nếu có Thời lượng Yêu cầu cần đạt theo chuẩn KT-KN Định hướng các năng lực cần phát triển Bài 1: Máy tính và chương trình máy tính Bài 2: Làm quen với chương trình và ngôn ngữ lập trình
Trang 1Mẫu: (phụ lục
MÔN: TIN HỌC CẤP THCS
(Kèm theo Công văn số /SGDĐT-GDTrH ngày tháng 7 năm 2020 của Sở
GD&ĐT)
Lớp: 8
TT
Chương PPCT cũ Tên các bài theo
Tên Chủ đề/chuyên
đề điều chỉnh
Hướng dẫn thực hiện
Nội dung liên môn, tích hợp, giáo dục địa phương
(nếu có)
Thời lượng
Yêu cầu cần đạt theo chuẩn KT-KN Định hướng các năng lực cần
phát triển
Bài 1: Máy tính và chương trình máy tính Bài 2: Làm quen với chương trình và ngôn ngữ lập trình
Bài thực hành 1: Làm quen với Pascal Bài 3: Chương trình máy tính và dữ liệu
Bài tập Bài thực hành 2: Viết chương trình để tính toán Bài 4: Sử dụng biến trong chương trình
Bài thực hành 3: Khai báo
và sử dụng biến Bài tập
Kiểm tra 1 tiết
Làm quen với chương trình và ngôn ngữ lập trình
I Chương trình và ngôn ngữ lập trình
II Từ khóa
và tên, cấu trúc chung III Biến,
dữ liệu và kiểu dữ liệu
IV Các phép toán,
so sánh
V Thực hành
- Dạy học lý thuyết trên lớp hoặc trên phòng máy
- Minh hoạ các khái niệm bằng một chương trình đơn giản
- Cần xây dựng các bài thực hành và tổ chức thực hiện tại phòng máy
để học sinh đạt được những kỹ năng theo yêu cầu
Liên môn Tiếng Anh
để hiểu Từ khóa và tên Môn Toán
để thực hiện các phép tính toán
17 tiết Trong đó:
- 2 tiết bài tập
- 1 tiết kiểm tra
- 8 tiết LT
- 6 tiết TH
Kiến thức
Biết cấu trúc lệnh, dữ liệu máy tính
Biết sơ bộ về ngôn ngữ lập trình
cụ thể
Biết cấu trúc của một chương trình: cấu trúc chung và các thành phần
Biết các thành phần cơ sở của một ngôn ngữ lập trình cụ thể
Hiểu được một số kiểu dữ liệu chuẩn
Hiểu được cách khai báo và sử dụng biến
Kĩ năng
Viết được chương trình đơn giản, khai báo đúng câu lệnh
Trang 22 II
Bài 5: Từ bài toán đến chương trình
Bài 6: Câu lệnh điều kiện
Bài thực hành 4: Sử dụng lệnh điều kiện IF THEN
Bài tập
Kiểm tra thực hành 1 tiết
Ôn tập
Kiểm tra học kỳ I
Câu lệnh điều kiện, rẽ nhánh
I Từ bài toán đến chương trình
II Câu lệnh điều kiện, rẽ nhánh
III Thực hành
IV Phần mềm học tập
- Dạy học lý thuyết trên lớp hoặc trên phòng máy
- Nhấn mạnh 2 cấu trúc điều khiển là tuần tự,
rẽ nhánh
- Trình bày được thuật toán của một số bài toán rẽ nhánh thường gặp, chẳng hạn giải phương trình bậc nhất
Liên môn Toán và Vật lý, Tiếng Anh
13 tiết, trong đó
- 3 tiết bài tập + ôn tập
- 2 tiết kiểm tra (1 tiết+học kỳ)
- 4 tiết TH
- 4 tiết LT
Kiến thức
Hiểu được câu lệnh rẽ nhánh (dạng thiếu và dạng đủ)
Hiểu được câu lệnh ghép
Kĩ năng
Viết đúng các lệnh rẽ nhánh khuyết, rẽ nhánh đầy đủ
Biết sử dụng đúng và có hiệu quả câu lệnh rẽ nhánh
3 III Bài 7: Câu lệnh lặp
Bài tập Bài thực hành 5: Sử dụng lệnh lặp FOR DO Bài 8: Lặp với số lần chưa biết
Bài tập
Kiểm tra 1 tiết
Bài thực hành 6: Sử dụng lệnh lặp WHILE DO
Câu lệnh lặp I Câu lệnh
lặp
II Lặp với
số lần chưa biết
III Thực hành
IV Bài tập + Kiểm tra
- Dạy học lý thuyết trên lớp hoặc trên phòng máy
