Bản tân tôi luôn cố gắng nỗ lực vươn lên, không ngừng học hỏi những lớp người đi trước và đọc nhiều tài liệu về Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh cùng với những kinh nghiệm đúc rút t[r]
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ
I LỜI NÓI ĐẦU
Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức nòng cốt của phong tràothiếu nhi Việt Nam, là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng
dự bị của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Cùng với hoạt động thiếu nhitrên địa bàn dân cư, Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong nhà trường làmột hoạt động quan trọng không thể thiếu được và có ý nghĩa quyết định đến chấtlượng giáo dục toàn diện của trường phổ thông
Đứng đầu công tác Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong các trườnghọc là Giáo viên - Tổng phụ trách Đội, chức danh được Nhà nước công nhận Theo
đó, Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải có độ tuổi từ 18 đến 35, có phẩm chất đạođức tốt, gương mẫu (nếu còn trong độ tuổi phát triển đoàn viên thì phải là đoànviên Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh), nhiệt tình và có năng khiếu về tổ chứchoạt động xã hội, hiểu biết về Đoàn - Đội, có đủ sức khoẻ biết vận động học sinh,các lực lượng xã hội và mọi người tham gia công tác Đội, có bằng tốt nghiệp sưphạm, đã được đào tạo hoặc bồi dưỡng nghiệp vụ về công tác Đoàn - Đội
Hoạt động Đội trong trường phổ thông mạnh hay yếu, tốt hay xấu một phầnrất quan trọng phụ thuộc vào phẩm chất vào năng lực của người Giáo viên - Tổngphụ trách Đội, nhất là trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước nhưhiện nay Hai yêu cầu cần có trong một Giáo viên - Tổng phụ trách Đội đó là:
* Giáo viên - Tổng phụ trách Đội - Nhà giáo dục toàn diện:
Để làm được "người cán bộ tốt - cái gốc của mọi công việc" như Chủ tịch HồChí Minh căn dặn, người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội trước tiên phải có lòngyêu trẻ, hiểu và say mê với công việc, bản thân luôn là tấm gương sáng ở mọi nơi,mọi lúc, trong cuộc sống, lao động và trong giao tiếp, không chỉ với vai trò làngười giáo viên
Trang 2mẫu mực mà còn "sắm vai" người cha, người mẹ, người anh, người chị để mình thực sự là chỗ dựa tinh thần cho các em học sinh yêu mến
* Giáo viên - Tổng phụ trách Đội - Nhà tổ chức:
Trước các em thiếu niên, nhi đồng, trong các hoạt động của tổ chức Đội,người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải là một người có kỹ năng, trong đó kỹnăng nói (khả năng diễn thuyết, trình bày chương trình đội viên, dẫn chương trình,phản biện ), kỹ năng viết (soạn thảo văn bản: Văn bản hành chính, chương trình,kịch bản ) và đặc biệt là kỹ năng làm (tổ chức các hoạt động: Cắm trại, giao lưu,
dã ngoại, tham quan, hội thi, hội thao, hội diễn, trò chơi văn nghệ - thể dục, thểthao, học tập ) Với vai trò là nhà tổ chức, Giáo viên - Tổng phụ trách Đội đượcNhà nước sắp xếp vào bộ máy quản lý trường phổ thông, tổ chức Đoàn trongtrường và Hiệu trưởng đề nghị Trưởng Phòng giáo dục và Đào tạo huyện, sau đóTrưởng phòng giáo dục đề nghị Uỷ ban nhân dân cấp huyện ra Quyết định bổnhiệm sau khi tham khảo ý kiến của Ban thường vụ huyện Đoàn
Được tôi luyện thông qua việc thiết kế, tổ chức các hoạt động thiếu nhi, làmviệc với nhiều thành phần khác nhau trong nhà trường, Giáo viên - Tổng phụ tráchĐội sẽ tích luỹ được nhiều kinh nghiệm, bồi dưỡng được nhiều nghiệp vụ, rènluyện được nhiều kỹ năng, học tập nhiều phương pháp Giáo viên - Tổng phụ tráchĐội là nguồn bổ sung cho đội ngũ cán bộ Lãnh đạo ở nhiều ngành, tổ chức khácnhau Với sự lớn mạnh của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Giáoviên - Tổng phụ trách Đội luôn thể hiện vai trò trách nhiệm của mình, xứng đáng làngười cán bộ quản lý
II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Điều lệ Đội nêu rõ tính chất của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là:
"Tổ chức của thiếu nhi Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản ViệtNam sáng lập, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách" Nội dung này
Trang 3khẳng định thiếu nhi Việt Nam có một tổ chức đại diện cho mình và của mình, cótính quần chúng và tính cách mạng, đi theo con đường của Bác Hồ kính yêu và sựnghiệp đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của dân tộc.
