Các tiết thực hành đều được giáo viên thực hiện đầy đủ, đã hạn chế được việc dạy chay trong lúc có thiết bị dạy học; phát huy được hiệu quả của phòng thực hành bộ môn góp phần vào việc đ[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT GIO LINH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
==== ====
Gio Linh, ngày 11 tháng 05 năm 2012
BÁO CÁO TỔNG KẾT
HOẠT ĐỘNG CỦA HỘI ĐỒNG BỘ MÔN NĂM HỌC 2011 – 2012
DỰ THẢO PHƯƠNG HƯỚNG HOẠT ĐỘNG BỘ MÔN NĂM 2012 - 2013
Môn Sinh học cấp THCS
I/ Tình hình hoạt động của bộ môn Sinh học trong năm học 2011 - 2012
- Thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2011 - 2012 của Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Trị;
- Thực hiện Kế hoạch số 1167/KH-HĐBM ngày 03/10/2011 của Hội đồng bộ môn Sinh học;
Trong năm học qua, Tổ bộ môn Sinh học huyện Gio Linh đã đạt được kết quả như sau:
1 Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, đặc biệt là sự quan tâm của lãnh đạo phòng Giáo dục và đào tạo Gio Linh, và ban giám hiệu của các trường
- Phần lớn giáo viên đã nhận thức đúng đắn vai trò và nhiệm vụ của mình trong sự
nghiệp trồng người trong giai đoạn hiện nay
- Hầu hết các trường trong huyện đã được trang bị cơ bản đầu đủ cơ sở vật chất, các thiết bị dạy học ngày càng hiện đại Đặc biệt, các trường đã xây mới các phòng thực hành bộ môn, trong đó có phòng thực hành bộ môn sinh học và đã đưa vào sử dụng có hiệu quả
- Giáo viên các trường đã bám sát Chương trình dạy học mới, bám sát chương trình giảm tải và tổ chức dạy học bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng
- Việc thực hiện “điểm nhấn” đã được giáo viên các trường đặc biệt chú trọng Các tiết thực hành đều được giáo viên thực hiện đầy đủ, đã hạn chế được việc dạy chay trong lúc có thiết bị dạy học; phát huy được hiệu quả của phòng thực hành bộ môn góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng của nhà trường
- Giáo viên các trường đã chú trọng ứng dụng CNTT vào các tiết dạy có hiệu quả
và thường xuyên hơn nên bài dạy trở nên sinh động hơn, đem lại hiệu quả tiết dạy cao hơn
2 Khó khăn, tồn tại:
- Sự quan tâm chỉ đạo của các cấp lãnh đạo đôi lúc chưa kịp thời, còn chồng chéo, đặc biệt là trong quá trình thực hiện các chuyên đề giữa các cụm
- Không ít một bộ phận giáo viên chưa chú trọng cho công tác soạn giảng, chất lượng bài giảng, chất lượng giáo án chưa đảm bảo nên chất lượng của tiết lên lớp chưa đảm bảo
- Một số giáo viên chưa thực sự bám sát vào chương trình giảm tải, chuẩn kiến thức kỹ năng trong quá trình giảng dạy cũng như trong kiểm tra đánh giá
Trang 2- Việc thực hiện điểm nhấn của năm học chưa được đồng bộ giữa các trường, thể hiện qua các tiết dạy và qua hội thi ĐDDH còn hạn chế
- Đa phần giáo viên ứng dụng CNTT chưa thành thạo nên ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả của tiết dạy có ứng dung CNTT
3 Kết quả hoạt động của Tổ bộ môn Sinh học Gio Linh:
a Về Đổi mới phương pháp:
Việc đổi mới PPDH chủ yếu được thược hiện thông qua việc giao lưu, trao đổi kinh nghiệm qua các tiết chuyên đề của giáo viên giữa các trường, cũng như giữa các giáo viên trong cùng một trường
Năm học qua tổ bộ môn đã tổ chức một số chuyên đề về đổi mới phương pháp:
- Chuyên đề cấp huyện: 02
+ Học kì I tổ chức tại trường THCS TT Gio Linh, với chuyên đề bổ sung “Bảo quản và sử dụng có hiệu quả các thiết bị dạy học hiện có”
+ Học kì II, tổ chức tại trường THCS TT Cửa Việt, với chuyên đề bổ sung “Ứng dụng CNTT vào quá trình dạy học”
- Ngoài ra, các cụm chuyên môn trong huyện đã thực hiện mỗi học kì một chuyên đề về đổi mới phương pháp đúng theo kế hoạch đề ra
