QUẢN lý lễ hội đền TRẦN THƯƠNG, xã NHÂN đạo, HUYỆN lý NHÂN, TỈNH hà NAM tt

Quản lý lễ hội gó hần bảo tồn và hát huy di sản văn hóa dân tộ... Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ LỄ HỘI ĐỀN TRẦN THƯƠNG 2.1.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

NGÔ THỊ THU

QUẢN LÝ LỄ HỘI ĐỀN TRẦN THƯƠNG,

XÃ NHÂN ĐẠO, HUYỆN LÝ NHÂN, TỈNH HÀ NAM

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ VĂN HÓA

Khóa 7 (2017 – 2019)

Hà Nội, 2019

CÔNG TR NH NÀY ĐÃ ĐƯ C HOÀN THIỆN TẠI

TRƯỜNG SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG

PGS.TS Đào Đăng Phượng

P ả b ệ 1 PGS.TS Nguyễn Thị Huệ

Tr Đạ Vă ó Hà ộ

P ả b ệ 2 TS Đỗ Quang Minh

Tr Đạ S p ạm ệ t uật Tru ơ

Luậ vă đ ợ bả vệ tr Hộ đồ ấm luậ vă t ạ sĩ tạ Tr ĐHSP ệ t uật Tru ơ

Và ồ 14h00 ày 28 t á 08 ăm 2019

Có thể tìm hiểu luận văn tại: h vi n n ại h hạm h

thuật un n

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Lễ ộ Trầ T ơ , xã â Đạ , uyệ Lý â , tỉ Hà m tổ

ứ đợt tr một ăm đó là và á ày 14, 15 t á G ê (âm lị )

Lễ ộ p át l ơ và á ày 18 đế ày 20 t á 8 (âm lị ) Lễ ộ truyề

đồ t ầu “m t uậ , ó ò ”, “quố t á , â ” Bê ạ đó

ò ễn ra ều trò ơ m đậm màu sắ vă ó â truyề t ố

ơ t , ơ , é , t vă ệ, bịt mắt đập êu, bắt vịt , t đấu t là một ạt độ vă ó rất ó ý ĩ

ằm tá ệ tà t l ợ quâ sự ủ Trầ H Đạ Đặ b ệt và Tý

ày Rằm t á G ê à ăm ò mở Lễ p át l ơ b lộ đầu xuâ ủ

Đứ T á Trầ â â và u á t ập p ơ , đồ t ô lạ truyề t ố lị sử à ù ủ â tộ , ắ ở t ế ệ áu b ết xây

ự ữ l ơ để đề p ò ó b b ế

Tuy vậy v sự p át tr ể ủ tế xã ộ u ầu về à ơ và

t m lễ ộ ày à tă Đ ều đó ế lễ ộ ó u ày à

bị t ơ mạ ó , mai một ầ bả sắ r ê , một số b ểu ệ p ả ảm

tr lễ ộ bó t á , xó t ẻ, v ết s , đốt mã, ém t ề lẻ xuố xuố

ế , xả rá bừ bã , lợ ụ trò ơ ủ lễ ộ để tổ ứ bạ , á độ, bày bá à r ây mất trật tự , ô vệ s t à t ự p ẩm,

ây ô ễm mô tr … ữ b ểu ệ ày đ ợ v t uầ p ,

ủ lễ ộ đề Trầ T ơ , tô đã đề tà “Quản lý lễ hội đền ần

h n , xã hân ạo, huy n Lý hân, tỉnh Hà am” làm luậ vă tốt

ệp t ạ sĩ uyê à Quả lý vă ó ủ mì

2 Tình hình nghiên cứu

+ Cá ô trì ê ứu về lễ ộ và quả lý lễ ộ úp u ấp những kiến thức quan tr ng, ơ sở lý luậ và t ự t ễ để tá ả đ sâu ê ứu ữ vấ đề mà tá ả đặt r , ó t ể ể đế một số ô trì ê ứu ủ á tá ả s u

T u L , Đặ Vă Lu (1984), Lễ hội truyền thống và hiện đại,

xb Vă ó [15] Cuố sá đề ập đế đô ét về quá trì p át tr ển của

hộ ; đặ tr , ứ ă , ấu trú ủa hội; vấ đề tổ chức hội; tô tạ á

tí lịch sử và v ệc phục hồi á ày ộ là p ơ t ứ á ục chủ ĩ cộng sả â â l động; xây ự á ày ộ tr xã ội m i

