Mot so bien phap to chuc tro choi hoc tap monTieng Viet lop Mot

Tôi mong rằng đề tài này không chỉ góp phần giúp học sinh lớp Một thêm hứng thú, say mê học Tiếng Việt; mặt khác, những trò chơi học tập này còn rèn luyện cho học sinh kĩ năng đọc – viết[r]

PHẦN I: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1 Lý do chọn đề tài:

Chương trình Tiếng Việt Tiểu học hiện hành đã kế thừa các thành tựu

và kinh nghiệm dạy học trong nhiều năm qua và đã có những bước tiến quantrọng đạt được nhiều thành tựu to lớn Chứng tỏ rằng môn Tiếng Việt ở lớpMột chiếm vị trí không kém phần quan trọng Là nền tảng giúp các em học tốtcác môn học và chỉ khi đọc thông, viết thạo, học sinh mới có thể tiếp thu chắcchắn kiến thức ở những lớp tiếp theo

Ngoài ra, môn tiếng Việt còn rèn cho học sinh một số phẩm chất: cungcấp cho học sinh những hiểu biết sơ giản về tự nhiên - xã hội và con người,bôi dưỡng tình yêu tiếng Việt, góp phần hình thành nhân cách con người ViệtNam xã hội chủ nghĩa

Thế nhưng đối với lứa tuổi này, các em rất dễ nhàm chán khi nghenhững lời nói mang tính chất mệnh lệnh, bắt buộc hoặc những yêu cầu khôkhan mà các em phải thực hiện theo Đề tạo hứng thú cho học sinh chú ý vàotiết học, tích cực tham gia các hoạt động học tập là một giáo viên chủ nhiệmlớp không thể không suy nghĩ, tìm tòi để đưa ra phương hướng giảng dạymang lại hiệu quả nhất định Và điều cần thiết không thể thiếu đó là lồng ghéptrò chơi có nội dung bài học vào các hoạt động dạy học

Trò chơi là một nhu cầu không thể thiếu đối với lứa tuổi tiểu học Nhất

là học sinh lớp Một, Giai đoạn chuyển từ chơi là hoạt động chủ đạo sang hoạt động chính là học. Mặt khác khi chơi trò chơi học tập, các em phải huy độngnhiều giác quan để tham gia

Rất dễ nhận thấy điều này khi quan sát một tiết học của học sinh lớpMột: các em chỉ tập trung nghe bạn, nghe cô nói một lúc đầu, sau đó thì đa sốtrẻ bắt đầu mất trật tự, không chú ý hoặc làm việc riêng Phải làm thế nào đểthu hút mọi học sinh trong lớp vào việc học mà không gây cho các em cảmgiác mệt mỏi, là vấn đề vô cùng khó khăn đối với một giáo viên phụ trách lớp

Một Bởi vì chỉ khi học sinh tự giác tham gia vào các hoạt động học thì lúc

đó các em mới thực sự tiếp thu bài học và biến sự “hiểu biết” thành kiến

thức, kĩ năng của chính mình

Qua nhiều năm dạy lớp Một tôi đã cố gắng đi tìm lời đáp cho câu hỏi:

“Làm thế nào để thu hút học sinh tích cực, tự giác tham gia các hoạt

động học tập?” Sau khi tìm hiểu, thử nghiệm tôi nhận ra rằng: học sinh rất

hứng thú khi được tham gia trò chơi học tập

Trò chơi học tập giữ vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cho tiết họcthêm sinh động, nhẹ nhàng và hiệu quả, tạo cho lớp học không khí hào hứng,sôi nổi, tránh cho học sinh cảm thấy nhàm chán Và quan trọng, nó khơi dậytính tích cực của học sinh trong quá trình chiếm lĩnh tri thức, phát hiện kiếnthức mới theo hướng đổi mới phương pháp dạy học Chính vì lẽ đó, bản thântôi là giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp Một tôi không khỏi trăn trở băn khoăn,

suy nghĩ và tôi không ngần ngại chọn đề tài: ‘Một số biện pháp tổ chức trò

chơi học tập môn Tiếng Việt lớp Một”.

2 Mục đích nghiên cứu:

- Đề tài nghiên cứu này nhằm giúp cho học sinh có thói quen học tập đểtạo hứng thú học tập và tự củng cố được kiến thức của mình, tích cực hoạtđộng tiếp nhận kiến thức, rèn luyện kỹ năng bằng nhiểu hình thức cá nhân,nhóm lớp

- Tạo môi trường không khí lớp học sinh động thoải mái phù hợp với tâm

lý của trẻ “Vừa học vừa chơi” phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động

và sáng tạo của các em

- Tạo sự gắn bó thân thiện giữa các em học sinh với nhau, giữa giáo viên

và học sinh

PHẦN II: ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH

Năm học 2010 - 2011 tôi được phân công dạy lớp 12, lớp tôi quản lý tổng

số có 34 học sinh trong đó 11 nữ, 23 nam Trong công tác chủ nhiệm có một

số thuận lợi và khó khăn như sau:

1 Thuận lợi:

- Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, của phụ huynh học sinh

- Cơ sở vật chất được trang bị tương đối đầy đủ

- Đồ dùng dạy học và các phương tiện hỗ trợ dạy học tương đối đầy đủ

- Học sinh đa số đã được học qua mẫu giáo

PHẦN III: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

- Học sinh lớp Một chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học tậpđiều này sẽ gây cho học sinh mệt mỏi, chính vì vậy giáo viên phải tạo điều

kiện cho các em học sinh học mà chơi - chơi mà học bằng cách kết hợp trò

chơi trong học tập để dạy tốt nhằm tạo ra không khí lớp học sinh động, vui vẻ

- Học sinh tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo trong việc tiếp thu kiến thứcmột cách thoải mái, nhẹ nhàng, phù hợp với lứa tuổi

a) Đọc : Thực tiễn cho thấy học sinh lớp Một thuộc tương đối nhanh bài

vừa học

VD: Khi học bài vần “ăt” – “ât” học sinh sẽ đọc rất nhanh những từ ứng

dụng có trong sách giáo khoa Nhưng với những chữ ngoài sách giáo khoa cóvần “ăt”, “ât” học sinh sẽ lúng túng, đánh vần rất chậm

Đó là do đặc điểm tâm lý lứa tuổi: học sinh lớp Một ghi nhớ máy móc,

tư duy trực quan, khả năng tập trung chú ý không cao, nên rất dễ dẫn dến họcvẹt

Từ đặc điểm tâm lý này, người giáo viên nên có cách riêng để tổ chứccho học sinh có nhiều cơ hội luyện đọc Việc luyện đọc âm, vần vừa học càngnhiều càng giúp các em nhớ chữ và đọc trôi chảy

Mặt khác cũng do tâm lý lứa tuổi, học sinh lớp Một không bao giờ tậptrung vào một việc làm quen thuộc trong một thời gian dài

VD: Khi giáo viên muốn học sinh tự rèn luyện kĩ năng đọc từ và câu

trong bài học, giáo viên thường đưa ra yêu cầu: “các em hãy nhìn lên bảng vàđọc bài” thì chỉ ít phút sau đó lớp học đã lao xao tiếng nói và sẽ có nhiều emnói chuyện, làm việc riêng Khi giáo viên gọi học sinh đứng lên để kiểm trathì kết quả giáo viên sẽ nhận được là kết quả ngoài ý muốn - các em vẫn phảiđánh vần từng chữ, thậm chí có những em không hề đọc khi được giáo viênmời đứng dậy thì lúng túng, ngập ngừng thật lâu mới đánh vần được Vậy thìlàm cách nào để học sinh tự giác, mong muốn đọc được những con chữ kia?Hãy kích thích tính tò mò và tính hiếu thắng của trẻ con bằng những trò chơi

có lồng ghép nội dung học tập Cụ thể giáo viên sẽ thay yêu cầu: “Các em hãy

nhìn lên bảng và đọc bài!”, bằng lời mời gọi: “Chú ong này đang cõng mộtchữ, bông hoa này cũng đang có một chữ.

Các em hãy giúp chú ong này tìm đúng bông hoa để khi đọc lên ta sẽ cómột từ Chắc chắn 100 % học sinh trong lớp sẽ “hướng mắt nhìn, miệng đọc”

để tìm cho ra chữ

Như vậy để đạt mục đích : học sinh luyện đọc tự giác và đọc trên nhiều

dữ liệu ta chỉ cần thay đổi một chút trong phương pháp dạy học đó là tổ chức

trò chơi.

b) Viết: Đối với học sinh viết đúng chính tả Tiếng Việt là một việc làm

khó Bởi Tiếng Việt của chúng ta có nhiều quy tắc viết

VD: Để biểu thị vỏ âm thanh của âm tiết /c/ có đến 3 cách viết: c; k ; q;

/ng/ có 2 cách viết: ng ; ngh.

Bên cạnh hiện tượng có nhiều cách viết cho một âm tiết thì việc phát

âm theo tiếng địa phương cũng gây trở ngại rất lớn cho việc học viết chính tả

Dễ nhận thấy học sinh lớp Một phát âm sai vần, sai âm đầu,và sai cả

VD: Để giúp học sinh nhớ quy tắc viết : g - gh tôi đã tổ chức cho học

sinh chơi trò “ Tìm nhà cho chữ” (minh họa trò chơi ở phần sau)

c) Mở rộng vốn từ: Hiểu nghĩa của từ cũng là một mục tiêu cần đạt khi

dạy Tiếng Việt lớp Một Mặc dù mục tiêu này không đặt nặng nhưng chỉ cầngiáo viên có một chút tìm tòi thì học sinh sẽ có cơ hội mở rộng sự hiểu biết vàham thích học tập Thiết nghĩ đây cũng là việc giáo viên nên làm Trong thực

tế, ở mỗi tiết học tôi thường đưa ra một câu đố (thường là câu đố dân gian) đểkích thích trí tò mò, ham tìm hiểu của học sinh

VD: Khi đọc vần “âu” giáo viên ra câu đố về con trâu, học vần “uôi”

giáo viên ra câu đố về con muỗi (minh họa trò chơi ở phần sau)

Tóm lại, để đạt được mục tiêu giáo dục đã định, tôi đã đưa ra những tròchơi học tập phù hợp với tâm lý lứa tuổi Và thực tế đã có kết quả rất khảquan

Dưới đây tôi xin trình bày minh họa một số trò chơi

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TIẾNG VIỆT LỚP 1

….ỉ hè

bé …ủ

… ệ sĩ

…é ọtre …à

ng

 Trò chơi “ Ai nhanh tay”

* Mục tiêu: Luyện kĩ năng đọc và viết từ ứng dụng

* Chuẩn bị: Giáo viên có các thẻ ghi từ ứng dụng (ghi thiếu vần).Học sinh có bảng con

* Tổ chức: Giáo viên gắn các thẻ từ lên bảng, cả lớp ghi vào bảngcon vần cần điền Tổ nào có nhiều bạn chính xác và nhanh sẽ thắng

 Trò chơi “chung sức”

* Mục tiêu: Rèn kĩ năng viết đúng chính tả

* Chuẩn bị: Giáo viên in phiếu (minh họa ở dưới)

* Tổ Chức: Giáo viên phát phiếu cho các tổ học sinh, học sinh các

tổ ghi chữ còn thiếu vào ô trống , tổ nào nhanh và đúng sẽ thắng

VD: Khi dạy tập đọc bài “Quyển vở của em”, giáo viên hướng dẫnhọc sinh ôn vần bằng phiếu

Đáp án: (1) Tuyết rơi (3) Tiết kiệm

(2) Hiểu biết (4) Tuyệt đẹp

2 Trò chơi rèn kĩ năng đọc nhanh từ ứng dụng :

 Trò chơi “ Ai tinh mắt”