Hiện nay đất nước đang tiến hành sự nghiệp đổi mới toàn diện và sâu sắc, vớimục tiêu tổng quát và chiến lược phát triển kinh tế xã hội Việt Nam từ năm 2001 -
2020 theo Nghị Quyết Trung ương 2 (khoá VIII) đã khẳng định: "Đưa đất nước ta
ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho nhândân, tạo nền tảng đến năm 2020 nước ta cơ bản đã trở thành một nước công nghiệptheo hướng hiện đại hoá" Để tiến hành sự nghiệp đổi mới đó thì chúng ta phải hếtsức coi trọng con người, nhân tố con người được đặt vào vị trí trung tâm của chiếnlược kinh tế xã hội, xây dựng đất nước Muốn vậy phải phát triển giáo dục "Coigiáo dục là quốc sách hàng đầu" mà "Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho conngười" Như vậy con người được đặt ở trung tâm chiến lược, trong đó lớp thiếuniên, nhi đồng hôm nay sẽ là những công đan, những người làm chủ tương lai đấtnước sau này
Đáp ứng yêu cầu về con người, mục tiêu giáo dục đào tạo nói chung và giáodục học sinh Tiểu học nói riêng có nhiệm vụ đào tạo ra những con người có tính tựchủ, năng động, sáng tạo, có kiến thức văn hoá, đặc biệt phải có lòng nhân ái yêuđất nước, yêu Chủ nghĩa xã hội Trong đó giáo dục là nền tảng nhằm giúp học sinhhình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn, lâu dài về đạo đức, trítuệ, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học tiếp lên phổ thông trung học
Để đạt được mục tiêu trên, chúng ta phải giáo dục cho học sinh trong một môitrường đồng bộ nghĩa là phải có sự phối kết hợp chặt chẽ giữ các lực lượng giáodục trong nhà trường, trong đó nhà trường giữ vai trò chủ đạo Trong số các lựclượng giáo dục cần đặc biệt chú ý đến tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí
Trang 4Minh vì nó có vị trí rất quan trọng, Đội là thành phần hỗ trợ tích cực với nhàtrường và cùng
nhà trường thực hiện nội dung, mục đích giáo dục Đội là tổ chức nòng cốt trongcác
phong trào thiếu nhi, là thể hiện vai trò chủ động tập hợp thiếu nhi vào các hoạtđộng
do Đội tổ chức Nhiều năm nay, các phong trào của Đội thực sự đã thu hút đôngđảo các thế hệ thiếu nhi tham gia và đã trở thành truyền thống của Đội như: Phong
trào Nghìn việc tốt, Công tác Trần Quốc Toản, phong trào Kế hoạch nhỏ Hoạt
động đội còn là cầu nối giữa Nhà trường và xã hội, góp phần thực hiện nguyên lýgiáo dục của Đảng
