c Vai trò của Liên xô trong Chiến trnh thế giới thứ hai: Liên xô giữ vai trò trụ cột, quyết định trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít, kết thúc chiến tranh: + Tập hợp các lực lượng yê[r]
Trang 1
UBND HUYỆN PHÙ MỸ ĐỀ THI CHỌN HSG LỚP 9 CẤP HUYỆN PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO Năm học: 2011- 2012 - Môn: Lịch sử Ngày thi: 06/10/2011
ĐỀ CHÍNH THỨC: Thời gian làm bài: 150 phút
Câu 1: (3,0 điểm)
Tại sao Lý Thường Kiệt chủ trương “ tấn công trước để tự vệ”? Kết quả và ý nghĩa của cuộc tấn công.
Câu 2: (3,0 điểm)
Nguyên nhân dẫn đến cuộc khởi nghĩa Yên Thế ( 1884-1913 ) Khởi nghĩa Yên Thế có những đặc điểm gì khác với các cuộc khởi nghĩa cùng thời?
Câu 3: (5,0 điểm)
Tinh thần kháng chiến chống Pháp xâm lược của nhân dân ta được thể hiện như
thế nào từ năm 1858-1873? Trong giai đoạn này, cuộc khởi nghĩa nào được coi là đặc sắc nhất? Vì sao?
Câu 4: (3,0 điểm)
So sánh xu hướng bạo động của Phan Bội Châu với xu hướng cải cách của Phan Châu Trinh (đầu thế kỉ XX) theo nội dung: chủ trương, biện pháp, kết quả và hạn chế.
Câu 5: (3,0 điểm)
Nguyên nhân bùng nổ chiến tranh thế giới thứ nhất và chiến tranh thế giới thứ hai có điểm gì giống và khác nhau? Vì sao Anh, Mĩ cùng Liên Xô thành lập mặt trận đồng minh chống phát xít? Vai trò của Liên Xô trong chiến tranh thế giới thứ 2.
Câu 6: (3,0 điểm)
a Trình bày sự phát triển thành viên của tổ chức ASEAN từ năm 1967- 1999.
b Cho biết vai trò của tổ chức ASEAN đối với sự phát triển của khu vực Đông Nam Á.
Trang 2
UBND HUYỆN PHÙ MỸ HƯỚNG DẪN CHẤM
PHÒNG GD - ĐT ĐỀ THI HSG LỚP 9 CẤP HUYỆN
Năm học 2011 – 2012 - Môn : Lịch sử
Câu 1
3,0 đ
* Lý Thường Kiệt chủ trương “ tấn công trước để tự vệ” là vì:
- Ông hiểu được những khó khăn của trong nước của nhà Tống Mặt khác,
châu Khâm,châu Liêm,châu Ung là những nơi tập trung mọi lực lượng để
chuẩn bị xâm lược nước ta của nhà Tống
- Vì vậy ,Lý Thường Kiệt quyết định tập trung lực lượng tấn công bất ngờ để
tiêu diệt các lực lượng chuẩn bị xâm lược của giặc để gây cho chúng khó khăn
–phải tốn nhiều thời gian nữa để chuẩn bị lại lực lượng và lương thực mới tấn
công ta Về phía ta, khi rút về nước thì ta cũng có thêm thời gian để chuẩn bị
kĩ hơn cho cuộc kháng chiến chống Tống
* Kết quả: Sau 42 ngày đêm chiến đấu, quân Nhà Lý hạ được thành Ung Châu,
tướng Tô Giám của nhà Tống phải tự tử, ta đã hoàn thành được mục tiêu đề ra
* Ý nghĩa:
+ Tiêu diệt được các lực lượng chuẩn bị xâm lược của nhà Tống
+ Làm cho nhà Tống hoang mang , bị động
+ Gây thêm khó khăn cho nhà Tống trong việc chuẩn bị xâm lược nước ta và
buộc chúng phải kéo dài thời gian
+ Quân ta tăng thêm lòng tự tin và thời gian chuẩn bị cho kháng chiến
0,75 0,75
0,5
1,0
Câu 2
3,0 đ