Cá tá ả Lê Hồ Lý ( ủ b ê ), uyễ T ị H ơ L ê (2011), Lễ

hội lịch sử ở đồng bằng và trung du Bắc Bộ, xb Vă ó â tộ [17], trong

uố sá ày tá ả luậ vă đặ b ệt qu tâm đế ơ 1 Đô đ ều về lị

P ạm Vă S (2018), Quản lý lễ hội đền Trần xã Tiến Đức, huyện Hưng

Hà, tỉnh Thái Bình, Luậ vă t ạ sỹ uyê à Quả lý vă ó , Tr

Đạ S p ạm ệ t uật Tru ơ [30] Luậ vă đã ê ứu ơ sở lý luậ và ơ sở p áp lý về quả lý lễ ộ , tổ qu về lễ ộ đề Trầ ; p â tí

t ự trạ và đ r p ơ và ả p áp để â ệu quả quả lý lễ

ộ đề Trầ

Đây là những ô trì ê ứu êm tú , ẩn tr ng trong nhiều

ăm ầ đây dự trê t ực tiễn quả lý lễ hội truyền thống, t tịch cổ, chứng cứ lịch sử, vă b , á âu uyện truyền miệng, phong tụ ú tế, lễ hội củ â

â ó độ lịch sử h c, khảo cổ h và vă ó â Tuy ê , ê cứu một á ó ệ thố , t à ện về lễ hộ đền Trần T ơ ó độ quả lý vă ó , quả lý lễ hội v ò là ảng trống tr á ê ứu đã

đ ợ ô bố và đã đ ợ đề cập ở phầ trê Vì vậy, đề tà “Quản lý lễ hội đền

ần h n , xã hân ạo, huy n Lý hân, tỉnh Hà am” sẽ đ sâu ả

sát, p â tí , đá á ữ ết quả đạt đ ợ , ữ mặt ạ ế tr ô

tá quả lý lễ ộ đề Trầ T ơ Từ đó, tá ả luậ vă đ r ả p áp

ằm â ất l ợ , ệu quả ô tá quả lý lễ ộ Đây là đề tà m và

ó đề tà à ê ứu tr đó

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mụ đí h n hiên ứu

N ê ứu, ả sát, p â tí đá á t ự trạ ô tá tổ ứ , quả lý lễ ộ đề Trầ T ơ , xã â Đạ , uyệ Lý â , tỉ Hà m và

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 ối t ợn n hiên ứu

Cô tá quả lý lễ ộ đề Trầ T ơ , xã â Đạ , uyệ Lý â ,

6 Những đóng góp của Luận văn

- Luậ vă là ô trì ê ứu tr ợp về ô tá quả lý lễ ộ

đề Trầ T ơ , óp p ầ đó óp ơ sở lý luậ và t ự t ễ tr v ệ xây

ự và à t ệ ệ t ố í sá p áp luật về quả lý lễ ộ ó u và quả lý lễ ộ trê đị bà tỉ Hà m ó r ê

- Luậ vă bổ su t êm ữ luậ ứ óp p ầ t ự ệ tốt

ơ ô tá quả lý lễ ộ đề Trầ T ơ

- Là uồ tà l ệu t m ả tr lĩ vự vă ó ó u và quả

sả vă ó ó r ê , óp p ầ bả tồ và p át uy á trị sả vă ó ủ

tỉ Hà m

7 Bố cục của Luận văn

à p ầ Mở đầu, Kết luậ , Tà l ệu t m ả và P ụ lụ , Luậ vă

VÀ LỄ HỘI ĐỀN TRẦN THƯƠNG 1.1 Một số khái niệm liên quan

vă ó vật t ể và sả vă ó p vật t ể, là t à quả ủ á t ế ệ

ô t à ì ăm tr quá trì ự và ữ để lạ Quan

u tổ ứ ữ t ứ (p ầ lễ) về ữ â vật đ ợ tô t , sù

bá từ đó t ể ệ ữ v ủ bả t â và ủ ộ đồ , ũ là ơ

mà ộ đồ ù u tổ ứ á trò ơ , mú át, s ạt vă ó (p ầ ộ ) m đậm màu sắ â truyề t ố Qu đ ểm ày sẽ