Những năm gần đây được sự lãnh đạo của Đảng, sự dìu dắt của Đoàn Thanhniên Cộng sản Hồ Chí Minh phong trào thiếu nhi cả nước ngày càng phát triểnmạnh mẽ, hoạt động Đội đã thực sự trở thành nơi hội tụ của thiếu niên, nhi đồngtrong nhà trường, xứng đáng là lực lượng tích cực, góp phần rất lớn vào sự nghiệpxây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Đứng trước thực tế đó đòi hỏi người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải phấnđấu không ngừng để hoạt động Đội trở thành môi trường lành mạnh có tác dụnggiáo dục sâu rộng đến học sinh Đặc biệt Tổng phụ trách Đội phải nhạy bén, thôngminh, linh hoạt tổ chức các hoạt động trong nhà trường Song, một mình Giáo viên
- Tổng phụ trách Đội không thể làm hết được công việc này, mà Tổng phụ tráchĐội phải biết phối kết hợp, tranh thủ sự hỗ trợ ở mọi điều kiện, mọi lực lượng giáodục trong và ngoài nhà trường Phải biết tuyên truyền, thu hút, lôi cuốn các lựclượng cùng tham gia giáo dục các em học sinh, cùng tổ chức các hoạt động vuichơi cho các em
Trang 5Tổ chức các hoạt động Đội trong nhà trường nếu thiếu sự phối hợp đó thìTổng phụ trách Đội gặp rất nhiều khó khăn, điều đó sẽ kìm hãm cả quá trình giáodục và tự giáo dục trong các em thiếu niên, nhi đồng làm ảnh hưởng không ít đếnchất lượng giáo dục trong nhà trường Như vậy mối quan hệ của Tổng phụ tráchĐội với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường là một yếu tố quyết địnhđến chất lượng giáo dục Thực tế cho thấy, ở một số trường Trung học cơ sở nóichung và Tiểu học
nói riêng, hiện nay việc kết hợp giữa các lực lượng giáo dục với Tổng phụ tráchĐội
không được thực hiện thường xuyên, đều đặn, công việc này chưa được các nhà trường quan tâm chú trọng, nhiều trường còn có quan niệm và nhận thức chưa đầy
đủ về vai trò, vị trí của tổ chức Đội cũng như Tổng phụ trách Đội Điều đó ảnhhưởng không ít đến phong trào hoạt động của Đội và giáo dục thanh thiếu niêntrong nhà trường dẫn đến chất lượng giáo dục toàn diện không được nâng cao.Xuất phát từ những lý do trên, tôi thấy Tổng phụ trách Đội có một vai trò quantrọng trong viêc xây dựng các mối quan hệ mật thiết giữa hoạt động Đội với cáchoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường Đặc biệt là xây dựng mối quan hệgiữa Tổng phụ trách Đội với Chi bộ - Ban giám hiệu nhà trường, công đoàn, đoànthanh niên, Hội phụ huynh Vì vậy, tôi đã chọn đề tài này để nghiên cứu, mạnh dạnđưa những vấn đề này cho anh chị em đồng nghiệp tham khảo để giúp đỡ tôi làmtốt công việc này hơn
III ĐỐI TƯỢNG - PHẠM VI - PHƯƠNG PHÁP - THỜI GIAN - TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU:
1 Đối tượng nghiên cứu:
Liên đội trường Tiểu học Nghinh Tường
2 Phạm vi nghiên cứu:
Trang 6Vai trò của Tổng phụ trách Đội với những mối quan hệ giáo dục trong và ngoàinhà trường.
3 Phương pháp nghiên cứu:
+ Lập kế hoạch nghiên cứu.
