Nội dung của bài thu hoạch tiến hành phân tích tác động của cuộc CMCN 4.0 tới giáo dục Đại học Việt Nam trên các khía canh triết lý giáo dục; phương pháp tiếp cận; tổ chức giảng dạy, kiểm tra đánh giá và chuẩn đầu ra sản phẩm đào tạo.
Trang 1Đ I H C QU C GIA HÀ N I Ạ Ọ Ố Ộ
TR ƯỜ NG Đ I H C GIÁO D C Ạ Ọ Ụ
♦ ♦ ♦
NGHI P V S PH M Đ I H C Ệ Ụ Ư Ạ Ạ Ọ
BÀI THU HO CH Ạ
CHUYÊN Đ : GIÁO D C Đ I H C TH GI I VÀ Ề Ụ Ạ Ọ Ế Ớ
VI T NAM Ệ
H c viên: PH M ANH XUÂN ọ Ạ
Ngày sinh: 25/02/1992
N i sinh: Liên Bang Nga ơ
Đ n v công tác: Công ty TNHH Thiên T ơ ị ườ ng
Năm 2021
N I DUNG THU HO CHỘ Ạ
Câu h i: ỏ
Anh ch hãy phân tích tác đ ng c a cu c CMCN 4.0 t i giáo d c Đ i h c Vi t Namị ộ ủ ộ ớ ụ ạ ọ ệ trên các khía canh tri t lý giáo d c; phế ụ ương pháp ti p c n; t ch c gi ng d y, ki mế ậ ổ ứ ả ạ ể tra đánh giá và chu n đ u ra s n ph m đào t oẩ ầ ả ẩ ạ
Trang 2Tác đ ng c a cu c CMCN 4.0 t i giáo d c đ i h c Vi t Nam trên các khíaộ ủ ộ ớ ụ ạ ọ ệ
c nh tri t lý giáo d cạ ế ụ
1. Khái quát v cu c cách m ng 4.0ề ộ ạ
Cách m ng công nghi p l n th t (cách m ng 4.0) b t đ u xu t hi n t th pạ ệ ầ ứ ư ạ ắ ầ ấ ệ ừ ậ niên đ u tiên c a th k XXI. Cu c cách m ng 4.0 là s g n k t gi a các n n côngầ ủ ế ỷ ộ ạ ự ắ ế ữ ề ngh , làm xóa đi ranh gi i gi a th gi i v t th , th gi i s hóa và th gi i sinhệ ớ ữ ế ớ ậ ể ế ớ ố ế ớ
h c. Đó là các công ngh internet v n v t, trí tu nhân t o, ngọ ệ ạ ậ ệ ạ ười máy, xe t lái, inự
ba chi u, máy tính siêu thông minh, công xề ưởng thông minh, công ngh nano, côngệ ngh sinh h c… Đây là cu c cách m ng v s n xu t thông minh d a trên các thànhệ ọ ộ ạ ề ả ấ ự
t u đ t phá trong các lĩnh v c công ngh khác nhau v i n n t ng là các đ t phá c aự ộ ự ệ ớ ề ả ộ ủ công ngh s Trung tâm c acu c cách m ng 4.0là công ngh thông tin và internetệ ố ủ ộ ạ ệ
k t n i v n v t (IoT), không ch giúp con ngế ố ạ ậ ỉ ười giao ti p v i con ngế ớ ười, mà còn là con người giao ti p v i máy, con ngế ớ ười giao ti p v i đ v t và đ v t giao ti p v iế ớ ồ ậ ồ ậ ế ớ nhau
Cu c cách m ng 4.0 s t o ra s thay đ i m nh m v phân b ngu n l cộ ạ ẽ ạ ự ổ ạ ẽ ề ố ồ ự
s n xu t, cách th c s n xu t và tiêu dùng nh vào s phát tri n m nh m c a khoaả ấ ứ ả ấ ờ ự ể ạ ẽ ủ
h c công ngh N n s n xu t “t đ ng” đ c tr ng c a cách m ng công nghi p l nọ ệ ề ả ấ ự ộ ặ ư ủ ạ ệ ầ
th 3 s s m chuy n sang n n s n xu t “thông minh”, trong đó các máy móc đứ ẽ ớ ể ề ả ấ ượ c
k t n i internet và liên k t v i nhau qua m t h th ng có th t v n hành toàn bế ố ế ớ ộ ệ ố ể ự ậ ộ quá trình s n xu t theo m t k ho ch đã đả ấ ộ ế ạ ược xác l p t trậ ừ ước
Làn sóng công ngh m i v i s n xu t thông minh s giúp công ngh phátệ ớ ớ ả ấ ẽ ệ tri n và kéo theo năng su t tăng cao. Nh ng đ có th áp d ng để ấ ư ể ể ụ ược “s n xu tả ấ thông minh” vào th c ti n thì không th thi u m t ngu n nhân l c ch t lự ễ ể ế ộ ồ ự ấ ượng cao.