ệm ày sẽ là ô ụ để tá ả sử ụ tr quá trì ê ứu ữ

vấ đề về ô tá quả lý, quả lý lễ ộ , quả lý sả T ô qu á

ệm “quả lý”, tá ả luậ vă u trú p ạm v , ạ , ộ àm ủ ô

tá quả lý lễ ộ ; từ đó ó ữ đị ụ t ể để tr ể ữ ộ

u t ếp t e ở ơ 2 và ơ 3 ủ luậ vă

1.1.5 Quản lý lễ hội

Quả lý lễ ộ là một lĩ vự ụ t ể ủ vă ó Tr đ ạ ệ nay, quả lý lễ ộ là một yêu ầu m tí tất yếu á qu Cù v

đị về quả lý và tổ ứ lễ ộ ị đị ày, ó 4 ơ và 24 đ ều Tạ

đ ều 4 quy đị rõ í sá ủ à về lễ ộ ; uyê tắ tổ ứ lễ

ộ quy đị (đ ều 5); quyề và trá ệm ủ t m lễ ộ (đ ều 6); trá ệm ủ ơ qu , đơ vị tổ ứ lễ ộ , trá ệm ủ B tổ

ứ lễ ộ (đ ều 7); tạm ừ tổ ứ lễ ộ (đ ều 8),

Bộ Vă ó , T ể t và Du lị ũ b à ều vă bả , t ô

t , quy đị … đầy đủ, t ết về ô tá quả lý á sả vă

p át tr ể vă ó , bảo tồ á sả vă ó là một nhiệm vụ rất quan tr ng,

đ ợc thể hiện bằng việ l ê tục cập nhật thực tiễ và đ ều chỉ á í

sá vă ó và quả lý vă ó ó u ũ tr lĩ vực quả lý lễ

hộ ó r ê

1.2.2 Cá văn bản hỉ đạo ủa địa h n

Để uẩ bị tốt v ệ tổ ứ , quả lý lễ ộ đề Trầ T ơng

ăm 2018, UB D b à á kế ạ s u Kế ạ số 16/KH-UBND

ày 29 t á 01 ăm 2018 ủ UB D uyệ Lý â về v ệ Tổ ứ Lễ

ộ p át l ơ Đứ T á Trầ đề Trầ T ơ ăm Mậu Tuất 2018 Kế

ạ số 92/KH-UBND ày 30 t á 8 ăm 2018 ủ UB D uyệ Lý

1.3 Nội dung quản lý lễ hội

Vậ ụ ộ u ơ bả tạ đ ều 54 ủ luật D sả vă ó và ạt

độ quả lý lễ ộ đề Trầ T ơ , tá ả luậ vă tập tru và ê

- Tuyê truyề , t ệu về lễ ộ

Huyệ Lý â ằm ở p í Đô ủ tỉ Hà m, trê ữu ạ

sô Hồ , p í Bắ áp v t à p ố H Yê , p í Đô Bắ áp uyệ T ê Lữ (đều t uộ tỉ H Yê ) và sô Hồ , p í Tây và Tây

Bắ áp uyệ Duy T ê , sô C âu, p í Tây m áp uyệ Bì Lụ và uyệ Mỹ Lộ (tỉ m Đị ), cù v sô C âu G làm đ p â

r tự ê P í Đô , á ò sô Hồ là uyệ H Hà và Vũ

T (tỉ T á Bì ) Huyệ Lý â á t à p ố P ủ Lý 14 kmvề p í Tây

Xã â Đạ ở vị trí p í Đô ủ uyệ Lý â , là ơ ằm ữ

sô Hồ và ê Lo Xuyê P í m và p í Tây m áp v uyệ

Bì Lụ , lấy sô C âu làm r P í Bắ và Đô bắ áp xã Đạ

Lý và C â Lý P í Đô và Đô m áp sô Hồ và T á Bì P í Tây áp xã Bắ Lý

1.4.1.2 Về văn hóa - kinh tế, xã hội

Về vă ó : Huyệ Lý â ó bề ày truyề t ố lị sử vă ó

V ữ á trị về , lị sử, vă ó đặ sắ , ăm 1989 đề Trầ T ơ đã đ ợ Bộ Vă ó - T ô t xếp ạ là D tí lị sử - Vă

ó ấp quố ày 23/12/2015, T ủ t C í p ủ đã ý Quyết đị số 2367/QĐ-TT xếp ạ D tí lị sử và ế trú ệ t uật đề Trầ T ơ

l ơ để quâ ủ quâ độ à Trầ s u ế t ắ ặ uyê

-Mô lầ t ứ 3 và ăm 1288, ẩ sâu bê tr ủ lễ ộ t á G ê

í là lễ ộ ầu mù ủ â ô ệp

Lễ ộ đề Trầ T ơ ó sự ết ợp p p ú, đ ạ ữ vă

ó ổ truyề và vă ó ệ đạ Để bả tồ , p át uy ữ á trị sả

vă ó , đồ t tuyê truyề á ụ truyề t ố yêu ố ặ

ạ xâm ủ ô t ày 23 t á 01 ăm 2017 Bộ Vă ó , T ể t

và Du lị ô ậ lễ ộ đề Trầ T ơ , xã â Đạ , uyệ Lý â ,

tỉ Hà m đ ợ đ và D mụ sả vă ó p vật t ể quố

1.4.3.2 Đặc điểm của lễ hội đền Trần Thương

+ P ầ lễ là p ầ t ê Cá t ứ tr p ầ lễ ồm lễ á yết đầu ăm x p át l ơ , lễ p át l ơ , lễ ập l ơ , lễ tế á, lễ tế qu ,

lễ r ệu, lễ tạ

+ P ầ ộ : D ễ r tr ô í vu vẻ, t ả má l tr P ầ

ộ ồm ều á trò ơ m đậm á trị vă ó â truyề t ố

ủ V ệt Ké , đấu vật, đá t , , ầu ều bắt vịt, bịt mắt bắt ê, đẩy ậy, t vă ệ và á lễ ễ x tâm l ,

1.5 Vai trò của quản lý đối với lễ hội đền Trần Thương

1.5.1 Quản lý lễ hội gó hần bảo tồn và hát huy di sản văn hóa dân tộ

Tổ ứ ỉ đạ á ạt độ bả vệ và p át uy á trị độ đá ủ lễ

ộ đề Trầ T ơ , tuyê truyề p ổ b ế á ụ p áp luật về quả lý

sả ó u và quả lý lễ ộ ó r ê t đô đả á bộ quả lý vă ó ,

ô đ ợ qu tâm quả lý tốt sẽ t v ệ làm mất trật tự ủ

đị p ơ , ả ở đế s , t à xã ộ tạ ữ ơ ễ ra lễ

ộ Vì vậy, v ệ quả lý lễ ộ ó v trò đặ b ệt qu tr tr v ệ ữ

ì , đảm bả s , t à lễ ộ Cô tá quả lý tạ lễ ộ đề Trầ T ơ à trở lê đặ b ệt qu tr đố v vấ đề , s

và t à xã ộ Bở đây là một lễ ộ l , ó sự ả ở sâu sắ tr g tâm t ứ â , ó sự ết ố v á lễ ộ và tí t Đứ T á Trầ

ộ ; quả lý uồ tà í tạ lễ ộ ; quả lý ị vụ, mô tr , trật tự tr lễ ộ ; v trò ủ ộ đồ tr lễ ộ ; t tr , ểm tr và

t đu e t ở

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ LỄ HỘI ĐỀN TRẦN THƯƠNG

2.1 Chủ thể quản lý và cơ chế phối hợp

ă quả lý lễ ộ (p â ấp quả lý), ứ ă quả lý lễ ộ Cụ

Vă ó ơ sở ịu trá ệm Cá đị p ơ t ự ệ quả lý á lễ ộ tuâ t e Quy ế tổ ứ , quả lý lễ ộ Bộ Vă ó , T ể t và Du lị

b à ; t ự ệ ứ ă ểm tr , ám sát ạt độ quả lý à

về lễ ộ t e quy đị ủ C í p ủ và Quy ế ủ Bộ đã b à , xử

p ạt à í đố v á à v v p ạm C ỉ đạ , đ ều à á ơ qu quả lý ấp UB D ấp tỉ , Sở Vă ó , T ể t và Du Lị về uyê mô tr quả lý lễ ộ t e sự p â ấp quả lý tr Quy ế tổ

