Việc ông Ksor Y Sơm phá rừng trái pháp luật để làm nương rẫy lôi kéo một số người đứng ra cản trở chống đối lại lực lượng thi hành nhiệm vụ cưỡng chế bắt đầu từ việc thiếu đất sản xuấ[r]
Trang 1BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNTTRƯỜNG CÁN BỘ QUẢN LÝ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT II
Lớp: Bồi dưỡng QLNN ngạch Kiểm lâm viên khóa 11
Tổ chức tại: Trường Cán bộ quản lý nông nghiệp và PTNT II
TÌNH HUỐNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
Tên tình huống: “Biện pháp cưỡng chế thi hành Quyết định
xử phạt vi phạm hành chính về hành vi phá rừng trái pháp luật”
Họ và tên : Võ Thành Lâm
Đơn vị công tác : Chi cục Kiểm lâm Phú Yên
Trang 2MỤC LỤC
I- Phần I: Nội Dung tình huống trang 41.1- Hoàn cảnh ra đời/xuất hiện của tình huống trang 4
II- Phần II: Phân tích tình huống trang 92-1 Mục tiêu phân tích tình huống trang 9
2.3 Phân tích diễn biến tình huống trang 122.4 Nguyên nhân dẫn đến/xảy ra tình huống trang 142.5 Hậu quả của tình huống: trang 15
III - Phần III: Xử lý tình huống trang 163.1 Mục tiêu xử lý tình huống: trang 163.2 Đề xuất/xây dựng phương án/giải pháp xử lý tình huống: trang 163.3 Lựa chọn phương án/giải pháp xử lý trang 18
4.1 Kiến nghị đối với Đảng, Nhà nước trang 184.2 Kiến nghị với cơ quan chức năng trang 19
LỜI MỞ ĐẦU
Trang 3Rừng là tài nguyên thiên nhiên, là tài sản quý báu của quốc gia, là một bộphận quan trọng của môi trường sống Trong thời gian qua, công tác quản lý rừng,bảo vệ rừng và quản lý lâm sản đã và đang đứng trước những sức ép to lớn khi mànhu cầu đất đai và lâm sản ngày một tăng cao đã tạo áp lực cho công tác quản lýbảo vệ rừng và quản lý lâm sản ở địa phương.
Là một trong ba huyện miền núi của tỉnh Phú Yên, có diện tích rừng và đấtrừng khá lớn Huyện Sông Hinh đang đứng trước những thách thức khi mà giá cảcủa các loại nông thổ sản các năm gần đây khá cao tạo thuận lợi cho nhân dân địaphương tăng thu nhập cải thiện đời sống, song mặt trái của vấn đề này là diện tíchrừng và đất rừng đang bị tàn phá và xâm hại nghiêm trọng làm ảnh hưởng đến môitrường, môi sinh khu vực, gây tác động xấu đến tình hình ổn định an ninh, chính trị,trật tự an toàn xã hội ở địa phương
Trước thực trạng trên, để từng bước chấn chỉnh lập lại trật tự kỷ cương trênmặt trận quản lý rừng, bảo vệ rừng, và quản lý lâm sản chính quyền địa phươngcùng lực lượng kiểm lâm đã tổ chức nhiều đợt kiểm tra ngăn chặn và xử lý kịp thờicác vụ phá rừng trái pháp luật, song việc thực thi pháp luật qua xử lý vi phạm hànhchính trong việc phát rừng làm nương rẫy còn nhiều bất cập, vì hầu hết các vụ viphạm là đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ, đời sống kinh tế còn quá khó khăn, diệntích đất nông nghiệp rất ít, chủ yếu sinh sống dựa vào đất rừng, còn lại một số diệntích đất sản xuất trước đây phần lớn bị trưng thu đưa vào các công trình thủy điệnphục vụ dân sinh kinh tế địa phương
Xuất phát từ những vấn đề trên tôi chọn tình huống “ Biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử lý vi phạm hành chính về hành vi phá rừng trái pháp luật ” để làm tiểu luận xử lý tình huống lớp Bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhà nước