Vì v y, nhi m v đ t ra đ i v i ngành Giáo d c là c n ph i có đ nh hậ ệ ụ ặ ố ớ ụ ầ ả ị ướng c thụ ể
đ thích ng v i th i cu c, đ đào t o ra ngu n nhân l c t t, đáp ng v i yêu c uể ứ ớ ờ ộ ể ạ ồ ự ố ứ ớ ầ đòi h i c a th trỏ ủ ị ường lao đ ng. B i, ngu n nhân l c ch t lộ ở ồ ự ấ ượng cao luôn là y u tế ố quy t đ nh cho s phát tri n.ế ị ự ể
2. L c lự ượng lao đ ng trộ ước đòi h i c a cu c cách m ng 4.0ỏ ủ ộ ạ
Theo Báo cáo phân tích môi trường kinh doanh (Doing Business Report) c aủ Ngân hàng Th gi i (WB), năm 2016, Vi t Nam x p th 90 trong 189 nế ớ ệ ế ứ ước tham gia
x p h ng. V i s tác đ ng c a cách m ng 4.0, các nế ạ ớ ự ộ ủ ạ ước đang phát tri n nh Vi tể ư ệ Nam s bu c ph i thay đ i l i th c nh tranh. D báo, t năm 2020 tr đi, chúng taẽ ộ ả ổ ợ ế ạ ự ừ ở không c nh tranh v i các qu c gia nh Trung Qu c, Bănglađét, Malaixia, n Đạ ớ ố ư ố Ấ ộ hay Mêxicô, mà là c nh tranh v i nh ng công ty t đ ng hóa c a M hay Nh tạ ớ ữ ự ộ ủ ỹ ậ
B n.ả
Trang 3Trong l ch s , các cu c cách m ng công nghi p đ u đi kèm v i nh ng h l yị ử ộ ạ ệ ề ớ ữ ệ ụ
nh b t công gia tăng kéo theo hàng lo t nh ng chuy n d ch l n v chính tr cũngư ấ ạ ữ ể ị ớ ề ị
nh th ch Di n đàn kinh t th gi i đã rung m t h i chuông c nh báo ngư ể ế ễ ế ế ớ ộ ồ ả ười lao
đ ng và chính ph các nộ ủ ước c n chu n b cho vi c ngu n l c lao đ ng s cóầ ẩ ị ệ ồ ự ộ ẽ
nh ng d ch chuy n đ t ng t, khi n cho ngữ ị ể ộ ộ ế ười lao đ ng đ i di n nguy c m t vi cộ ố ệ ơ ấ ệ làm. Có kho ng 47% các công vi c hi n t i M có th bi n m t vì t đ ng hóa,ả ệ ệ ạ ở ỹ ể ế ấ ự ộ
d n đ n nguy c phá v th trẫ ế ơ ỡ ị ường lao đ ng và gia tăng căng th ng v vi c làm.ộ ẳ ề ệ Nhìn vào m t ngành c th nh ngành D t may, đã xu t hi n rôb t làm vi cộ ụ ể ư ệ ấ ệ ố ệ cùng con người trong các nhà máy. Đi u đó còn ch a d ng l i. Theo ILO, 2/3 trongề ư ừ ạ
s 9,2 tri u lao đ ng ngành D t may và Da giày t i Đông Nam Á đang b đe d a,ố ệ ộ ệ ạ ị ọ trong đó 86% lao đ ng c a Vi t Nam, 88% lao đ ng c a Campuchia và 64% laoộ ủ ệ ộ ủ
đ ng Inđônêxia trong ngành May m c, Da giày s ch u nh hộ ặ ẽ ị ả ưởng n ng n t lànặ ề ừ sóng t đ ng hóa, công nghi p hóa trong ngành. Hay nh h th ng t ng đài (Callự ộ ệ ư ệ ố ổ Center) tr l i trong ngành Vi n thông, Ngân hàng, B o hi m, Ch ng khoán cũng bả ờ ễ ả ể ứ ị
đe d a, khi mà hàng trăm nghìn ngọ ười đang làm vi c cho các “call center” trên kh pệ ắ
th gi i có th m t vi c.ế ớ ể ấ ệ
Cùng v i s nh hớ ự ả ưởng c a công ngh , vi c gia tăng t ng l p trung l u vàủ ệ ệ ầ ớ ư quá trình đô th hóa các th trị ở ị ường m i n i cũng s nh hớ ổ ẽ ả ưởng đ n xu hế ướ ng
vi c làm. Nhu c u lao đ ng có tay ngh cao gia tăng trong khi nhu c u đ i v i laoệ ầ ộ ề ầ ố ớ
đ ng có tay ngh và k năng th p đã gi m. Đi u đó có l i cho t ng l p giàu h n làộ ề ỹ ấ ả ề ợ ầ ớ ơ nghèo và d n đ n tình tr ng b t bình đ ng l n h n. Di n đàn Kinh t Davos nămẫ ế ạ ấ ẳ ớ ơ ễ ế ngoái đã d đoán, cách m ng 4.0 di n ra s khi n 7 tri u vi c làm trự ạ ễ ẽ ế ệ ệ ước đây bi nế
m t và 2.000.000 vi c làm m i đấ ệ ớ ượ ạc t o ra
V i kho ng 60% dân s trong đ tu i lao đ ng, Vi t Nam còn th i k dânớ ả ố ộ ổ ộ ệ ở ờ ỳ
s vàng trong ít nh t 20 năm n a. Tuy nhiên, do ngu n nhân l c có s thi u h tố ấ ữ ồ ự ự ế ụ
tr m tr ng lao đ ng có trình đ tay ngh cao và công nhân k thu t lành nghầ ọ ộ ộ ề ỹ ậ ề khi n cho ch s c nh tranh ngu n nhân l c Vi t Nam ch đ t 3,39/10 đi m và năngế ỉ ố ạ ồ ự ệ ỉ ạ ể
l c c nh tranh c a n n kinh t Vi t Nam x p th 73/133 nự ạ ủ ề ế ệ ế ứ ước (WB, 2014). Hi nệ
có kho ng 52% dân s Vi t Nam s d ng internet, d báo đ n năm 2020 s cóả ố ệ ử ụ ự ế ẽ kho ng 1000.000 lao đ ng làm vi c trong lĩnh v c công ngh thông tin. Đây làả ộ ệ ự ệ
nh ng n n t ng và l i th r t quan tr ng mà nhi u t p đoàn công ngh cao nhữ ề ả ợ ế ấ ọ ề ậ ệ ư Fujitsu, Intel, Samsung, Siemens, Acatel đang tranh th đ m r ng đ u t vàoủ ể ở ộ ầ ư
Vi t Nam.ệ
Năm 2016, l n đ u tiên Vi t Nam có h n 110.000 doanh nghi p thành l pầ ầ ệ ơ ệ ậ trong m t năm, bình quân m t gi đ ng h có 12 doanh nghi p m i ra đ i. Vi tộ ộ ờ ồ ồ ệ ớ ờ ệ Nam đ t m c tiêu đ n năm 2020 có h n 1.000.000 doanh nghi p, h tr kho ngặ ụ ế ơ ệ ỗ ợ ả
600 doanh nghi p, v i 2.000 d án trong lĩnh v c kh i nghi p sáng t o đ thúc đ yệ ớ ự ự ở ệ ạ ể ẩ các doanh nghi p ti p c n v i công ngh m i. Đ ng th i, vi c đàm phán ho c kýệ ế ậ ớ ệ ớ ồ ờ ệ ặ