1 Nguyên nhân dẫn đến cuộc khởi nghĩa Yên Thế ( 1884-1913 ):
- Người dân Yên Thế đã từng phải trốn tránh phu phen, tạp dịch, thiên tai,
địch họa dưới thời Nguyễn Họ yêu cuộc sống tự do, phóng túng, căm ghét bọn
thực dân phong kiến
- Khi thực dân Pháp mở rộng phạm vi chiếm đóng Bắc Kỳ, Yên Thế trở
thành mục tiêu bình định của chúng Để bảo vệ cuộc sống của mình, nông dân
Yên Thế đã đứng lên đấu tranh chống lại thực dân Pháp xâm lược
2 Đặc điểm
- Đây là cuộc khởi nghĩa lớn nhất, thời gian kéo dài nhất ( 30 năm ), quyết
liệt nhất và có ảnh hưởng sâu rộng nhất từ khi thực dân Pháp xâm lược nước ta
đến những năm đầu thế kỷ XX
- Khởi nghĩa Yên Thế không chịu sự chi phối của tư tưởng Cần Vương mà là
phong trào đấu tranh tự phát của nông dân để tự vệ, bảo vệ quyền lợi thiết
thân, giữ đất, giữ làng
- Nghĩa quân đã chiến đấu rất quyết liệt, buộc kẻ thù hai lần phải giảng hòa
và nhượng bộ một số điều kện có lợi cho ta Đặc biệt trong thời kỳ đình chiến
lần thứ hai, nghĩa quân Yên Thế còn liên lạc với các nghĩa sĩ yêu nước theo
xu hướng mới như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh
0,75
0,75
0,5 0,5
0,5
Trang 3Câu 3
5,0 đ
a Tinh thần kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta từ năm 1858-1873:
-Năm 1858 thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta tại Đà Nẵng Hành động
đó đã khiến cho nhân dân ta căm phẫn Tại Đà Nẵng ,nhiều toán nghĩa binh nổi
lên( đội binh Phạm Gia Vĩnh) phối hợp chặt chẽ với quân triều đình chống
giặc, đẩy lùi các đợt tấn công của giặc Pháp, thực hiện “vườn không nhà
trống”, gây cho giặc nhiều khó khăn
- Khi giặc Pháp xâm lược Gia Định (1859) , phong trào kháng chiến của nhân
dân càng sôi nổi Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Et-pê-răng (Hi
vọng) của Pháp trên sông Vàm Cỏ Đông (10-2-1861)
- Từ sau Hiệp ước 1862, bất chấp lệnh bãi binh của triều đình, nhân dân không
chịu rời vũ khí Khởi nghĩa do Trương Định lãnh đạo đã làm cho địch thất điên
bát đảo Sau khi Trương Định hy sinh (20-8-1864) con trai ông là Trương
Quyền đưa một bộ phận lên Tây Ninh để gây cơ sở chiến đấu, bộ phận còn lại
chia thành nhiều nhóm nhỏ tỏa đi xây dựng các căn cứ khác
- Thái độ đầu hàng và hèn nhát của vua quan nhà Nguyễn đã tạo điều kiện
thuận lợi cho Pháp nuốt gọn 3 tỉnh miền Tây (6-1867).Căm phẫn trước hành
động đầu hàng nhục nhã của vua quan, nhân dân Nam Kì nổi lên khởi nghĩa
khắp nơi.Nhiều trung tâm kháng chiến lập ra ở Đồng Tháp Mười, Tây Ninh,
Bến Tre, Vĩnh Long, Sa Đéc, Trà Vinh…với những lãnh tụ nổi tiếng như:
Trương Quyền, Phan Tôn, Phan Liêm, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Hữu
Huân…, một số người dùng văn thơ để chiến đấu như Nguyễn Đình Chiểu
Phan Văn Trị…
