Ngữ văn 7 - Tiết 80: Văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

2/ Những biểu hiện của lòng yêu nước a/ Lòng yêu nước trong quá khứ Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta.Chúng ta có quyền tự hào vì nhữn[r]

VĂN BẢN:

TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA

-HỒ CHÍ

Nêu những hiểu biết của em về Chủ Tịch Hồ Chí Minh ? Em đã được học những bài thơ nào của Bác ? Hãy đọc một bài mà em thích ?

- Hồ Chí Minh : (1890 – 1969) – Quê Nghệ An.

Là vị lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Việt Nam ,

là nhà thơ , nhà báo xuất chúng , một danh nhân văn hoá thế giới

- Những bài thơ của Bác : “Cảnh khuya” ,

“Rằm tháng giêng”…

I Tìm hiểu chung:

- Người chiến sĩ cách mạng,

anh hùng giải phóng dân tộc,

là vị lãnh tụ vĩ đại của dân

2 Tác phẩm

a Xuất xứ: V ăn bản được trích trong Báo cáo chính

trị của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại đại hội Đảng lần thứ

3 ph n ầ

Nêu vấn đề nghị luận: “Từ đầu…lũ bán nước và lũ cướp nước”=> Nhận định chung về

lòng yêu nước Giải quyết vấn đề: “Lịch sử ta…lòng nồng nàn yêu nước”

=>Chứng minh biểu hiện yêu nước của nhân dân ta.

Kết thúc vấn đề: còn lại =>

Đề ra nhi m v c a ệ ụ ủ Đ ng ả là khích l ệ lòng yêu nước c a m i ủ ọ người.

II-Tìm hiểu chi tiết

1 Nhận định chung về lòng yêu

nước

Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là

một truyền thống qúy báu của ta”

=> Luận điểm ngắn gọn, mang tính thuyết phục

cao.

Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó

là một truyền thống quý báu của ta. Từ xưa đến nay,mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ , to lớn , nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước

-> Câu khẳng định, điệp từ, các động từ mạnh liên tiếp , so sánh sinh động , câu văn dài, giọng điệu hùng hồn….

=> Gợi tả, khẳng định sức mạnh to lớn của lòng yêu nước , tạo khí thế mạnh mẽ cho lời văn , gây sự xúc động cho người nghe.

2/ Những biểu hiện của lòng yêu nước a/ Lòng yêu nước trong quá khứ

Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta.Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng , Bà Triệu , Trần Hưng Đạo , Lê Lợi , Quang Trung… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc , vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.

Bà Trưng Bà Triệu

Trần Hưng Đạo Lê Lợi

Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại

Bà Trưng , Bà Triệu , Trần Hưng Đạo , Lê Lợi , Quang Trung… Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc , vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.

=> Liệt kê những dẫn chứng tiêu biểu và sắp xếp theo trình tự thời gian, giọng điệu phấn chấn.

Dấu chấm lửng gợi nhiều tấm gương khác nữa

=> Niềm tự hào, biết ơn đối với lòng yêu nước của cha ông ta trong quá khứ…

Từ các cụ già đến các cháu …

… kiều bào … đồng bào…

… miền ngược … miền xuôi …

… chiến sỹ … công chức …

… phụ nữ … các bà mẹ …

… nam nữ … đồng bào điền chủ…

=> Dẫn chứng tiêu biểu, toàn diện, giọng văn dồn dập, khẩn trương, cặp quan hệ từ, phép liệt kê, dấu chấm lửng…

khắp ở mọi lứa tuổi , mọi tầng lớp , mọi giai cấp

b/ Lòng yêu nước trong hiện tại

Từ cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng

Từ kiều bào ở nước ngoài đến đồng bào ở vùng bị tạm chiếm

Phụ nữ giúp việc vận tải

Nhiều hành động yêu nước khác nhau:

-Chịu đói, bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc.

Nhịn ăn để ủng hộ bộ đội.

Khuyên chồng con tòng quân

Xung phong giúp việc vận tải.

Săn sóc yêu thương bộ đội.

Thi đua tăng gia sản xuất.

Quyên ruộng đất cho Chính phủ.

Thủ pháp liệt kê hàng loạt dẫn chứng vừa cụ thể sắp xếp

theo trình tự thời gian, vừa khái quá, vừa điển hình, các s ự việc

và con người được liên kết theo mô hình “từ …đến…” Cách viết ấy đã làm sáng tỏ lòng nồng nàn yêu n ước, tinh thần đoàn ư kết dân tộc và nhiệt tình tham gia kháng chiến cứu nước của nhân dân ta làvô cùng mạnh mẽ và phong phú, đa dạng

c/ Nhiệm vụ của chúng ta

Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có

khi được trưng bày trong tủ kính , trong bình pha lê ,

rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương , trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những thứ của quý kín đáo ấy đều được đưa

ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích , tuyên truyền , tổ chức , lãnh đạo , làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước , công việc kháng chiến.

- Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quí.

Nghệ thuật:Hình ảnh so sánh độc đáo dễ

+ Có khi được trưng bày -> nhìn thấy.

+ Có khi được cất giấu kín đáo ->không nhìn thấy

-> Câu rút gọn, điệp từ nhấn mạnh- > Các biểu hiện của lòng yêu nước -> đều đáng quí.

- Phải ra sức giải thích tuyên truyền

-> Câu khẳng định, diễn đạt lí lẽ –> Dễ hiểu, dễ đi vào lòng người.

 Cần phải thể hiện lòng yêu nước

bằng những việc làm cụ thể

*Nghệ thuật: So sánh sinh động, phép liệt kê, câu rút gọn, lời văn dễ hiểu , dễ nhớ, dễ thuyết phục người nghe.