k t các Hi p đ nh thế ệ ị ương m i t do th h m i hy v ng đem l i nh ng c h iạ ự ế ệ ớ ọ ạ ữ ơ ộ
Trang 4vi c làm m i. Tuy nhiên, n n kinh t Vi t Nam hi n nay v n d a nhi u vào cácệ ớ ề ế ệ ệ ẫ ự ề ngành thâm d ng lao đ ng giá r ụ ộ ẻ
Nhà v t lý, vũ tr h c Stephen Hawking g n đây đã có phát ngôn ch n đ ngậ ụ ọ ầ ấ ộ khi d đoán v tác đ ng kh ng khi p c a công ngh rôb t trong tự ề ộ ủ ế ủ ệ ố ương lai: “Loài
người đang đ i di n v i kh năng di t vong trong 1.000 năm n a, n u không ph iố ệ ớ ả ệ ữ ế ả
vì chi n tranh h t nhân, thì cũng vì công ngh rô b t phát tri n”. M i đây, Elonế ạ ệ ố ể ớ Musk tuyên b thành l p m t công ty chuyên nghiên c u cách liên k t b não conố ậ ộ ứ ế ộ
ngườ ới v i trí tu nhân t o c a máy tính. Vi n c nh các nhà máy thông minh, trongệ ạ ủ ễ ả
đó các máy móc được k t n i internet và liên k t v i nhau qua m t h th ng có thế ố ế ớ ộ ệ ố ể
t hình dung toàn b quy trình s n xu t r i đ a ra quy t đ nh có l s không còn xaự ộ ả ấ ồ ư ế ị ẽ ẽ xôi n a.ữ
Thách th c l n nh t c a m i cá nhân là vứ ớ ấ ủ ỗ ượt qua chính mình, vượt qua tâm lý
t duy phát tri n t hài lòng c a ngư ể ự ủ ườ ểi ti u nông, không dám ch p nh n m o hi mấ ậ ạ ể
đ kh i nghi p, đ i m i sáng t o. C n ch đ ng đ a t duy c a mình thoát kh iể ở ệ ổ ớ ạ ầ ủ ộ ư ư ủ ỏ
l i mòn v i nh ng ý tố ớ ữ ưởng, nh ng h th ng th m chí ch a bao gi nghĩ t i. Xétữ ệ ố ậ ư ờ ớ
đ n cùng, n u không mu n b l thu c vào nh ng qu c gia đi trế ế ố ị ệ ộ ữ ố ước thì m i cáỗ nhân, doanh nghi p hay r ng h n là đ t nệ ộ ơ ấ ước, đ u c n ph i liên t c đ i m i đề ầ ả ụ ổ ớ ể sinh t n.ồ
Cách m ng 4.0 trong đó cách m ng năng lạ ạ ượng, cách m ng ICT và trí tu nhânạ ệ
t o cùng công ngh in 3D đang t o ra môi trạ ệ ạ ường kinh doanh m i m N i mà tàiớ ẻ ơ năng, tri th c s đ i di n cho y u t quan tr ng c a s n xu t, h n là y u t v n.ứ ẽ ạ ệ ế ố ọ ủ ả ấ ơ ế ố ố
Đ ng th i, t o c h i phát sinh m t th trồ ờ ạ ơ ộ ộ ị ường vi c làm ngày càng tách bi t và cóệ ệ thu nh p cao trong xã h i.ậ ộ
L c lự ượng lao đ ng c a nộ ủ ước ta hi n nay không thi u v s lệ ế ề ố ượng nh ng l iư ạ thi u v ki n th c chuyên môn, y u v k năng gi i quy t v n đ , lãnh đ o vàế ề ế ứ ế ề ỹ ả ế ấ ề ạ giao ti p d n đ n năng su t lao đ ng th p (ch b ng 4,4% Singapore; b ng 17,4%ế ẫ ế ấ ộ ấ ỉ ằ ằ
c a Malaysia; 35,2% c a Thái Lan; 48,5% c a Philippines và 48,8% c a Indonesia).ủ ủ ủ ủ
V i th c tr ng nh v y, l i th v chi phí nhân công th p t i Vi t Nam đang d nớ ự ạ ư ậ ợ ế ề ấ ạ ệ ầ
m t đi s c h p d n đ i v i các nhà đ u t nấ ứ ấ ẫ ố ớ ầ ư ước ngoài
Trước th c t trình đ lao đ ng nh v y, cùng v i làn sóng c a cu c cáchự ế ộ ộ ư ậ ớ ủ ộ
m ng công nghi p 4.0, m i lo này càng tr nên l n h n. M t s báo cáo v thạ ệ ố ở ớ ơ ộ ố ề ị
trường lao đ ng đánh giá cách m ng công nghi p 4.0 không ch đe d a t i vi c làmộ ạ ệ ỉ ọ ớ ệ
c a nh ng lao đ ng trình đ th p (l c lủ ữ ộ ộ ấ ự ượng s b nh hẽ ị ả ưởng nhi u nh t) mà ngayề ấ
c các lao đ ng có k năng b c trung cũng s b nh hả ộ ỹ ậ ẽ ị ả ưởng n u h không trang bế ọ ị
ki n th c m i, ch y u là k năng sáng t o. M t s ngh nh lái xe, l p ráp đi nế ứ ớ ủ ế ỹ ạ ộ ố ề ư ắ ệ
t , rô b t cũng s d n thay th Thách th c đây chính là, n u mu n ng d ngử ố ẽ ầ ế ứ ở ế ố ứ ụ
được công ngh 4.0, con ngệ ười ph i có trí tu m i tham gia đả ệ ớ ược quá trình s nả
xu t, b n thân m i con ngấ ả ỗ ười trong đó ph i có s sáng t o.ả ự ạ
Trang 5Do đó, đ phát huy để ược s sáng t o c a m i lao đ ng, không còn cách nàoự ạ ủ ỗ ộ khác là ph i c i cách, thay đ i ngay t khâu đào t o.ả ả ổ ừ ạ
3. Tác đ ng c a cu c cách m ng 4.0 t i giáo d c c a Vi t Namộ ủ ộ ạ ớ ụ ủ ệ
Trước nh ng đòi h i c a th trữ ỏ ủ ị ường lao đ ng ngày càng cao đ phù h p v iộ ể ợ ớ môi trường s n xu t m i, các ho t đ ng đào t o c a các c s đào t o càng ph iả ấ ớ ạ ộ ạ ủ ơ ở ạ ả
được g n k t v i doanh nghi p nh m rút ng n kho ng cách gi a đào t o, nghiênắ ế ớ ệ ằ ắ ả ữ ạ
c u và tri n khai. Đ y m nh phát tri n đào t o t i doanh nghi p, phát tri n cácứ ể ẩ ạ ể ạ ạ ệ ể
trường trong doanh nghi p đ đào t o nhân l c phù h p v i công ngh và t ch cệ ể ạ ự ợ ớ ệ ổ ứ