về nghiệp vụ kiểm lâm ngạch Kiểm lâm viên khóa 11 năm 2012
1/ NỘI DUNG TÌNH HUỐNG:
Trang 41.1 Hoàn cảnh ra đời tình huống:
Sông Hinh là một xã miền núi của huyện Sông Hinh Có tổng diện tích tựnhiên 25.635,42 ha, trong đó diện tích rừng và đất lâm nghiệp đã giao cho các đơn
vị chủ rừng (gồm BQL rừng phòng hộ Sông Hinh và BCH quân sự tỉnh Phú Yên) 18.452,5 ha; còn lại 4.241,8 ha ( 1.185,5 ha đất nông nghiệp và đất thổ cư; 3.056,3
ha đất rừng đã được giao khoán khoanh nuôi tái sinh có trồng bổ sung đã giao cho
hộ gia đình) do chính quyền địa phương quản lý Tổng dân số của xã: có 564
hộ/2.379 nhân khẩu Tỷ lệ hộ nghèo tại địa phương chiếm tỷ lệ là 60% (338 hộ ).Trong đó đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ chiếm 70% Còn lại chủ yếu là ngườidân từ nơi khác đến định cư và sinh sống
Qua quá trình xây dựng và phát triển ở địa phương đã đạt được nhiều thànhtựu về kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh, quốc phòng Là lá cờ đầu của huyện, cơ sở
hạ tầng từng bước được nâng cao, đất đai được quy hoạch hình thành các vùngchuyên canh cây nông nghiệp, công nghiệp như: Cao su, mì, mía, cà phê, ca cao …thu hút nhiều lao động từ đồng bằng và từ nơi khác đến lập nghiệp đã mua lại cácvùng đất bazan mầu mỡ, đất lâm nghiệp của đồng bào dân tộc tại chỗ để kinhdoanh sản xuất tạo nên cơn sốt mua bán sang nhượng đất trái phép; Về xây dựngcông nghiệp trên địa bàn xã có công trình thủy điện Sông Hinh, đã chiếm mất phầnlớn diện tích sản xuất lúa một vụ và diện tích đất hoa màu của bà con dân tộc ở địaphương lâu nay Vì hầu hết diện tích đất sản xuất nông nghiệp này hiện nay đã nằmtrong khu vực ngập nước (Lòng hồ thủy điện ) của công trình thủy điện đang hoạtđộng, tuy phần diện tích bị mất được đền bù phần lớn bằng tiền Trong đó có san ủicấp đổi bù lại diện tích đất cho nhân dân sản xuất nhưng không lớn, không đáp ứngđược nhu cầu lương thực tại chổ của người dân Với tập tục lâu đời của bà con dântộc thiểu số, khi được đền bù một số tiền lớn, không được tư vấn cho việc đầu tưsản xuất kinh doanh nên sử dụng số tiền trên cho việc chi tiêu mua sắm các
Trang 5phương tiện sinh hoạt gia đình, cá nhân, tổ chức lễ hội chỉ một thời gian sau là hết
số vốn ban đầu
Tuy nhiên trong khu vực này vẫn còn một số diện tích bán ngập nước ở khuvực ven bìa hồ thủy điện Sông hinh, người dân nơi đây chỉ sản xuất được 01 vụ vàomùa khô khi mực nước lòng hồ đã cạn nên việc sản xuất không đáp ứng đủ nhu cầulương thực cho người dân trong vùng; Diện tích sản xuất của nhà nước chưa quyhoạch để hổ trợ đối với đồng bào dân tộc được di dời tái định canh định cư, bìnhquân chỉ từ 0,2 ha đến 0,3 ha cho một nhân khẩu, sản xuất lương thực không đủ ăn.Hàng năm nhà nước phải tổ chức cứu đói, nhiều hộ gia đình đã bỏ buôn làng vàorừng xây dựng láng trại phá rừng để trồng sắn, bắp, mía và các hoa màu khác đểsinh sống vì thiếu đất sản xuất Việc làm trên của một số hộ đã vi phạm pháp luật