- Minh hoạ các câu lệnh lặp bằng một chương trình đơn giản
- Xây dựng các bài thực hành và
tổ chức thực hiện tại phòng máy để học sinh đạt được những
kỹ năng theo yêu cầu
Môn Tiếng Anh để hiểu Từ khóa và tên Môn Toán
để thực hiện vận dụng giải các bài toán
15 tiết, trong đó:
- 5 tiết lý thuyết
- 4 tiết bài tập
- 5 tiết thực hành
- 1 tiết kiểm tra
Kiến thức:
- Biết nhu cầu cần có cấu trúc lặp,
lặp với số lần chưa biết trước trong ngôn ngữ lập trình
- Biết ngôn ngữ lập trình dùng cấu trúc lặp để chỉ dẫn máy tính thực hiện lặp đi lặp lại công việc nào đó một số lần
- Biết ngôn ngữ lập trình dùng cấu trúc lặp với số lần chưa biết trước
để chỉ dẫn máy tính thực hiện lặp
đi lặp lại công việc đến khi một điều kiện nào đó được thoả mãn;
- Biết được cú pháp và hoạt động của câu lệnh lặp với số lần không biết trước
- Biết được một số lỗi lập trình cần tránh
Kĩ năng:
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng câu
Trang 3lệnh lặp, lặp với số lần chưa biết.
- Viết đúng câu lệnh lặp, lặp với số lần chưa biết
- Sử dụng được câu lệnh lặp, lặp với số lần chưa biết trong các trường hợp cụ thể
Bài 9: Làm việc với dãy số
Bài tập Bài thực hành số 7: Xử
lý dãy số trong chương trình
Kiểm tra thực hành 1 tiết
Ôn tập HKII
Kiểm tra học kỳ II
Làm quen với dãy số và mảng một chiều
I Làm việc với dãy số
và biến mảng
II Bài tập III Thực hành
IV Phần mềm học tập
Hình thức: Dạy học trên lớp và phòng máy
- Kỹ thuật: Chia nhóm; Giao nhiệm vụ; Đặt câu hỏi; Động não
- Phương pháp:
Đặt và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm, đàm thoại, vấn đáp, xử lý tìnhhuống
Liên môn với các môn Toán, Tiếng Anh
12 tiết Trong đó:
- 3 tiết lý thuyết
- 2 tiết bài tập
- 3 tiết thực hành
- 1 tiết kiểm tra TH
- 2 tiết ôn tập HK
- 1 tiết kiểm tra HK
Kiến thức:
- Biết được khái niệm mảng một chiều
- Biết cách khai báo mảng, nhập,
in, truy cập các phần tử của mảng
- Hiểu thuật toán tìm số lớn nhất, nhỏ nhất trong một dãy số
Kỹ năng:
- Thực hiện được việc khai báo một mảng, truy cập và nhập giá trị cho biến mảng
- Viết được chương trình tìm số lớn nhất, nhỏ nhất trong một dãy số
Luyện gõ phím nhanh với Finger Break Out Học vẽ hình với GeoGebra
Quan sát hình không gian với phần mềm YENKA
Phần mềm học tập
I Phần mềm Finger Break Out
II Phần mềm GeoGebra III Phần mềm YENKA
- Dạy trên phòng máy
- Hướng dẫn trên máy chiếu các tính năng của PM
12 tiết Trong đó:
- 2 tiết Finger Break Out
- 4 tiết GeoGebra
- 6 tiết YENKA
Kiến thức
- Biết cách sử dụng phần mềm học tập đã lựa chọn
Kĩ năng
- Thực hiện được các công việc khởi động/ra khỏi chương trình, sử dụng bảng chọn, các thao tác tương tác với phần mềm
Trang 4Phụ lục 2
THIẾT KẾ BÀI HỌC THEO CHỦ ĐỀ/CHUYÊN ĐỀ
Tên chủ đề: Câu lệnh điều kiện, rẽ nhánh
Số tiết: 10 tiết (5 tiết LT+ 5 tiết TH)
A PHẦN CHUNG
I Mục tiêu (chung cho cả chủ đề)
1 Kiến thức:
- Hiểu được câu lệnh rẽ nhánh (dạng thiếu và dạng đủ)
- Hiểu được câu lệnh ghép
2 Kỹ năng:
- Viết đúng các lệnh rẽ nhánh khuyết, rẽ nhánh đầy đủ.