+ Chia giai đoạn nghiên cứu
+ Soạn thảo nội dung
+ Kiểm tra, giám sát những việc đã làm được trên thực tế, từ đó rút ra bàihọc kinh nghiệm
4 Thời gian nghiên cứu:
Trong hai năm học, bắt đầu từ năm học 2010 2011 đến hết năm học 2011 2012
Năm học 2010 2011: Xây dựng mối quan hệ giữa Tổng phụ trách Đội vớiBan chỉ huy Liên đội, Giáo viên chủ nhệm, Đoàn thanh niên, Hội cha mẹ học sinh
- Năm học 2011 - 2012: Vai trò của Tổng phụ trách Đội và xây dựng mốiquan hệ giữa Tổng phụ trách Đội với Ban giám hiệu
5 Tài liệu nghiên cứu:
- Tìm hiểu qua sách báo
- Tìm hiểu tình hình một số trường trong huyện
- Tìm hiểu thực tế ở nhà trường và địa bàn dân cư
- Cẩm nang cho người phụ trách Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
- Người Tổng phụ trách Đội cần biết
Trang 8B NỘI DUNG
I ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH NHÀ TRƯỜNG:
- Bí thư chi bộ - Hiệu trưởng nhà trường: Nguyễn Thị Nghĩa
- Chủ tịch công đoàn: Tô Thị Bích Linh
- Bí thư chi đoàn: Linh Thị Hạnh
1 Khó khăn:
Là trường tiểu học nên số lượng đội viên và số lượng nhi đồng đóng vai tròchính tập trung chủ yếu ở tất cả các khối lớp, chưa có đối tượng là đội viên lớn.Hơn thế nữa trường tiểu học nơi tôi công tác đóng ở nơi địa hình, địa thế, khá phứctạp, trường học vẫn phải chia thành nhiều phân trường lẻ như: trường chính,Thượng Lương, Bản Nhàu, Nà Giàm đường đi cách suối, cách núi còn người dânchủ yếu là làm nông nghiệp cho nên công tác tổ chức có nhiều hạn chế nhấtđịnh.Cùng với đội ngũ cán bộ phụ trách hoạt động đội và hoạt động sao nhi đồngcòn nhút nhát, rụt rè ít va chạm và điều quan trọng là các em còn nhỏ tuổi chưa cónhiều kinh nghiệm, cơ sở vật chất phục vụ học sinh còn thiếu thốn Đặc biệt làphòng Đội, những đồ dùng phục vụ cho hoạt động Đội còn sơ sài, chưa đầy đủ.Phần lớn các em chưa có kế hoạch cụ thể, phù hợp với thực tế địa phương
Tôi nhận thấy mình là Tổng phụ trách nói riêng cũng như tất cả các anh chịphụ trách trong nhà trường nói chung chưa phát huy hết khả năng của mình trongcông tác chỉ đạo hoạt động Đa số các giáo viên phụ trách còn quá coi trọng hoạtđộng học tập là chính
Trang 9- Ban giám hiệu nhà trường, Hội đồng đội xã và các đoàn thể chính quyềnluôn
quan tâm giúp đỡ và tạo điều kiện về mọi mặt cho các hoạt động
- Sự quan tâm chỉ đạo sát sao của chuyên trách công tác Đội Phòng giáo dục & Đào tạo huyện Võ Nhai , của Hội đồng Đội huyện về việc cung cấp tài liệu hướngdẫn cụ thể cho tổng phụ trách về phương pháp và cách thức tổ chức hoạt động
Chính vì vậy, nhà trường hiện nay có trách nhiệm hết sức nặng nề nhưng cũngrất vẻ vang nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triểnđúng đắn lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học tiếp lênTrung học phổ thông Trong thực tế hoạt động Đội ở các trường phổ thông, cáctrường Tiểu học còn gặp rất nhiều khó khăn về vật chất, về thời gian và kinhnghiệm tổ chức các hoạt động còn mang tính tuỳ tiện, chưa khoa học Nội dunghoạt động còn nghèo nàn đơn điệu dẫn đến chất lượng giáo dục trong nhà trườngcòn thấp kém Điều đó kiến cho Giáo viên - Tổng phụ trách Đội và các lực lượng
Trang 10làm công tác giáo dục khác cần quan tâm tới thực trạng công tác Đội nơi mìnhđang công tác.