về lâm nghiệp đã bị lực lượng kiểm lâm và chính quyền sở tại lập biên bản vi phạmhành chính để xử lý Có vài trường hợp phải đưa ra truy cứu trách nhiệm hình sự
Tình huống quản lý nhà nước về hành vi phá rừng trái phép xảy ra từ đây
1.2 Mô tả tình huống
Vào lúc 9 giờ 45 phúc ngày 25 tháng 01 năm 2011 tổ kiểm lâm cơ động PCCCR thuộc Hạt kiểm lâm Sông Hinh phối hợp cùng lực lượng liên ngành xãSông Hinh tổ chức kiểm tra rừng tại lô 4, khoảnh 6, tiểu khu 313 thuộc địa phậnhành chính xã Sông Hinh “Theo tin báo của nhân dân tại khu vực nêu trên đang cómột số người phát rừng trái pháp luật để làm nương rẫy”
-Qua kiểm tra phát hiện bắt quả tang ông Ksor Y Sơm cư ngụ thôn Suối Dứa,
xã Sông Hinh đang dùng công cụ, phương tiện cưa xăng và rựa để phá rừng tráipháp luật, lực lượng kiểm tra tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính đối với
ông Ksor Y Sơm 55 tuổi (sinh năm 1956), Dân tộc: Ê Đê; hộ khẩu thường trú thôn
Suối Dứa, xã Sông Hinh, huyện Sông Hinh, Tỉnh Phú Yên Diện tích rừng bị phá là2.500m2, trạng thái rừng nghèo (theo Thông tư 34/2009/TT-BNNPTNT ngày
10/6/2009 của Bộ Nông nghiệp và PTNT về việc quy định tiêu chí xác định và phân
Trang 6loại rừng), chức năng rừng sản xuất ( theo quyết định số 2358/QĐ-UBND của UBND tỉnh Phú Yên ngày 12/02/2007 về việc phê duyệt kết quả rà soát, Quy hoạch lại 3 loại rừng Tỉnh Phú Yên năm 2007 ) đây là khu vực rừng trước đây UBND
Huyện Sông Hinh đã giao cho ông Ksor Y Sơm để chăm sóc bảo vệ khoanh nuôi
tái sinh rừng tự nhiên có trồng bổ sung loài cây Sao Đen (theo chương trình của dự
án ADB) diện tích giao là 7,5 ha (QĐ số : 215 /QĐ-UB ngày 15 tháng 6 năm
2002) Đoàn kiểm tra yêu cầu ông Ksor Y Sơm đình chỉ mọi hoạt động khai phá,
giữ nguyên hiện trạng, không được canh tác trên diện tích đã phát dọn trái phép để
cơ quan chức năng điều tra xử lý theo quy định
Sau khi điều tra, xác minh về nhân thân và giám định mức độ thiệt hại đối
chiếu với lời khai, thì ông Ksor Y Sơm đã thừa nhận hành vi vi phạm của mình.
Hạt kiểm lâm huyện Sông Hinh đã thụ lý hồ sơ, hoàn tất thủ tục và tham mưu trìnhUBND Huyện ra quyết định (xử lý theo thẩm quyền) xử phạt hành chính số :92/QĐ-UB ngày 15 tháng 02 năm 2011 của UBND Huyện Sông Hinh xử phạt ông
Ksor Y Sơm số tiền 25.000.000 đồng; Tịch thu công cụ, phương tiện vi phạm 01
cưa xăng và 01 cái rựa ; buộc trồng lại rừng trên diện tích đã phát dọn trái phép(căn cứ điểm b, khoản 3 và khoản 5, Điều 17, Nghị định 99/2009/NĐ-CP ngày 02tháng 11 năm 2009 của Thủ Tướng Chính Phủ)
Quyết định xử phạt hành chính ông Ksor Y Sơm được UBND Huyện Sông Hinh giao trực tiếp cho UBND xã Sông Hinh mời ông Ksor Y Sơm đến tại văn
phòng UBND xã để tống đạt Quyết định và thông báo cho biết nội dung của việc
xử phạt đồng thời giải thích rõ những hành vi sai phạm và giao tận tay quyết định
xử phạt hành chính vào ngày 17 tháng 02 năm 2011
Đến ngày 17 tháng 3 năm 2011, Kiểm lâm địa bàn phối hợp cùng chính
quyền thôn Suối Dứa đến nhà để nhắc nhở ông Ksor Y Sơm thi hành quyết định
nhưng ông Ksor Y Sơm vẫn không thi hành và cũng không khiếu nại vụ việc trên