- Biết sử dụng đúng và có hiệu quả câu lệnh rẽ nhánh.
3 Năng lực cần phát triển
- Năng lực nhận biết vấn đề thực tế cần có điều kiện – kết quả
- Nhận biết vấn đề bài học về câu lệnh điều kiện trong từng trường hợp cụ thể
II Chuẩn bị
III Hoạt động dạy
Thời
lượng
1 tiết Hoạt động 1: Tính đúng sai của
các điều kiện, phép so sánh
- Mỗi điều kiện nói trên được mô
tả dưới dạng một phát biểu Hoạt
động tiếp theo phụ thuộc vào kết
quả kiểm tra phát biểu đó đúng
hay sai Vậy kiết quả kiểm tra có
thể là gì ?
- Liên hệ những điều kiện gắn với
các sự kiện đời thường với Tin
học có thể có các dạng điều kiện
khác
- Các phép so sánh có kết quả
đúng hoặc sai
- Sử dụng các ký hiệu toán học
<>, >, <, =, and, or
-Mục tiêu của hoạt động 1
- Học sinh trả lời các điều kiện đưa ra ở VD-SGK, Tr47
- Phân tích điều kiện đưa ra với thực trạng kiểm tra để cho ra kết quả phù hợp
- Đưa ra hoạt động tiếp theo dựa vào kết quả đã nêu ở trên
- Học sinh lấy VD về các dạng điều kiện đã học trong chương trình Tin học
- Học sinh nhận xét các ví dụ
mà HS đưa ra
- Học sinh làm ví dụ: Nếu a > b, phép so sánh đúng thì in giá trị của a ra màn hình; ngược lại in giá trị của b ra màn hình (có nghĩa là phép so sánh cho kết quả sai)
I Nội dung 1:
- Khi đưa ra câu điều kiện, kết quả kiểm tra là đúng, ta nói điều kiện được thoả mãn, còn khi kết quả kiểm tra là sai, ta nói diều kiện không thoả mãn
Các phép so sánh có vai trò rất quan trọng trong việc mô tả thuật toán và lập trình Chúng thường được sử dụng để biểu diễn các điều kiện Phép so sánh cho kết quả đúng có nghĩa điều kiện được thoả mãn; ngược lại điều kiện không thoả mãn
3 tiết Hoạt động 2:
Cấu trúc rẽ nhánh (dạng thiếu
+ đầy đủ)
- Thuyết trình về cấu trúc rẽ
nhánh
Mục tiêu của hoạt động 2
- Quan sát, làm VD 2,3 trong SGK
II Nội dung 2:
Khi thực hiện một chương
trình, máy tính sẽ thực
Trang 5- Yêu cầu học sinh nghiên cứu ví
dụ 2 SGK trang 48
- Yêu cầu học sinh đưa ra nhận
xét
- Giáo viên, nhận xét kết luận
- Thuyết trình về câu lệnh điều
kiện
(?) Nghiên cứu hình 32 SGK theo
em có mấy dạng câu lệnh điều
kiện?
