- Những câu đó là của ông Hai nói với chính mình-> kh«ng ph¸t ra thµnh tiÕng mµ chØ ©m thÇm diÔn ra trong suy nghÜ vµ t×nh c¶m cña «ng Hai => ThÓ hiÖn khác độc thoại nói ra thành lời nh [r]
Trang 1Soạn: Tiết 64:
Giảng:
Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
A-Mục tiêu bài học:
- Hiểu thế nào là độc thoại, đối thoại, độc thoại nội tâm, đồng thời thấy đ ợc tác dụng của chúng trong văn bản tự sự
- Rèn luyện kĩ năng nhận diện và tập hợp các yếu tố này trong khi đọc cũng nh khi viết văn
B-Chuẩn bị: - Đồ dùng
C-Tiến trình tổ chức dạy - học:
ổ n định tổ chức:
2-Kiểm tra: Trong hội thoại em bắt gặp những hình thức lời thoại nh thế nào?
( Hình thức: có ngời đối thoại, nói một mình ) VD: Lão Hạc
3-Bài mới
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 1: Hớng dẫn tìm hiểu đối
thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
trong văn bản tự sự.
Giáo viên treo bảng phụ
Học sinh đọc đoạn văn
3 câu đầu đoạn trích, là lời của ai nói
với ai?
Tham gia câu chuyện có ít nhất mấy
ngời
Dấu hiệu nào cho ta thấy đó là một
cuộc trao đổi qua lại
Từ đó hãy cho biết:
Thế nào là đối thoại?
Câu Hà nắng gớm, về nào” là lời của
ai nói với ai, có lời đáp không?
Ông Hai nói có cùng chủ đề với họ
không?
Nội dung kiến thức
I Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
trong văn bản tự sự.
1 Ví dụ: Đoạn trích "Làng" của Kim Lân.
* 3 câu đầu: Những ngời tản c đang nói chuyện với
nhau
- ít nhất là 2 ngời phụ nữ tham gia
-*Dấu hiệu:
+ Có hai lợt lời qua lại, nội dung nói giữa mỗi ngời
đều hớng tới ngời tiếp chuyện
+Lợt lời 1 là lời của ngời đàn bà ( a)
- Sao bảo làng chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ”
+ Lợt lời 2 là của ngời đàn bà (b)
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!”
+ Thể hiện bằng hai gạch đầu dòng
=> Đối thoại : là hình thức đối đáp, trò chuyện giữa hai hoặc nhiều ngời về một vấn đề nào đó, đợc thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở lời trao và lời đáp.
Câu Hà nắng gớm, về nào
Lời ông Hai nói một mình-> nói trống không không cần ngời đáp
-> Mục đích: lảng tránh câu chuyện không vui đối với
Trang 2Mục đích của lời nói này là gì?
Điểm giống và khác nhau của lời đối
thoại này với cuộc đối thoại trên
Trong đoạn trích có câu nào giống nh
câu nói của ông Hai hay không? (câu
cuối).Chỳng bay ăn miếng cơm hay
miếng gỡ vào mồm mà đi làm cỏi
giụng ễng Hai núi với ai
Nói một mình đợc gọi là độc thoại
Hiểu thế nào là độc thoại?
Suy nghĩ của ông Hai về lũ con có
phải là độc thoại không? Giống và
khác độc thoại nói ra th nh là ời nh thế
nào?
Đó gọi là độc thoại nội tâm Vậy :
Em hiểu nh thế nào là độc thoại nội
tâm?
Các hình thức diễn đạt trên có tác
dụng nh thế nào trong việc thể hiện
không khí của câu chuyện và thái độ
của những ngời tản c trong buổi tra ông
Hai gặp họ? Đặc biệt chúng đã giúp
nhà văn thể hiện thành công những
diễn biến tâm lí của ông Hai nh thế
nào?
Giáo viên kết luận vấn đề
Học sinh đọc to ghi nhớ
Hoạt động 2: Hớng dẫn luyện tập.
Bài 1: Học sinh đọc yêu cầu bài tập 1.
Cuộc đối thoại có bình thờng không?
Chứng tỏ ngời nói ở đây có tâm trạng
nh thế nào?
Việc biểu hiện tâm trạng đó giúp ta
hiểu gì về nhân vật ông Hai?
ông
* Điểm giống nhau và khác nhau của lời đối thoại này với cuộc đối thoại trên.
*Giống: Một lợt lời, có dấu gạch ngang đầu dòng *Khác: trên kia là cuộc trao đổi của ít nhất 2 ngời
Dới là lời của ông Hai nói 1 mình
->Câu cuối
=> Độc thoại : là lời của một ngời nào đó nói với
chính mình hoặc nói với một ai đó trong tởng tợng
- Những câu đó là của ông Hai nói với chính mình-> không phát ra thành tiếng mà chỉ âm thầm diễn ra trong suy nghĩ và tình cảm của ông Hai => Thể hiện tâm trạng dằn vặt, đớn đau của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc Vì không nói ra thành lời, chỉ nghĩ
thầm nên không có gạch đầu dòng-> Độc thoại nội tâm.
* Độc thoại : + Phát ra thành lời
* Đ
ộc thoại nội tâm
+L nhà ững suy nghĩ không phát ra thành lời + Khụng cú gạch đầu dũng
* Tác dụng của độ c tho ạ i, độ c tho ạ i n ộ i tõm ở ph ầ n diễn
đạt trên:
Tăng tính chân thật, sinh động của chuyện, thể hiện thái độ căm giận của những ngời tản c với làng chợ Dầu, tạo tình huống để đi sâu vào nội tâm nhân vật Khắc hoạ rõ nét tâm trạng dằn vặt, đau đớn khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc
2 Ghi nhớ: SGK.
II Luyện tập
Bài 1: Tác dụng của hình thức đối thoại:
- Cuộc đối thoại không bình thờng diễn ra giữa vợ chồng ông Hai:
Có 3 lợt lời trao và 2 lợt lời đáp
-> Vi phạm phơng châm về cách thức, lịch sự
Trang 3- Tác dụng: Tái hiện cuộc đối thoại này, tác giả đã làm nổi bật đợc tâm trạng chán trờng, buồn bã, đau khổ và thất vọng của ông Hai trong cái đêm nghe tin làng mình theo giặc
D-H ớng dẫn học bài:
- Hoàn thành bài tập 3
- Chuẩn bị bài tiếp theo