Trang 7Ngày 21 tháng 3 năm 2011, UBND xã Sông Hinh ra thông báo thúc nhắt ông
Ksor Y Sơm thi hành Quyết định xử phạt hành chính đồng thời giao cho trưởng
công an xã cùng cán bộ Kiểm lâm địa bàn xã Sông Hinh đến trực tiếp tại gia đìnhcó sự chứng kiến của ông Nguyễn Lê Phú (Trưởng thôn Suối Dứa) để giao thông
báo và động viên ông Ksor Y Sơm thi hành quyết định, lúc này ông cho biết hiện tại
không thể chấp hành được vì gia đình không có tài sản, của cải gì để bán có tiềnnộp phạt, xin cho một thời gian nữa sẽ cố gắng nộp phạt
Từ ngày 02 tháng 4 đến cuối tháng năm 2011 UBND xã Sông Hinh và Kiểm
lâm địa bàn đã nhiều lần đến động viên nhắc nhở ông Ksor Y Sơm nộp phạt, song
vẫn không có kết quả, ngày 02 tháng 5 năm 2011 qua cuộc họp giao ban tại
Huyện , xã Sông Hinh báo cáo vụ việc của ông Ksor Y Sơm không thi hành Quyết
định xử phạt hành chính về hành vi phá rừng trái pháp luật UBND huyện chỉ đạochính quyền địa phương sở tại tổ chức họp dân tại thôn Suối Dứa đưa vụ việc ông
Ksor Y Sơm ra kiểm điểm trước dân vì không chấp hành thực thi quyết định xử
phạt
Chấp hành chỉ đạo của Huyện Sông Hinh vào 19 giờ 30 ngày 04 tháng 5 năm
2011 UBND xã Sông Hinh tổ chức họp dân thôn Suối Dứa đưa vụ ông Ksor Y Sơm
ra kiểm điểm trước dân và đề nghị nhân dân có ý kiến xây dựng, lúc này có 01 số ítngười đồng tình với việc xử phạt của Huyện Song có một số bà con dân tộc thiểu
số không đồng tình với việc xử phạt và có ý kiến đề nghị chính quyền sở tại phải cóhướng giải quyết cấp đất sản xuất cho nhân dân vì phần đông đều không có đất sảnxuất, do diện tích sản xuất trước đây đều nằm trong vùng ngập của Thủy điện, đượcnhư vậy bà con sẽ không phát rừng để làm rẫy
Trong cuộc họp ông Ksor Y Sơm đứng ra trước dân nhận khuyết điểm nhưnghành vi vi phạm do mình gây ra và việc không chấp hành quyết định xử phạt củaHuyện, song vì điều kiện hoàn cảnh kinh tế của gia đình quá khó khăn, nguồn thunhập chính của gia đình chủ yếu dựa vào rừng về thu nhặt lâm sản nên chưa có tiền
Trang 8để thực hiện việc xử phạt của nhà nước xin cho kéo dài một thời gian để sản xuấttích lũy có tiền nộp phạt và trồng lại rừng
Ngày 09 tháng 5 năm 2011, Hạt Kiểm lâm Huyện Sông Hinh nhận được tin
báo của kiểm lâm địa bàn cho biết ông Ksor Y Sơm đang dọn lại diện tích đã phát
dọn trái phép bị xử phạt hành chính nêu trên để trồng mì Hạt đã đến làm việc trựctiếp với UBND xã Sông Hinh lúc này địa phương cũng đã nhận được thông tin trên
và ngày 10/5/2011 UBND xã Sông Hinh có công văn đề nghị UBND Huyện cho
phép cưỡng chế không cho ông Ksor Y Sơm, nhằm kịp thời ngăn chặn việc trồng mì
trên diện tích vi phạm
Ngày 13 tháng 5 năm 2011 UBND huyện Sông Hinh triệu tập cuộc họp cócác thành phần: Công an, Huyện đội, Tài nguyên môi trường, Tư pháp, cơ quanThanh tra, Kiểm lâm, Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Ban dân tộc miềnnúi… Chủ tịch và bí thư xã Sông Hinh có mời Huyện ủy tham gia Nghe chủ tịch
xã Sông Hinh báo cáo diễn biến tình hình vụ việc ông Ksor Y Sơm không chấp
hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính của Huyện, nhưng hiện nay đang tiếptục dọn lại diện tích đã bị xử phạt để trồng mì và đề nghị Huyện cho cưỡng chế để
tránh trường hợp một số bà con dân tộc trong vùng nhìn thấy vụ việc của ông Ksor
Y Sơm xử lý không nghiêm sẽ làm theo gây bất ổn trong quần chúng nhân dân, gây
ra tiền lệ rất khó xử lý cuộc họp bàn bạc thảo luận dự kiến các tình huống xảy ranếu không cưỡng chế hoặc cưỡng chế, chính sách đối với đồng bào dân tộc miềnnúi, tình hình an ninh chính trị ở địa phương…cuối cùng chủ tịch Huyện kết luậnthống nhất cho cưỡng chế để làm gương cho người khác nhằm lập lại trật tự kỷcương
Ngày 17 tháng 5 năm 2011 UBND Huyện ra Quyết định cưỡng chế số:29/QĐ-UB, Quyết định thành lập hội đồng cưỡng chế của Huyện và chỉ đạo cho xã
tống đạt Quyết định cưỡng chế đến đương sự (ông Ksor Y Sơm.)
Trang 9Qua theo dõi nắm bắt thông tin của cán bộ Kiểm lâm địa bàn thì ông Ksor Y
Sơm không tự giác chấp hành quyết định cưỡng chế của Huyện, mà vẫn tiếp tục
trồng mì trên diện tích vi phạm Đúng 8 giờ 30 ngày 24 tháng 5 năm 2011 lựclượng cưỡng chế của Huyện bao gồm các ngành liên quan theo quyết định thànhlập hội đồng cưỡng chế, cùng chính quyền sở tại đến tại hiện trường (địa điểm vi
phạm) không cho đương sự (ông Ksor Y Sơm) thu gom dọn cây chặt để trồng mì,
lúc này bà con dân tộc thôn Suối Dứa và các thôn, buôn lân cận kéo đến khá đôngtrên 100 người cản trở lực lượng làm nhiệm vụ cưỡng chế của huyện và xã Trướctình hình trên để tránh xô xát dễ dẫn đến điểm nóng nhất là đối với đồng bào dântộc thiểu số, đoàn cưỡng chế xin ý kiến chỉ đạo Huyện cho rút lực lượng để bàncách giải quyết, đồng thời thuyết phục nhân dân giải tán về; Huyện sẽ dừng việc
cưỡng chế và chỉ đạo giải quyết sau Yêu cầu ông Ksor Y Sơm không được trồng mì
trên diện tích vi phạm khi chưa được giải quyết nếu không Huyện sẽ dùng biệnpháp mạnh, khi được thông báo như thế nhân dân tự động ra về
2 PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
2.1 Mục tiêu phân tích tình huống
Từ nhiều năm nay việc kiểm tra, xử lý các vụ việc vi phạm về phá rừng tráipháp luật để làm nương rẫy luôn là một trở ngại lớn, trong kiểm tra rất khó bắtđược quả tang các đối tượng vi phạm Phần lớn khi kiểm tra diện tích rừng bị xâmhại ban đầu thường không có chủ một vài năm sau mới xác định được đối tượng viphạm, song lúc này đã quá thời hạn xử phạt hành chính (quá 1 năm ) nên chỉ xử lýkhắc phục hậu quả, buộc trồng lại rừng
Và tình huống xảy ra lại liên quan đến vấn đề thu hồi đất đai để xây dựngcông trình thủy điện tuy có đền bù song với Trình độ dân trí của nhân dân trong xãcòn thấp, nhận thức của bà con dân tộc thiểu số không có định hướng lâu dài chosản xuất và đời sống, nên khi có một khoản tiền lớn sinh ra ỷ lại chi tiêu phung phícho sinh hoạt lễ hội, mua sắm phương tiện…một thời gian lại hết, lúc này mới quay
Trang 10sang tìm đất sản xuất, đất đai lại không còn bao nhiêu, lương thực không đủ ăn,hàng năm nhà nước phải trợ cấp Xuất phát từ vấn đề trên nên từ khó khăn về kinh
