Tóm tắt trình trạng giải pháp đã biết Trong những năm học qua trường chúng tôi đã áp dụng có một số nghiên cứu của các tác giả về các biện pháp giáo dục trẻ phòng ngừa, ứng phó với biến
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Năm: 2019
Kính gửi:
- Sở GD&ĐT Hải Phòng
- Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng
Họ và tên:
- Lương Thị Oanh: Hiệu trưởng
- Ngô Thị Diệp Hoa: Phó Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Phó Hiệu trưởng trường mầm non 8 - 3
Điện thoại: 02253852056
Tên sáng kiến: Giáo dục trẻ ý thức và kỹ năng cần thiết để ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai tại trường mầm non 8-3
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý
1 Tóm tắt trình trạng giải pháp đã biết
Trong những năm học qua trường chúng tôi đã áp dụng có một số nghiên cứu của các tác giả về các biện pháp giáo dục trẻ phòng ngừa, ứng phó với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ thiên tai trong trường mầm non, cụ thể như sau:
- Đề tài "Một số biện pháp phòng ngừa biến đổi khí hậu và giảm nhẹ thiên
tai cho trẻ tại trường mầm non Bích Hòa", trường Mầm non Bích Hòa xã Yên
Mỹ - Thanh Oai - Hà Nội, năm 2015
- Đề tài "Kinh nghiệm giáo dục trẻ lớp MG lớn trong Trường MN A
phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu" trường Mầm
non A - Tứ Hiệp - Thanh Trì - Hà Nội
- Đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ hình thành những kỹ năng cần thiết
để ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai ”, tác giả Nguyễn Thị
Đào trường MN Sao Đỏ - Chí Linh - Hải Dương, năm 2014
Cả ba đề tài nghiên cứu kể trên đều có ưu điểm là đã thực hiện các biện pháp nhằm giúp cho giáo viên nắm được các cách phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu Giáo viên đã bước đầu giúp trẻ nhận diện các loại thiên tai, biến đổi khí hậu phổ biến để phòng tránh
Tuy nhiên các tác giả chưa nghiên cứu những biện pháp giáo dục để trẻ tự
có ý thức và kỹ năng năng ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai Giáo viên chưa tạo cho trẻ thái độ, phản ứng trước những thay đổi của khí hậu và những tác hại của thiên tai Đây mới chính là yếu tố quan trọng giúp trẻ
có được kỹ năng phòng tránh thiên tai và biến đổi khí hậu một cách tốt nhất Các tác giả chưa chú ý thay đổi các hình thức giáo dục, các phong trào thi đua, chưa
Trang 2thực hiện dưới hình thức chủ đề, chuyên đề nhằm kích thích khả năng sáng tạo của giáo viên và trẻ
2 Tóm tắt nội giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến:
+ Tính mới:
- Giáo dục trẻ ý thức và kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai thay vì chỉ giáo viên thực hiện các biện pháp phòng chống cho trẻ
- Nội dung giáo dục về biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai trước đây chỉ tổ chức lồng ghép trong các giờ học, nay đã xây dựng các chuyên đề, chủ đề giáo dục độc lập và các sân chơi bổ ích
+ Tính sáng tạo:
- Các hoạt động giáo dục thăm quan, trải nghiệm, sân chơi thực hành các
kỹ năng giúp 100% trẻ được hoạt động theo nhóm, cá nhân
- Các phong trào thi đua được thay đổi sáng tạo từ nội dung đến hình thức rất phong phú, hấp dẫn, tạo được động lực cho giáo viên và học sinh
3 Khả năng áp dụng, nhân rộng:
Giải pháp được thực hiện thành công ở trường mầm non 8-3 và có thể nhân rộng trong tất cả các trường Mầm non toàn quận, thành phố và toàn quốc
4 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp
a Hiệu quả kinh tế:
- Tiết kiệm kinh phí mua tài liệu, đồ dùng, đồ chơi Tiết kiệm thời gian nghiên cứu các hình thức, bài tập, trò chơi trong những thời gian sau này