Để thực hiện và đạt được kết quả tốt trọng trách này nhà trường phải dựanhiều con đường, nhiều mối quan hệ biện chứng phải dựa nhiều con đường, nhiềumối quan hệ biện chứng với nhau nhưng đóng vai trò hơn cả là hoạt động Đội thiếuniên trong nhà trường Vậy làm thế nào để đưa hoạt động Đội và phong trào thanhthiếu niên vào hoạt động trong nhà trường một cách có hiệu quả nhất Đó quả làmột vấn đề hết sức khó khăn đối với những Giáo viên - Tổng phụ trách Đội Do đóngười Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải biết xây dựng những mối quan hệ giáodục trong và ngoài nhà trường nhằm thu hút đông đảo các lực lượng giáo dục xungquanh mình như: Cán bộ Liên - Chi đội, Chi đoàn giáo viên, các anh chị phụ trách,Hội cha mẹ học sinh, các ban ngành trên địa bàn dân cư, đặc biệt Giáo viên - Tổngphụ trách Đội phải lấy được lòng tin và biết tranh thủ sự giúp đỡ, ủng hộ, chỉ đạo
và tạo mọi điều kiện thuận lợi của các cấp lãnh đạo trong nhà trường Tất cả cácmối quan hệ này là sự quyết định thành công hay thất bại các hoạt động của Liênđội trong suốt năm học
1 Khảo sát tình hình của các Liên đội:
Từ tình hình thực tế, tôi đã tiến hành khảo sát các liên đội ở 6 xã phía Bắc của huyện Võ Nhai, sau khi khảo sát tôi đã thu được kết quả sau:
Số Liên
đội
Liên đội
đã thựchiện
Tỷ lệ % Liên đội
có thựchiện
Tỷ lệ % Liên đội
thực hiệnchưa tốt
Tỷ lệ %
Nhìn vào kết quả khảo sát tôi thấy hơn 1/2 số các Liên đội hoàn thành tốt công tác Đội trong nhà trường, còn lại chưa đến 1/2 các Liên đội chỉ hoàn thành công tác Đội ở mức trung bình trong đó số ít Liên đội còn chưa quan tâm đến hoạt động Độitrong nhà trường Sở dĩ như vậy là do một số Giáo viên - Tổng phụ trách Đội chưa
Trang 11làm hết vai trò trách nhiệm của mình do đó lãnh đạo nhà trường coi hoạt động Đội
là không cần thiết, cũng có trường do nhận thức của số ít các đồng chí trong Ban giám hiệu chưa hiểu đúng về vai trò và chức năng của hoạt động Đội nên ít quan tâm đến Cũng có Liên đội lại coi trọng việc nâng cao chất lượng giáo dục văn hoá nên đã tự ý cắt bỏ những hoạt động của Đội phải có trong nhà trường như: Sinh hoạt Sao, sinh hoạt Đội, hay các cuộc thi, vui chơi giải trí của các em sợ làm ảnh hưởng tới học tập
Riêng đối với trường Tiểu học Nghinh Tường, hoạt động Đội nhà trường đã thực
sự được coi trọng và là một hoạt động không thể thiếu trong suốt những năm họcqua Do đó Liên đội luôn được lãnh đạo nhà trường tạo mọi điều kiện thuận lợi cả
về kinh phí lẫn thời gian cho các hoạt động Đội Mặc dù là một Liên đội ở vùngsâu, vùng xa, điều kiện kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, nhưng những năm học gầnđây Liên đội luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao và luôn đạt Liên độivững mạnh cấp huyện, cấp tỉnh
2 Vai trò của Tổng phụ trách Đội trong nhà trường (quá trình nghiên cứu trong năm học 2011 - 2012):
