Cơ cấu bộ máy tổ chức của Cục quản lý thị trường cấp tỉnh - Gồm 4 Phòng tham mưu tổng hợp và chuyên môn nghiệp vụ Đội quản lý thị trường là cơ quan trực thuộc Cục quản lý thị trường cấp
Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác kiểm tra thị trường hàng hóa của lực lượng quản lý thị trường
Cơ sở lý luận
2.1.1.1 Hàng hóa và đặc tính của hàng hóa trên thị trường a Hàng hóa là gì?
- Theo Vũ Anh Tuấn và Tô Đức Hạnh (2007): “Hàng hóa được định nghĩa là sản phẩm của lao động, có thể thỏa mãn nhu cầu nào đó của con người thông qua trao đổi hay buôn bán”
- Có 2 thuộc tính hàng hóa: Giá trị sử dụng & Giá trị trao đổi
Giá trị sử dụng: là công dụng của sản phẩm có khả năng thỏa mãn nhu cầu của con người trong tiêu dùng
+ Bộc lộ thông qua quá trình thỏa mãn nhu cầu của con người
+ Một hàng hoá có thể có nhiều công dụng
+ Giá trị sử dụng là một phạm trù vĩnh viễn gắn liền với cuộc sống b Phân loại thị trường hàng hóa
- Căn cứ vào công dụng của hàng hóa
+ Thị trường hàng tư liệu sản xuất: Đó là những sản phẩm dùng để sản xuất Thuộc về hàng tư liệu sản xuất có: các loại máy móc, thiết bị như máy tiện, phay, bào các loại nguyên vật liệu, các loại nhiên liệu, các loại hóa chất, các loại dụng cụ, phụ tùng Người ta con gọi thị trường hàng tư liệu sản xuất là thị trường yếu tố đầu vào của các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh
+ Thị trường hàng tư liệu tiêu dùng: Đó là những sản phẩm dùng để phục vụ cho tiêu dùng cá nhân của con người Ví dụ: lương thực, quần áo, giày dép, thuốc chữa bệnh, các sản phẩm hàng tiêu dùng cho cá nhân người tiêu dùng Các sản phẩm này ngày càng nhiều theo đà phát triển của sản xuất và nhu cầu đa dạng, nhiều vẻ của con người
- Căn cứ vào nguồn sản xuất ra hàng hóa
+ Thị trường hàng công nghiệp:
Thị trường hàng công nghiệp bao gồm sản phẩm hàng hóa do các xí nghiệp công nghiệp khai thác, chế biến sản xuất ra
Công nghiệp khai thác tạo ra sản phẩm là nguyên liệu Nguyên liệu trải qua một hoặc một vài công đoạn chế biến thì thành vật liệu Công nghiệp chế biến tạo các nguyên vật liệu thành các sản phẩm hàng công nghiệp Đó là các loại hàng hóa có tính chất kỹ thuật cao, trung bình hoặc thông thường, có đặc tính cơ, lý, hóa học và trạng thái khác nhau Nhìn chung các loại hàng hóa này có hàm lượng kỹ thuật khác nhau và thường là vật chất (không phải sinh vật)
+ Thị trường hàng nông nghiệp (nông, lâm, hải sản):
Thị trường hàng nông nghiệp là thị trường hàng hóa có nguồn gốc từ sinh vật (động vật hoặc thực vật) Những sản phẩm có nguồn gốc nông nghiệp mới sơ chế (chưa qua công nghiệp chế biến), ví dụ như thóc, gạo, ngô, khoai cá, lợn, gà, vịt có thể ở dạng ngủ nghỉ hoặc còn tươi sống muốn bảo quản được lâu phải có phương tiện kỹ thuật Nói chung chúng dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường bên ngoài Sản phẩm có tính chất địa phương (rau, quả, củ) giá trị không cao nếu không được chế biến và không đưa đến các thị trường xa bằng phương tiện vận tải thông thường
- Căn cứ vào nơi sản xuất
+ Hàng sản xuất trong nước:
Hàng sản xuất trong nước là do các doanh nghiệp trong nước sản xuất ra Hàng sản xuất trong nước ngày càng nhiều chứng tỏ trình độ phát triển của lực lượng sản xuất trong nước đến mức độ nào đó nhu cầu của thị trường Hàng sản xuất trong nước cũng phải hướng theo tiêu chuẩn quốc tế vừa để thỏa mãn tiêu dùng trong nước vừa có khả năng xuất khẩu Không có một quốc gia nào trên thế giới lại hoàn toàn dùng hàng trong nước Ngược lại nếu sản phẩm sản xuất trong nước chất lượng quá thấp thì việc sử dụng nguồn lực để sản xuất hàng hóa đó là lãng phí và không thể đứng vững trên thị trường trong nước khi có hàng ngoại nhập vào Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thực chất là phát triển sản xuất hàng trong nước Có như vậy mới chủ động, tạo nhiều công ăn việc làm, đất nước phát triển và mới có hàng hóa để trao đổi với nước ngoài
Hàng nhập ngoại là hàng cần thiết phải nhập từ nước ngoài do nguồn hàng trong nước chưa sản xuất đủ hoặc do kỹ thuật công nghệ, chưa thể sản xuất được Nhập hàng ngoại (kể cả kỹ thuật, công nghệ tiên tiến) là một yếu tố không thể thiếu được và là một tác nhân kích thích cho sản xuất tiến lên
Trên thế giới ngày nay, không có một quốc gia nào lại không có ngoại thương, không có xuất nhập hàng hóa Xuất nhập khẩu hàng hóa là lợi dụng được ưu thế tương đối và tuyệt đối của mỗi quốc gia và là yếu tố cho cả hai bên có quan hệ xuất nhập khẩu
2.1.1.2 Cạnh tranh hàng hóa trên thị trường
- Vai trò, ý nghĩa của cạnh tranh
Theo Nguyễn Như Phát (2001): “Kinh tế thị trường được xem là một trong những thành tựu vĩ đại nhất trong lịch sử phát triển của văn minh nhân loaị khi con người đã phải trải qua sự thống trị của kinh tế tự nhiên làm cho xã hội vận động chậm chạp và sự thống trị của kinh tế chỉ huy làm mất động lực kinh tế, triệt tiêu tính năng động và sáng tạo của con người Cho đến nay chúng ta chưa tìm ra một kiểu tổ chức kinh tế nào có hiệu quả hơn kinh tế thị trường vì nó luôn hàm chứa trong mình những thách thức đối với sự nhạy bén và sáng tạo của con người thông qua môi trường cạnh tranh” Nguyễn Như Phát đã đề cập đến tính chất quan trọng của nền kinh tế thị trường đó chính là tính cạnh tranh Đã là kinh tế thị trường thì đương nhiên có cạnh tranh và cạnh tranh theo nghĩa là tranh giành khách hàng thì chỉ có trong khuôn khổ của kinh tế thị trường
Phải chăng cạnh tranh bước đầu tiên bao giờ cũng là sự khẳng định vị trí của các doanh nghiệp trước những đối thủ trên cùng một thương trường và người tiêu dùng cùng doanh nghiệp tác động qua lại tạo nên những vị trí đó Vì người tiêu dùng chính là đối tượng hướng tới của mọi doanh nghiệp hay chính xác hơn là sự ủng hộ của người tiêu dùng đối với mặt hàng mà doanh nghiệp sản xuất là điều doanh nghiệp mong muốn Họ phải làm sao để ngày càng đáp ứng được những sở thích và thoả mãn được thị hiếu của người tiêu dùng để tìm kiếm số đông khách hàng đến mua mặt hàng của họ Khi đó vị trí của họ được hình thành đó chính là thị phần của doanh nghiệp trong thị trường Điều này có ý nghĩa quan trọng cho doanh nghiệp Vị trí như thế nào thể hiện độ lớn mạnh của doanh nghiệp như thế đó nên khi có sự xuất hiện của nhiều doanh nghiệp khác cùng sản xuất một mặt hàng hay dịch vụ thì cạnh tranh xảy ra quyết liệt Bởi vì lúc này doanh nghiệp không chỉ phải khẳng định vị trí của mình không thôi mà còn phải