Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Chuẩn bị nguyên học liệu và hướng dẫn cho trẻ sử dụng màu nước tạigóc nghệ thuật nhằm kích thích sự sáng tạo và phát triển kỹ năng tạo hình chotrẻ 5 tuổi.. N
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Họ và tên: Bùi Thị Quyên Ngày tháng năm sinh: 05/01/1982
Đơn vị công tác : Trường mầm non Sao Mai
Trình độ đào tạo : Đại học
Đơn đề nghị xét, công nhận sáng kiến “Giải pháp hướng dẫn trẻ 5 tuổi sửdụng màu nước tại góc nghệ thuật nhằm kích thích sự sáng tạo và phát triển kỹnăng tạo hình cho trẻ tại trường mầm non Sao Mai”
1 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến :
Chuẩn bị nguyên học liệu và hướng dẫn cho trẻ sử dụng màu nước tạigóc nghệ thuật nhằm kích thích sự sáng tạo và phát triển kỹ năng tạo hình chotrẻ 5 tuổi
2 Nội dung :
Từ thực trạng việc chuẩn bị nguyên học liệu cho trẻ hoạt động tại gócnghệ thuật nhằm đưa ra giải pháp mới hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng màu nướctại góc nghệ thuật nhằm kích thích sự sáng tạo và phát triển kỹ năng tạo hìnhcho trẻ tại lớp 5 tuổi trường Mầm non Sao Mai đạt kết quả
3 Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến, giải pháp đăng ký :
Như chúng ta đã biết, trẻ mầm non rất thích hoạt động, khám phá nhữngđiều mới mẻ, hấp dẫn Hoạt động vui chơi tạo ra sản phẩm của chính mình sẽkhiến trẻ cảm thấy rất vui và phấn khởi Tôi nhận thấy tại góc nghệ thuật nóichung và các giờ tạo hình nói riêng trẻ lớp tôi rất hứng thú tạo ra các sản phẩm
Trang 2đẹp do đôi bàn tay của trẻ tạo ra Khi được cô cho tạo ra sản phẩm trẻ tham giarất hăng say, kiên trì
Nhưng chỉ dừng lại ở một số hoạt động đơn điệu như: vẽ, nặn, xé dán.Vậy với màu nước thì sao, liệu trẻ có hứng thú không? … Chính vì điều đótrong quá trình thực hiện tôi muốn trẻ có cơ hội thể hiện kỹ năng tạo hình và khảnăng sáng tạo, tôi đã trăn trở và suy nghĩ sao cho tạo môi trường hoạt động tạigóc nghệ thuật có nhiều cơ hội cho trẻ được sử dụng màu nước
Thiết kế các nội dung chơi trong hoạt động tạo hình có nhiều cơ hội chotrẻ sử dụng màu nước như: Phun thổi, gẩy màu, pha-tô màu, in ấn Tôi khôngngại cho trẻ dùng màu nước, chịu khó sưu tầm những nguyên liệu sẵn có trongthiên nhiên, môi trường tại góc nghệ thuật có tính mở, màu sắc hài hòa, tạo tâm
lý thoải mái nhất cho trẻ, kích thích trẻ yêu thích khi được hoạt động tại gócnghệ thuật
Từ việc tạo môi trường cho trẻ sử dụng màu nước như vậy tôi thấy trẻ vàochơi rất say mê thích thú Trước đó số lượng chơi ở góc nghệ thuật rất ít, trẻnhanh chán, nhưng từ khi tạo môi trường hoạt động góc nghệ thuật nguyên liệu
là màu nước trẻ rất thích chơi và số lượng trẻ chơi đông hơn, sản phẩm phongphú hơn Từ đó kích thích được sự sáng tạo và phát triển kỹ năng tạo hình chotrẻ
4 Nội dung của sáng kiến, giải pháp :
- Tạo môi trường và chuẩn bị nguyên học liệu tại góc nghệ thuật có nhiều
cơ hội cho trẻ sử dụng màu nước
- Tổ chức các hoạt động giúp trẻ sử dụng màu nước để tạo ra sản phẩm
nhằm kích thích trí tưởng tượng và phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ
5 Tính mới của giải pháp, sáng kiến
- Thay cho các hoạt động tô màu trước đây giáo viên linh hoạt dạy trẻ lựa
chọn và sử dụng màu nước để tạo ra các sản phẩm tạo hình khác nhau theo chủ
đề Với sản phẩm từ màu nước trẻ có kỹ năng tốt và trí tưởng tượng phong phú,
Trang 3trẻ tạo ra những sản phẩm tạo hình khác nhau, có màu sắc và ấn tượng riêngdưới con mắt trẻ thơ.