c a doanh nghi p. Tăng củ ệ ường vi c g n k t gi a c s giáo d c và doanh nghi p,ệ ắ ế ữ ơ ở ụ ệ trên c s trách nhi m xã h i c a doanh nghi p, hơ ở ệ ộ ủ ệ ướng t i doanh nghi p th c s làớ ệ ự ự
“cánh tay n i dài” trong ho t đ ng đào t o c a c s giáo d c nh m s d ng cóố ạ ộ ạ ủ ơ ở ụ ằ ử ụ
hi u qu trang thi t b và công ngh c a doanh nghi p ph c v cho công tác đàoệ ả ế ị ệ ủ ệ ụ ụ
t o, hình thành năng l c ngh nghi p cho ngạ ự ề ệ ườ ọi h c trong quá trình đào t o và th cạ ự
t p t i doanh nghi p.ậ ạ ệ
Nh v y, có th th y s tác đ ng c a cu c cách m ng 4.0 t i giáo d c là r tư ậ ể ấ ự ộ ủ ộ ạ ớ ụ ấ
l n, v a t o ra c h i nh ng cũng đ t ra nh ng thách th c ngày càng nhi u h nớ ừ ạ ơ ộ ư ặ ữ ứ ề ơ cho các c s giáo d c. C h i và thách th c đ i v i các c s giáo d c trơ ở ụ ơ ộ ứ ố ớ ơ ở ụ ướ ự c s tác đ ng c a cu c cách m ng 4.0 luôn có s đan xen l n nhau. C th là:ộ ủ ộ ạ ự ẫ ụ ể
Th nh t, ứ ấ t o ra nhu c u đào t o cao cho các c s giáo d c. Trong m i lĩnhạ ầ ạ ơ ở ụ ọ
v c ngành ngh , nh ng bự ề ữ ước đi có tính đ t phá v công ngh m i nh trí thôngộ ề ệ ớ ư minh nhân t o, robot, m ng internet, phạ ạ ương ti n đ c l p, in 3D, công ngh nano,ệ ộ ậ ệ công ngh sinh h c, khoa h c v v t li u, l u tr năng lệ ọ ọ ề ậ ệ ư ữ ượng và tin h c lọ ượng tử
s còn tác đ ng m nh m h n t i đ i s ng xã h i. Trong cu c cách m ng 4.0, hẽ ộ ạ ẽ ơ ớ ờ ố ộ ộ ạ ệ
th ng giáo d c ngh nghi p s b tác đ ng r t m nh và toàn di n, danh m c nghố ụ ề ệ ẽ ị ộ ấ ạ ệ ụ ề đào t o s ph i đi u ch nh, c p nh t liên t c vì các ranh gi i gi a các lĩnh v c r tạ ẽ ả ề ỉ ậ ậ ụ ớ ữ ự ấ
m ng manh. Theo đó, s là s liên k t gi a các lĩnh v c lý sinh; c đi n t ỏ ẽ ự ế ữ ự ơ ệ ử sinh, t đó hàng lo t ngh nghi p cũ s m t đi và thay vào đó là c h i cho s phátừ ạ ề ệ ẽ ấ ơ ộ ự tri n c a nh ng ngành ngh đào t o m i, đ c bi t là s liên quan đ n s tể ủ ữ ề ạ ớ ặ ệ ự ế ự ương tác
gi a con ngữ ười và máy móc. Th trị ường lao đ ng trong nộ ước cũng nh qu c t sư ố ế ẽ
có s phân hóa m nh m gi a nhóm lao đ ng có trình đ th p và nhóm lao đ ng cóự ạ ẽ ữ ộ ộ ấ ộ trình đ cao. Các nhà nghiên c u ch ra r ng, cu c cách m ng công nghi p 4.0ộ ứ ỉ ằ ộ ạ ệ không ch đe d a t i vi c làm c a nh ng lao đ ng trình đ th p, mà ngay c laoỉ ọ ớ ệ ủ ữ ộ ộ ấ ả
đ ng có k năng b c trung cũng s b nh hộ ỹ ậ ẽ ị ả ưởng n u h không đế ọ ược trang b ki nị ế
th c m i k năng sáng t o cho n n kinh t 4.0. Cách m ng công nghi p 4.0 khôngứ ớ ỹ ạ ề ế ạ ệ
ch t o ra c h i đào t o nh ng ngỉ ạ ơ ộ ạ ữ ười m i ch a qua đào t o, còn đòi h i ngay cớ ư ạ ỏ ả
nh ng ngữ ười đã đi làm, t công nhân đ n k s đ u ph i thay đ i, c p nh t vừ ế ỹ ư ề ả ổ ậ ậ ề
ki n th c, k năng m c đ cao h n. Theo m c tiêu c a Chính ph , năm 2020,ế ứ ỹ ở ứ ộ ơ ụ ủ ủ
nước ta s có kho ng 1.000.000 doanh nghi p, t c là cũng c n m t tri u cán bẽ ả ệ ứ ầ ộ ệ ộ công ngh thông tin. Tuy nhiên, hi n nay chúng ta m i có 300.000 cán b công nghệ ệ ớ ộ ệ thông tin, nên ch riêng nhu c u đào t o m i c a ngành này đ cung c p cho xã h iỉ ầ ạ ớ ủ ể ấ ộ
Trang 6m t l c lộ ự ượng lao đ ng làm ch công ngh thông tin đã là c h i l n cho cácộ ủ ệ ơ ộ ớ
trường đào t o.ạ
Th hai, ứ làm thay đ i m i ho t đ ng trong các c s đào t o. Đ đáp ng đổ ọ ạ ộ ơ ở ạ ể ứ ủ nhân l c cho n n kinh t sáng t o, đòi h i ph i thay đ i các ho t đ ng đào t o,ự ề ế ạ ỏ ả ổ ạ ộ ạ
nh t là ngành ngh đào t o, hình th c và phấ ề ạ ứ ương pháp đào t o v i s ng d ngạ ớ ự ứ ụ
m nh m c acông ngh thông tin. Theo đó, các phạ ẽ ủ ệ ương th c gi ng d y cũ khôngứ ả ạ còn phù h p v i nhu c u c a xã h i. V i s v n d ng nh ng thành t u c a cáchợ ớ ầ ủ ộ ớ ự ậ ụ ữ ự ủ
m ng 4.0 thì ngạ ườ ọ ở ấ ứi h c b t c đâu đ u có th truy c p vào th vi n c a nhàề ể ậ ư ệ ủ
trường đ t h c, t nghiên c u. Nh v y, không th ch t n t i mô hình th vi nể ự ọ ự ứ ư ậ ể ỉ ồ ạ ư ệ truy n th ng mà các trề ố ường ph i xây d ng đả ự ược th vi n đi n t Ho c chúng taư ệ ệ ử ặ
s có nh ng mô hình gi ng d y m i nh đào t o tr c tuy n không c n l p h c,ẽ ữ ả ạ ớ ư ạ ự ế ầ ớ ọ không c n giáo viên đ ng l p, ngầ ứ ớ ười h c s đọ ẽ ược hướng d n h c qua m ng.ẫ ọ ạ
Nh ng l p h c o, th y giáo o, thi t b o có tính mô ph ng, bài gi ng đữ ớ ọ ả ầ ả ế ị ả ỏ ả ượ ố c s hóa và chia s qua nh ng n n t ng nh Facebook, YouTube, Grab, Uber s trẻ ữ ề ả ư ẽ ở thành xu th phát tri n trong ho t đ ng đào t o ngh nghi p trong th i gian t i.ế ể ạ ộ ạ ề ệ ờ ớ Khi đó, ki n th c không th bó h p và đ c quy n b i m t ngế ứ ể ẹ ộ ề ở ộ ười hay trong m tộ
