lý, nhượng bán tàisản cố định, thu tiền phạt khách hàng do vi phạm hợp đồng kinh tế, thu nhữngkhoản nợ khó đòi đã xử lý xóa sổ và được đưa vào chi phí kinh doanh của những kỳtrước…
Chi phí khác là những chi phí bất thường ngoài các khoản chi phí phục vụ chohoạt động kinh doanh hoặc đầu tư tài chính như: Chi phí nộp phạt do vi phạm hợpđồng kinh tế, chi phí thanh lý, nhượng bán TSCĐ, chênh lệch lỗ do đánh giá lại vật
tư, hàng hoá, TSCĐ đưa đi góp vốn vào công ty liên doanh, công ty con,…
1.1.2.5 Nguồn tài liệu phân tích lợi nhuận
Nguồn tài liệu phân tích lợi nhuận được sử dụng gồm nguồn tài liệu bên trong
và nguồn tài liệu bên ngoài
Tài liệu bên trong doanh nghiệp là các sổ sách kế toán, Bảng cân đối kế toán,Báo cáo kết quả kinh doanh lấy từ phòng kế toán của doanh nghiệp, các tài liệu kếhoạch doanh thu, chi phí, lợi nhuận của doanh nghiệp liên quan tới lợi nhuận lấy từphòng kinh doanh của Công ty
Tài liệu bên ngoài doanh nghiệp: các chuẩn mực, thông tư, phiếu điều tra,bảng câu hỏi phỏng vấn, các văn bản liên quan tới phương pháp xác định lợi nhuận,nguyên tắc hoạch toán lợi nhuận, phân phối lợi nhuận,…
1.2 Nội dung phân tích lợi nhuận
1.2.1 Phân tích tốc độ tăng trưởng của lợi nhuận công ty qua các năm
Phân tích tốc độ tăng trưởng của lợi nhuận công ty qua các năm nhằm nhận
thức, đánh giá tổng quát tình hình biến động tăng giảm và xu hướng phát triển của
Trang 30tổng lợi nhuận qua các năm, qua đó thấy được tốc độ tăng trưởng lợi nhuận đã phùhợp với tiềm năng của doanh nghiệp hay chưa, từ đó đưa ra các giải pháp thích hợp.
Để phân tích nội dung này sử dụng phương pháp tính toán các chỉ tiêu tốc độphát triển liên hoàn, tốc độ phát triển định gốc, và tốc độ phát triển bình quân và lậpbảng phân tích để thể hiện số liệu tính toán được Đồng thời ta sử dụng đồ thị sosánh theo thời gian để minh họa tốc độ phát triển của lợi nhuận
Nguồn thực hiện trong phân tích tốc độ tăng trưởng của lợi nhuận công ty qua
các năm là số liệu lợi nhuận sau thuế trong Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
Việc phân tích tốc độ tăng trưởng của lợi nhuận công ty qua các năm cho thấytriển vọng phát triển trong tương lai của DN Nếu như tốc độ tăng trưởng cao chứng
tỏ DN hoạt động kinh doanh tốt, tạo ra nhiều lợi nhuận và ngược lại nếu DN kinhdoanh không tốt sẽ làm giảm lợi nhuận DN
1.2.2 Phân tích tổng hợp lợi nhuận theo các nguồn hình thành
Việc thực hiện phân tích tổng hợp lợi nhuận theo các nguồn hình thành với 3
mục đích chính đó là đánh giá sự biến động của từng nguồn hình thành lợi nhuận từ
đó thấy được việc thực hiện lợi nhuận của từng nguồn, đánh giá việc thực hiện chứcnăng và nhiệm vụ của doanh nghiệp và đánh giá cơ cấu tỷ trọng lợi nhuận của từngnguồn để thấy được mối quan hệ lợi ích của doanh nghiệp, nhà nước và người laođộng
Phân tích tổng hợp tình hình lợi nhuận theo các nguồn hình thành được thựchiện trên cơ sở áp dụng các phương pháp so sánh và lập biểu so sánh các chỉ tiêuthực hiện kỳ này so với kỳ trước trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, baogồm các chỉ tiêu: Lợi nhuận hoạt động kinh doanh, Lợi nhuận hoạt động khác, Tổnglợi nhuận trước thuế, Thuế thu nhập doanh nghiệp, Lợi nhuận sau thuế TNDN
Để phân tích lợi nhuận theo nguồn hình thành, ta sử dụng các chỉ tiêu sau: Số
Trang 31liệu về lợi nhuận HĐKD: được lấy từ chỉ tiêu “Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinhdoanh” trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty Số liệu về lợinhuận khác: được lấy từ chỉ tiêu “Lợi nhuận khác” trên Báo cáo kết quả hoạt độngkinh doanh của Công ty Số liệu về tổng lợi nhuận trước thuế, tổng lợi nhuận sauthuế, thuế TNDN: được lấy từ chỉ tiêu “Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế”, “Lợinhuận sau thuế TNDN”, “Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành” trên Báocáo kết hoạt động kinh doanh của Công ty.
Lợi nhuận trong doanh nghiệp được hình thành từ hai nguồn là lợi nhuận từcác hoạt động kinh doanh và lợi nhuận từ các nguồn khác ngoài hoạt động kinhdoanh Phân tích tổng hợp tình hình lợi nhuận theo các nguồn hình thành giúp chodoanh nghiệp đánh giá được tỷ trọng lợi nhuận của từng nguồn hình thành từ đó đưa
ra được những quyết định đúng đắn trong việc nâng cao lợi nhuận từ nguồn hìnhthành
1.2.3 Phân tích lợi nhuận hoạt động kinh doanh
Phân tích lợi nhuận HĐKD bao gồm những nội dung cơ bản sau:
1.2.3.1 Phân tích chung lợi nhuận hoạt động kinh doanh
Phân tích chung tình hình lợi nhuận hoạt động kinh doanh trong DN với mụcđích là đánh giá sự biến động của các chỉ tiêu hình thành nên lợi nhuận kinh doanhcủa doanh nghiệp, qua đó thấy được nguyên nhân ban đầu ảnh hưởng đến kết quảlợi nhuận kinh doanh và đánh giá kết quả kinh doanh, hiệu quả sử dụng chi phí vàhiệu quả kinh doanh doanh nghiệp
Để phân tích chung tình hình lợi nhuận HĐKD ta sử dụng nguồn tài liệu phântích là các tài liệu sau: Số liệu về doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, cáckhoản giảm trừ doanh thu, doanh thu tài chính lần lượt được lấy từ các chỉ tiêu
“Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”, “Các khoản giảm trừ doanh thu”,
Trang 32“Doanh thu hoạt động tài chính” trên Báo cáo kết quả kinh doanh của Công ty Sốliệu về chi phí tài chính, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp lần lượtđược lấy từ chỉ tiêu “Chi phí hoạt động tài chính”, “Chi phí bán hàng”, “Chi phíquản lí doanh nghiệp” trên Báo cáo kết quả kinh doanh Số liệu về lợi nhuận thuầnkinh doanh trước thuế được lấy từ chỉ tiêu “Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinhdoanh” trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
Để phân tích chung tình hình lợi nhuận hoạt động kinh doanh trong DN ta sửdụng nguồn tài liệu phân tích là phương pháp so sánh, phương pháp tính các chỉ tiêutỷ suất để tính các chỉ tiêu tỷ suất và xác định sự tăng giảm các chỉ tiêu này và xácđịnh mức độ tăng giảm của số tuyệt đối và số tương đối các chỉ tiêu ở trên bảng kếtquả kinh doanh của doanh nghiệp
Thuế TNDN = Lợi nhuận trước
thuế x Thuế suất thuế TNDN
Lợi nhuận sau thuế = Lợi nhuận trước
Phân tích chung tình hình lợi nhuận giúp đánh giá được sự biến động lợinhuận của toàn doanh nghiệp và của các bộ phận cấu thành lợi nhuận nhằm đánhgiá khái quát tình hình lợi nhuận của doanh nghiệp (xu hướng chung lợi nhuận tăngthì tốt)
Trang 331.2.3.2 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động kinh doanh.
