Về nhà học thuộc các khái niệm dấu hiệu, đơn vị điều tra, giá trị của dấu hiệu, d·y c¸c gi¸ trÞ cña dÊu hiÖu, tÇn sè cña mçi gi¸ trÞ.. LËp b¶ng sè liÖu thèng kª ban ®Çu..[r]
Trang 1- 1 -Trường THCS Vân Xuân
Ngày soạn : / /2008
Ngày giảng: / /2008 Tiết 41 : thu thập số liệu thống kê, tần số
I Mục tiêu:
- Kiến thức: - Học sinh được làm quen với các bảng đơn giản về thu thập số liệu
thống kê khi điều tra về cấu tạo, về nội dung; biết xác định và diễn tả được dấu hiệu điều tra, hiểu được ý nghĩa của các cụm từ “ số các giá trị của dấu hiệu ” và “ số các giá trị khác nhau của dấu hiệu ”; làm quen với khái niệm tần số của một giá trị
- Kỹ năng: Rèn kỹ năng tìm giá trị và tần số của dấu hiệu Rèn kỹ năng lập các
bảng đơn giản để ghi lại các số liệu thu thập được qua điều tra
- Thái độ: Hình thành đức tính cẩn thận trong công việc, say mê học tập.
II Phương tiện dạy học:
- Giáo viên: Giáo án, bảng phụ
- Học sinh: Đồ dùng học tập, phiếu học tập, hút dạ
III Tiến trình bài dạy:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm ta sự chuẩn bị của học sinh
3 Bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học
sinh
Hoạt động 1: Thu thập số liệu, bảng số liệu thống kê ban đầu
GV: Treo bảng phụ ví dụ SGK
Khi điều tra về số cây trồng được của mỗi lớp trong
dịp phát động phong trào tết trồng cây, người điều
tra lập bảng dưới đây:
STT Lớp Số cây trồng được
HS: Đọc các số liệu từ bảng trên
Trang 28 7C 30
GV: Vấn đề mà người lập bảng quan tâm là gì ?
GV: Việc làm trên của người điều tra là thu thập số
liệu về vấn đề được quan tâm Các số liệu trên được
ghi lại trong một bảng, gọi là bảng số liệu thống kê
ban đầu
GV: Cho HS hoạt động làm ?1
Em hãy quan sát bảng trên để biết cách lập một
bảng số liệu thống kê số liệu ban đầu trong các
trường hợp tương tự
GV: Yêu cầu về nhà HS lập một bảng số liệu thống
kê ban đầu về số HS tiên tiến của mỗi lớp ?
GV: Tuỳ theo yêu cầu của mỗi cuộc điều tra mà các
bảng số liệu thống kê ban đầu có thể khác nhau
VD: Bảng điều tra dân số nước ta tại thời điểm
1/4/1999 phân theo giới tính, phân theo thành thị,
nông thôn trong từng địa phương
(GV treo bảng phụ bảng 2)
Phân theo giới tính Phân theo thành thị, nông thôn
Số dân
Địa
phương
Tổng số
Nam Nữ Thành thị Nông thôn
…
HS: Vấn đề mà người điều tra quan tâm là số cây trông fđược của mỗi lớp
HS: Về nhà lập bảng số liệu thống kê ban đầu về số HS tiên tiến trong mỗi lớp
Hoạt động 2: Dấu hiệu, đơn vị điều tra
Trang 3- 3 -Trường THCS Vân Xuân
GV: Cho HS hoạt động làm ?2
Nội dung điều tra trong bảng 1 là gì ?
GV: Nhận xét và chuẩn hoá
GV: Nội dung cần điều tra (vấn đề hay hiện tượng)
được gọi là dấu hiệu Thường được kí hiệu bởi các
chữ cái in hoa X, Y, …
GV: Vậy dấu hiệu X ở bảng 1 là gì ?
Dấu hiệu Y ở bảng 2 là gì ?