ph m vi t ch c. Ngạ ổ ứ ườ ọi h c có nhi u c h i đ ti p c n, tích lũy, ch t l c cáiề ơ ộ ể ế ậ ắ ọ
m i, cái hay, có nhi u c h i đ tr thành m t công dân toàn c u ngớ ề ơ ộ ể ở ộ ầ ười lao đ ngộ
tương lai có kh năng làm vi c trong môi trả ệ ường sáng t o và có tính c nh tranh.ạ ạ
Ph n thầ ưởng cu i cùng không còn là b ng c p trên gi y t n a, mà là b ng c pố ằ ấ ấ ờ ữ ằ ấ theo nghĩa m r ng, trao đ i tri th c, sáng t o, giá tr đóng góp cho xã h i. B i m tở ộ ổ ứ ạ ị ộ ở ộ doanh nghi p tuy n d ng là c n ngệ ể ụ ầ ười làm được vi c ch không c n ngệ ứ ầ ười có văn
b ng cao. T đó có th b vi c yêu c u v b ng c p hay xem đó là đi u ki n tiênằ ừ ể ỏ ệ ầ ề ằ ấ ề ệ quy t khi tuy n d ng lao đ ng. Nh v y, các c s giáo d c s ph i chuy n đ iế ể ụ ộ ư ậ ơ ở ụ ẽ ả ể ổ
m nh m sang mô hình ch đào t o “nh ng gì th trạ ẽ ỉ ạ ữ ị ường c n”, nh ng n i dung c aầ ữ ộ ủ các môn c b n s ph i đơ ả ẽ ả ược rút ng n và thay th vào đó là nh ng n i dung c nắ ế ữ ộ ầ thi t đ đáp ng nhu c u c a các doanh nghi p, c a n n kinh t nói chung và đ mế ể ứ ầ ủ ệ ủ ề ế ả
b o đ ngả ể ườ ọi h c th c hi n đự ệ ược phương châm “h c t p su t đ i”. Theo mô hìnhọ ậ ố ờ
m i này, vi c g n k t gi a c s giáo d c đào t o v i doanh nghi p là yêu c u t tớ ệ ắ ế ữ ơ ở ụ ạ ớ ệ ầ ấ
y u đ b sung cho nhau. Đ ng th i, đ y m nh vi c hình thành các c s đào t oế ể ổ ồ ờ ẩ ạ ệ ơ ở ạ trong doanh nghi p đ phân chia các ngu n l c chung, làm cho các ngu n l c đệ ể ồ ự ồ ự ượ c
s d ng m t cách t i u h n. Đi u này s tác đ ng đ n vi c b trí cán b qu n lý,ử ụ ộ ố ư ơ ề ẽ ộ ế ệ ố ộ ả
ph c v và đ i ngũ giáo viên c a các c s giáo d c ngh nghi p. Khi đó, t i cácụ ụ ộ ủ ơ ở ụ ề ệ ạ
c s giáo d c, t t c các d li u c a ngơ ở ụ ấ ả ữ ệ ủ ườ ọ ừi h c t mã s , đi m s , thông tin cáố ể ố nhân đ u đã đề ượ ốc s hóa t i m t n i l u tr Trong nhi u trạ ộ ơ ư ữ ề ường h p, ngợ ườ ạ i d y
ch c n “v t” tài li u lên “mây” (Cloud), t t c m i ngỉ ầ ứ ệ ấ ả ọ ười tranh lu n trên “mây” màậ
v n đ m b o đẫ ả ả ượ ực s riêng t , hi u qu và tính đ ng b Trư ệ ả ồ ộ ước th c t này, n uự ế ế các trường không thay đ i thì s không có ngổ ẽ ườ ọi h c. Doanh nghi p nói riêng và thệ ị
trường nói chung có nhu c u nh th nào, thì ngầ ư ế ườ ọ ẽi h c s càng hướng t i tìm h cớ ọ
nh ng n i đáp ng đữ ơ ứ ược nhu c u đó. Đây th c s là m t thách th c vì h u nh cácầ ự ự ộ ứ ầ ư
trường hi n nay m i ch d ng l i m c đ giáo viên gi ng d y b ng máy chi u,ệ ớ ỉ ừ ạ ở ứ ộ ả ạ ằ ế
Trang 7video, chia s tài li u trên m ng. Kinh phí eo h p cũng là m t trong nh ng đi mẻ ệ ạ ẹ ộ ữ ể chính khi n các ng d ng khoa h c công ngh ch a phát tri n trong trế ứ ụ ọ ệ ư ể ường h c.ọ
Phương pháp ti p c nế ậ
Chúng ta c n ph i đ y m nh các ho t đ ng đào t o đ thích ng v i cu cầ ả ẩ ạ ạ ộ ạ ể ứ ớ ộ CMCN 4.0. C th , trụ ể ước m t c n ph i xác đ nh lĩnh v c đào t o hắ ầ ả ị ự ạ ướng v tề ươ ng lai vì CMCN 4.0 đã di n ra m nh m v i nh ng xu hễ ạ ẽ ớ ữ ướng khá rõ ràng v chuy nề ể
d ch c c u ngành ngh c a n n công nghi p. Xu hị ơ ấ ề ủ ề ệ ướng thay đ i công nghi pổ ệ cũng đã được th o lu n và làm rõ t i các di n đàn công nghi p th gi i, t k t quả ậ ạ ễ ệ ế ớ ừ ế ả các công trình nghiên c u v CMCN 4.0 và th c t tri n khai các chứ ề ự ế ể ương trình công nghi p t i các qu c gia hàng đ u, nh Đ c, M , Nh t B n… Trên c s đó, cácệ ạ ố ầ ư ứ ỹ ậ ả ơ ở
trường đ i h c c n xác đ nh các lĩnh v c đào t o tr ng tâm, các lĩnh v c đào t oạ ọ ầ ị ự ạ ọ ự ạ
hướng v tề ương lai nh m đáp ng nhu c u th i đ i và chu n b ngu n l c đào t oằ ứ ầ ờ ạ ẩ ị ồ ự ạ đáp ng yêu c u công nghi p. Các lĩnh v c đ c bi t nên hứ ầ ệ ự ặ ệ ướng vào đ đào t oể ạ
g m: công ngh thông tin, qu n lý m ng, khai thác d li u, b o m t, v t li u, yồ ệ ả ạ ữ ệ ả ậ ậ ệ sinh h c, rôb t …ọ ố
Bên c nh đó, các c s đào t o c n ph i thi t k chạ ơ ở ạ ầ ả ế ế ương trình linh đ ng h n,ộ ơ
ki n th c c p nh t h n, hế ứ ậ ậ ơ ướng t i phát tri n các k năng phù h p v i CMCN 4.0,ớ ể ỹ ợ ớ phát tri n t duy h th ng và liên ngành. Đ i v i các chể ư ệ ố ố ớ ương trình đào t o b c cạ ậ ử nhân, bên c nh các ki n th c v ngh nghi p, c n ph i m r ng cung c p thêmạ ế ứ ề ề ệ ầ ả ở ộ ấ các kh i ki n th c t nhiên xã h i, công ngh thông tin, qu n lý m ng… nh mố ế ứ ự ộ ệ ả ạ ằ