đưa vị trí đó lên đầu bảng tức là có thị phần nhiều hơn và chiếm sự ủng hộ của người tiêu dùng đông hơn Đó chính là bước cuối của cạnh tranh và bước này lại chính là khởi đầu mới cho một việc bước chuyển mới của các doanh nghiệp Nếu doanh nghiệp biết cách cạnh tranh sẽ giữ mãi được vị trí và phát triển còn nếu không thì có nghĩa là tự bước chân ra khỏi cuộc chơi Nhưng thực tế ít có doanh nghiệp nào bước chân vào thị trường lại có mong muốn mình bị rút lui cả chính vì vậy dẫn tới nhiều vấn đề thể hiện đúng bản chất của cạnh tranh Điều ta có thể khẳng định rằng cạnh tranh đem lại cho doanh nghiệp nhiều cái mà trong đó điều đầu tiên đó là kinh nghiệm Kinh nghiệm là cái đáng quý để tiến tới lợi nhuận trong kinh doanh Nhưng kinh nghiệm thì được rút ra từ cả thành công lẫn thất bại Doanh nghiệp có kinh nghiệm tức là doanh nghiệp đã nếm trải tất cả và trong họ có tất cả mọi mánh khóe và thủ đoạn kinh doanh Họ làm cách nào sử dụng lại nhưng gì họ đã được học để tìm kiếm lợi nhuận? Cạnh tranh sẽ nói lên điều đó Cho nên như là một chuỗi quy luật, cạnh tranh đem lại cho doanh nghiệp những bài học kinh nghiệm đắt giá rồi doanh nghiệp lại áp dụng nó vào cạnh tranh
Vì vậy cạnh tranh mang trong mình hai bản chất: bản chất kinh tế và bản chất xã hội Bản chất kinh tế khi doanh nghiệp kinh doanh luôn tìm kiếm lợi nhuận về cho riêng mình và cố gắng chi phối thị trường Bản chất xã hội của cạnh tranh bộc lộ đạo đức kinh doanh và uy tín kinh doanh của mỗi chủ thể cạnh tranh trong quan hệ với những người lao động trực tiếp tạo ra tiềm lực cạnh tranh của doanh nghiệp, quan hệ với người tiêu dùng và các đối thủ cạnh tranh khác Dưới tác động điều tiết vĩ mô của Nhà nước đối với hoạt động cạnh tranh, cạnh tranh ở mỗi nước còn có bản chất chính trị khác nhau, tuỳ thuộc vào sự hoạch định và thực thi chính sách kinh tế, chính sách xã hội của mỗi nước
Doanh nghiệp lúc cạnh tranh với những đối thủ của mình cũng là lúc họ tạo ra cho cạnh tranh những mặt tốt và mặt xấu Ta có thể hiểu đó như những ưu điểm và khuyết điểm Ưu điểm của cạnh tranh bộc lộ khá rõ ràng Doanh nghiệp sẽ thường xuyên thúc đẩy quá trình đổi mới công nghệ, đổi mới mẫu mã, chất lượng, chủng loại sản phẩm để ngày càng đáp ứng được nhiều hơn thị hiếu người tiêu dùng Bên cạnh đó, để giảm thiểu chi phí sản xuất, giảm giá thành sản phẩm họ bắt buộc phải sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của chính mình như vốn, vật tư, lao động
Nếu xét trên phạm vi toàn xã hội, cạnh tranh còn có nhiều ưu điểm hơn nữa, thể hiện ở:
- Điều chỉnh quan hệ cung cầu trên cơ sở quyền tự do lựa chọn của người tiêu dùng Người tiêu dùng dễ dàng tìm thấy hàng hoá, dịch vụ họ muốn với giá rẻ nhất có thể;
- Phân bổ nguồn lực xã hội một cách có hiệu quả, là động lực bên trong thúc đẩy nền kinh tế phát triển
- Tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất thích ứng hàng loạt với sự biến động của nhu cầu xã hội và đổi mới công nghệ
- Tạo cơ sở hình thành phương thức hợp lý và công bằng cho quá trình phân phối lại xã hội
- Thúc đẩy quá trình đổi mới công nghệ, đổi mới sản phẩm và đổi mới tổ chức nền kinh tế