- Nhà trường có một ngân hàng các chủ đề giáo dục, trò chơi, hoạt động, thí nghiệm bài hát, thơ, câu chuyện về giáo dục trẻ phòng ngừa, ứng phó với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ thiên tai
b Hiệu quả về mặt xã hội:
- Thay đổi nhận thức, kỹ năng, thái độ của giáo viên; tạo cho giáo viên có thói quen tìm tòi, học hỏi, khám phá đáp ứng yêu cầu đổi mới từng ngày của xã hội
- Giúp học sinh tự có ý thức gìn giữ, bảo vệ môi trường; có kiến thức và kỹ năng tốt trong việc ứng phó với những sự thay đổi của thời tiết, thiên tai
c Giá trị làm lợi khác:
- Giải pháp thực hiện thành công chính là chúng tôi đang chung tay với thế giới bảo vệ môi trường, giảm nhẹ những biến đổi khí hậu và thiên tai
- Giải pháp đóng góp thêm những kinh nghiệm quản lý cho các nhà trường nói riêng và các đơn vị nói chung, đồng thời bổ sung vào cơ sở lý luận về
khoa học quản lý./
CƠ QUAN ĐƠN VỊ Hải Phòng, ngày 08 tháng 3 năm 2019
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN Người viết đơn
Lương Thị Oanh Ngô Thị Diệp Hoa
Trang 3ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN NGÔ QUYỀN
TRƯỜNG MẦM NON 8-3
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Giáo dục trẻ ý thức và kỹ năng cần thiết để ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai
tại trường mầm non 8-3
Tác giả: Lương Thị Oanh: Hiệu trưởng
Ngô Thị Diệp Hoa: Phó Hiệu trưởng Trình độ chuyên môn: Thạc sĩ QLGD
Nơi công tác: Trường mầm non 8-3
Ngày 08 tháng 3 năm 2019
Trang 4THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: Giáo dục trẻ ý thức và kỹ năng cần thiết để ứng phó
với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai tại trường mầm non 8-3
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý giáo dục.
3 Tác giả:
Họ và tên: Ngô Thị Diệp Hoa Sinh ngày: 19/9/1977 Chức vụ: Phó Hiệu trưởng Đơn vị công tác: Trường mầm non 8-3, Quận Ngô Quyền, TP Hải Phòng Điện thoại: DĐ: 0904246988
Tác giả 1: Lập kế hoạch, nghiên cứu và thực hiện một số giải pháp áp dụng sáng kiến Thu thập các minh chứng, tài liệu Đóng góp 60% sáng kiến
4 Đồng tác giả:
Họ và tên: Lương Thị Oanh Sinh ngày: 10/02/1971 Chức vụ: Hiệu trưởng Đơn vị công tác: Trường mầm non 8-3, Quận Ngô Quyền, TP Hải Phòng Điện thoại: DĐ: 0983243837
Tác giả 2: Đồng nghiên cứu, thực hiện các giải pháp áp dụng sáng kiến Đóng góp 40% sáng kiến
4 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường mầm non 8-3
Địa chỉ: Số 2/258 Cầu Tre, Quận Ngô Quyền, Thành phố Hải Phòng Điện thoại: 0313.852056
I Mô tả giải pháp đã biết:
Trong những năm vừa qua trường chúng tôi đã nghiên cứu và áp dụng các biện pháp giáo dục trẻ phòng ngừa, ứng phó với biến đổi khí hậu của các tác giả sau:
1 Đề tài "Một số biện pháp phòng ngừa biến đổi khí hậu và giảm nhẹ
thiên tai cho trẻ tại trường mầm non Bích Hòa", trường Mầm non Bích Hòa xã
Yên Mỹ - Thanh Oai - Hà Nội, năm 2015
+ Ưu điểm:
- Ban giám hiệu nhà trường đã quan tâm đến các biện pháp phòng ngừa biến đổi khí hậu và giảm nhẹ thiên tai cho trẻ thông qua việc tuyên truyền đến phụ huynh và học sinh nhằm xây dựng một môi trường an toàn cho trẻ
- Giáo viên nắm được nội dung, phương pháp phòng ngừa thiên tai và cách ứng phó với biến đổi khí hậu như trồng cây, bảo vệ cây cối con vật, bảo vệ môi trường xung quanh
+ Hạn chế:
- Tác giả hầu như chỉ tập trung nghiên cứu các biện pháp phòng ngừa ứng phó với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ thiên tai chứ chưa chú trọng đến việc giáo dục trẻ tự có ý thức phòng tránh thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu
Trang 52 Đề tài "Kinh nghiệm giáo dục trẻ lớp MG lớn trong Trường MN A
phòng ngừa, ứng phó, giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu" trường Mầm
non A - Tứ Hiệp - Thanh Trì - Hà Nội
+ Ưu điểm:
- Giáo viên đã xây dựng được hệ thống các câu hỏi, đặt ra các tình huống,
tổ chức một số hoạt động quan sát, lao động, học tập cho trẻ tham gia
- Ban giám hiệu đã quan tâm đến việc tổ chức các phong trào thi đua để giúp giáo viên và học sinh quan tâm đến nội dung ứng phó với biến đổi khí hậu
và phòng chống thiên trong trường mầm non
+ Hạn chế:
- Giáo viên chưa biết cách tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ các kỹ năng
tự bảo vệ bản thân trước những rủi ro, trước việc khí hậu thay đổi
- Các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục, các phong trào thi đua vẫn theo một quy trình cũ, máy móc Điều này dẫn đến một sự nhàm chán, lâu dần giáo viên sẽ không thấy hứng thú và không cảm nhận được ý nghĩa của các phong trào thi đua
3 Đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ hình thành những kỹ năng cần thiết
để ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai ”, tác giả Nguyễn Thị
Đào trường MN Sao Đỏ - Chí Linh - Hải Dương, năm 2014
+ Ưu điểm:
- Ban giám hiệu cũng như giáo viên đã tích cực phối hợp 3 môi trường giáo dục: Gia đình – Nhà trường – Giáo viên trong việc tìm ra những biện pháp giáo dục biến đổi khí hậu và cách ứng phó với biến đổi khí hậu cho trẻ
- Đề tài đã đưa ra các biện pháp tích hợp nội dung giáo dục giúp trẻ hình thành những kỹ năng cần thiết để ứng phó với biến đổi khí hậu vào các thời điểm trong chế độ sinh hoạt hàng ngày
+ Hạn chế:
Tác giả đã xây dựng các nội dung giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu tuy nhiên chủ yếu là các nội dung đó được tích hợp trong các thời điểm hàng ngày chứ chưa tập trung thực hiện theo một chủ đề giáo dục hay một chuyên đề
cụ thể Các nội dung giáo dục không sâu, các hoạt động chưa phong phú, thiếu các đồ dùng, phương tiện hỗ trợ để trẻ thực hành Chính vì vậy khiến trẻ thấy gò
bó, áp đặt, không phát huy được khả năng và việc tiếp thu kiến thức trở nên máy móc
Tóm lại, cả ba đề tài nghiên cứu kể trên đều có ưu điểm là đã tập trung vào các giải pháp giúp giáo viên nắm được nội dung, phương pháp giáo dục trẻ
về biến đổi khí hậu và cách ứng phó với biến đổi khí hậu Tuy nhiên cả ba đề tài trên đều chưa chú ý đến việc tìm ra các giải pháp giáo dục trẻ ý thức tự biết bảo
vệ bản thân trước việc biến đổi khí hậu và thiên tai, chưa chú ý dạy trẻ các kỹ năng cần thiết để để ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai Bên
Trang 6cạnh đó các giáo viên chưa tổ chức một cách sáng tạo các hoạt động trải nghiệm, thực hành kỹ năng nhằm giúp trẻ có được kinh nghiệm thực tế trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu, chưa tổ chức các hoạt động giáo dục dưới hình thức thực hiện chủ đề giáo dục và chuyên đề mang tính chất hoạt động tập thể, phong trào thi đua để giáo viên có cơ hội nghiên cứu, tìm tòi, sáng tạo, phát huy khả năng Các giải pháp trên chủ yếu dạy trẻ theo kiểu cung cấp kiến thức, lý thuyết, chưa coi trọng thực hành khiến trẻ khó nhớ, mau quên Đặc biệt các đề tài thường chỉ nghiên cứu giải pháp giúp giáo viên tổ chức các hoạt động tại lớp chứ chưa có giải pháp giúp cán bộ quản lý chỉ đạo, tổ chức các hoạt động quy