- Giáo viên đưa ra đáp án
- Lưu ý học sinh về dấu ; trước từ
khóa Else
- Nhấn mạnh lệnh 2 thực hiện khi
nào
- Mỗi nhóm làm 1 VD
- Lắng nghe và ghi chép
? Tóm tắt đề bài
? Mô tả hoạt động
- Trả lời
- Học sinh nhận xét câu trả lời của các nhóm còn lại
- Nêu sự khác nhau giữa 2 VD
- Rút ra kết luận việc sử dụng cấu trúc rẽ nhánh giúp cho việc lập trình
- Lắng nghe và ghi chép
- Trả lời
- Nghiên cứu VD4-SGK, Tr49
- Viết cú pháp dạng 1
- Vẽ sơ đồ dạng 1
- Nghiên cứu VD5-SGK, Tr50
- Viết cú pháp dạng 2
- phân biệt việc thực hiện lệnh 2
- Vẽ sơ đồ dạng 2
hiện tuần tự các câu lệnh,
từ câu lệnh đầu tiên đến câu lệnh cuối cùng Trong nhiều trường hợp, chúng
ta muốn máy tính thực hiện một câu lệnh nào đó, nếu một điều kiện cụ thể được thoả mãn; ngược lại, nếu điều kiện không được thoả mãn thì bỏ qua câu lệnh hoặc thực hiện một câu lệnh khác
Dạng 1
If < Điều kiện > then
<câu lệnh>;
Cách thi hành lệnh này như sau:
Với dạng 1 nếu expl đúng thì lệnh sẽ được thực hiện
Sơ đồ dạng 1
KẾT THÚC
Dạng 2
If < Điều kiện > then
<Lệnh 1> Else <Lệnh 2> ; Trước else không có dấu chấm phẩy
Trong Expl là một biểu thức logic
Với dạng 2 nếu expl đúng thì lệnh 1 được thực hiện
và ngược lại sẽ thực hiện lệnh 2
Sơ đồ dạng 2
Trang 61 tiết Hoạt động 3: Luyện tập Câu
lệnh điều kiện
- Hãy viết chương trình tìm giá trị
lớn nhất của hai số nguyên
- Hãy viết lại bài tập trên sử dụng
câu lệnh dạng if ….then……else
Mục tiêu của hoạt động 3
- Luyện tập sử dụng câu lệnh điều kiện if then
- Rèn luyện kỹ năng ban đầu về đọc các chương trình đơn giản
và hiểu được ý nghĩa của thuật toán sử dụng trong chương trình
- Học sinh phân tích đầu bài
- Xác định biến, kiểu dữ liệu
- Viết câu lệnh gán
- Viết câu lệnh điều kiện theo yêu cầu đầu bài
- Hoàn thiện bài tập thành chượng trình hoàn chỉnh
III Nội dung 3:
Giải : Program GTLN; Uses crt;
Var a, b, Max : Integer;
Begin Clrscr;
Write (‘a=’) ; Readln(a);
Write (‘b=’) ; Readln(b);
Max: =a;
If a < b then Max : = b;
Writeln (‘ gia tri lon nhat cua hai so a, b la :’, Max) ;
Readln;
End
Cách khác : Program GTLN;
Uses crt;
Var a, b, Max : Integer;
Begin Clrscr;
Write (‘a=’) ; Readln(a);
Write (‘b=’) ; Readln(b);
If a < b then Max : = b Else
Max : = a;
Writeln (‘ gia tri lon nhat cua hai so a, b la :’, Max) ;
Readln;
End
3 tiết Hoạt động 4: Vận dụng
Thực hành viết chương trình sử
dụng câu lệnh điều kiện
- Chia lớp thành các nhóm vào máy: 2 – 3 H/máy
- Phân công nhóm trưởng phụ
IV Nội dung 4:
Bài 1:
Viết chương trình nhập
Trang 7Bài 1
(?) Chương trình này cần khai báo
những biến nào ?