- Là môi trường đào thải các nhà sản xuất, kinh doanh không thích nghi được với điều kiện của thị trường Do đó là nhân tố tự hiệu chỉnh bên trong của thị trường
Tuy vậy, cạnh tranh cũng có nhiều nhược điểm Cạnh tranh dễ dẫn tới vi phạm pháp luật khi có những doanh nghiệp không từ thủ đoạn nào để loại trừ đối thủ Điều này làm các doanh nghiệp bị hạ thấp, bị tha hoá, mất đi tính công bằng trong mỗi cuộc chơi Ngoài ra, cạnh tranh còn khiến cho nhiều doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản, trắng tay khiến tỷ lệ thất nghiệp gia tăng, sự phân biệt giàu nghèo càng lớn gây mất ổn định xã hội, tạo sức ép lớn đối với chính sách kinh tế và chính sách xã hội của mỗi quốc gia Cạnh tranh không lành mạnh còn tạo ra những hậu quả tiêu cực đối với người tiêu dùng làm mất lòng tin của họ đối với doanh nghiệp, gây hoang mang cho họ
Cơ sở thực tiễn
2.2.1 Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong công tác kiểm tra và giảm thiểu hàng hóa vi phạm
- Theo Pháp lệnh Quản lý thị trường 2016 của Ủy ban thường vụ quốc hội: Lực lượng quản lý thị trường là lực lượng chủ công trên mặt trận đấu tranh phòng, chống, xử lý các hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu; sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng hóa không rõ nguồn gốc, hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hành vi vi phạm pháp luật về chất lượng, đo lường, giá, an toàn thực phẩm và gian lận thương mại QLTT là lực lượng chuyên trách có chức năng bám sát thị trường, thường xuyên kiểm tra, kiểm soát, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm về hàng giả, hàng kém chất lượng,… và các hành vi vi phạm khác trên thị trường trong lĩnh vực thương mại, công nghiệp
- Trong những năm gần đây, từ khi Chính phủ ban hành Chỉ thị 31/1999/CT- TTg về đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả, lực lượng QLTT cả nước nói chung và Bắc Ninh nói riêng đã có những chuyển biến tích cực, đặc biệt là trong nhận thức cũng như hành động trong lĩnh vực đấu tranh phòng chống hàng giả nói chung và lĩnh vực sở hữu trí tuệ nói riêng Cán bộ QLTT đã thực sự quan tâm hơn, coi công tác đấu tranh phòng ngừa, ngăn chặn nạn hàng giả trên địa bàn là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài nhưng cũng hết sức khó khăn
- Công tác đấu tranh chống sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng hóa vi phạm, xâm phạm SHTT hiện nay đang là một nhiệm vụ khó khăn, phức tạp đối với các lực lượng chức năng Đặc biệt trong những năm gần đây tình trạng hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT từ nước ngoài xâm nhập vào thị trường nước ta có xu hướng gia tăng đáng lo ngại Phương thức, thủ đoạn đưa hàng giả, hàng xâm phạm quyền SHTT vào thị trường nội địa rất đa dạng với nhiều thủ đoạn tinh vi dưới mọi hình thức: Nhập khẩu thông qua tiểu ngạch, trong đó có những loại hàng hoá sản xuất từ Việt Nam đưa qua biên gới rồi lại nhập khẩu về Việt Nam Song chủ yếu hàng giả thẩm lậu vào nước ta là các đối tượng buôn bán đặt hàng giả nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, xâm phạm quyền SHTT Vận chuyển bằng nhiều thủ đoạn tinh vi vào thị trường nội địa gây ảnh hưởng không nhỏ đến phát triển kinh tế xã hội, làm rối loạn thị trường, gây hậu quả nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong nước và người tiêu dùng, Thậm chí tính mạng con người cũng bị xâm hại (Khi dùng phải tân dược giả, thực phẩm giả độc hại )
- Vì vậy chống sản xuất và buôn bán hàng giả là sự cần thiết, là nhu cầu tất yếu và bức xúc của sự phát triển kinh tế xã hội nước ta Đây cũng là nhiệm vụ của các ban ngành, các lực lượng chức năng và toàn thể xã hội Tại thị trường Bắc Ninh công tác đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng hóa vi phạm còn diễn biến rất phức tạp, những năm qua trên cơ sở bám sát chỉ đạo của Chính phủ, các Bộ ngành trung ương, UBND và Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh, Cục đã chỉ đạo các đội quản lý thị trường nắm chắc tình hình thị trường tại địa phương, thường xuyên triển khai công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vận chuyển, tàng trữ, buôn bán hàng giả và các hành vi vi phạm trong hoạt động thương mại đi đôi với việc phát huy làm tốt vai trò cơ quan thường trực ban chỉ đạo tại địa phương, tăng cường phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng, chính quyền các địa phương, các doanh nghiệp, các tổ chức chính trị xã hội, trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại trên địa bàn tỉnh
- Xuất phát từ thực trạng sản xuất và buôn bán hàng giả diễn ra khá phổ biến ở mọi miền của đất nước và trong điều kiện của nền sản xuất hàng hóa mới được chuyển đổi như ở nước ta, tệ nạn này có xu hướng ngày càng phát triển đòi hỏi công tác chống hàng giả, hàng hóa vi phạm phải khơi dậy được sự quan tâm và huy động được sự tham gia của các lực lượng, các ngành, các cấp từ trung ương đến địa phương, các cơ sở sản xuất kinh doanh thuộc các thành phần kinh tế và quần chúng nhân dân, những người tiêu dùng là nạn nhân hàng ngày
- Chính vì vậy trong thời gian qua công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động toàn xã hội tham gia công tác phòng ngừa và đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng hóa vi phạm trong hoạt động thương mại được cục QLTT triển khai thường xuyên, rộng khắp với nhiều hình thức phong phú, thiết thực như: Tổ chức các hội nghị, hội thảo, nghiên cứu chuyên đề khoa học về hàng giả; tổ chức các đợt tuyên truyền hướng dẫn về chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về hàng giả cho các cơ sở và hộ kinh doanh trên từng địa bàn; tổ chức triển lãm hàng thật - hàng giả ở các địa phương trong tỉnh để tuyên truyền công tác chống hàng giả và để người tiêu dùng có cơ hội nhận biết các dấu hiệu để phân biệt hàng thật - hàng giả Hình ảnh về hàng thật hàng giả còn được giới thiệu trên bản tin và trang web của cơ quan quản lý thị trường
- Trong những năm qua cục quản lý thị trường đã chỉ đạo các đội quản lý thị trường các huyện, thành phố, thị xã hàng năm chủ động xây dựng các kế hoạch và phối hợp chặt chẽ với đài phát thanh và truyền hình tỉnh, báo Bắc Ninh và một số Báo trung ương thực hiện các phóng sự, đưa tin các bài tuyên truyền về chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước đối với công tác chống buôn lậu, hàng giả và gian lận thương mại, các biện pháp, giải pháp của Chính phủ, các Bộ ngành trung ương và UBND tỉnh; phối hợp với các tổ chức, đoàn thể chính trị xã hội, ban quản lý các chợ, các trung tâm thương mại, bộ phận phát thanh của các xã, phường, thị trấn tuyên truyền pháp luật trong hoạt động thương mại trong đó có các quy định về sản xuất, kinh doanh hàng giả đến các tổ chức, cá nhân tham gia kinh doanh và các tầng lớp nhân dân nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cũng như vận động họ tích cực tham gia đấu tranh, tố giác các hành vi vi phạm và không tiếp tay tiêu thụ hàng giả góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ sản xuất trong nước, ổn định thị trường, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức cá nhân hoạt động sản xuất kinh doanh và người tiêu dùng
Công tác tuyên truyền về hàng giả đã được lực lượng quản lý thị trường tỉnh triển khai với nội dung, hình thức cụ thể như sau:
* Về hình thức tuyên truyền: Thông qua 02 hình thức chính đó là:
- Tuyên truyền gián tiếp thông qua các phương tiện thông tin đại chúng như: Đài phát thanh, đài truyền hình, cơ quan báo chí các cấp thông qua việc xây dựng các chuyên đề, phóng sự, đưa các tin bài với các nội dung tuyên truyền bao gồm: Các chủ trương, chính sách của đảng, chính phủ, các văn bản pháp luật của nhà nước liên quan đến hoạt động thương mại đặc biệt là hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, kết quả công tác kiểm tra xử lý về hàng giả với các vụ việc điển hình, hướng dẫn cách nhận biết hàng thật- hàng giả và những tác hại của hàng giả đối với xã hội
+ Tổ chức gian trưng bày giới thiệu một số mặt hàng hàng thật - hàng giả, cách nhận biết khi tiêu dùng, các quy định của pháp luật và kết quả kiểm tra, xử lý về hàng giả tại các hội chợ thương mại cụ thể: Hai năm một lần vào dịp cuối năm, cục quản lý thị trường tổ chức gian trưng bày tại hội chợ thương mại do Sở công thương tổ chức giới thiệu đến đông đảo các tầng lớp nhân dân các loại hàng thật - hàng giả mà cục đã tập hợp trong quá trình kiểm tra, xử lý, cũng như mượn của quản lý thị trường các tỉnh bạn và các loại hàng hóa thật - giả do các doanh nghiệp cung cấp; thông qua gian trưng bày tại Hội chợ các cán bộ quản lý thị trường đã hướng dẫn cách phân biệt, nhận biết hàng thật - hàng giả và phát tờ rơi cho đông đảo khách tham quan Đây là hình thức tuyên truyền khá hiệu quả, được cấp trên đánh giá cao và sự ủng hộ rất nhiệt tình của quần chúng nhân dân Tuy nhiên, đây là một hình thức tuyên truyền cũng khá tốn kém về chi phí như: Chi phí tổ chức trang trí gian hàng, chi phí in băng zôn, khẩu hiệu, tờ rơi cùng với đó là việc sưu tầm mẫu vật hàng giả - hàng thật (do quan tâm đến công tác sưu tầm mẫu vật và chưa xây dựng được phòng trưng bày hàng giả) nên mỗi lần tổ chức cục lại phải đi mượn thêm mẫu vật tại các tỉnh bạn và của các doanh nghiệp dẫn đến tốn kém chi phí mà đôi khi không chủ động được về số lượng mẫu vật, nhiều mẫu vật đã quá cũ hoặc không còn tồn tại trên thị trường
2.2.2 Thực trạng công tác kiểm tra thị trường ở Việt Nam