GV: Chốt lại
Dấu hiệu X ở bảng 1 là: số cây trồng được của mỗi
lớp, còn mỗi lớp là một đơn vị điều tra
GV: Trong bảng 1 có bao nhiêu đơn vị điều tra ?
HS: Trả lời câu hỏi ?1 Điều tra số cây trồng được của mỗi lớp trong dịp tết trồng cây
HS: Trả lời
- Dấu hiệu X ở bảng 1 là: số cây trồng được của mỗi lớp
- Dấu hiệu Y ở bảng 2 là: số nam và nữ ở thành thị và nông thôn ở các địa phương
HS: Trả lời Trong bảng 1 có 20 đơn vị điều tra
Hoạt động 3: Giá trị của dấu hiệu, dãy giá trị của dấu hiệu
GV: Giới thiệu về giá trị của dấu hiệu
Mỗi lớp (đơn vị) trồng được một số cây; ví dụ lớp
7C trồng 30 cây, lớp 8D trồng 50 cây Như vậy ứng
với mỗi đơn vị điều tra có một số liệu, số liệu đó gọi
là giá trị của dấu hiệu
GV: Vậy trong bảng 1 có bao nhiêu giá trị của dấu
hiệu ?
GV: Số các giá trị của dấu hiệu đúng bằng số các
đơn vị điều tra (thường được kí hiệu là N)
GV: Tất cả các giá trị ở cột 3 của bảng 1 gọi là dãy
các giá trị của dấu hiệu X
GV: Cho HS làm câu ?4
Dấu hiệu X ở bảng 1 có tất cả bao nhiêu giá trị ?
Hãy đọc các giá trị của X ?
HS: Nghe và quan sát GV giới thiệu về giá trị của dấu hiệu
HS: Trả lời có 20 giá trị của dấu hiệu
HS: Có 20 giá trị Các giá trị là: 35; 30; 28; 50
Hoạt động 4: Tần số của mỗi giá trị
GV: Yêu cầu HS quan sát bảng 1 và trả lời ?5
Có bao nhiêu số khác nhau trong cột “ Số cây trồng
được ” ? Nêu cụ thể các số khác nhau đó ?
GV: Cho HS hoạt động làm ?6
HS: Có 4 giía trị khác nhau
35; 30; 28; 50 HS: Trả lời câu hỏi
Trang 4GV: Mỗi giá trị có thể xuất hiện 1 hoặc nhiều lần
trong dãy giá trị của dấu hiệu Số lần xuất hiện của
một giá trị trong dãy giá trị của dấu hiệu được gọi là
tần số của giá trị đó
Giá trị của dấu hiệu được kí hiệu là x và tần số của
giá trị được kí hiệu là n
GV: Yêu cầu HS làm ?7
GV: Kết luận (SGK)
HS: Lập bảng
Giá trị 35 30 28 50
Hoạt động 5: Củng cố bài
GV: Nêu chú ý SGK
- Ta chỉ xem xét, nghiên cứu các dấu hiệu mà
giá trị của nó là các số; tuy nhiên cũng có
trường hợp không phải là số Ví dụ điều tra về
sự ham thích bóng đá của một số HS
- Trong trường hợp chỉ chú ý tới các giá trị của
dấu hiệu thì bảng số liệu thống kê ban đầu cố
thể chỉ gồm các cột số Chẳng hạn từ bảng 1
ta có bảng sau:
HS: Nghiên cứu kĩ các chú ý
HS: Lập bảng trên vào vở
5 Hướng dẫn về nhà:
1 Về nhà học thuộc các khái niệm dấu hiệu, đơn vị điều tra, giá trị của dấu hiệu, dãy các giá trị của dấu hiệu, tần số của mỗi giá trị Lập bảng số liệu thống kê ban đầu
2 Giải các bài tập 1, 2, 3, 4 SGK trang 7, 8
HD: Bài 2:
- Dấu hiệu bạn An quan tâm: Thời gian cần thiết để đi từ nhà đến trường
- Đếm số giá trị khác nhau: 5
- Lập bảng tương ứng giá trị và tần số
Trang 5
- 5 -Trường THCS Vân Xuân
Ngày soạn :
I Mục tiêu:
- Kiến thức: - Học sinh tiếp tục được làm quen với các bảng đơn giản về thu thập số
liệu thống kê khi điều tra về cấu tạo, về nội dung; biết xác định và diễn tả được dấu hiệu
điều tra, hiểu rõ hơn ý nghĩa của các cụm từ “ số các giá trị của dấu hiệu ” và “ số các giá trị khác nhau của dấu hiệu ”; nhận biết được khái niệm tần số của một giá trị
- Kỹ năng: Rèn kỹ năng tìm giá trị và tần số của dấu hiệu Rèn kỹ năng lập các
bảng đơn giản để ghi lại các số liệu thu thập được qua điều tra
- Thái độ: Hình thành đức tính cẩn thận trong công việc, tính kiên trì, lòng say mê
học tập
II Phương tiện dạy học:
- Giáo viên: Giáo án, bảng phụ
- Học sinh: Đồ dùng học tập, bảng nhóm, hút dạ
III Tiến trình bài dạy:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là thu thập số liệu, bảng số liệu thống kê ban đầu ?
- Thế nào là dấu hiệu ? đơn vị điều tra ? Giá trị của dấu hiệu ? Dãy giá trị của dấu hiệu ?
- Thế nào là tần số của mỗi giá trị ?
3 Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: Bài tập luyện tập
GV: Yêu cầu HS nộp bài kiểm tra cho về nhà:
Lập bảng số liệu thống klê ban đầu điều tra về số
HS tiên tiến của trường THCS Phạm Công Bình
học kì 1 năm học 2005-2006
GV: Treo kết quả của các nhóm lên bảng sau đó
nhận xét và đưa ra bảng chính xác
STT Lớp Số HS tiên tiến
HS: Nộp bảng nhóm về kết quả điều tra HS tiên tiến
HS: Các nhóm nhận xét chéo
- Nhóm 1 nhận xét nhóm 5
- Nhóm 2 nhận xét nhóm 4
- Nhóm 3 nhận xét nhóm 1
- Nhóm 4 nhận xét nhóm 6
- Nhóm 5 nhận xét nhóm 2
- Nhóm 6 nhận xét nhóm 3
Trang 69 8A 21
GV: Cho HS làm bài tập 2 (SGK)
GV treo bảng phụ kết quả thống kê ở bảng 4
SGK
t/g 21 18 17 20 19 18 19 20 18 19
a, Dấu hiệu mà bạn An quan tâm là gì và dấu
hiệu đó có tất cả bao nhiêu giá trị ?
b, Có bao nhiêu giá trị khác nhau trong dãy giá
trị của dấu hiệu ?
c, Viết các giá trị khác nhau của dấu hiệu và tìm
tần số của chúng
GV: Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm sau đó đại
diện lên bảng chữa bài
GV: Gọi HS nhận xét bài làm của nhóm bạn
GV: Chuẩn hoá bài tập 2
GV: Yêu cầu HS làm bài tập 3 SGK
GV treo bảng phụ bảng 5 và bảng 6 SGK: thời
gian chạy 50 m của từng HS trong một lớp 7
được GV TD ghi lại trong hai bảng 5 và 6
STT HS
nam
Thời gian (Giây)
STT HS nữ
Thời gian (Giây)
HS: Đọc nội dung, yêu cầu bài 2 SGK
HS: Hoạt động nhóm sau đó lên bảng trình bày
a, Dấu hiệu: Thời gian cần thiết hàng ngày mà An đi từ nhà đến trường Dấu hiệu đó có 10 giá trị
b, Có 5 gí trị khác nhau là: 17 , 18 ,
19 , 20 , 21
c, Lập bảng tần số
Giá trị 17 18 19 20 21
HS: Nhận xét
HS: Đọc nội dung đề bài bài tập 3 SGK (8)
HS: Hoạt động nhóm sau đó đại diện lên bảng trình bày lời giải
Trang 7- 7 -Trường THCS Vân Xuân
GV: Em hãy cho biết:
a, Dấu hiệu chung cần tìm ở hai bảng ?
b, Số các giá trị của dấu hiệu và số các giá trị
khác nhau của dấu hiệu (đối với từng bảng)
c, Các giá trị khác nhau của dấu hiệu và tần số
của chúng (đối với từng bảng)
GV: Cho HS hoạt động nhóm sau đó gọi đại diện
lên bảng làm bài
GV: Chuẩn hoá và cho điểm
4 Củng cố:
a, Dấu hiệu: Thời gian chạy 50 m của mỗi HS (nam, nữ)
b, Số các giá trị và số các giá trị khác nhau của dấu hiệu:
Bảng 5: Số các giá trị là 20
Số các giá trị khác nhau là 5 Bảng 6: Số các giá trị là 20
Số các giá trị khác nhau là 4
c, Bảng 5
Giá trị 8,3 8,4 8,5 8,7 8,8
Bảng 6
Giá trị 8,7 9,0 9,2 9,3
HS: Nhận xét bài làm của bạn
- Nhóm 1 nhận xét nhóm 6
- Nhóm 2 nhận xét nhóm 3
- Nhóm 3 nhận xét nhóm 2
- Nhóm 4 nhận xét nhóm 5
- Nhóm 5 nhận xét nhóm 1
- Nhóm 6 nhận xét nhóm 4
Hoạt động 2: Củng cố bài
GV: Nêu chú ý SGK
- Ta chỉ xem xét, nghiên cứu các dấu hiệu
mà giá trị của nó là các số; tuy nhiên cũng
có trường hợp không phải là số Ví dụ điều
tra về sự ham thích bóng đá của một số
HS
- Trong trường hợp chỉ chú ý tới các giá trị
của dấu hiệu thì bảng số liệu thống kê ban
đầu cố thể chỉ gồm các cột số Chẳng hạn
HS: Nghiên cứu kĩ các chú ý
HS: Lập bảng trên vào vở
Trang 8từ bảng 1 ta có bảng sau:
GV: Yêu cầu HS đọc nội dung bài tập 4 SGK
GV treo bảng phụ bảng 7 SGK
Khối lượng chè trong từng hộp (g)
Em hãy cho biêt:
a, Dấu hiệu cần tìm hiểu và số các giá trị của dấu
hiệu đó
b, Số các giá trị khác nhau của dấu hiệu
c, Các giá trị khác nhau của dấu hiệu và tần số
của chúng
GV: Yêu cầu HS làm theo nhóm sau đó lên bảng
trình bày
GV: Nhận xét và cho điểm
HS: Đọc nội dung bài tập 4 SGK
HS: Hoạt động nhóm làm bài tập 4
a, Dấu hiệu: Khối lượng chè trong từng hộp Số các giá trị là 30
b, Sô các giá trị khác nhau là 5
c, Các giá trị khác nhau là: 98 , 99 ,
100 , 101 , 102
Bảng tần số
Giá trị 98 99 100 101 102
5 Hướng dẫn về nhà:
1 HS ôn tập bài cũ
2 Giải các bài tập trong SBT
HD: Bài 2 (SBT):
- Hỏi từng bạn trong lớp xem các bạn thích màu gì và ghi lại
- Có 30 bạn HS tham gia trả lời
- Dấu hiệu: Màu mà bạn HS trong lớp ưa thích nhất
- Có 9 màu khác nhau
- Lập bảng tương ứng giá trị và tần số
Trang 9
- 9 -Trường THCS Vân Xuân
Ngày soạn :
Ngày giảng: Tiết 43 : bảng tần số các giá trị của dấu hiệu
I Mục tiêu:
- Kiến thức: - Học sinh hiểu được bảng “tần sô” là một hình thức thu gọn có mục
đích của bảng số liệu thống kê ban đầu, nó giúp cho việc sơ bộ nhận xét về giá trị của dấu hiệu được dễ dàng hơn
- Kỹ năng: Rèn kỹ năng lập bảng tần số từ bảng số liệu thống kê ban đầu và biết
cách nhận xét
- Thái độ: Hình thành đức tính cẩn thận trong công việc, say mê học tập.
II Phương tiện dạy học:
- Giáo viên: Giáo án, bảng phụ
- Học sinh: Đồ dùng học tập, phiếu học tập, hút dạ
III Tiến trình bài dạy:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
GV: Em hãy cho biết thế nào là giá trị
của dấu hiệu ? Tần số của mỗi giá trị ?
GV: Nhận xét và gọi HS đó lên bảng làm
bài tập 2 SBT trang 3
GV: Gọi HS nhận xét bài làm của bạn
sau đó chuẩn hoá và cho điểm
3 Bài mới:
HS: Trả lời
- Giá trị của dấu hiệu là số liệu ứng với mỗi đơn vị điều tra
- Tần số của mỗi giá trị là sô lần xuất hiện của mỗi giá trị trong dãy các giá trị của dấu hiệu
HS: Làm bài tập 2 SBT
- Trước hết bạn Hương phải hỏi từng bạn trong lớp xem các bạn thích màu gì và ghi lại
- Có 30 bạn HS tham gia trả lời
- Dấu hiệu là Màu mà bạn HS trong lớp ưa thích nhất
- Có 9 màu khác nhau
- Lập bảng tương ứng giá trị và tần số
Giá
Số
Hoạt động 2: Lập bảng tần số
GV: Cho HS làm ?1 HS: Quan sát bảng 7 SGK và tìm các giá trị
Trang 10Quan sát bảng 7 SGK Hãy vẽ một khung
HCN gồm 2 dòng: ở dòng trên ghi lại các
giá trị khác nhau của dấu hiệu theo thứ tự
tăng dần ở dòng dưới ghi lại các tần số
tương ứng ?
- Em hãy cho biết các giá trị khác
nhau ở bảng 7 ?
- Số lần xuất hiện các giá trị khác
nhau đó ?
GV: Nhận xét , chuẩn hoá và cho điểm
GV: Bảng như trên gọi là bảng phân phối
thực nghiệm của dấu hiệu Tuy nhiên để
cho tiện, từ nay trở đi ta sẽ gọi bảng đó là
bảng “ tần số ” Ví dụ từ bảng 1 SGK ta
có bảng tần số sau:
Giá trị 35 30 28 50
khác nhau
- Các giá trị khác nhau là: 98 , 99 , 100 , 101 , 102
- Số lần xuất hiện tương ứng là: 3 , 4 ,
16 , 4 , 3 Lập bảng tần số:
Giá trị 98 99 100 101 102
Hoạt động 3: Chú ý
GV: Giới thiệu chú ý SGK
a, Có thể chuyển bảng tần số dạng ngang
như bảng trên thành bảng dọc (chuyển
dòng thành cột)
Giá trị (X) Tần số (n)
N = 20
b, Từ bảng tần số giúp chúng ta quan sát,
nhận xét về giá trị của dấu hiệu một cách
dễ dàng hơn so với bảng số liệu thống kê
ban đầu, đồng thời sẽ có nhiều thuận lợi
trong việc tính toán sau này
GV: Từ bảng trên em hãy cho biết số lớp
trồng được ít cây nhất ? Số cây của các
lớp trồng được chủ yếu là ?
GV: Ví dụ từ bảng trên ta có thể nhận
xét:
HS: Nghe GV giới thiệu chú ý và ghi lại bảng trên vào vở
HS: Trả lời
- Số lớp trồng được ít cây nhất là: 2 với
28 cây
- Số cây trông được chủ yếu là 30 , 35 cây với 15 lớp
Trang 11- 11 -Trường THCS Vân Xuân
- Tuy số các giá trị của X là 20, song chỉ
có 4 giá trị khác nhau
- Chỉ có 2 lớp trồng được 28 cây, song lại
có 8 lớp trồng được 30 cây
- Số cây trồng được chủ yếu của các lớp
là 30 , 35 cây
4 Củng cố:
Hoạt động 4: Củng cố bài
GV: Qua bài học trên em hãy cho biết
điều chúng ta cần chú ý là gì ?