tế dẫn đến việc vi phạm pháp luật xâm hại đến tài nguyên rừng, song xử lý theoNghị định 99/2009/NĐ-CP lại không khả thi, vì dân không có đủ tiền nộp, cưỡngchế không có tài sản gì để cưỡng chế, như vậy mục tiêu tình huống ở đây là xemxét việc xử lý phạt hành chính đối với việc phát rừng làm rẫy như thế thấu tình đạt
lý chưa, đúng luật không, có được nhân dân nhất là đồng bào dân tộc đồng tình ủng
hộ không Việc Ban quản lý công trình thủy điện Sông Hinh khi xây dựng thu hồiđất của dân và đền bù bằng tiền nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số có phùhợp với tâm tư nguyện vọng của người dân hay không, việc một số người dân đứng
ra bảo vệ việc làm của đương sự là đúng hay sai
Đối với đồng bào dân tộc thiểu số việc kiểm tra bắt giữ và xử lý lại càng khókhăn hơn vì liên quan đụng chạm đến chính sách dân tộc miền núi việc thực thiquyết định xử phạt hành chính theo tinh thần Nghị định 99/2009/NĐ-CP về phátrừng trái pháp luật còn nhiều bất cập vì định lượng xử phạt hành chính khá cao,nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ phải cứu đói hàng năm
2.2 Cơ sở lý luận
2.2.1 Cơ sở pháp lý
- Pháp lệnh 44/2002/PL-UBTVQH10 xử lý vi phạm hành chính năm 2002
và Pháp lênh số 04/2008/UBTVQH12 sửa đổi bổ sung một số điều của pháp lệnh
xử lý vi phạm hành chính năm 2008;
- Luật đất đai năm 2003;
- Luật Bảo vệ phát triển rừng năm 2004;
- Nghị định 163/NĐ-CP về giao đất giao rừng’
- Nghị định 99/2009/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vựcquản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản;
Trang 11- Nghị đinh 37/2005/NĐ-Cp ngày 18/3/2005 của Chính Phủ quy định thủ tục
áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính
- Quyết định số 2358/QĐ-UBND ngày 12/2/2007 của UBND Tỉnh Phú Yên
về việc phê duyệt kết quả rà soát, quy hoạch lại 3 loại rừng tỉnh Phú Yên năm 2007
- Quyết định 245/1998/QĐ-TTg ngày 21/12/1998 của Thủ tướng Chính Phủ
về việc thực hiện trách nhiệm QLNN của các cấp về rừng và đất lâm nghiệp
- Thông tư 34/2009/TT-BNNPTNT ngày 10/6/2009 của Bộ Nông Nghiệp vàPTNT ban hành quy định tiêu chí xác định và phân loại rừng
- Các văn bản quy phạm pháp luật do chính quyền địa phương ban hành
2.2.2 Quan điểm xử lý giải quyết
Cơ quan Kiểm lâm phối hợp cùng các cơ quan ban ngành liên quan ở huyện
và chính quyền địa phương tổ chức nhiều đợt họp thôn để vận động giải thích cho
số người đứng về phía ông Ksor Y Sơm hiểu việc xử lý hành chính là đúng pháp
luật trên cơ sở các luật định và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, việc xử
lý hành chính trên đã có xem xét về nhiều mặt có tính toán công bằng, khách quangiữa các trường hợp vi phạm tương tự, xem xét có tình có lý về nhân thân, vềphong tục tập quán của địa phương, hoàn cảnh kinh tế gia đình… trước khi đưa raquyết định xử lý trên tinh thần bình đẳng, đúng pháp luật, không vì một động cơnào, nhất là trong giai đoạn hiện nay đồng bào dân tộc một số địa phương thường bị
kẻ xấu lợi dụng kích động chống lại chính quyền, gây ảnh hưởng đến tình hìnhchính trị của địa phương
2.2.3 Kinh nghiệm xử lý tình huống tương tự