- Vai trò của Tổng phụ trách Đội đặc biệt quan trọng trong nhà trường, vị trí củaTổng phụ trách Đội gắn chặt với vị trí vai trò của tổ chức Đội, thực tiễn những nămvừa qua cho thấy Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày càng trở thànhmột lực lượng giáo dục không thể thiếu được trong cả ba khâu: "Dạy chữ - Dạynghề - Dạy người" Nhiều trường đạt được danh hiệu tiên tiến xuất sắc, công tácĐội đóng góp một phần không nhỏ Lại nói hoạt động Đội trong nhà trường mạnhhay yếu, tốt hay xấu một phần rất quan trọng phụ thuộc vào phẩm chất và năng lựccủa người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội Chính ở đây lời dạy của Chủ tịch HồChí Minh được thể hiện rõ nét nhất: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc", "Cócán bộ tốt là có tất cả"
Trang 12- Trong nhà trường Giáo viên - Tổng phụ trách Đội đóng một vai trò quan trọngbởi chính Giáo viên - Tổng phụ trách Đội là người gần gũi các em hơn ai hết, làngười hiểu thế giới nội tâm của các em học sinh, có điều kiện tiếp cận được nhiềuđối tượng học sinh trong nhà trường: Học sinh tiêu biểu, học sinh có hoàn cảnh khókhăn, học sinh cá biệt, Nên Giáo viên - Tổng phụ trách hiểu kỹ hơn về tâm tư,tình cảm của các em, hiểu được cá tính của các em, nắm bắt được những nhu cầu
mà các em muốn,
coi các em như những đứa con của mình Để từ đó biết động viên, an ủi hoặc cảmhoá, giúp đỡ các em vượt khó và sửa chữa những lỗi lầm của mình Người Tổngphụ trách phải biết thu phục nhân tâm từ chính tấm gương sáng của bản thân mìnhtrong cuộc sống và trong mọi công việc Điều đó muốn khẳng định rằng: Tổng phụtrách Đội chẳng những ở cương vị là người thầy, người cô mẫu mực mà còn làngười cha, người mẹ đỡ đầu, người anh, người chị quý mến của các em khi các emtiến bộ cũng như khi các em mắc khuyết điểm, sai lầm, thực sự là chỗ dựa tinh thầncho các em trong bối cảnh xã hội đầy biến động Người Giáo viên - Tổng phụ tráchĐội đóng vai trò của một nhà tổ chức và đương nhiên phải thông thạo về kỹ năng,nghiệp vụ trong công tác Đội, có khả năng tổ chức nhiều hoạt động vui chơi bổ íchnhằm thu hút đông đảo lực lượng học sinh tham gia để các em "Học mà chơi -Chơi mà học" Đây thực sự là sân chơi bổ ích đối với các em học sinh trong cácnhà trường Người Giáo viên - Tổng phụ trách Đội phải có trách nhiệm xây dựngnhiều mối quan hệ khác nhau trong và ngoài nhà trường để giúp mình hoàn thànhtốt công việc được giao Tổng phụ trách Đội có vai trò quan trọng đặc biệt như vậynhưng trong thực tế lực lượng Giáo viên - Tổng phụ trách Đội ở một số trường vẫnchưa được đề cao vai trò của họ Hầu hết các giáo viên được phân công làm Tổngphụ trách Đội là các giáo viên không được đào tạo qua trường lớp, mà thường lấy ởcác bộ môn văn hoá trực tiếp chuyển sang làm Tổng phụ trách hoặc chỉ là bán
Trang 13chuyên trách và như vậy Giáo viên - Tổng phụ trách không cố định, có thể chỉ làmtrong một năm học hoặc trong một nhiệm kỳ lại thay người khác, cho nên dẫn đếncác hoạt động của Đội trong các nhà trường còn hạn chế, đây là khó khăn chungcủa các trường học.
Khảo sát tình hình thực tế vai trò của Tổng phụ trách Đội trong các nhà trường
ở 6 xã phía Bắc của huyện Võ Nhai: