Công tác xã hội cá nhân với trẻ em mồ côi tại lưu xá thanh niên – làng trẻ em SOS quận gò vấp

Em cùng các bạn sinh viên lớp ĐH15CT được sự tạo điều kiện từ phía nhà trường, cũng như khoa Công tác xã hội, giúp cho chúng em có cơ hội đi vào thực tế để thực hành môn học, gắn lý luận

LỜI CẢM ƠN

“Nhân bất học bất tri lý Học bất hành ngôn sở bất tri.”

(Đại ý: Người không học thì không hiểu rõ lý lẽ

Có học mà không thực hành thì như lời nói vô nghĩa.)

Từ xưa đến nay, học luôn đi đôi với hành, học và hành là một thể thống nhất không thể tách rời nhau Cũng chính vì thế, sau khi học xong lý thuyết môn Công tác xã hội Cá nhân và gia đình Em cùng các bạn sinh viên lớp ĐH15CT được sự tạo điều kiện từ phía nhà trường, cũng như khoa Công tác xã hội, giúp cho chúng

em có cơ hội đi vào thực tế để thực hành môn học, gắn lý luận vào thực tiễn, tích lũy kinh nghiệm bản thân và bước đầu hiểu rõ hơn về tính chất nghề nghiệp của mình trong tương lai Đây là cơ hội tốt để em tự phát huy khả năng làm việc, trau dồi kiến thức, kỹ năng tác nghiệp, qua đó em nhìn nhận được những điểm mạnh,

hạn chế, thiếu sót của bản thân, để có thể hoàn thiện mình hơn

Tuy nhiên, nếu chỉ có sự nổ lực cố gắng của em thì vẫn không thể hoàn thành đợt thực hành Bên cạnh sự thành công trong đợt thực hành này, em không thể không nhắc đến và chân thành gửi lời cảm ơn đến trường Đại học Lao động –

Xã hội (CS2), cơ sở thực hành – Lưu xá Thanh niên, Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp, kiểm huấn viên cơ sở và giảng viên khoa Công tác xã hội

Con đặc biệt gửi lời cảm ơn đến chú Nguyễn Văn Phu – Phó Giám Đốc Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp, Phụ trách Lưu xá Thanh niên, Đại diện kiểm huấn viên

cơ sở và con cũng xin cảm ơn dì Oanh, em xin cảm ơn anh Nguyên, anh Dương là nhân viên tại cơ sở trong thời gian ba tuần qua đã hỗ trợ em thực hành trong sự nhiệt thành và niềm nở Đây chính là động lực rất lớn để em học tập, làm việc, thực hành môn học tại Lưu xá Thanh niên

Em xin tri ân sâu sắc quý thầy, cô giảng viên khoa Công tác xã hội Hơn hết,

đó là thầy TS Nguyễn Minh Tuấn, cô ThS Ngô Thị Lệ Thu Các thầy, cô đã tận tâm hướng dẫn em và em biết tuy thầy, cô không đi cùng em suốt khoảng thời gian thực hành tại cơ sở nhưng lúc nào các thầy, cô cũng quan tâm, hỏi han, chỉ dạy thêm cho em để em có những niềm tin và phương pháp thực hành tốt hơn Nếu không có những chia sẻ đó thì em nghĩ đợt thực hành này rất khó có thể hoàn thành được

Anh cũng xin cảm ơn các em trong Lưu xá Thanh niên đã giúp đỡ anh, có những chia sẻ tuy đời thường mà vô cùng quý giá đối với anh không chỉ trong học tập mà còn cả trong cuộc sống Đồng thời xin cảm ơn các bạn trong nhóm sinh viên

đã cùng giúp đỡ nhau để hoàn thành môn thực hành này

Do sự giới hạn về thời gian thực hành, cũng như kiến thức của em còn hạn chế Vì vậy, không tránh khỏi những thiếu sót là điều chắc chắn, em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy/cô để bài báo cáo thực hành này hoàn thiện hơn và để cho em có thêm kinh nghiệm để thực hành và viết báo cáo cho các môn thực hành sắp tới

