Biến chứng thường gặp ở người bị tai biến mạch máu não cách phòng chống Hiện nay một số người bị TBMMN ngày càng tăng.. Do đó cần nắm một số điểm căn bản để xử trí một số biến chứng, th
Trang 1Biến chứng thường gặp ở người bị tai biến mạch máu não cách phòng chống
Hiện nay một số người bị TBMMN ngày càng tăng Tại Mỹ, một trong 3 nguyên nhân đầu tiên gây chết tại Mỹ, ước lượng khoảng chừng 500.000 người Mỹ mỗi năm bị TBMMN Trong số đó khoảng 50% cần được sự giúp đỡ bệnh viện
Tuổi thường gặp: 60-70 tuổi ở tuổi đó thì thường mắc phải nhiều chứng bệnh khác nhau (tăng HA, tăng lipid trong máu, xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành ) Do
đó cần nắm một số điểm căn bản để xử trí một số biến chứng, thông thường của người
bị TBMMN Biến chứng bao gồm: loét, cứng khớp, viêm đường tiết niệu, viêm phổi, tuột vai
Trang 2
A Loét
Vết loét thường xảy ra vùng lưng bệnh nhân Thường gặp nhiều từ đốt sống từ
L1 trở xuống
Đề phòng để tránh loét
- Giữ gìn vệ sinh chung sạch sẽ: tắm rữa hoạc lau sạch bệnh nhân mỗi ngày
- Thoa bột tale hoặc phấn vùng lưng bệnh nhân hoặc chỗ bị hâm
Nên xoay trở đổi vị trí bệnh nhân 2h\lần
Đã có vết loét
- Cần chăm sóc vết loét thật kỹ, rữa vết thương, thay băng vết thương mỗi ngày, không nên để cho vết thương chạm xuống mặt giường (có thể dùng vỏ bánh xe sạch)
- Khi vết thương có nhiễm trùng, ngoài việc giữ gìn sạch sẽ vết thương, cần dùng kháng sinh để điều trị thêm (ghi chú: hỏi xem bệnh nhân có dị ứng loại kháng sinh nào không, có thể làm kháng sinh đồ, nên dùng loại kháng sinh có phổ rộng ví dụ Amoxilline (2g/ngày) hoặc cefalixin (1.5g/ngày) đơn độc hoặc phối hợp Bactrim (480
mg x 2l/ ngày)
B Cứng khớp
Người bệnh hôn mê hoặc tĩnh nằm kéo dài mà không được vận động hoặc chủ động
Trang 3
Đề phòng trước khi bị cứng khớp
Khi bị TBMMN dù bệnh nhân có hôn mê hay không, vẫn phải tiến hành vận động ngay từ đầu; xoa bóp nhẹ các khớp ở tứ chi Mục đích làm cho các khớp vận động tránh bị cứng khớp
Trường hợp cứng khớp
Như một diễn biến bình thường, lúc đầu là liệt mềm sau đó một vài tuần hoặc vài tháng chuyển thành liệt cứng (có trường hợp liệt mềm) Do đó cần tập VLTL đúng quy cách để giải quyết cứng khớp cho bệnh nhân
C Viêm đường tiết niệu
Cũng thường xảy ra bệnh nhân bị TBMMN, đa số nữ nhiều hơn nam
1 Triệu chứng thường gặp
- Cấp tính sốt cao hoặc có trường hợp mãn tính sốt nhẹ hoặc không sốt
- Người mệt mỏi đi kèm với tính chất: đái rát, đái buốt, đái rắt, tiểu lỏng Cũng
có thể sau khi đi tiểu xong cảm giác đau nhiều vùng hạ vị (cơn đau có thể từ 15 phút-1 giờ)
2 Vi khuẩn thường gặp
- Escherichia Coli, Kledsiella hay là Enterobacter, Proteus, Morganella, Brovidencia, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus, Saprophylicus, Enterrococus, Candida albicaus, Saprophylicus aureus
Trang 4
3 Xét nghiệm cầu làm
- Tổng phân tích nước tiểu
- Căn addis
- Kháng sinh đồ
- Chụp thậu ngược dòng
4 Thuốc Tây
Sulfisoxazole (0,5-1g mỗi 6h)
Nitrofurautoin (50-100mg mỗi 6h)
Cefalexin (250-500mg mỗi 6h)
Ofloxacin (200mg mỗi 12h)
Thời gian dùng 7 ngày-14 ngày
Đề phòng viêm đường tiết niệu
Blu tiểu tự chủ: cố gắng giữ vệ sinh sạch sẽ sau mỗi lần vệ sinh, tắm rữa hoặc lau mình mỗi ngày, lau khô, tránh ẩm ướt
Blu tiểu không được sau tai biến mạch máu não
Điều đầu tiên, chườm nóng, chườm lạnh cho bệnh nhân; hoặc có thể châm cứu hoặc có thể dùng một thuốc lợi tiểu nhẹ (VD: Râu mèo, râu bắp )
Trang 5
Nếu điều kiện trên, không giải quyết được, giải quyết bằng phương pháp thông tiểu ?, đảm bảo vệ sinh thật sạch, tránh thông tiểu nhiều lần gây viêm đường tiết niệu cho blu
6 Viêm đường tiết niệu: có phát hiện triệu chứng trên
Xét nghiệm nước tiểu, làm kháng sinh đồ
Dùng kháng sinh điều trị
D Viêm phổi
1 Triệu chứng thường gặp ở người lớn tuổi, không điển hình do đó nhất thiết
phải chụp X quang phim phổi để chẩn đoán, ngoài ra có một số triệu chứng đi kèm: sốt
ho, đờm nhiều, lú lẫn hoặc cũng có trường hợp ho ngày càng tăng, đờm nhiều, khó thở, sốt
2 Vi khuẩn thường gặp
Legionella preumophila, C preumoniae, M pneumoniae, kết luậnebsiella - pneumoniae, S aureus
3 Xét nghiệm cầu làm: X quang phim phổi
- Công thức máu: NGFL-VS
4 Đề phòng tránh viêm phổi
- Vệ sinh sạch sẽ răng miệng sau khi ăn và trước khi ngủ
Trang 6- Mỗi sáng chải răng sạch, móc đàm nhớt, đỡ ngồi vỗ lưng đều 2 bên phế trường, tránh ứ đọng đờm rãi
5 Viêm phổi
- X quang tim phổi, đếm bạch cầu, cấy đờm làm kháng sinh đồ
- Dùng kháng sinh điều trị
E Tuột vai
Đây cũng là trường hợp gặp rất nhiều bệnh nhân bị TBMMN, vần đề điều trị khó khăn, hiệu quả phục hồi rất kém, do đó bác sĩ yêu cầu khám, xem xét cho kỹ để phát hiện và xử lý kịp thời
* Dùng khăn nâng cánh tay bệnh nhân lên có thể suốt ngày
* Tập VLTL giúp blu phục hồi nhanh hơn
* Châm cứu giúp blu phục hồi nhanh hơn