Tác dung: Lòng yêu nước là giá trị tinh thần cao quý của dân tộc , dân ta ai cũng có lòng yêu nước

Cần thể hiện lòng yêu nước bằng những việc làm

cụ thể.

III Tổng kết

1 Nghệ thuật: - Xây dựng luận điểm ngắn gọn,

súc tích, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng toàn diện, tiêu biểu, chọn lọc,

- Sử dụng từ ngữ gợi hình ảnh, phép liệt kê, so

sánh đặc sắc,…

- Bài văn là một mẫu mực về lập luận, bố cục và

cách dẫn chứng của thể văn nghị luận.

2 Ý nghĩa văn bản:

Truyền thống yêu nước quý báu của nhân dân

ta cần được phát huy trong hoàn cảnh lịch sử mới để xây dựng và bảo vệ đất nước .

Câu 1 : Văn bản Tinh thần yêu nước của nhân

dân ta thuộc thể loại ?

A Tự sự B Miêu tả

C Biểu cảm D Nghị luận

Câu 2 : Văn bản Tinh thần yêu nước của nhân

dân ta được ra đời trong hoàn cảnh nào?

A.Trong cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên Mông.

B Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

C.Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ.

IV Luyện tập

Câu 3: Để chứng minh làm rõ tinh thần yêu

nước của đồng bào ta ngày nay, tác giả đã nêu những biểu hiện của lòng yêu nước, đó là những biểu hiện nào?

A.Tất cả mọi người đều có lòng yêu nước

B Từ tiền tuyến đến hậu phương đều có hành động yêu nước

C Mọi nghề nghiệp, mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi đều thi đua yêu nước.

D Cả ba phương án trên.

.

4 Vấn đề nghị luận của bài nằm ở câu nào?

a Câu mở đầu đoạn một.

b Câu mở đầu đoạn hai

c Câu mở đầu đoạn ba

d Câu mở đầu phần kết luận

a

5 Bài văn đề cập đến sắc thái nào của tình yêu nước?

a Luôn luôn sôi nổi, mạnh mẽ.

b Luôn tiềm tàng, kín đáo

c Luôn biểu lộ rõ ràng, đầy đủ.

d Khi tiềm tàng kín đáo; lúc

lại biểu lộ rõ ràng, đầy đủ.

d

Câu 6: Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi :

“ Tinh thần yêu nước cũng giống như các thứ của quý Có khi

được bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những thứ kín đáo ấy được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến”

Câu 1 Nêu xuất xứ của đoạn trích trên?

Câu 2 Nêu phương thức biểu đạt và nội dung chính của đoạn trích trên?

Câu 3 Xác định các câu rút gọn có trong đoạn trích trên? Nêu tên thành phần được rút gọn? Khôi phục thành phần bị rút gọn?

Câu 4:Tìm biện pháp nghệ thuật tiêu biểu và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?

Câu 5: Qua đoạn tích trên, em có nhận xét gì về tác giả và bài học rút ra cho bản thânCâu 6 Từ văn bản có chứa đoạn trích trên, hãy viết đoạn văn (từ 6-8 câu) nêu suy nghĩ của em về tinh thần yêu nước của thế hệ trẻ ngày nay, trong đó có sử dung câu đặc biêt Gạch chân câu đặc biệt và nêu tác dụng của câu đặc biệt đó?

1 - Xuất xứ: Trích : “ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta”

- Tác giả : Hồ Chí Minh

Trích trong báo cáo chính trị của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đại hội Đảng lần thứ II Tháng 2/ 1951

2 - Phương thức biểu đạt : Nghị luận

- Nội dung chính của đoạn trích trên: Đề ra nhi m v c a ệ ụ ủ Đ ng ả là khích l ệ

3 Câu rút gọn:

+ Có khi được bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy

+ Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm

+ Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền,tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.

- Nêu đúng thành phần rút gọn: chủ ngữ.

- Khôi phục thành phần rút gọn

Câu 4

Nghệ thuật : So sánh , phép liệt kê, câu rút gọn,

Tác dụng:

- Lời văn sinh động, dễ hiểu , dễ nhớ, dễ thuyết phục người nghe

- Lòng yêu nước là giá trị tinh thần cao quý của dân tộc , dân ta ai cũng có lòng yêu nước Cần thể hiện lòng yêu nước bằng những việc làm cụ thể

Câu 5:

*Thái độ của tác giả: Lòng yêu nước nồng nàn

- Tự hào,ngợi ca , biết ơn tinh thần yêu nước của các bậc tiền bối

- Khơi gợi lòng yêu nước của dân tộc

* Bài học cho bản thân:

- Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác kính yêu

-

Câu 7: Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi :

quý báu của ta Từ xưa đến nay,mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì

tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh

mẽ , to lớn , nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn,nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước thống quý báu của ta.

Câu 1 Nêu xuất xứ của đoạn trích trên?

Câu 2 Nêu phương thức biểu đạt và nội dung chính của đoạn trích trên?

Câu 3 Xác định các biện pháp nghệ thuật có trong đoạn trích trên? Nêu tác dụng của các biên pháp nghệ thuật tiêu biểu?

Câu 4: Qua đoạn tích trên, em có nhận xét gì về tác giả và bài học rút ra cho bản thânCâu 5 Từ văn bản có chứa đoạn trích trên, hãy viết đoạn văn (từ 6-8 câu) nêu suy nghĩ của em về tinh thần yêu nước của thế hệ trẻ ngày nay, trong đó có sử dung câu đặc biêt Gạch chân câu đặc biệt và nêu tác dụng của câu đặc biệt đó?