m c đích làm cho ngụ ười h c có th thích nghi nhanh v i s thay đ i c a côngọ ể ớ ự ổ ủ ngh , làm vi c hi u qu trong môi trệ ệ ệ ả ường có tính k t n i cao, gi a các lĩnh v c,ế ố ữ ự
gi a th gi i o và th t. Các k năng quan tr ng đ i v i ngu n nhân l c trong môiữ ế ớ ả ậ ỹ ọ ố ớ ồ ự
trường tương tác công ngh c n ph i đệ ầ ả ược đ a vào chu n đ u ra c a chư ẩ ầ ủ ương trình đào t o: k năng làm vi c nhóm, k năng sáng t o, t duy ph n bi n, t duy hạ ỹ ệ ỹ ạ ư ả ệ ư ệ
th ng, k năng ra quy t đ nh trong đi u ki n không ch c ch n… đ c bi t giáo d cố ỹ ế ị ề ệ ắ ắ ặ ệ ụ
ngườ ọi h c phương pháp và ý th c h c t p su t đ i.ứ ọ ậ ố ờ
Thi t k các khóa đào t o ng n h n hay các chế ế ạ ắ ạ ương trình b sung ki n th c choổ ế ứ
t ng đ i từ ố ượng khác nhau t i các doanh nghi p là th c s c n thi t trong b i c nhạ ệ ự ự ầ ế ố ả CMCN 4.0. Nhu c u c a xã h i v b sung ki n th c s vô cùng l n khi có sầ ủ ộ ề ổ ế ứ ẽ ớ ự chuy n d ch trong c c u ngành ngh , s thay đ i công ngh CMCN 4.0 s m raể ị ơ ấ ề ự ổ ệ ẽ ở
th trị ường đào t o và hu n luy n vô cùng l n đ i v i các công ty cung c p d ch vạ ấ ệ ớ ố ớ ấ ị ụ giáo d c, đ c bi t đ i v i các trụ ặ ệ ố ớ ường đ i h c v n có th m nh v đào t o. Tuyạ ọ ố ế ạ ề ạ nhiên, các trường đ i h c c n ph i c i m và đ i tho i nhi u h n v i xã h i, v iạ ọ ầ ả ở ở ố ạ ề ơ ớ ộ ớ
th trị ường lao đ ng đ tri n khai và th c hi n các chộ ể ể ự ệ ương trình thi t th c và hi uế ự ệ
qu , nh ng v n không đánh m t b n ch t h c thu t riêng bi t và nhi m v giáoả ư ẫ ấ ả ấ ọ ậ ệ ệ ụ
d c r ng h n.ụ ộ ơ
Ngoài ra, cách th c t ch c và phứ ổ ứ ương pháp gi ng d y t i các trả ạ ạ ường đ iạ
h c cũng ph i thay đ i.Công ngh phát tri n v i chi phí r là đi u ki n thu n l iọ ả ổ ệ ể ớ ẻ ề ệ ậ ợ
đ các trể ường đ i h c đ u t c s v t ch t, các công c và phạ ọ ầ ư ơ ở ậ ấ ụ ương ti n gi ngệ ả
d y hi n đ i. Bên c nh hình th c gi ng d y tr c ti p cho ngạ ệ ạ ạ ứ ả ạ ự ế ườ ọi h c, các trườ ng
Trang 8c n s d ng nhi u h n các hình th c khác nh đào t o online, thi t k môi trầ ử ụ ề ơ ứ ư ạ ế ế ườ ng
o đ ng i h c và ng i d y có th t ng tác l n nhau và truy n đ t thông tin,
t ch c th c hành t i các phòng thí nghi m hay phòng mô ph ng o. S d ng hổ ứ ự ạ ệ ỏ ả ử ụ ệ
th ng máy tính và d li u big data đ thi t k chố ữ ệ ể ế ế ương trình, t ch c gi ng d y choổ ứ ả ạ
t ng đ i từ ố ượng m t cách hi u qu nh t. H th ng h c online ngày càng độ ệ ả ấ ệ ố ọ ược phổ
bi n h n, thông qua h th ng online s thu th p d li u cho t ng cá nhân. Khi tíchế ơ ệ ố ẽ ậ ữ ệ ừ
t đụ ượ ược l ng data đ l n v cá nhân ngủ ớ ề ườ ọi h c (th i lờ ượng h c, phọ ương pháp, lộ trình đào t o, m c đ tạ ứ ộ ương tác, k t qu h c t p…), các thu t toán Machineế ả ọ ậ ậ Learning s đ a ra m t phẽ ư ộ ương pháp giáo d c t t nh t cho t ng h c sinh v i lụ ố ấ ừ ọ ớ ộ trình t i u cá nhân hóa phố ư ương pháp h c t p mà ngay c giáo viên t t nh t cũngọ ậ ả ố ấ không b ng đằ ược. Do v y các trậ ường đ i h c c n đ y m nh h n vi c s d ngạ ọ ầ ẩ ạ ơ ệ ử ụ cách th c tứ ổ ch c đào t o và h c t p này.ứ ạ ọ ậ Đào t o đáp ng yêu c u CMCN 4.0 đòi h i đ i ngũ gi ng d y ph i có trình đạ ứ ầ ỏ ộ ả ạ ả ộ cao v chuyên môn, công ngh thông tin, h th ng m ng…, do v y công tác chu nề ệ ệ ố ạ ậ ẩ
b ngu n nhân l c cũng là y u t đòi h i các trị ồ ự ế ố ỏ ường đ i h c ph i chu n b kạ ọ ả ẩ ị ỹ
lưỡng. Cán b gi ng d y ph i liên t c c p nh t ki n th c chuyên môn, côngộ ả ạ ả ụ ậ ậ ế ứ ngh … b ng cách thệ ằ ường xuyên tham gia các l p hu n luy n, h i th o, h i ngh ớ ấ ệ ộ ả ộ ị Ngoài ra, các trường đ i h c ph i m r ng đ i tho i, h p tác v i doanh nghi pạ ọ ả ở ộ ố ạ ợ ớ ệ trong các ho t đ ng nghiên c u, t p hu n và t v n; qua đó cán b gi ng d y có cạ ộ ứ ậ ấ ư ấ ộ ả ạ ơ
h i ti p c n đi u ki n s n xu t, kinh doanh th c t và n m b t độ ế ậ ề ệ ả ấ ự ế ắ ắ ược nh ng thayữ
đ i c a th trổ ủ ị ường đ th c hi n các đi u ch nh trong gi ng d y.ể ự ệ ề ỉ ả ạ
Chi n lế ược phát tri n con ngể ười Ch th và trung tâm c a s sáng t oủ ể ủ ự ạ
S phát tri n nh vũ bão c a KH&CN trong 2 th p k đ u tiên c a th kự ể ư ủ ậ ỷ ầ ủ ế ỷ XXI v i Internet k t n i v n v t, t đ ng hóa, trí tu nhân t o và nh ng sáng chớ ế ố ạ ậ ự ộ ệ ạ ữ ế