Qua mỗi chuyên đề nhằm rút ra những kinh nghiệm và thống nhất một phương
pháp, nội dung chung nhất cho GV bộ môn trực tiếp đứng lớp, giải quyết được các mâu
thuẫn giữa dung lượng kiến thức ở SGK với khả năng tiếp nhận và nhớ những kiến thức
đó của HS, nâng cao được chất lượng của học sinh khi học môn học
Nguyên nhân của những kết quả đạt được là do sự quan tâm lãnh đạo Phòng, của ban giám hiệu các trường và sự quan tâm của các giáo viên trong hội đồng tích cực tham gia vào các chuyên đề, đặc biệt là sự quan tâm, đầu tư của các giáo viên được phân công thực hiện chuyên đề, sự quan tâm đóng góp ý kiến của các tổ bộ môn trong cụm, các tổ chuyên môn của các trường nên các tiết chuyên đề được chú trọng đến bề sâu hơn Hầu hết các tiết chuyên đề đều có ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao chất lượng của bài dạy, tạo sự sinh động cho mỗi một tiết dạy do đó học sinh có điều kiện tiếp xúc với một lượng kiến thức phong phú, nắm vững được bản chất của bài học một cách có hệ thống và lâu dài hơn
b Về đổi mới kiểm tra, đánh giá:
- Năm học qua, các giáo viên tiếp tục vận dụng đổi mới phương thức kiểm tra vào việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh Kịp thời, chủ động ôn tập kiến thức trước các kì thi cho học sinh
- Việc ra đề thi, kiểm tra luôn bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng và chương trình giảm tải mới nên việc đánh giá đảm bảo tính khách quan, đúng thực chất
c Về việc thực hiện điểm nhấn:
- Được sự chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, việc sử dụng các thiết bị dạy học đã được quan tâm hơn, các tiết dạy khi lên lớp hầu hết giáo viên đều đã sử dụng một cách có hiệu quả các thiết bị, các dụng cụ thí nghiệm, do đó hiệ quả cuẩ tiết dạy cao hơn, học sinh nắm vững bản chất bài học hơn
- Qua hội thi làm đồ dùng dạy học do Phòng GD & ĐT tổ chức cho thấy việc thực hiện điểm nhấn đã được hầu hết các trường quan tâm, chú trọng Đã có hơn 10 bộ đồ
Trang 3dùng đã được làm trong tổng số 16 trường THCS tham dự tại hội thi ĐDDH cấp huyện,
và đã có 02 bộ ĐDDH được chọn dự thi cấp tỉnh
Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình hoạt động, Tổ bộ môn nhận thấy còn một số hạn chế cần phải khắc phục trong thời gian tới:
+ Việc dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng còn máy móc, chưa hiểu rõ bản chất Một số giáo viên chưa thực sự được chú trọng đến việc hình thành kĩ năng sống cho học sinh
+ Việc thực hiện chuyên đề, hầu hết các chuyên đề, số lượng giáo viên tham dự còn ít Chất lượng của một số chuyên đề chưa thật sự được đầu tư nên có phần kém hiệu quả, chưa mang tính chất của một chuyên đề, đặc biệt là khâu báo cáo chuyên đề
+ Trong quá trình lên lớp, việc khắc phục tình trạng học sinh yếu kém chưa có hiệu
quả, còn không ít học sinh còn thiếu sự tập trung trong giờ học và lười biếng học bài ở
nhà Đây là khuyết điểm làm ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập chung
+ Chất lượng của các ĐDDH làm bổ sung chưa cao, chưa phong phú, và đặc biệt chưa được giáo viên quan tâm
+ Việc ra đề kiểm tra và soạn bài giảng mẫu của các thành viên trong tổ bộ môn còn chậm
II/ Dự thảo phương hướng hoạt của Tổ bộ môn Sinh học năm học 2012-2013
1 Phương hướng hoạt động:
- Chú trọng việc nâng cao chất lượng bài soạn của mỗi giáo viên trong HĐBM Sử dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực để tạo điều kiện, cơ hội cho học sinh được thực hành, trải nghiệm kỹ năng sống trong quá trình học tập