ứ và quả lý lễ ộ mà Bộ đã b à

2.1.1.2 Cục Di sản văn hóa

Cụ D sả vă ó là tổ ứ t uộ Bộ Vă ó , T ể t và Du

lị ó ứ ă t m m u úp Bộ tr ở t ự ệ ứ ă quả lý

à về sả vă ó ; quả lý à á ị vụ ô t uộ lĩ

vự sả vă ó t e quy đị ủ p áp luật; đ ợ Bộ tr ở trá

ệm ỉ đạ và ạt độ p át tr ể sự ệp bả vệ và p át

uy á trị sả vă ó tr p ạm v ả t e đ lố , í

sá ủ Đả và p áp luật ủ à

2.1.1.3 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Nam

Sở Vă ó , T ể t và Du lị tỉ Hà m là đơ vị trự t ếp tr ể

á vă bả quả lý à về lễ ộ trê đị bà tỉ Hà m T m

m u UB D tỉ Hà m tr v ệ xây ự á vă bả quả lý ó

u và đặ b ệt lễ ộ ó r ê Sở Vă ó , T ể t và Du lị tỉ Hà

m là đơ vị trự t ếp quả lý, tổ ứ lễ ộ trê đị bà tỉ Hà m và

ỉ đạ , B Quả lý tí Quố đặ b ệt đề Trầ T ơ

về ô tá uyê mô quả lý và tổ ứ lễ ộ

2.1.1.4 Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Lý Nhân

P ò Vă ó và T ô t uyệ Lý â là ơ qu trự t ếp quả

lý à về lễ ộ truyề t ố đề Trầ T ơ , t ự ệ ức ă quả lý và về mặt uyê mô H t t à á vă bả luật, quy ế, quy đị t e đú đị ủ Đả ; à ; củ Bộ VHTT&DL; Sở Vă ó , T ể t và Du lị v đảm bả đ ợ ét

vă ó đặ tr , p ù ợp v t uầ p mỹ tụ ủ đị p ơ mì

2.1.1.5 Ủy ban nhân dân xã Nhân Đạo

UB D xã â Đạ ủ trì p ố ợp v á b à , á đ à t ể

và â â xã â Đạ ù á ơ qu ứ ă ủ uyệ để tổ ứ tốt lễ ộ truyề t ố Xây ự ế ạ ù BQL tí uy độ

lễ truyề t ố ; đ ều độ lực l ợ â quâ , ô xã, sự ỉ

đạ và p ố ợp ủ B ỉ uy quâ sự uyệ , ô uyệ đảm bả tốt

ô tá trật tự , t à xã ộ tr , tr và s u lễ ộ ; xử lý tr ệt để

ô để à ất, ó à v quậy p á, à ề mê tí ị đ và

tí và u vự à lễ tr t tổ ứ lễ ộ ; k ểm tr , tu sử đề xuất đó m òm ô đứ ò t ếu, lắp đặt á ổ ỗ và b r e tạ á

P ò Tà uyê & Mô tr uyệ ; P ò ộ vụ; P ò G á ụ và

Đà tạ ; B Quả lý ự á uyệ ; à đề Cá đơ vị ày đ ợ p â ô

ệm vụ ụ t ể và ịu trá ệm tr UBD uyệ Lý â và BTC lễ

2.1.3 C hế hối hợ iữa á hủ thể quản lý

C ủ t ể quả lý à p ố ợp t e p ơ t ứ từ trê xuố (từ tru ơ xuố đị p ơ ) p â quyề đị rõ ệm vụ ứ ă ủ

từ ấp quả lý, ơ ế p ố ợp t e ều đ ợ p â ấp Cá ủ t ể quả lý lễ ộ đề Trầ T ơ từ à đế ộ đồ đều ó ữ g

ì p ố ết ợp ữ sự quả lý, đ ều t ết ợp lý ủ í quyề á ấp

v tự quả ủ ộ đồ và là mô ì í tr ô tá quả lý, tổ

ế trú á 3 tầ , ồm 3 ổ r và , bê xây trụ b ểu C đ