* Mục tiêu: Luyện đọc nhanh từ ứng dụng

* Chuẩn bị: Giáo viên ghi các từ ứng dụng lên bảng lớp

* Tổ chức: Học sinh chia làm 2 đội (chơi tiếp sức) thi đua gạch chân

và đọc từ có vần vừa học Đội nào làm nhanh, đọc đúng sẽ thắng

3 Trò chơi giúp học sinh hiểu nội dung bài đọc và rèn kĩ năng nói:

 Trò chơi “cùng đồng đội”

* Mục tiêu: Giúp học sinh tìm hiểu nội dung bài tập đọc và rèn kĩ năng luyện nói

* Chuẩn bị: Giáo viên in phiếu (VD: khi dạy bài cây bàng) Đề bài: Điền vào chỗ trống trong sơ đồ để thấy sự thay đổi của cây bàng qua từng mùa trong năm

* Tổ chức: Giáo viên chia lớp thành 4 đội, mỗi đội tìm hiểu và điền vào phiếu: Sự thay đổi của cây bàng qua từng mùa trong năm Đại diện tổ trình bày miệng

4 Trò chơi mở rộng vốn từ :  Trò chơi “ ong tìm hoa" * Mục tiêu: Rèn luyện cho học sinh kĩ năng đọc lưu loát, hiểu nội dung đọc và mở rộng vốn từ * Chuẩn bị: Giáo viên có 10 chú ong có ghi nội dung từ + 10 bông hoa có ghi từ, cụm từ Cây bàng Đông

Xuân

Hè

Thu

VD : Khi dạy bài vần ang – anh ,giáo viên chuẩn bị :

5 x 2 hình vẽ hoa có ghi chữ: cây /buôn /hải / cành / hiền

5 x 2 hình vẽ ong có ghi chữ: chanh /làng /cảng /bàng /lành

* Tổ chức:

- Chơi tiếp sức

- Giáo viên gắn một cột bông hoa có chữ, một cột ong có chữ họcsinh thi đua gắn ong vào sát hoa để có từ và đọc từ Đội nào đọc nhanh sẽthắng

hiền lành bức tranh

sạch sẽróc rách

 Trò chơi “Đố vui”

* Mục tiêu: giúp học sinh mở rộng vốn từ, rèn kĩ năng phán đoán sựvật, hiện tượng dựa vào những dấu hiệu được gợi ý qua câu đối

* Chuẩn bị: giáo viên sưu tầm câu đố dân gian

* Cách chơi: chơi theo nhóm Giáo viên đọc câu đố, học sinh thảoluận nhóm 4 rồi ghi kết quả vào bảng con Đội nào nhanh, đúng sẽ thắng

* Phụ lục câu đố:

- Có chân mà chẳng biết đi

Có mặt phẳng lì cho bé ngồi lên

(cái ghế - dạy bài vần “gh/g” )

- Chẳng biết mặt mũi ra sao

Chỉ nghe tiếng nổ trên cao ầm ầm

(sấm – dạy bài vần “âm” )

- Không chân không tay mà hay mở cửa

(chìa khóa –dạy bài vần “oa” )

- Da cóc mà bọc trứng gà

Mở ra thơm phức cả nhà muốn ăn

(quả mít – dạy bài vần “it” )

-Ruột dài từ mũi đến chân

Mũi mòn ruột cũng dần dần mòn theo

(bút chì – dạy bài vần “ut” )

- Không phải bò

- Không phải trâu

- Uống nước ao sâu

- Lên cày ruộng cạn

(bút mực – dạy bài vần “ ưc” )

- Phương pháp thi đua khen thưởng.