- Tổ chức xây dựng các chuyên đề, trao đổi để nâng cao chất lượng giảng dạy đa dạng hình thức, nâng cao chât lượng các chuyên đề một cách có hiệu quả và thiết thực
- Chú trọng đến các phương pháp tự học của bộ môn đối với học sinh Tăng cường bồi dưỡng học sinh giỏi giúp đỡ học sinh yếu kém.,
- Tham gia xây dựng nguồn học liệu mở, thiết kế bài giảng, tài liệu tham khảo, tư liệu dạy học có chất lượng để giáo viên và học sinh có thể trao đổi, tham khảo; đồng thời
tổ bộ môn có tư liệu để đánh giá thực trạng giảng dạy và học tập bộ môn Từ đó giúp giáo viên, định hướng việc ra đề theo hướng đổi mới cách kiểm tra đánh giá, có phần đánh giá
kĩ năng làm bài, có phần đánh giá khả năng vận dụng kiến thức, năng lực tư duy sáng tạo của học sinh
- Phát huy các phương pháp giảng dạy có tích hợp, lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giáo dục phòng chống ma túy, HIV/AIDS, giáo dục an toàn giao thông, giáo dục kỹ năng sống trong quá trình dạy học
- Tham gia viết sáng kiến kinh nghiệm, làm đồ dùng dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học theo hướng nâng chất lượng bài giảng
- Tiếp tục phát huy điểm nhấn năm học 2011 – 2012 của Sở Giáo dục và Đào tạo
về công tác bảo quản và sử dụng có hiệu quả thiết bị dạy học hiện có, quan tâm hơn đến việc tu bổ các ĐDDH đã xuống cấp, làm bổ sung các thiết bị dạy học đang cò thiếu trong điều kiện có thể
2 Giải pháp, biện pháp nâng cao chất lượng dạy học môn Sinh học:
- Quản lí ngành cần có cơ chế kiểm tra, đánh giá đúng trình độ học sinh, giải quyết vấn đề sử dụng SGK trong giảng dạy để khắc phục tình trạng quá tải về mặt kiến thức
Trang 4- Lãnh đạo các cấp cần giúp đỡ giáo viên tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong chuyên môn, giải quyết vấn đề căng thẳng tâm lí của giáo viên, phát huy sự sáng tạo, tính trung thực của từng cá nhân …
- Đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Sinh học, chúng ta cần phải xác định đúng về yêu cầu chuẩn kiến thức và kĩ năng cho từng khối lớp, cũng như của toàn cấp học (tránh tình trạng rập khuôn SGK) Tập trung tháo gỡ những khó khăn không cần thiết cho
HS trong những bài học bằng cách giáo viên nên nghiên cứu nhiều hơn nữa những nội dung ở SGK bám sát chương trình giảm tải mới Từ đó, giáo viên có sự hệ thống hóa kiến thức của bài học Đồng thời xác định một lượng kiến thức trọng tâm vừa phải Qua đó, giáo viên cần nối kết các kiến thức có tính hệ thống trong những tiết bài tập, ôn tập, tổng kết…
- Trong quá trình giảng dạy cần tạo cho học sinh sự hứng thú, tạo một tâm lý học tập thoải mái để HS chủ động tìm kiếm kiến thức cho minh một cách sáng tạo
- Bên cạnh đó, người giáo viên phải tự làm mới mình bằng cách nâng cao trình độ diễn đạt linh hoạt, sinh động với những ngôn từ trong sáng, giản dị, giàu hình ảnh, cảm xúc
- Tuy nhiên, quan trọng hơn cả trong việc tìm ra biện pháp là sự đóng góp ý kiến của bộ phận chỉ đạo chuyên môn, của các giáo viên trực tiếp dạy sinh học cũng như của các đồng nghiệp
3 Đăng kí chuyên đề cấp tỉnh:
Nội dung chuyên đề: (theo kế hoạch của HĐBM cấp tỉnh)
Thời gian: Đầu tháng 03/2013
Địa điểm: Trường THCS Gio Hải, Gio Linh
III/ Đề xuất kiến nghị:
- Các cấp quản lí giáo dục cần quan tâm hơn đến việc thông báo các chuyên đề đến giáo viên đầy đủ và kịp thời để GV có điều kiện tham gia đông đủ hơn
- Cần có kế hoạch chỉ đạo công tác kiểm ra đánh giá HS có hiệu quả hơn nữa.
- Các thành viên trong tổ bộ môn cần quan tâm hơn trong khâu xây dựng nguồn học liệu mở và ngân hàng đề kiểm tra theo đúng tiến trình đã quy định
T/M Tổ bộ môn Gio Linh
Lê Phước Tường