- Đưa từng phần của chương trình
lên màn hình
- Giải thích sơ bộ từng phần vừa
đưa lên
- Đi các máy kiểm tra và hướng
dẫn, uốn nắn H cách soạn thảo
chương trình
- Kết hợp đánh giá và cho điểm H
qua tiết thực hành
Bài 2
- Hướng dẫn H chỉ ra các bước để
giải quyết bài toán này
- Gọi HS lên bản khai báo biến và
kiểu biến chú ý cú pháp khai báo
biến
- Cho HS2 thực hiện lệnh thông
báo và nhập biến
-Thường xuyên kiểm tra và hướng
dẫn trên các máy
Bài 3
- Đưa ra bài toán yêu cầu học sinh
xác định Input, output của bài
trách từng nhóm để cùng thực hiện
- Đọc bài toán trong SGK và nghiên cứu
- Nghiên cứu SGK trả lời
- Thực hành trên máy, gõ chương trình hoàn chỉnh, sửa lối
- Đọc đề bài 2 SGK và nghiên cứu để hiểu cách làm
- Tham khảo chương trình trong SGK
- Soạn, dịch và chạy chương trình này trên máy
- Trả lời câu hỏi
- Mô tả thuật toán
- Thực hành trên máy
hai số nguyên a và b từ bàn phím và in hai số đó
ra màn hình theo thứ tự không giảm
Program sapxep;
Uses crt;
Var : a, b : integer; Begin
Clrscr;
Write (‘a=’) ; readln(a); Write (‘b=’) ; readln(b);
If a < b then write (a, ‘
‘, b) else write (b, ‘ ‘, a);
Readln;
End
Bài 2:
Viết chương trình nhập chiều cao của hai bạn Long và Trang, in ra màn hình kết quả so sánh chiều cao của hai bạn, chẳng hạn "Bạn Long cao hơn" Tham khảo thuật toán trong ví dụ 5, bài 5
Tham khảo chương trình sau:
program Ai_cao_hon; uses crt;
varLong, Trang:
Real;
begin
clrscr;
write('Nhap chieu cao cua Long:');
readln(Long);
write('Nhap chieu cao cua Trang:');
readln(Trang);
If Long>Trang then
writeln('Ban Long cao hon');
If Long<Trang then
writeln('Ban Trang cao hon')
else writeln('Hai ban cao
bang nhau');
readln
end.
Bài 3.
Chương trình nhập ba số nguyên a, b, c từ bàn
Trang 8- Yêu cầu học sinh mô tả thuật
toán
- Từ thuật toán đựơc mô tả GV
đưa ra cách giải và giải thích ý
nghĩa của từ khóa (Or)
-Yêu cầu học sinh nhập chương
trình, sửa lỗi, lưu và chạy chương
trình với cỏc bộ dữ liệu khỏc
nhau
- Cuối giờ giáo viên nhận xét,
đánh giá và chấm điểm cho từng
nhóm dựa trên kết quả các bài mà
học sinh đó làm
Bài 4:
- Đưa ra đề bài toán và yêu cầu
một học sình đứng tại vị trí để trả
lời bài tập
- Nhận xét kết quả câu trả lời của
2 bạn
- Đưa bài tập
- Ghi kết quả suy luận của học
sinh lên bảng
- Đưa ra bài tập
- Giúp các em hoàn thành thuật
toán
- 1em đứng tại vị trí trả lời, 1
em khác nhận xét
- Suy luận kết quả theo lí thuyết
- Gõ chương trình vào máy và chạy thử
- So sánh kết quả nhận được với kết quả đã suy lận
- 1 HS giải thích kết quả thu được
- Làm việc theo nhóm, sau 5 phút đại diện của 2 nhóm sẽ lên báo báo kết quả
- Các nhóm khác nhận xét
phím, kiểm tra và in ra màn hình kết quả kiểm tra
ba số đó có thể là độ dài của một tam giác hay không.
- Input: 3 số a, b, c lớn hơn 0
- Output: Thông báo 3 số
a, b, c có phải là ba cạnh của một tam giác hay không?