Nhìn nhận một cách tổng thể khi xã hội ngày càng phát triển thì người tiêu dùng ngày càng được thỏa mãn các nhu cầu của mình Ở Việt Nam, thành quả gần 30 năm sự nghiệp đổi mới của Đảng đã chứng minh điều đó Với sự chung sức của toàn thể nhân dân cả nước thì đất nước Việt Nam ngày càng thay đổi rõ rệt kinh tế phát triển, hệ thống cơ sở hạ tầng khang trang, hành lang pháp luật thông thoáng… tạo điều kiện thuận lợi cho sự giao lưu, vận chuyển hàng hóa từ đó góp phần làm đa dạng, phong phú các mặt hàng nhằm đáp ứng nhu cầu của mọi tầng lớp dân cư Bên cạnh mặt tích cực, thì không ít những mặt trái của nền kinh tế cũng được bộc lộ ra Người tiêu dùng đã và đang phải đối mặt với các thách thức của nạn hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng xâm phạm SHTT… với hình thức lừa đảo tinh vi và thủ đoạn hung hăng bất chấp pháp luật, thậm chí liều cả tính mạng để chống đối lại cơ quan thẩm quyền chức năng Cũng như các lực lượng chức năng khác, lực lượng QLTT vẫn gặp không ít khó khăn trong triển khai nhiệm vụ Đơn cử, việc phát hiện và xử lý hàng giả, kém chất lượng, vi phạm sở hữu trí tuệ còn nhiều trở ngại; chi phí giám định cao, thời gian kéo dài đã ảnh hưởng đến kết quả của quá trình kiểm tra, xử lý
Việc người tiêu dùng chấp nhận sử dụng hàng giả, hàng nhái cũng là nguyên nhân chính dẫn đến việc gia tăng việc vi phạm sở hữu trí tuệ ở một số nước phát triển - trong đó có Việt Nam Tâm lý và thói quen tiêu dùng của người Việt Nam còn ưa chuộng hàng ngoại, nhãn mác ngoại và hàng có nhãn hiệu nổi tiếng, trong khi không đủ trình độ, khả năng phân biệt giữa hàng nội với hàng ngoại, hàng thật với hàng giả đã tạo cơ hội và môi trường thuận lợi cho hàng giả được sản xuất, nhập khẩu, tiêu thụ, lưu thông trên thị trường
Từ đó, công tác kiểm tra thị trường lại ngày một khó khăn phức tạp hơn Hàng giả, hàng nhái làm đảo lộn trật tự thị trường bình thường, phá hoại cơ cấu kinh tế Cứ mỗi năm, theo thống kê Phòng nghiệp vụ- tổng hợp Tổng cục QLTT có ít nhất 100 vụ hàng giả, hàng nhái bị phát hiện nhờ kiểm tra, kiểm soát Năm
1997, cảnh sát kinh tế cả nước kiểm tra, phát hiện 306 vụ sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái; khởi tố, điều tra được 106 vụ sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái với 237 bị can Năm 1998, cảnh sát kinh tế cả nước phát hiện 180 vụ với
373 bị can; đã đưa ra khởi tố xét xử 153 vụ với 262 bị caó Chỉ tính riêng từ năm
1995 - 2016, theo số liệu của các Cục QLTT trên cả nước gửi về Tổng Cục báo cáo, lực lượng QLTT cả nước xử lý gần 1,9 triệu vụ vi phạm, thu nộp ngân sách trên 7,204 tỷ đồng Bên cạnh công tác kiểm tra, kiểm soát, lực lượng QLTT chú trọng triển khai đồng bộ công tác tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn pháp luật, ký cam kết không kinh doanh hàng lậu, hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ
Trong năm 2016, theo số liệu báo cáo của tất cả các Cục QLTT trên cả nước gửi về Tổng Cục QLTT, lực lượng Quản lý thị trường đã thực hiện 172.345 vụ kiểm tra, kiểm soát, phát hiện 135.226 vụ vi phạm, đã xử lý 101.955 vụ Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tiền bán hàng tịch thu, trị giá hàng tịch thu chưa bán và trị giá hàng tiêu hủy ước tính 252 tỷ đồng Số tiền đã nộp ngân sách nhà nước trong năm 2016 là 530,102 tỷ đồng Đơn cử như: Năm 2016, dựa trên số liệu tổng hợp Phòng Nghiệp vụ- tổng hợp Cục QLTT Đồng Nai tạm giữ hơn