mô toàn trường Bên cạnh đó hiện nay các đề tài nghiên cứu mới chỉ quan tâm đến vấn đề dạy trẻ nhận biết biến đổi khí hậu chứ nội dung giáo dục trẻ biện pháp góp phần giảm nhẹ thiên tai thì hầu như chưa được chú trọng Mà trong thực tế hai nội dung này cần được giáo dục song song để giúp trẻ có được kiến thức, kỹ năng, thái độ một cách tốt nhất
II Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến
1 Nội dung giải pháp đề xuất
Trong những năm gần đây thời tiết ở Việt Nam ngày càng bất thường Hạn hán, ngập lụt, sạt lở, giông tố, bão lũ có diễn biến phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào sản xuất nông nghiệp của nước ta Đặc biệt, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu do có bờ biển dài Nếu nước biển dâng 1 mét, 40% diện tích Đồng bằng sông Cửu Long, 10% diện tích Đồng bằng sông Hồng sẽ bị ngập, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân
Như chúng ta đã biết, trẻ mầm non rất nhạy cảm với những tác động và ảnh hưởng của môi trường xung quanh, là đối tượng dễ bị tổn thương nhất bởi những tác động của biến đổi khí hậu Trẻ lứa tuổi mầm non rất thích tiếp xúc với thiên nhiên và cuộc sống xung quanh, dễ tiếp thu và hình thành những nề nếp, thói quen, những giá trị tốt đẹp, tạo cơ sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách sau này Môi trường sống của trẻ ngày mai phụ thuộc vào chính những hành động của trẻ từ ngày hôm nay Vì vậy việc giáo dục hình thành ý thức, thái độ, đặc biệt là hành vi đúng đắn bảo vệ môi trường sống, cách ứng phó và giảm nhẹ hậu quả của biến đổi khí hậu phải bắt đầu từ lứa tuổi mầm non
Qua việc tìm hiểu thực tế, tôi nhận thấy không chỉ học sinh mà nhiều cán
bộ quản lý và các giáo viên còn rất mơ hồ về vấn đề này, dẫn đến việc giáo dục trẻ ứng phó với biến đổi khí hậu còn chưa thật sự có hiệu quả, chưa đạt được mục tiêu đề ra Đặc biệt các nhà quản lý và các giáo viên chưa chú ý đến việc giáo dục trẻ tự có ý thức và kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai Giáo viên chưa tạo cho trẻ thái độ, phản ứng trước những thay đổi của khí hậu và những tác hại của thiên tai
Trang 7Các trường mầm non cũng đã quan tâm đến vấn đề giáo dục biến đổi khí hậu cho trẻ nhưng thường chỉ dừng lại ở các nội dung giáo dục lồng ghép, tích hợp trong các hoạt động hàng ngày Các nội dung giáo dục chưa được thực hiện thành các chủ đề, chuyên đề độc lập; thiếu các hoạt động thực hành, trải nghiệm, thiếu các đồ dùng, thiết bị chuyên biệt Giáo viên và học sinh chưa có cơ hội thể hiện sự sáng tạo, năng lực, sở trường của mình
Chúng ta luôn mong muốn làm những điều tốt nhất cho trẻ bằng những gì chúng ta có nhưng việc giúp cho trẻ tự nhận thấy vai trò của mình, ý thức được những việc mình làm, có kỹ năng ứng phó, phòng chống những rủi ro có thể xảy xảy ra với bản thân… mới là vô cùng quan trọng Và chỉ khi khi đối tượng được bảo vệ có nhu cầu được an toàn và biết tự bảo vệ bản thân thì nhiệm vụ chăm sóc, giáo dục của chúng ta mới thật sự thành công Đây cũng chính là mục tiêu
quan trọng của chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”
mà toàn ngành giáo dục mầm non đang quyết tâm thực hiện
Xuất phát từ thực tế trên tôi thấy cần phải có sự đổi mới, sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ ý thức và kỹ năng cần thiết để ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai
Giải pháp " Giáo dục trẻ ý thức và kỹ năng cần thiết để ứng phó với biến
đổi khí hậu và phòng chống thiên tai tại trường mầm non 8-3" được thực hiện tại
trường chúng tôi với những nội dung như sau:
* Thực hiện sáng tạo các chuyên đề và chủ đề giáo dục độc lập nhằm hình thành ý thức phòng ngừa, ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai.
Ngay từ đầu năm học tôi đã xin ý kiến của Hiệu trưởng, thống nhất trong
Ban giám hiệu nhà trường để xây dựng kế hoạch chuyên đề "Giáo dục trẻ ứng
phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai" Sau khi xây dựng kế hoạch
thực hiện cụ thể, tôi triển khai kế hoạch tới toàn thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong toàn trường Cùng với ban chất lượng của trường, chúng tôi thông nhất các nội dung thực, các tiêu chí thi đua, phân công lớp điểm, giáo viên mũi nhọn Chuyên đề của trường chúng tôi được thực hiện với những nội dung sau:
- Bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên kiến thức về giáo dục biến đổi khí hậu,
kỹ năng thiết kế, tổ chức các hoạt động thực hành giáo dục trẻ ứng phó với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ thiên tai
- Xây dựng kế hoạch và trang bị đồ dùng, đồ chơi, thiết bị phục chuyên đề
- Thiết kế các nội dung tuyên truyền nội dung chuyên đề bằng nhiều hình thức: băng zôn, bảng biểu, hình ảnh, trang web của trường, góc tuyên truyền các
lớp, hội thảo, đàm thoại… (Phụ lục 1)
- Tổ chức Hội giảng chuyên đề với các nội dung: (Phụ lục 2)
Trang 8+ Thời tiết, khí hậu, biến đổi khí hậu và thiên tai Nhận diện một số loại hình thiên tai và biến đổi khí hậu
+ Các hoạt động có tác động tới môi trường và khí hậu
+ Các đối tượng dễ bị tổn thương từ thiên tai và biến đổi khí hậu
+ Ứng phó với biến đổi khí hậu
+ Các hoạt động rèn luyện kỹ năng trong ứng phó với biến đổi khí hậu + Giảm nhẹ rủi ro và thiên tai - hành động của bé
- Thi tạo môi trường về giáo dục trẻ phòng ngừa, ứng phó với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ thiên tai giữa các lớp
- Tổ chức, hướng dẫn giáo viên viết sáng kiến về chuyên đề
- Kiểm tra đánh giá rút kinh nghiệm về việc thực hiện chuyên đề
- Đánh giá kết quả triển khai chuyên đề của các lớp, giáo viên
Sau khi đã xây dựng kế hoạch, nội dung hoàn chỉnh Ban giám hiệu chúng tôi đã đăng ký việc thực hiện chuyên đề với Phòng Giáo dục và Đào tạo Đây được coi là một giải pháp sáng tạo của trường chúng tôi trong việc góp phần thực hiện hiệu quả chương trình giáo dục mầm non
Một nội dung quan trọng trong việc thực hiện chuyên đề đó là chỉ đạo giáo viên thiết kế các chủ đề giáo dục Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng các nội dung, hoạt động dạy trẻ về biến đổi khí hậu và giảm nhẹ thiên tai mà tôi còn hướng dẫn giáo viên nghiên cứu và sáng tạo ra những chủ đề giáo dục độc lập ứng với các chủ đề khác trong chương trình giáo dục mầm non Như chúng ta đã biết, trong năm học giáo viên lựa chọn các chủ đề giáo dục dựa theo mục tiêu, nội dung của chương trình giáo dục mầm non Căn cứ vào mục đích, yêu cầu, nội dung của chuyên đề; căn cứ vào yêu cầu cần đạt theo lứa tuổi và đặc biệt là căn cứ vào nhu cầu, hứng thú của trẻ sau quá trình khảo sát, giáo viên trường tôi
đã thiết kế được một số chủ đề giáo dục mới, vừa giúp học sinh nắm được các kiến thức, kỹ năng ứng phó với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ thiên tai mà vẫn đảm bảo việc thực hiện chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định
Sau đây là một số chủ đề giáo dục trường chúng tôi đã thiết kế và thực hiện theo các lứa tuổi: "Đừng sợ thiên tai", "Khi thiên nhiên nổi giận", "Bão lụt", "Nắng nóng", "Ở nhà một mình", "Hỏa hoạn", "Sau cơn bão", "Kỹ năng thoát hiểm", "Phòng tránh thiên tai", "Giá rét", "Bé bảo vệ môi trường", "Dông sét", "Thiên tai là gì, "Hãy bảo vệ rừng", "Tiết kiệm năng lượng", "Cùng tiết kiệm điện, nước", "Trái đất nóng lên", "Bé làm gì khi có thiên tai", "Nước
sạch" (Phụ lục 4)
Bằng việc thực hiện sáng tạo các chuyên đề và các chủ đề giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai, các giáo viên trường chúng tôi đã rất tích cực nghiên cứu, tìm tòi và phát huy năng lực của mình trong việc thiết kế, tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ Học sinh trong trường có nhiều cơ
Trang 9hội làm quen, khám phá và thực hành ứng phó với biến đổi khí hậu và thiên tai Đặc biệt được làm quen với những chủ đề giáo dục hấp dẫn, được tham gia các buổi hội thảo chuyên đề hấp dẫn các cháu cảm thấy rất hứng thú Các cháu đã bắt đầu tự nhận thấy vai trò, trách nhiệm của mình trong việc phòng chống với biến đổi khí hậu và có kỹ năng ứng phó với rủi ro và những thiên tai Ban giám hiệu chúng tôi có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc chỉ đạo chuyên đề, nhất là những chuyên đề sáng tạo đáp ứng yêu cầu đổi mới trong từng giai đoạn khác nhau
* Tổ chức các hoạt động thực hành, trải nghiệm sáng tạo nhằm hình
thành kỹ năng phòng ngừa, ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai cho trẻ
Qua quá trình chỉ đạo, tổ chức các hoạt động giáo dục chúng tôi nhận thấy rằng đối với trẻ mầm non thì việc được tham gia hoạt động thực hành là điều trẻ
vô cùng hứng thú bởi qua đó trẻ được thể hiện mình, được phát huy năng lực, sở trường Đây cũng là cơ hội để trẻ hình thành được kỹ năng ứng phó với những rủi rõ, những thay đổi của thời tiết Qua đó trẻ có ý thức hơn về việc bảo vệ môi trường để góp phần giảm nhẹ thiên tai
Chính vì vậy ngay từ đầu năm học tôi đã chỉ đạo giáo viên tìm hiểu, nghiên cứu các hoạt động thực hành, khám phá về nội dung giáo dục biến đổi khí hậu và giảm nhẹ thiên tai Yêu cầu đầu tiên khi thiết kế các hoạt động đó là phù hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ theo từng độ tuổi Căn cứ vào quá trình khảo sát trẻ và những kinh nghiệm tổ chức các hoạt động, giáo viên lựa chọn những hoạt động mà trẻ yêu thích và vừa sức với trẻ Những hoạt động phải đảm bảo nhiều trẻ được tham gia với nhiều hình thức khác nhau nhằm tạo cơ hội cho trẻ được quan sát, đàm thoại, thực hành trải nghiệm, thí nghiệm, chơi các trò chơi để trẻ nhận ra được những việc làm tốt, không tốt - những hành động đúng - hành động không đúng; kích thích trẻ suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, có thái độ phù hợp với thiên nhiên, với môi trường sống và đặc biệt là được thực hành, ứng phó với những tình huống thực tế để trẻ bộc lộ khả năng, thái độ của mình
Sau khi hướng dẫn cho giáo viên nghiên cứu, tìm hiểu và đăng ký các hoạt động thực hành tôi đã tổ chức dự giờ các hoạt động của giáo viên Giáo viên trong trường được tham gia dự giờ, nhận xét để rút kinh nghiệm cho đồng nghiệp và bản thân về cách lựa chọn hoạt động, điều hành và sử dụng các phương tiện cho trẻ hoạt động
Qua một quá trình tổ chức thực hiện, trường chúng tôi đã thiết kế được rất nhiều các hoạt động, trò chơi cho trẻ thực hành, trải ngiệm Những hoạt động đó được thực hiện trong các hoạt động giáo dục: trò chơi đóng vai (công nhân bảo
vệ môi trường, Bé tập làm nội trợ ), trò chơi học tập (so sánh, phân loại, giải câu đố, tập diễn đạt ), trò chơi vận động (mô tả các hành vi bảo vệ môi trường
Trang 10hoặc làm hại môi trường ), trò chơi đóng kịch (thể hiện nội dung các câu chuyện về bảo vệ môi trường, thể hiện các hành vi ), trò chơi với một số phương tiện công nghệ hiện đại ( làm thí nghiệm, chơi các trò chơi trên máy vi tính ) và xuyên suốt trong các thời điểm trong ngày: Đón trẻ, trò chuyện sáng, hoạt động học, hoạt động ngoài trời, hoạt động góc, vệ sinh ăn ngủ Cụ thể các hoạt động chúng tôi đã thiết kế như sau:
- Hoạt động, trò chơi thực hành: "Gia đình ngăn nắp", "Ích lợi của nước",
"Đô mi nô về biến đổi khí hậu", "Ngôi nhà xanh", "Sử dụng giấy đúng cách",
"Trồng cây", "Ai biết bảo vệ cơ thể", "Làm gì khi có hỏa hoạn", "Tránh bão",
“Năm giác quan của bé ”, “Tìm hiểu về một số hiện tượng tự nhiên”, "Bốn mùa quanh em", "Vệ sinh lớp học", "Giữ đảo", "Những đồ vật an toàn", "Tiết kiệm điện, nước", "Không khí quanh ta", "Những chiếc áo phao", "Những con số biết nói", "Ngày trái đất", "Đường đi của rác thải", "Tác hại của tiếng ồn", "Thức ăn
bị ô nhiễm"
- Thí nghiệm: "Tác dụng của cây xanh", "Cây cần ánh sáng", "Khám phá
về gió", "Quá trình hình thành mưa", "Bảng theo dõi thời tiết", "Phân loại rác thải", "Truy tìm dấu vết cacbon", "Hoa màu gì", "Nước bẩn - nước sạch", "Hành
vi đúng sai", "Không khí ô nhiễm", "Mắt bão"
Song song với việc tổ chức các hoạt động thực hành tại các lớp tôi tìm hiểu, xây dựng kế hoạch cho trẻ đi trải nghiệm sáng tạo tại một số đơn vị, trang trại giáo dục nhằm giúp trẻ mở rộng kiến thức, hiểu biết và thực hành các kỹ
năng ứng phó và bảo vệ môi trường một cách thực tế, hiệu quả nhất (Phụ lục
3)
Với mỗi nội dung giáo dục khác nhau, tôi lựa chọn các điểm thăm quan trải nghiệm như: Thăm quan trạm khí tượng thủy văn Kiến An để tìm hiểu, làm quen với các thiết bị đo lường, hình ảnh các hiện tượng thời tiết, thiên tai, mô hình, dự báo thời tiết, chơi các trò chơi ứng phó với biến đổi khí hậu ; Thăm quan đơn vị phòng cháy, chữa cháy Hải Phòng để tìm hiểu về công việc của các chú công an cứu hỏa, tìm hiểu các nguyên nhân gây cháy nổ và luyện tập biện pháp phòng chống ; Thăm quan Công ty cấp thoát nước Hải Phòng để hiểu về nguồn nước, tầm quan trọng của nước sạch, các biện pháp giữ sạch nguồn nước; Thăm quan khu trải nghiệm sáng tạo Hai Bà Trưng để được tìm hiểu và thực hành các hoạt động chăm sóc, bảo vệ cây cối, đất, nguồn nước Thăm quan làng bánh đa Nông Xá để khám phá về làng nghề truyền thống từ đó giáo dục tình yêu quê hương đất nước, bảo vệ môi trường
Ví dụ: Chúng tôi tổ chức cho các cháu đi thăm quan trạm khí tượng thủy văn Kiến An Tại đây các cháu được nhân viên quản lý mạng lưới trạm của đài giới thiệu một số hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông sét, lốc xoáy, mưa đá, bão Đồng thời liệt kê, giải thích rõ hơn về một số thuật ngữ thường dùng trong