* Mô tả thuật toán:
B1: Nhập a, b, c >0 B2: Nếu (b+c>a) và (a+b>c) và (c+a>b), kết quả a, b,c là ba cạnh của một tam giác rồi chuyển qua B4
B3: Thông báo a, b, c không phải là ba cạnh của một tam giác và chuyển qua B4
B4: Kết thúc chương trình
Chương trình (SGK trang 54)
- Các bộ dữ liệu:
(1,2, 3) -> a, b, c không
là ba cạnh của một tam giác
(3, 5, 4) -> a, b, c là ba cạnh của một tam giác
Bài 4:
Viết chươngtrình giải bấtphươngtrình bậc 1 (ax+b>= 0)
Programbatphuong-trinhbaci;
Uses crt;
Var a,b:real;
Begin
Clrscr;
Writeln(‘giai bat Phuong trinh bac nhat’);
Write(‘nhap a=’); Readln(a);
Write(‘nhapb=’); Readln(b);
If a<>0 then
If a>0 then writeln(‘bat phuong trinh
co nghiem:x>=’,-b/a);
Trang 9Else writeln(‘bat phuong trinh
co nghiem:x<=’-b/a);
Else
If b>=0 then Writeln(‘bat
phuong trinh co vo so nghiem’);
Else writeln(‘bat phuong trinh
vo nghiem’);
Readln;
End
Trang 10Phụ lục 2
THIẾT KẾ BÀI HỌC THEO CHỦ ĐỀ/CHUYÊN ĐỀ
Tên chủ đề: Câu lệnh lặp
Số tiết: 8 tiết (4 tiết LT+ 4 tiết TH)
A PHẦN CHUNG
I Mục tiêu (chung cho cả chủ đề)
1 Kiến thức:
- Biết nhu cầu cần có cấu trúc lặp, lặp với số lần chưa biết trước trong ngôn ngữ lập trình.
- Biết ngôn ngữ lập trình dùng cấu trúc lặp để chỉ dẫn máy tính thực hiện lặp đi lặp lại công việc nào đó một số lần.
- Biết ngôn ngữ lập trình dùng cấu trúc lặp với số lần chưa biết trước để chỉ dẫn máy tính thực hiện lặp đi lặp lại công việc đến khi một điều kiện nào đó được thoả mãn;
- Biết được cú pháp và hoạt động của câu lệnh lặp với số lần không biết trước.
- Biết được một số lỗi lập trình cần tránh
2 Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng câu lệnh lặp, lặp với số lần chưa biết.
- Viết đúng câu lệnh lặp, lặp với số lần chưa biết.
- Sử dụng được câu lệnh lặp, lặp với số lần chưa biết trong các trường hợp cụ thể.
3 Năng lực cần phát triển
- Năng lực nhận biết vấn đề thực tế cần
- Nhận biết vấn đề bài học về câu lệnh lặp trong từng trường hợp cụ thể
II Chuẩn bị
III Hoạt động dạy
Đặt vấn đề
Ví dụ, tiếng gà trống gáy, tiếng chim hót, tiếng chuông đồng hồ báo thức gọi em dạy mỗi buổi sáng; Các ngày trong tuần các em đều lặp đi lặp lại hoạt động buổi sáng đến trường và buổi chiều trở về nhà; Hoặc trên lớp, giờ trả bài kiểm tra cô giáo lặp đi lặp lại việc gọi tên HS và ghi điểm của HS vào sổ điểm, cô giáo sẽ ngừng lại khi đã vào điểm cho tất cả HS trong lớp
Giả sử cô giáo đề nghị em viết chương trình Pascal để chào từng bạn của lớp em (hoặc của nhóm em), cụ thể chương trình cho phép từng bạn nhập tên của mình từ bàn phím
và in ra lời chào tương ứng, ví dụ khi một bạn nhập tên là Mai, thì chương trình sẽ in ra 'Chao ban Mai', một bạn khác nhập tên là Trung thì sẽ in ra 'Chao ban Trung' Như vậy
em sẽ cần viết một chương trình Pascal cho phép lặp đi lặp lại việc nhập tên và hiển thị
ra màn hình lời chào Làm thế nào để chương trình Pascal của em có thể thực hiện việc lặp này?
Giả sử lớp của em có 40 bạn, em hoàn toàn có thể viết 40 lần lệnh để nhập tên và lệnh hiển thị dòng chào Các lệnh này hoàn toàn giống nhau Tuy nhiên, một chương trình như vậy thì vừa dài, vừa nhàm chán, dễ sai sót.
Thời
lượng
2 tiết Hoạt động 1: Câu lệnh lặp
Tìm hiểu các công việc phải
thực hiện nhiều lần trong cuộc
sống.
Trong cuộc sống hằng ngày,
nhiều hoạt động được thực hiện
lặp đi lặp lại nhiều lần ví dụ:
Mục tiêu của hoạt động 1
+ Học sinh chú ý lắng nghe =>
ghi nhớ kiến thức.
I Nội dung 1:
1 Các công việc phải thực hiện
Khi viết chương trình máy tính, trong nhiều