Mục đích của việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận từ hoạtđộng kinh doanh là để thấy được những nhân tố nào ảnh hưởng tăng đến lợi nhuậnthì doanh nghiệp tiếp tục khai thác, sử dụng, còn những nhân tố nào ảnh hưởnggiảm đến lợi nhuận thì doanh nghiệp cần tìm biện pháp khác phục trong kỳ kinhdoanh tới nhằm nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp
Một số nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động kinh doanh như:
- Nhân tố doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ tỷ lệ thuận với lợi nhuận,
do đó muốn tăng lợi nhuận thì biện pháp hữu hiệu nhất là tăng DTBH & CCDV
- Nhân tố thuộc các khoản giảm trừ doanh thu (Giảm giá hàng bán, Hàng bán
bị trả lại, Chiết khấu thương mại): Giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại là cácnhân tố làm giảm doanh thu và lợi nhuận, nó phản ánh sự yếu kém của doanhnghiệp trong quản lý chất lượng và tổ chức công tác tiêu thụ Còn chiết khấu thươngmại là biện pháp để khuyến khích tiêu thụ nhằm tăng doanh thu, tuy nhiên phải đảmbảo CKTM tăng thì doanh thu cũng tăng
- Giá vốn hàng bán là phần chi phí lớn nhất mà doanh nghiệp phải trả, nó tỷ lệnghịch với lợi nhuận Nếu giá vốn hàng bán giảm thì lợi nhuận tăng và ngược lại.Tuy nhiên nó được đánh giá là tốt khi tỷ lệ tăng của giá vốn hàng bán nhỏ hơn tỷ lệtăng của doanh thu
- Doanh thu tài chính là nhân tố tỷ lệ thuận với lợi nhuận, DTTC tăng ảnhhưởng làm lợi nhuận tăng và ngược lại
- Chi phí tài chính của doanh nghiệp chủ yếu là lãi vay có ảnh hưởng rất lớntới lợi nhuận
Trang 34- Chi phí bán hàng là toàn bộ chi phí cần thiết liên quan đến quá trình tiêu thụsản phẩm, hàng hóa và cung cấp dịch vụ trong kỳ Khi quy mô hoạt động mở rộng,doanh thu tăng thì chi phí bán hàng cũng tăng làm giảm lợi nhuận và ngược lại.
- Chi phí quản lý doanh nghiệp là toàn bộ những chi phí cần thiết liên quanđến việc duy trì hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Đây là khoản chi phí giántiếp, tương đối ổn định, không phụ thuộc và khối lượng hàng hóa mua vào bán ra vàcũng tỷ lệ nghịch với lợi nhuận
Để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận kinh doanh ta sử dụng cácnguồn thực hiện phân tích bằng các tài liệu sau: Số liệu về doanh thu bán hàng vàcung cấp dịch vụ, các khoản giảm trừ doanh thu, doanh thu tài chính lần lượt đượclấy từ các chỉ tiêu “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”, “Các khoản giảm trừdoanh thu”, “Doanh thu hoạt động tài chính” trên Báo cáo kết quả kinh doanh củaCông ty Số liệu về chi phí tài chính, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệplần lượt được lấy từ chỉ tiêu “Chi phí hoạt động tài chính”, “Chi phí bán hàng”,
“Chi phí quản lí doanh nghiệp” trên Báo cáo kết quả kinh doanh Số liệu về lợinhuận thuần kinh doanh trước thuế được lấy từ chỉ tiêu “Lợi nhuận thuần từ hoạtđộng kinh doanh” trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