m i trong nhi u lĩnh v c chính là nh ng n n t ng then ch t t o nên nh ng cú híchớ ề ự ữ ề ả ố ạ ữ cho s tăng trự ưởng và phát tri n.ể
Trong th i đ i CMCN 4.0, KH&CN s mang tính liên ngành và xuyên ngànhờ ạ ẽ ngày càng sâu r ng, vi n c nh đó đ t ra thách th c ph i có chi n lộ ễ ả ặ ứ ả ế ược v phátề tri n con ngể ười. Trong khi chúng ta nói nhi u v nh ng đ c tr ng c a CMCN 4.0,ề ề ữ ặ ư ủ
nh ng thành t u v công ngh v i nh ng thách th c và c h i, chúng ta c n đ cữ ự ề ệ ớ ữ ứ ơ ộ ầ ặ
bi t chú tr ng phát tri n ngu n l c con ngệ ọ ể ồ ự ười, c n xây d ng m t k ch b n cho sầ ự ộ ị ả ự phát tri n c a xã h i Vi t Nam trong b i c nh CMCN 4.0, trong đó con ngể ủ ộ ệ ố ả ười là
ch th và là trung tâm c a s sáng t o.ủ ể ủ ự ạ
Trong th i đ i CMCN 4.0, các c s giáo d c đ i h c s không còn ch làờ ạ ơ ở ụ ạ ọ ẽ ỉ
th y, trò, gi ng đầ ả ường, th vi n, các phòng thí nghi m… mà s là môi trư ệ ệ ẽ ường sinh thái v i 3 đ c tr ng c t lõi xuyên su t và tác đ ng lên m i ho t đ ng c a nhàớ ặ ư ố ố ộ ọ ạ ộ ủ
trường là: s hóa, nghiên c u và đ i m i sáng t o. Vì v y, trong chi n lố ứ ổ ớ ạ ậ ế ược phát tri n c a mình, các trể ủ ường đ i h c ph i bám sát nh ng n i dung này. Đ u ra c aạ ọ ả ữ ộ ầ ủ quá trình đào t o trong CMCN 4.0 là ngu n nhân l c có năng l c, tinh th n đ i m iạ ồ ự ự ầ ổ ớ sáng t o và kh i nghi p.ạ ở ệ
Trang 9Th i đ i CMCN 4.0, các ki n th c có tính liên ngành, xuyên ngành (m tờ ạ ế ứ ộ ngành được nhúng sâu vào ngành khác) và ngày càng có xu hướng xóa nhòa ranh
gi i gi a các ngành. Trong khi đào t o l i có tính cá th hóa ngày càng cao. Xuớ ữ ạ ạ ể
hướng “Uber hóa” trong giáo d c là t t y u và ngày càng tr nên ph bi n. Ki nụ ấ ế ở ổ ế ế
th c và thông tin, c s d li u, c h i cho m i ngứ ơ ở ữ ệ ơ ộ ọ ười, m i c s giáo d c m iọ ơ ở ụ ở ọ
n i, m i ch , không còn c ng nh c và bó h p trong không gian và th i gian, biênơ ọ ỗ ứ ắ ẹ ờ
gi i, vùng lãnh th ớ ổ
Các nghiên c u và t ng k t t kinh nghi m qu c t cho th y, đ đ t đứ ổ ế ừ ệ ố ế ấ ể ạ ượ c
đ u ra đó, các n i dung c b n mà nhà trầ ộ ơ ả ường c n cung c p cho ngầ ấ ườ ọi h c trong
th i đ i CMCN 4.0 s là giáo d c STEM (khoa h c, công ngh , k thu t và toánờ ạ ẽ ụ ọ ệ ỹ ậ
h c) và giáo d c khai phóng đ n nay v n còn nguyên giá tr Bên c nh đào t o ki nọ ụ ế ẫ ị ạ ạ ế
th c và k năng, tăng cứ ỹ ường th c hành th c t p, công ngh thông tin và ngo i ng ,ự ự ậ ệ ạ ữ thì đào t o v i t duy t m nhìn, đ i m i sáng t o, phát tri n b n v ng r t quanạ ớ ư ầ ổ ớ ạ ể ề ữ ấ
tr ng. Các giá tr nhân văn, giá tr truy n th ng và s hài hòa ph i là b đ và n nọ ị ị ề ố ự ả ệ ỡ ề
t ng cho s phát tri n c a xã h i trong b i c nh CMCN 4.0. Chính vì v y, chúng taả ự ể ủ ộ ố ả ậ
c n có k ch b n phát tri n con ngầ ị ả ể ười trong giai đo n m i, v i nòng c t và n n t ngạ ớ ớ ố ề ả
là giáo d c.ụ
Trong b i c nh CMCN 4.0, l i th c nh tranh l n nh t không ph i tài nguyên, côngố ả ợ ế ạ ớ ấ ả ngh mà là con ngệ ười. Ai có nhân tài, s n m trong tay l i th c nh tranh và phátẽ ắ ợ ế ạ tri n trong th i đ i m i. C n xây d ng chi n lể ờ ạ ớ ầ ự ế ược phát tri n con ngể ười và đ i m iổ ớ
m nh m giáo d c đ trang b ki n th c, phát huy năng l c sáng t o và k năng,ạ ẽ ụ ể ị ế ứ ự ạ ỹ
t m nhìn cho ngầ ườ ọi h c. Song song v i đào t o và thu hút nhân tài, đ c bi t trongớ ạ ặ ệ lĩnh v c KH&CN, vi c chú tr ng phát tri n con ngự ệ ọ ể ười trong m t xã h i hài hòa vàộ ộ nhân văn là c t lõi đ Vi t Nam n m b t đố ể ệ ắ ắ ược các c h i cũng nh vơ ộ ư ượt qua thách
th c đ phát tri n và h i nh p.ứ ể ể ộ ậ
Các nước nh Anh, Hoa K , Nga, Pháp, Đ c đã t n d ng và n m b tư ỳ ứ ậ ụ ắ ắ
được c h i ngay t cu c CMCN l n th 2 đ phát tri n; Trung Qu c, Nh t B n,ơ ộ ừ ộ ầ ứ ể ể ố ậ ả Hàn Qu c, n Đ đã n m b t đố Ấ ộ ắ ắ ược c h i cu c CMCN l n th 3 đ vơ ộ ở ộ ầ ứ ể ươ n lên Vi t Nam hoàn toàn có thệ ể nh n di n và n m b t đậ ệ ắ ắ ược th i c đ vờ ơ ể ươn lên thành “con r ng, con h ” c a châu Á và th gi i trong th k XXI n u bi t t nồ ổ ủ ế ớ ế ỷ ế ế ậ
d ng nh ng c h i và vụ ữ ơ ộ ượt qua thách th c c a cu c CMCN 4.0. M u ch t là chúngứ ủ ộ ấ ố
ta ph i có ngu n nhân l c ch t lả ồ ự ấ ượng cao và thu hút được nhân tài đ phát tri n cácể ể công ngh lõi, các hình th c kinh doanh m i. Ngu n l c con ngệ ứ ớ ồ ự ười, cùng v iớ KH&CN chính là “chi c đũa th n” đ đ a dân t c ta theo k p và sánh vai các nế ầ ể ư ộ ị ướ c trên th gi i. Suy cho cùng, Vi t Nam có th t n d ng đế ớ ệ ể ậ ụ ượ ơ ộ ừc c h i t cu c CMCNộ 4.0 thông qua vi c thay đ i cách ti p c n giáo d c, nhanh chóng h i nh p sâu r ngệ ổ ế ậ ụ ộ ậ ộ
v i qu c t và then ch t là xây d ng chi n lớ ố ế ố ự ế ược phát tri n con ngể ười
Đ i m i giáo d c đ i h c Đòn b y quan tr ng c a s phát tri nổ ớ ụ ạ ọ ẩ ọ ủ ự ể
Trang 10T th c ti n và kinh nghi m c a các nừ ự ễ ệ ủ ước nh Nh t B n, Hàn Qu c, Trungư ậ ả ố
Qu c và n Đ cho th y, đ i m i giáo d c (đ c bi t là giáo d c đ i h cố Ấ ộ ấ ổ ớ ụ ặ ệ ụ ạ ọ c đàoả
t o b c đ i h c và sau đ i h c), đ đào t o ngu n nhân l c có ch t lạ ậ ạ ọ ạ ọ ể ạ ồ ự ấ ượng cao có ý nghĩa quy t đ nh đ n s thành công c a Vi t Nam trong CMCN 4.0. Đ đ i m iế ị ế ự ủ ệ ể ổ ớ giáo d c đ i h c, trong th i gian t i chúng ta nên th c hi n m t s gi i pháp cụ ạ ọ ờ ớ ự ệ ộ ố ả ơ
b n sau:ả
M t là, ph i xây d ng m t tri t lý m i v giáo d c đ i h c ộ ả ự ộ ế ớ ề ụ ạ ọ : nhu c u đ i m iầ ổ ớ giáo d c xu t phát t y u t th i đ i. Hi n nay, các đ i h c nghiên c u c a cácụ ấ ừ ế ố ờ ạ ệ ạ ọ ứ ủ
nước phát tri n trên th gi i đang chuy n mình sang đ i h c đ i m i sáng t o, g nể ế ớ ể ạ ọ ổ ớ ạ ắ
k t nghiên c u khoa h c và chuy n giao các k t qu nghiên c u v i doanh nghi p.ế ứ ọ ể ế ả ứ ớ ệ
Vì v y, tri t lý đào t o ph i thay đ i. Tri t lý c a đào t o nhân l c trong th i đ iậ ế ạ ả ổ ế ủ ạ ự ờ ạ CMCN 4.0 là s hóa, đ i m i sáng t o và kh i nghi p.ố ổ ớ ạ ở ệ
Hai là, đ i m i c u trúc và yêu c u, chu n đ u ra c a các ch ổ ớ ấ ầ ẩ ầ ủ ươ ng trình đào
t o, h i nh p v i qu c t và phù h p v i đi u ki n, hoàn c nh c a Vi t ạ ộ ậ ớ ố ế ợ ớ ề ệ ả ủ ệ Nam: ngoài ki n th c chuyên môn, ngo i ng , công ngh thông tin và các k năngế ứ ạ ữ ệ ỹ
m m nh hi n nay; các trề ư ệ ường đ i h c ph i trang b đạ ọ ả ị ược cho ngườ ọi h c k năngỹ thu th p, x lý và ki m soát thông tin, tr i nghi m h c t p đ ng hành v i th c t ,ậ ử ể ả ệ ọ ậ ồ ớ ự ế
th c t p và các công ngh m i. Chự ậ ệ ớ ương trình đào t o ph i chuy n đ i phù h p v iạ ả ể ổ ợ ớ
xu th liên ngành, xuyên ngành c a CMCN 4.0. nh t là nh ng ngành khoa h c tế ủ ấ ữ ọ ự nhiên, công ngh k thu t, kinh t …; chệ ỹ ậ ế ương trình đào t o c n h i nh p sâu r ngạ ầ ộ ậ ộ
v i chớ ương trình đào t o c a khu v c và th gi i. Sinh viên ra trạ ủ ự ế ớ ường không ch cóỉ công ăn vi c làm, mà còn ph i có t m nhìn, có khát v ng đ i m i sáng t o và tinhệ ả ầ ọ ổ ớ ạ
th n kh i nghi p. Hi n nay, Vi t Nam đang nh c nhi u đ n giáo d c khaiầ ở ệ ệ ở ệ ắ ề ế ụ phóng, tuy nhiên, không th n m b t và làm ch để ắ ắ ủ ược các công ngh n u ngu nệ ế ồ nhân l c c a chúng ta không đự ủ ược đào t o và trang b ki n th c STEM. Vì v y, v iạ ị ế ứ ậ ớ tri t lý giáo d c nh trên, trong th i đ i CMCN 4.0, giáo d c khai phóng v i STEMế ụ ư ờ ạ ụ ớ
và phát tri n b n v ng chính là nh ng n i dung đ i m i c t lõi và c n có c aể ề ữ ữ ộ ổ ớ ố ầ ủ
chương trình đào t o. Lu t Giáo d c đ i h c s a đ i năm 2018 cũng đã đ raạ ậ ụ ạ ọ ử ổ ề nhi m v các trệ ụ ường đ i h c ph i tham gia vào b ng x p h ng đ i h c trên thạ ọ ả ả ế ạ ạ ọ ế
gi i. Đây là nh ng s c ép và đòn b y quan tr ng đ các trớ ữ ứ ẩ ọ ể ường đ i h c ph i đ iạ ọ ả ổ
m i m nh m và nâng cao ch t lớ ạ ẽ ấ ượng theo các tiêu chí và chu n m c c a giáo d cẩ ự ủ ụ
đ i h c trên th gi i trong th i gian t i.ạ ọ ế ớ ờ ớ
Ba là, c n có quy ho ch ầ ạ và phát tri n ể ngành ngh cho t ề ươ ng lai: hi n nay,ệ chúng ta còn quá m ng l c lỏ ự ượng chuyên gia và ngu n nhân l c trong các lĩnh v cồ ự ự
t đ ng hóa và trí tu nhân t o. Bên c nh công ngh thông tin, chúng ta cũng ph iự ộ ệ ạ ạ ệ ả
đ y m nh nghiên c u v tích h p h th ng, công ngh tẩ ạ ứ ề ợ ệ ố ệ ương tác th c t , an toànự ế thông tin, năng lượng m i, các v t li u m i tiên ti n, thông minh… đ ng d ngớ ậ ệ ớ ế ể ứ ụ cho các lĩnh v c công ngh , k thu t m i cũng nh ngu n nhân l c qu n tr doanhự ệ ỹ ậ ớ ư ồ ự ả ị nghi p theo các mô hình m i. G n đây, m t s trệ ớ ầ ộ ố ường đ i h c l n c a Vi t Namạ ọ ớ ủ ệ (trong đó có Đ i h c Qu c gia Hà N i) đã nhanh chóng b t k p xu th th i đ i, mạ ọ ố ộ ắ ị ế ờ ạ ở