- Sử dụng màu nước kích thích sự sáng tạo của trẻ Trẻ có thể sáng tạo ranhững sản phẩm ngộ nghĩnh, đẹp mắt, luân chuyển tới nhiều góc chơi kháctrong lớp
- Sản phẩm tạo hình từ màu nước cùng sự sáng tạo của trẻ, do bàn tay trẻ làm
ra không những tạo cho trẻ ấn tượng, tình cảm tốt đẹp mà còn là đồ dùng minhhọa sinh động trong các giờ hoạt động học và làm sản phẩm để trang trí lớp
- Thu hút được sự hứng thú, chú ý của trẻ Trẻ cảm nhận được vai trò trungtâm của mình trong các hoạt động, tạo những dấu ấn và tình cảm tích cực, tốtđẹp cho trẻ
6 Những lợi ích mang lại từ việc áp dụng giải pháp, sáng kiến
+ Hiệu quả về kinh tế:
Chi phí chi cho nguồn nguyên học liệu thấp chủ yếu các nguyên học liệu
được tận dụng từ những nguyên phế liệu đã qua sử dụng ủng hộ của phụ huynh
và nguồn nguyên liệu phong phú từ thiên nhiên phù hợp điều kiện tự nhiên củađịa phương
+ Hiệu quả xã hội:
Dạy trẻ sử dụng màu nước tại góc nghệ thuật không những kích thích sự sángtạo của trẻ, phát triển kỹ năng tạo hình nói riêng mà còn giúp trẻ có ý thức tậndụng phế liệu đã qua sử dụng, góp phần nâng cao nhận thức của phụ huynh vàcủa trẻ trong việc bảo vệ môi trường Khơi gợi ở trẻ tình yêu thiên nhiên, mongmuốn tạo ra cái đẹp Hình thành nên nhân cách tốt đẹp ở trẻ
+ Các giá trị làm lợi khác:
Kích thích sự sáng tạo của trẻ, phát triển các kỹ năng tạo hình cho trẻ
Góp phần nâng cao ý thức, thói quen bảo vệ môi trường cho trẻ và phụhuynh
Trang 47 Khả năng áp dụng, nhân rộng:
Sáng kiến kinh nghiệm tôi đã áp dụng hiệu quả cho trẻ mẫu giáo tạitrường mầm non Sao Mai và có thể áp dụng cho các trường mầm non tronghuyện Cát Hải
Tôi xin cam đoan những điều khai trong đơn là đúng sự thật
Cát Hải, ngày 20 tháng 12 năm 2017
CƠ QUAN ĐƠN VỊ ÁP DỤNG NGƯỜI VIẾT ĐƠN
Trường mầm non Sao Mai
Bùi Thị Quyên
Trang 5BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: : “Giải pháp hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng màu nước
tại góc nghệ thuật nhằm kích thích sự sáng tạo và phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ tại trường mầm non Sao Mai”.
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuẩn bị nguyên học liệu và tổ chức
hoạt động cho trẻ làm quen với màu nước nhằm kích thích sự sáng tạo và pháttriển kỹ năng tạo hình cho trẻ 5 tuổi
3 Tác giả:
Họ và tên: Bùi Thị Quyên
Ngày tháng năm sinh: 05/01/1982
Chức vụ đơn vị công tác: Giáo viên - Trường mầm non Sao Mai
Điện thoại: DĐ 0948.910.844; Cơ quan: 0313.886.599
4 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường mầm non Sao Mai
Địa chỉ: Huyện Cát Hải - Hải Phòng
Đa số giáo viên chỉ chuẩn bị các nguyên học liệu như màu sáp, giấy màu,bút màu để cho trẻ hoạt động Điều đó dẫn đến trẻ nhàm chán, các hoạt độngđơn điệu không phong phú, không thu hút được trẻ Khi tổ chức chơi cho trẻ tại
Trang 6góc nghệ thuật chủ yếu trẻ đến tô màu, xé dán theo sự gợi ý của cô Khi thamgia chơi chưa phát huy sự sáng tạo của trẻ để tạo ra các sản phẩm khác nhau.
2 Ưu khuyết điểm của giải pháp đã áp dụng
Giáo viên còn ngại cho trẻ sử dụng màu nước vì sợ học sinh bẩn tay chân
và quần áo Giáo viên chưa chịu khó sưu tầm các trò chơi và nguyên học liệu để trẻ kết hợp màu nước tạo ra các sản phẩm khác nhau
II NỘI DUNG GIẢI PHÁP ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
1 Tính cấp thiết
Như chúng ta đã biết, trẻ mầm non rất thích hoạt động, khám phá nhữngđiều mới mẻ, hấp dẫn Hoạt động vui chơi tạo ra sản phẩm của chính mình sẽkhiến trẻ cảm thấy rất vui và phấn khởi Tôi nhận thấy tại góc nghệ thuật nóichung và các giờ tạo hình nói riêng trẻ lớp tôi rất hứng thú tạo ra các sản phẩmđẹp do đôi bàn tay của mình Khi được cô cho tạo ra sản phẩm trẻ tham gia rấthăng say, kiên trì
Nhưng chỉ dừng lại ở một số hoạt động đơn điệu như: vẽ, nặn, xé dán.Vậy với màu nước thì sao, liệu trẻ có hứng thú không? … Chính vì điều đótrong quá trình thực hiện tôi muốn trẻ có cơ hội thể hiện kỹ năng tạo hình và khả
Trang 7năng sáng tạo, tôi đã trăn trở và suy nghĩ làm sao tạo được môi trường và tìmtòi các hoạt động tại góc nghệ thuật nhằm giúp trẻ có nhiều cơ hội sử dụng màunước.
Tôi thiết kế các nội dung chơi trong góc nghệ thuật có nhiều hoạt độngcho trẻ sử dụng màu nước như: Phun thổi, gẩy màu, pha-tô màu, in ấn Tôikhông ngại cho trẻ dùng màu nước, chịu khó sưu tầm những nguyên liệu sẵn cótrong thiên nhiên, môi trường tại góc nghệ thuật có tính mở, màu sắc hài hòa,tạo tâm lý thoải mái nhất cho trẻ, kích thích trẻ yêu thích khi được hoạt động tạigóc nghệ thuật
Từ việc tạo môi trường và hướng dẫn trẻ sử dụng màu nước như vậy tôithấy trẻ vào chơi rất say mê thích thú Trước đó số lượng chơi ở góc nghệ thuậtrất ít, trẻ nhanh chán, nhưng từ khi tạo môi trường và các hoạt động tại gócnghệ thuật nguyên liệu là màu nước trẻ rất thích chơi và số lượng trẻ chơi đônghơn, sản phẩm phong phú hơn Từ đó kích thích được sự sáng tạo và phát triển
kỹ năng tạo hình cho trẻ
2 Hướng dẫn trẻ 5 tuổi sử dụng màu nước tại góc nghệ thuật nhằm kích thích sự sáng tạo và phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ
2.1 Tạo môi trường và chuẩn bị nguyên học liệu tại góc nghệ thuật có nhiều sơ hội cho trẻ sử dụng màu nước.
Như chúng ta đã biết, trẻ mầm non rất thích hoạt động, khám phá những điềumới mẻ, hấp dẫn Hoạt động vui chơi tạo ra sản phẩm của chính mình sẽ khiếntrẻ cảm thấy rất vui và phấn khởi Tôi nhận thấy tại góc nghệ thuật nói chung vàcác giờ tạo hình nói riêng trẻ lớp tôi rất hứng thú với màu nước Khi được côcho tạo ra sản phẩm từ màu nước trẻ tham gia rất hăng say, kiên trì, trong quátrình thực hiện trẻ có cơ hội thể hiện kỹ năng tạo hình và khả năng sáng tạo.Chính vì điều đó tôi đã trăn trở và suy nghĩ sao cho tạo môi trường hoạt độngtại góc nghệ thuật có nguồn nguyên học liệu tạo nhiều cơ hội cho trẻ được sửdụng màu nước
Trang 8* Tạo môi trường
Môi trường giáo dục trong trường mầm non phải tạo cơ hội cho trẻ tìmtòi, khám phá, phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, trẻ được tựlựa chọn hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm một cách tích cực, qua đó kiến thức
và kỹ năng ở trẻ dần được hình thành
Môi trường góc nghệ thuật phải đẹp, mang tính thẩm mỹ đặc biệt hấp dẫntrẻ phải đảm bảo an toàn về thể chất, tâm lý cho trẻ vừa có tác dụng giáo dục,phải được xây dựng trong suốt quá trình thực hiện theo từng chủ đề Chươngtrình giáo dục theo quan điểm “ Lấy trẻ làm trung tâm” thì vấn đề xây dựng môitrường giáo dục cho trẻ mầm non được đặt ra ngày càng cấp thiết hơn, vì trẻ làtrung tâm, là chủ thể của mọi hoạt động
Với mỗi chủ đề cụ thể trong năm học, tôi luôn tìm tòi và suy nghĩ sao chotạo được môi trường giúp trẻ sử dụng màu nước để tạo ra các sản phẩm phongphú, phù hợp nhu cầu và mong muốn của trẻ Tôi luôn ưu tiên diện tích cho gócnghệ thuật, một phần không gian dành cho hoạt động âm nhạc, một phần cho trẻtạo tranh chủ đề theo gợi ý của cô, phần còn lại tôi dành cho trẻ thỏa sức thểhiện khả năng sáng tạo của mình từ màu nước dưới sự hỗ trợ của cô
Tại mỗi mảng tranh gợi ý tôi chuẩn bị sao cho các hình ảnh và nguyênliệu giúp trẻ có thể tham gia hoạt động theo nhóm hoặc cá nhân trẻ thỏa sứcsáng tạo theo trí tưởng tượng của mình Cô quan tâm đến trẻ trong quá trình thựchiện bằng cách có những mẫu gợi ý, những sản phẩm đang thực hiện (mang tínhgợi mở) trẻ là người thực hiện tiếp theo, hoàn thành sản phẩm bằng màu nước
VD: Tranh gợi ý là hình ảnh những bông hoa được chấm màu nước, con
cá, con tôm, con cua, những hình ảnh rỗng … để trẻ vào góc chơi tạo ra nhữngsản phẩm khác nhau
Ngoài ra tôi chuẩn bị tại góc nghệ thuật bảng pha màu, các đồ dùng phụtrợ như: Bàn chải đánh răng, lược cũ, bông, tăm bông, khuôn in ấn, khuôn gẩymàu nhằm kích thích trẻ hoạt động
Trang 9* Nguyên liệu
Để có được các nguyên học liệu phong phú cho trẻ hoạt động, sử dụng kếthợp với màu nước trong góc nghệ thuật, tôi đã vận động sự ủng hộ của phụhuynh Bằng biện pháp tuyên truyền, trao đổi hằng ngày với phụ huynh và tròchuyện cùng trẻ, phụ huynh và trẻ lớp tôi đã vào cuộc, sưu tầm rất nhiều nguồnnguyên học liệu đa dạng đem đến lớp
Từ nguồn ủng hộ phong phú, đa dạng đó, để sử dụng học liệu phù hợp vớimàu nước, an toàn với trẻ, có hiệu quả, đạt được sự sáng tạo trong mỗi sản phẩmtôi đã trăn trở và lựa chọn các nguyên liệu phù hợp để cho trẻ hoạt động Mỗinguyên liệu được lựa chọn đều có mục đích khơi gợi sự sáng tạo của trẻ, sảnphẩm có màu sắc hấp dẫn, mang tính nghệ thuật cao
Sưu tầm các nguồn nguyên liệu tại góc nghệ thuật:
+ Các loại chai nhựa, vỏ hộp nhựa để đựng màu nước, bút lông
+ Giấy loại, lịch cũ, bìa, vỏ thùng các tông, bàn chải đánh ráng, vỏ hộpsữa chua, lược nhựa cũ
+ Vải, len, lẵng hoa đã qua sử dụng
+ Lá cây khô, hột hạt các loại (hạt gấc, đỗ, lạc, thóc, vỏ hạt dẻ cười )hoa khô, rơm rạ, nan tre, gáo dừa……
+ Vỏ ngao, vỏ sò, vỏ ốc, sỏi các loại
+ Giấy vệ sinh, giấy A4 các loại
2 2 Hướng dẫn trẻ sử dụng màu nước để tạo ra sản phẩm nhằm kích thích trí tưởng tượng và phát triển kỹ năng tạo hình cho trẻ.
Từ nguyên học liệu kết hợp với màu nước để tạo ra sản phẩm đã kíchthích trẻ thể hiện cảm xúc, bộc lộ niềm vui, nỗi buồn, phát triển các giác quan,thúc đẩy các kỹ năng vận động, giúp trẻ tự do phát huy trí tưởng tượng, tăng khảnăng quan sát, nhận thức, rèn luyện trí nhớ và tăng tính nhạy cảm đối với cuộc
Trang 10sống Qua đó trẻ sẽ rèn luyện tính kiên nhẫn, khéo léo cần cù, sự đam mê sángtạo.
Với mỗi cá nhân trẻ đã ẩn chứa rất nhiều khả năng, nhiều ý tưởng Nếu trẻ
có môi trường thuận lợi, được tạo nhiều cơ hội để thỏa mãn khả năng sẵn cótrong mỗi cá nhân trẻ, điều đó sẽ kích thích khả năng sáng tạo của trẻ và giúp kỹnăng tạo hình của trẻ phát triển Nhận thức được điều đó bản thân tôi luôn họchỏi, tìm tòi những ý tưởng sáng tạo, khơi gợi khả năng của trẻ
Đối với nguyên học liệu bằng màu nước, tôi luôn khai thác các ý tưởng,khả năng sẵn có của trẻ, tạo cho trẻ cơ hội để tưởng tượng, trao đổi thảo luậncùng cô và các bạn Trên cơ sở những kỹ năng trẻ đã biết, tôi khéo léo hướngdẫn, gợi ý trẻ sử dụng màu nước để tạo ra những sản phẩm ngộ nghĩnh, phongphú Ứng dụng linh hoạt theo từng chủ đề, từng mục đích sử dụng của các sảnphẩm do trẻ tạo ra
Quá trình hướng dẫn trẻ chơi cùng màu nước :
* Trẻ pha màu-tô màu tạo ra sản phẩm từ màu nước
Chơi cùng màu nước sẽ kích thích sự hứng thú của trẻ, trẻ không bị nhàmchán, trẻ có thể làm quen với các màu sắc khác nhau, có thể tự pha thành nhiềuloại màu khác nhau Trong tự nhiên và trong cuộc sống hằng ngày có rất nhiềunguyên liệu có thể cho trẻ chơi kết hợp cùng màu nước như: vỏ ngao, vỏ sò, sỏi,lõi giấy, giấy vệ sinh, lá cây, hột hạt, vải trắng, que kem, que đè lưỡi, giấytrắng…quen thuộc với trẻ, cô cho trẻ tô, pha màu, nhuộm màu bằng màu nước.đem lại kết quả chính xác cho trẻ khi muốn trẻ khám phá các màu sắc Chỉ cómàu nước mới thỏa mãn được điều đó vì màu nước đem lại các cách kết hợp cácmàu sắc với nhau, để tạo ra màu sắc phong phú hơn từ những màu cơ bản Khitôi muốn trẻ khám phá về sự phong phú của màu sắc, cách tạo ra các màu sắckhác nhau từ ba màu cơ bản Tôi chỉ chuẩn bị các màu như: Đỏ, xanh lam, vàng,trắng Cô giáo hướng dẫn, gợi ý trẻ với những nguyện học liệu cô và trẻ cùngsưu tầm, làm thế nào để tạo ra những sản phẩm có màu sắc đẹp Cô cho trẻ nói
Trang 11lên kinh nghiệm của mình, chỉ có rất ít màu nước, làm cách nào để tạo ra nhiềumàu sắc khác nhau? Sau đó cô cho trẻ tự pha màu, nhận xét, ghi nhớ kết quảbằng cách đánh dấu các màu sắc đã kết hợp với nhau Cô và trẻ tạo ra bảng phamàu, giúp trẻ dễ dàng ghi nhớ Qua quá trình chơi, trẻ đã khám phá ra được từcác màu cơ bản đó, nếu pha trộn với nhau sẽ tạo ra rất nhiều màu sắc khác nữa.Điều đó thật sự đã đem lạ sự ngạc nhiên và thích thú đối với trẻ, trẻ như vừakhám phá ra một điều rất tuyệt vời.
VD về bảng pha màu:
Đỏ + Vàng = Cam
Đỏ + Xanh lam = Tím
Đỏ + Trắng = Hồng
Xanh lam + Vàng = Xanh cây
Xanh lam + Đỏ + Vàng = Nâu…
VD: Chủ đề “ Nghề may”, cô giáo muốn trẻ nhuộm màu cho vải, côchuẩn bị các miếng vải màu trắng, và các màu nước cơ bản, cho trẻ nhận xétmàu sắc miếng vải:
+ Cháu có nhận xét gì về miếng vải này?
+ Muốn miếng vải này có màu sắc đẹp cháu sẽ làm gì?
+ Cháu muốn miếng vải của mình có màu gì?
+ Cháu sẽ làm gì để có những màu sắc đẹp nhuộm cho tấm vải?
Sau đó cô giáo cho trẻ thực hiện nhuộm màu cho vải theo màu sắc trẻthích Cho trẻ nhận xét kết quả trẻ làm được Từ miếng vải trắng, qua đôi taykhéo léo và trẻ biết pha màu nước, đã nhuộm những miếng vải có nhiều màusắc khác nhau, điều đó mang lại cho trẻ niềm vui và trẻ hiểu hơn về ý nghĩa củaviệc tạo ra các màu sắc phong phú (Hình 5k)
VD: Chủ đề “thực vật”, cô muốn trẻ tham gia hoạt động góc tạo những