- Nguyễn Hữu Huân đã hai lần bị giặc bắt, được thả ra ông lại tiếp tục chống
Pháp Khi giặc đưa đi hành hình ông vẫn ung dung làm thơ.Tháng 6-1867,
nghĩa quân Nguyễn Trung Trực từ căn cứ Hòn Chông vượt biển, tiêu diệt chớp
nhoáng đồn Kiên Giang Khi bị giặc bắt đưa ra chém , ông khẳng khái tuyên
bố: “ Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam mới hết người Nam đánh Tây”
-Từ sau năm 1867 hàng loạt cuộc khởi nghĩa chống Pháp còn tiếp tục nổ ra ở
Nam Kì
b Cuộc khởi nghĩa đặc sắc nhất:
-Trong thời gian từ 1858-1873 cuộc khởi nghĩa Trương Định là đặc sắc nhất
- Vì:+ Trước 1862: Trương Định chủ động đem quân phối hợp với triều đình
đánh giặc
+ Sau 1862 , triều đình hạ lệnh cho trương Định bãi binh, mặc khác điều
ông đi nhận chức Lãnh binh ở An Giang, rồi Phú Yên, nhưng ông đã chống lại
lệnh triều đình, quyết tâm ở lại kháng chiến Nhân dân tôn ông là “ Bình Tây
đại nguyên soái” để lãnh đạo cuộc kháng chiến
0.5
0,5
0, 75
0,75
0,75
0,25
0,25 0,25 1,0
Câu 4
Nội dung Xu hướng bạo động Xu hướng cải cách
1,0
Chủ
trương
Đánh đuổi thực dân Pháp, khôi phục nước Việt Nam: chủ trương bạo động dựa vào Nhật
để đánh Pháp
Ôn hòa và công khai, mở cuộc vận động để Duy tân đất nước theo cái mới để chống Pháp
Biện
Pháp
Lập Hội Duy tân (5-1904) đưa học sinh Việt Nam sang Nhật học tập
Cải cách để cứu nước với các hình thức đấu tranh phong phú:
mở trường dạy học, diễn thuyết,
0,5
Trang 43,0 đ cổ động, mở rộng công, thương
nghiệp…
Kết quả Pháp –Nhật cấu kết nhau đàn áp
và phong trào thất bại
Pháp thẳng tay đàn áp, bắt bớ,
tù đày
0,5
Hạn chế
Chưa có đường lối cách mạng đúng đắn, chưa nhận rõ bản chất của chủ nghĩa đế quốc nên đã chủ trương dựa vào Nhật để đánh Pháp
Chưa có đường lối chủ trương đúng đắn nên chủ trương chống Pháp bằng cách hô hào, duy tân , cải cách
1,0
Câu 5
3,0 đ
a) Điểm giống nhau về nguyên nhân bùng nổ Chiến tranh thế giới thứ nhất và
Chiến tranh thế giới thứ hai:
- Giống nhau: Chiến tranh thế giới thứ nhất và Chiến tranh thế giới thứ hai đều xuất
phát từ quy luật phát triển không đồng đều dẫn đến mâu thuẫn không thể điều hòa
được giữa các các nước đế quốc về vấn đề thuộc địa Các nước đế quốc giải quyết
mâu thuẫn đó bằng cách gây ra chiến tranh để chia lại thị trường, thuộc địa
- Khác nhau: Chiến tranh thế giới thứ hai ngoài việc giải quyết mâu thuẫn gay gắt
giữa khối phát xít Đức - I-ta-li-a - Nhật Bản với khối đế quốc Anh - Pháp - Mỹ về
vấn đề thuộc địa, nó còn giải quyết mâu thuẫn giữa 2 khối phát xít, đế quốc trên với
Liên xô Cả Anh - Pháp - Mỹ và Đức - I-ta-li-a - Nhật Bản đều thù địch với Liên xô,
coi Liên xô là kẻ thù cần tiêu diệt
b) Sở dĩ các nước Anh, Pháp, Liên xô, thành lập Mặt trận Đồng minh chống
phát xít là vì:
- Hành động xâm lược của phe phát xít trên toàn thế giới đã thúc đẩy các quốc gia