GV: Tổ chức cho HS chơi trò chơi: thống
kê ngày tháng năm sinh của các bạn
trong lớp và lập bảng tần số
GV: Lập bảng gồm 14 cột, 2 dòng và ghi
ở dòng trên từ tháng 1 đến tháng 12 sau
đó hỏi HS tháng sinh và điền vào bảng
GV: Cho HS hoạt động nhóm làm bài tập
6 SGK
GV: Yêu cầu HS quan sát bảng 11 SGK
và cho biết:
a, Dấu hiệu cần tìm ? Lập bảng tần số
b, Hãy nêu một số nhận xét từ bảng trên
về số con của 30 gia đình trong thôn
HS: Trả lời
- Từ bảng số liệu thống kê ban đầu có thể lập bảng tần số (bảng phân phối thực nghiệm của dấu hiệu)
- Bảng tần số giúp người điều tra dễ có những nhận xét chung về sự phân phối các giá trị của dấu hiệu và tiện lợi cho việc tính toán sau này
Lập bảng:
X 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
n
HS: Đọc nội dung bài 6 SGK và quan sát bảng 11 SGK rồi trả lới câu hỏi
a, Dấu hiệu: Số con của mỗi gia đình
b, Bảng tần số:
Số con (X) 0 1 2 3 4 Tần số (n) 2 4 17 5 2 N = 30
5 Hướng dẫn về nhà:
1 Về nhà ôn tập bài cũ Chuẩn bị bài mới
2 Giải các bài tập 7, 8, 9 SGK trang 11, 12
HD: Bài 7:
- Dấu hiệu: Tuổi nghề của môic công nhân Số các giá trị 25
- Lập bảng tần số
Trang 12
-Ngày soạn :
I Mục tiêu:
- Kiến thức: - Học sinh tiếp tục được củng cố về khái niệm giá trị của dấu hiệu và
tần số tương ứng
- Kỹ năng: Rèn kỹ năng tìm giá trị và tần số của dấu hiệu Rèn kỹ năng lập bảng
tần số
- Thái độ: Hình thành đức tính cẩn thận trong công việc, tính kiên trì, lòng say mê
học tập
II Phương tiện dạy học:
- Giáo viên: Giáo án, bảng phụ
- Học sinh: Đồ dùng học tập, bảng nhóm, hút dạ
III Tiến trình bài dạy:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
GV: Em hãy cho biết thế nào là bảng tần số ?
Lập bảng tần số từ bảng sau: Điều tra về sử dụng
điện năng trong một năm của một gia đình được
bảng sau
45 47 46 50 45 47
50 46 45 47 50 50
GV: Chuẩn hoá và cho điểm
3 Bài mới:
HS: Bảng tần số là bảng gồm 2 dòng, dòng trên ghi các giá trị khác nhau của dấu hiệu, dòng dưới ghi các tần
số tương ứng
Lập bảng tần số từ bảng trên:
Giá trị 45 46 47 50
Hoạt động 2: Bài tập luyện tập
GV: Cho HS hoạt động nhóm làm bài 7 SGK(11)
GV: Gọi HS đọc nội dung bài tập 7 SGK
GV: Yêu cầu HS quan sát bảng 12 SGK và trả lời
câu hỏi:
a, Dấu hiệu ở bài toán này là gì ? Số các giá trị là
bao nhiêu ?
b, Lập bảng tần số và rút ra một số nhận xét ?
HS: Đọc nội dung bài toán 7 SGK
HS: Quan sát bảng 12 và hoạt động nhóm trả lời các câu hỏi
a, Dấu hiệu: Tuổi nghề của môic công nhân Số các giá trị 25
b, Lập bảng tần số