Phương pháp phân tích chủ yếu được sử dụng là phương pháp cân đối ngoài racòn sử dụng phương pháp lập biểu so sánh giữa các số liệu kỳ này với kỳ trước củacác chỉ tiêu: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, các khoản giảm trừ doanhthu, giá vốn hàng bán, doanh thu tài chính, Chi phí tài chính, Chi phí bán hàng, Chiphí quản lý doanh nghiệp, lợi nhuận HĐKD
Từ việc nhận thức được quá trình hình thành và mức độ ảnh hưởng của cácnhân tố đến lợi nhuận, ta sẽ xây dựng được các biện pháp thích hợp nhằm tăng lợinhuận cho DN Hai nhân tố chủ yếu ảnh hưởng đến sự tăng giảm lợi nhuận là doanhthu và các loại chi phí (chi phí về giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản
lý doanh nghiệp, chi phí tài chính, chi phí khác) Ta thấy được rằng, nếu doanh thu
Trang 35bán hàng tăng thì ảnh hưởng lợi nhuận tăng Còn nếu giá vốn hàng bán tăng thì ảnhhưởng lợi nhuận giảm Nếu doanh thu bán hàng có mức tăng lớn hơn mức tăng củagiá vốn hàng bán thì lợi nhuận gộp tăng Nhưng để có tỷ lệ lợi nhuận gộp trêndoanh thu bán hàng tăng thì tỷ lệ tăng của doanh thu bán hàng phải lớn hơn tỷ lệtăng của giá vốn hàng bán Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp màtăng thì ảnh hưởng giảm đến lợi nhuận và ngược lại Nhưng nếu trong trường hợpmức chi phí tăng nhưng chỉ tiêu tỷ suất chi phí giảm thì đánh giá doanh nghiệp quản
lý tốt chi phí vì tỷ suất chi phí giảm sẽ dẫn đến tiết kiệm chi phí góp phần tăng lợinhuận
1.2.4 Phân tích lợi nhuận hoạt động tài chính
Lợi nhuận hoạt động tài chính là lợi nhuận thu được từ các hoạt động tài chínhbao gồm: Hoạt động đầu tư chứng khoán: đầu tư cổ phiếu, trái phiếu, tín phiếu, kỳphiếu và các loại chứng khoán khác; Đầu tư góp vốn liên doanh, liên kết; Đầu tưcho vay vốn, bao gồm cả tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn; Đầu tư kinh doanh ngoạihối, vàng, đá quý
Phân tích lợi nhuận hoạt động tài chính nhằm đánh giá tình hình thực hiện các
chỉ tiêu theo nguồn hình thành, qua đó thấy được mức độ hoàn thành các chỉ tiêu, sốchênh lệch tăng giảm và nguyên nhân tăng giảm Các số liệu phân tích lợi nhuậnhoạt động tài chính là cơ sở, căn cứ cho việc đề ra những giải pháp nâng cao hiệuquả các hoạt động tài chính
Phương pháp phân tích trong phân tích lợi nhuận hoạt động đầu tư tài chính sửdụng phương pháp so sánh và lập biểu so sánh giữa số thực hiện kỳ báo cáo với số
kế hoạch hoặc số thực hiện kỳ trước để thấy được mức độ hoàn thành, chênh lệchtăng giảm bằng số tiền và tỷ lệ % Để giải thích được nguyên nhân tăng giảm ta cầnphân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lợi nhuận hoạt động đầu tư tài chính
Phân tích lợi nhuận HĐĐTTC ta sử dụng phương pháp so sánh, phương pháp
Trang 36tính chỉ tiêu tỷ suất và biểu mẫu dựa trên các công thức:
Lợi nhuận hoạt động
đầu tư tài chính
= Doanh thu tài
chính
- Chi phí tài
chính
Để phân tích ta cần tính toán các chỉ tiêu sau:
- Số tiền tăng (giảm) lợi nhuận hoạt động đầu tư tài chính (LNHĐĐTTC):
Số tiền tăng (giảm)
LNHĐĐTT C
kỳ này
-LNHĐĐTT C
Trang 37Để phân tích lợi nhuận hoạt động đầu tư tài chính ta sử dụng các nguồn tài liệusau: Số liệu về doanh thu tài chính, chi phí tài chính lấy từ chỉ tiêu “Doanh thu hoạtđộng tài chính”, “Chi phí hoạt động tài chính” trên Báo cáo KQHĐKD.
Lợi nhuận hoạt động tài chính tăng hay giảm đi được đánh giá như sau: Nếulợi nhuận tài chính tăng nghĩa là doanh thu tài chính cao hơn chi phí tài chính vàngược lại Lợi nhuận hoạt động tài chính tăng hay giảm đều ảnh hưởng tới lợinhuận sau thuế Lợi nhuận hoạt động tài chính tăng hay giảm đều phụ thuộc vào 2yếu tố là doanh thu tài chính và chi phí tài chính Nếu doanh thu tài chính tăng, chiphí tài chính giảm thì lợi nhuận hoạt động tài chính sẽ tăng Chi phí tài chính tăng
do Công ty vay vốn ngân hàng hoặc các tổ chức tín dụng Doanh thu tài chính tăngthường do Công ty có số dư trong tài khoản tiền gửi nhiều Lợi nhuận hoạt động tàichính thường phát sinh ít hơn so với lợi nhuận hoạt động kinh doanh
1.2.5 Phân tích lợi nhuận hoạt động khác
Lợi nhuận khác là lợi nhuận được hình thành từ những nguồn bất thường khácngoài hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động đầu tư tài chính Lợi nhuận khácđược xác định bởi hai yếu tố cơ bản: Thu nhập khác và chi phí khác, được thể hiệndưới dạng công thức sau:
Lợi nhuận
Thu nhập hoạt động khác -
Chi phí hoạt động khác
Thu nhập khác (thu nhập bất thường) là những khoản doanh thu mà doanhnghiệp không dự tính trước hoặc có dự tính đến nhưng ít có khả năng thực hiện vàkhông mang tính chất thường xuyên như: các khoản thu về thanh lý, nhượng bán tàisản cố định, thu tiền phạt khách hàng do vi phạm hợp đồng kinh tế, thu nhữngkhoản nợ khó đòi đã xử lý xóa sổ và được đưa vào chi phí kinh doanh của những kỳtrước…
Trang 38Chi phí khác là những chi phí bất thường ngoài các khoản chi phí phục vụ chohoạt động kinh doanh hoặc đầu tư tài chính như: Chi phí nộp phạt do vi phạm hợpđồng kinh tế, chi phí thanh lý, nhượng bán TSCĐ, chênh lệch lỗ do đánh giá lại vật
tư, hàng hoá, TSCĐ đưa đi góp vốn vào công ty liên doanh, công ty con,…
Mục đích của phân tích lợi nhuận hoạt động khác nhằm đánh giá được tìnhhình thực hiện các chỉ tiêu lợi nhuận từ các hoạt động khác ngoài hoạt động sảnxuất kinh doanh và hoạt động đầu tư tài chính, qua đó thấy được mức độ và tốc độtăng giảm của các chỉ tiêu xác định lợi nhuận khác
Sử dụng phương pháp phân tích chủ yếu trong phân tích lợi nhuận hoạt độngkhác là phương pháp so sánh giữa thu nhập khác và chi phí khác để xác định kếtquả sau đó so sánh giữa năm báo cáo và năm kế hoạch để thấy được sự biến động
và tình hình tăng giảm qua các năm
Để phân tích tình hình lợi nhuận khác ta sử dụng các nguồn tài liệu sau: Sốliệu về thu nhập khác và chi phí khác được lấy từ chỉ tiêu “Thu nhập khác” và “Chiphí khác” trên Báo cáo KQHĐKD
Lợi nhuận khác tăng hay giảm được đánh giá như sau: Nếu thu nhập khác caohơn chi phí khác đồng nghĩa với việc lợi nhuận khác tăng và ngược lại Lợi nhuậnkhác tăng làm tăng LNST, lợi nhuận khác giảm làm giảm LNST Phân tích lợinhuận khác là phân tích lợi nhuận được hình thành từ các nguồn khác ngoài lợinhuận thu được từ hoạt động kinh doanh Lợi nhuận khác tăng chủ yếu do nguồnthu từ thu nhập khác như thu từ tiền phạt vi phạm hợp đồng, thu từ thanh lý nhượngbán TSCĐ,…Các chi phí khác phát sinh trong quá trình thanh lý nhượng bánTSCĐ,…Lợi nhuận khác cũng như lợi nhuận tài chính đều phát sinh ít trong tổnglợi nhuận của doanh nghiệp
1.2.6 Phân tích tình hình phân phối lợi nhuận
Trang 39Lợi nhuận của doanh nghiệp được phân phối căn cứ vào các chế độ, chínhsách tài chính của Nhà nước, của ngành (nếu có) và kế hoạch phân phối của doanhnghiệp Tuy nhiên lợi nhuận của doanh nghiệp được phân phối tùy thuộc theo loạihình sở hữu và đặc điểm trong hoạt động sản xuất kinh doanh Nội dung phân phốitrong doanh nghiệp có thể bao gồm: Nộp thuế thu nhập theo quy định; Chia cho cácbên liên doanh (nếu là công ty liên doanh) hoặc chia cổ tức (nếu là công ty cổphần); Phân phối cho cán bộ nhân viên (nếu doanh nghiệp áp dụng chế độ phânphối cho người lao động ngoài lương theo kết quả hoạt động kinh doanh); Trích lậpcác quỹ doanh nghiệp bao gồm: Quỹ đầu tư phát triển, quỹ dự phòng tài chính, quỹ
hỗ trợ mất việc làm, quỹ phúc lợi, khen thưởng, quỹ quản lý cấp trên (nếu có)
Việc phân tích tình hình phân phối lợi nhuận nhằm mục đích đánh giá đượcmức độ đóng góp vào ngân sách Nhà nước của Công ty trong kỳ này so với kỳtrước, đồng thời thông qua sự biến động trong việc trích lập các quỹ thuộc vốn chủ
sở hữu của Công ty như quỹ khen thưởng, phúc lợi, quỹ dự phòng trợ cấp mất việclàm, quỹ dự phòng tài chính trong kỳ này so với kỳ trước để thấy được sự quan tâmcủa Công ty trong việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ côngnhân viên
+ Phương pháp phân tích được sử dụng chủ yếu trong phân tích tình hình phânphối lợi nhuận là phương pháp so sánh giữa số thực tế với số kế hoạch hoặc số liệucùng kỳ năm trước căn cứ vào các chế độ, chính sách phân phối của Nhà nước và kếhoạch phân phối của doanh nghiệp
Để phân tích tình hình phân phối lợi nhuận ta sử dụng các nguồn thực hiện làcác tài liệu sau: Số liệu về tổng lợi nhuận được lấy từ chỉ tiêu “Tổng lợi nhuận kếtoán trước thuế” trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty Số liệu vềthuế thu nhập doanh nghiệp: lấy từ chỉ tiêu “Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệphiện hành” trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
Việc phân phối lợi nhuận theo quy định và tình hình kinh doanh của DN Tùy
Trang 40thuộc vào tỷ lệ trích lập các quỹ, DN nên bổ sung phần lợi nhuận chưa phân phốivào vốn kinh doanh để mở rộng quy mô kinh doanh Tăng quỹ phúc lợi khenthưởng để động viên cán bộ công nhân viên có thành tích tốt nhằm nâng cao tinhthần trách nhiệm làm việc mang lại hiệu quả cao cho công ty