cùng phối hợp với nhau trong một liên minh chống phát xít
- Việc Liên xô tham chiến đã cổ vũ mạnh mẽ cuộc kháng chiến của nhân dân các
nước bị phát xít chiếm đóng, khiến cho Anh, Mỹ thay đổi thái độ, bắt tay cùng Liên
xô chống phát xít
- 01-01-1942, 26 nước ( đứng đầu là Liên xô, Anh, Mỹ ) ra Tuyên ngôn cam kết
cùng nhau tiến hành cuộc chiến đấu chống phát xít Mặt trận Đồng minh chống phát
xít được thành lập
c) Vai trò của Liên xô trong Chiến trnh thế giới thứ hai:
Liên xô giữ vai trò trụ cột, quyết định trong việc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít, kết
thúc chiến tranh:
+ Tập hợp các lực lượng yêu chuộng hòa bình đấu tranh chống phát phát xít
+ Đập tan cuộc chiến tranh xâm lược của phát xít Đức, giải phóng lãnh thổ của
mình, giúp đỡ các nước Đông Âu giải phóng đất nước khỏi ách phát xít Liên xô đã
tiến công đến tận sào huyệt của chủ nghĩa phát xít Đức để tiêu diệt chúng
+ Tiêu diệt phát xít Nhật, buộc Nhật phải đầu hàng không điều kiện
0,5
0,5
0,25
0,5
0,25 0,25
0,25
0,25 0,25
Câu 6
3,0 đ
a Sự phát triển thành viên của tổ chức ASEAN từ năm 1967- 1999:
- Ngày 08/8/1967 hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành
lập tại Băng Cốc (Thái Lan) với sự tham gia của 5 nước là : In-đô-nê-xi-a,
Ma-lai-xi-a, Phi-lip-pin, Thái Lan và Xin-ga-po
- Từ cuối những năm 70 nền kinh tế nhiều nước ASEAN chuyển biến mạnh
mẽ và tăng trưởng cao, việc tham gia ASEAN là nhu cầu cấp thiết
- Năm 1984 Bru-nây tham gia ASEAN
- Sau chiến tranh lạnh, nhất là khi "vấn đề Cam-pu-chia", tình hình Đông Nam
Á được cải thiện rõ rệt Xu hướng nổi bật đầu tiên là sự mở rộng các thành
viên Hiệp hội Lần lượt các nước đã gia nhập ASEAN: Việt Nam( 1995), Lào
0,5
0,25 0,25 0,5
Trang 5và Mi-an-ma (1997), Cam-pu-chia(1999).
- ASEAN trở thành một tổ chức khu vực ngày càng có uy tín với những hợp
tác kinh tế (AFTA,1992) và hợp tác an ninh (Diễn đàn khu vực ARF,1994)
b.Vai trò của tổ chức ASEAN đối với sự phát triển của khu vực Đông
Nam Á.
- Đẩy mạnh hợp tác kinh tế giữa các nước ASEAN, tạo điều kiện thúc đẩy sự
phát triển kinh tế của các nước thành viên, tiến tới xây dựng một cộng đồng
Đông Nam Á hùng mạnh ( Việc thành lập " Khu vực mậu dịch tự do"
( AFTA ) năm 1992 đã thể hiện rõ điều này)
- Với việc thành lập " Diễn đàn khu vực" ( ARF ) vào năm 1994, ASEAN đã
xây dựng được môi trường hòa bình, hữu nghị, ổn định ở Đông Nam Á, tạo
điều kiện cho công cuộc hợp tác phát triển của Đông nam Á
- Trong hơn 40 năm qua, ASEAN đã tổ chức nhiều hội nghị quan trọng với
nhiều Văn kiện cơ bản gồm các Hiệp ước, Hiệp định, Tuyên bố đã được ký
kết nhằm tăng cường hơn nữa mối quan hệ hợp tác trên nhiều lĩnh vực giữa
các nước trong tổ chức ASEAN
0 ,5 0,5
0,25 0,25