- Việc lựa chọn vận dụng phối hợp các phương pháp một cách hợp lý, linhhoạt sẽ nâng cao hiệu quả trò chơi, vì không có phương pháp nào là vạn năng

Sẽ giúp các em học tốt và phát triển năng khiếu tư duy ham học hỏi

PHẦN IV: KẾT QUẢ

1 Kết quả của việc ứng dụng đề tài.

- Với phương pháp dạy học bằng trò chơi vào giờ học Tiếng việt giáo viênchỉ là người tổ chức hướng dẫn, học sinh tích cực, tự giác chủ động, sáng tạotrong việc củng cố và lĩnh hội tri thức mới một cách nhẹ nhàng, tự nhiênkhông mang tính áp đặt Trò chơi tạo cho không khí lớp được thoải mái, phấnkhởi Qua các trò chơi học tập, rèn luyện cho các em óc quan sát, trí nhớ pháttriển, tư duy và tiếp thu bài có hiệu quả hơn Trò chơi học tập giúp cho các emghi nhớ kiến thức đã học Các em có sự tiến bộ rõ rệt ở hai mặt kĩ năng giaotiếp và kĩ năng đọc, viết Tiếng việt

2 Kết quả đạt được:

Qua một thời gian thực hiện đưa trò chơi học tập vào giờ học TiếngViệt trên tinh thần phát huy tính tích cực chủ động học tập của học sinh, tôi

nhận thấy các em học sinh lớp tôi có sự tiến bộ rõ rệt ở 2 mặt Kĩ năng giao

tiếp và kĩ năng đọc, viết Tiếng Việt.

Về tâm lý các em mạnh dạn hoà đồng, hăng hái phát biểu ý kiến Đọcviết theo tốc độ quy định tăng lên

Dưới đây là kết quả tôi có được:

* Chuyển biến tâm lý từ đầu năm học đến cuối học kỳ I năm học

2010 – 2011:

Nhút nhát, thiếu tự tin, nói

* Kết quả học tập:

Đọc + Viết chậm 24/34 học sinh 11/34học sinhĐọc + Viết theo tốc độ

quy định

10/34 học sinh 23/34học sinh

PHẦN V: BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Qua thực tiễn giảng dạy tôi rút ra được một số kinh nghiệm khi thiết kế

và tổ chức trò chơi học tập Tiếng Việt lớp Một như sau:

 Trò chơi có thể được tổ chức ở bất kì ở mỗi bước lên lớp của một

giờ : kiểm tra bài cũ, hình thành bài mới, củng cố bài…

 Mỗi trò chơi học tập phải là một bộ phận của tiến trình lên lớp và

phải giải quyết được mục tiêu bài học

Sau mỗi trò chơi, giáo viên phải giúp học sinh rút ra được bài học từ

trò chơi đó

 Giáo viên cần lựa chọn cách chơi sao cho trong mỗi trò chơi càng

nhiều học sinh được tham gia càng tốt

 Giáo viên cần tỏ thái độ quan tâm, khích lệ, động viên những học

sinh chậm; học sinh chưa hoàn thành nhiệm vụ Tránh để các em này có tâm

lý “mình dở, mình luôn thua bạn”

 Giáo viên cần tự học tập và rèn luyện cho mình khả năng quan sát,

óc phán đoán và hiểu tâm lý trẻ để mỗi lần tổ chức trò chơi là một lần họcsinh được tạo điều kiện để phát triển tối đa khả năng, kinh nghiệm, năng lựccủa mình

Tuy nhiên, đây chỉ là những kinh nghiệm của cá nhân và chỉ mớiđược áp dụng trong phạm vi một lớp học nên cĩ lẽ đề tài này cũng cần hồnthiện ở mức cao hơn Vậy tơi mong muốn nhận được những đĩng gĩp chânthành của quý thầy cơ để giúp tơi áp dụng những kinh nghiệm này vào thựctiễn giảng dạy được tốt hơn.

Minh Hịa, ngày 26 tháng 01 năm 2011

Phạm Thị Hải

PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC

TRƯỜNG TIỂU HỌC MINH HÒA

PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC PHÒNG GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO HUYỆN DẦU TIẾNG

PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC

SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO TỈNH BÌNH DƯƠNG

9 Phần nhận xét đánh giá của hội đồng khoa học Phòng

GD & ĐT Huyện Dầu Tiếng 19

10 Phần nhận xét đánh giá của hội đồng khoa học Sở

GD & ĐT Tỉnh Bình Dương 20