Một lần nữa, em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Đặt vấn đề 1

2 Mục đích thực hành 2

3 Đối tượng thực hành 2

4 Khách thể -– Thời gian thực hành 2

5 Phương pháp thực hành 2

6 Kết cấu bài báo cáo 3

PHẦN NỘI DUNG 3

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ THỰC HÀNH 4

1 Lịch sử hình thành 4

1.1 Lịch sử hình thành Làng trẻ em SOS trên thế giới 4

1.2 Lịch sử hình thành Làng trẻ em SOS tại Việt Nam 5

1.3 Lịch sử hình thành Làng trẻ em SOS Thành phố Hồ Chí Minh 6

2 Cơ cấu tổ chức Làng trẻ em SOS 7

2.1 Cơ cấu tổ chức chung Làng trẻ em SOS 7

2.2 Cơ cấu tổ chức Làng SOS Thành phố Hồ Chí Minh 7

2.2.1 Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp 7

2.2.2 Trường Mẫu giáo SOS Gò Vấp 8

2.2.3 Lưu xá Thanh niên 9

2.2.4 Trường Phổ thông Hermann Gminer 9

3 Quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc hoạt động 10

3.1 Quan điểm 10

3.2 Mục tiêu 10

3.3 Nguyên tắc hoạt động 11

4 Chức năng, nhiệm vụ và dịch vụ trợ giúp đối tượng 11

4.1 Chức năng 11

4.1.1 Chức năng nuôi dưỡng và chăm sóc 12

4.1.2 Chức năng giáo dục 12

4.1.3 Chức năng cân bằng tâm lý, thỏa mãn nhu cầu tinh thần 12

4.2 Nhiệm vụ 13

4.3 Dịch vụ trợ giúp đối tượng 13

4.3.1 Phụ cấp sinh hoạt, học tập 13

4.3.2 Dịch vụ chăm sóc y tế 14

4.3.3 Dịch vụ tư vấn tái hòa nhập cộng đồng 14

5 Đội ngũ cán bộ, nhân viên cơ sở và các chính sách ưu đãi 14

5.1 Đội ngũ cán bộ, nhân viên cơ sở 14

5.2 Các chính sách ưu đãi cho cán bộ, nhân viên 15

6 Các cơ quan, tổ chức hỗ trợ nguồn lực 16

7 Những thuận lợi, khó khăn 17

7.1 Thuận lợi 17

7.2 Khó khăn 17

CHƯƠNG 2: TIẾN TRÌNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN VỚI TRẺ EM MỒ CÔI TẠI LƯU XÁ THANH NIÊN – LÀNG TRẺ EM SOS QUẬN GÒ VẤP 19

1 Tạo lập mối quan hệ với cán bộ cơ sở/Kiểm huấn viên cơ sở 19

2 Tiến trình công tác xã hội cá nhân 28

2.1 Tiếp nhận thân chủ và xác định vấn đề ban đầu 28

2.1.1 Hoàn cảnh tiếp nhận thân chủ 28

2.1.2 Mô tả thân chủ 28

2.1.3 Thông tin cơ bản về thân chủ 29

2.2 Thu thập thông tin về thân chủ 36

2.3 Đánh giá thông tin và xác định vấn đề 46

2.3.1 Đánh giá thông tin 46

2.3.2 Xác định vấn đề 56

2.3.2.1 Cây vấn đề 59

2.3.2.2 Phân tích cấy vấn đề 60

2.3.2.3 Cây mục tiêu 61

2.3.2.4 Phân tích cây mục tiêu 61

2.3.2.5 Sơ đồ sinh thái của thân chủ 62

2.3.2.6 Phân tích sơ đồ sinh thái 63

2.3.2.7 Sơ đồ phả hệ 63

2.3.2.8 Phân tích điểm mạnh, hạn chế 63

2.4 Lập kế hoạch hỗ trợ 65

2.5 Lượng giá và chuyển giao 66

PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 74

1 Kết luận 74

2 Khuyến nghị 75

2.1 Đối với cơ sở thực hành 75

2.2 Đối với nhà trường 75

2.3 Đối với sinh viên 75

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề

“Thân mồ côi lắm gian nan Tuổi thơ cơ cực lầm than giữa đời Buồn lòng nghe tiếng ầu ơi Tưởng rằng tiếng Mẹ cất lời ru con”

Vâng! Ai trong chúng ta cũng biết rằng, điều hạnh phúc nhất là khi ta sinh

ra, được có cha, có mẹ và được sinh sống trong một mái ấm gia đình có sự bảo bọc, yêu thương và nâng đỡ của cha mẹ mình Điều đó thật đáng quý, đáng trân trọng Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn, đứa bé nào cũng sẽ có được điều hạnh phúc ấy Đâu đó ở ngoài xã hội kia còn có những đứa trẻ không biết cha mẹ mình

là ai, không có mái ấm gia đình thật sự hoặc thậm chí là một chút tình cảm, sự vỗ

về khi mỏi mệt cũng chẳng có Đối với những đứa trẻ ấy, khát khao về tình cảm, sự quan tâm chăm sóc là điều vô cùng quý giá đối với các em

Chúng ta cũng biết rằng “trẻ em là mầm xanh của đất nước”, việc chăm lo cho đời sống của các em là điều vô cùng quan trọng, nằm trong các mục tiêu, quan điểm quan trọng hàng đầu của Đảng và Nhà nước Chăm sóc, bảo vệ quyền lợi cho trẻ em, đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh khó khăn luôn được các cấp chính quyền, cộng đồng và mỗi người nhân viên công tác xã hội chú trọng thực hiện Để tạo lập môi trường hạnh phúc mới cho các em được sự phát triển toàn diện, cộng đồng và nhà nước đã – đang và sẽ tiếp tục chung tay xây dựng những trung tâm bảo trợ, các mái ấm, nhà mở, cho các em hưởng những quyền cơ bản như quyền được sống, quyền được học tập, quyền được mưu cầu hạnh phúc,…

Tuy nhiên, liệu xây dựng, thu nhận và chăm sóc các em tại các trung tâm, mái ấm, nhà mở đó đã có đủ để các em thấy hài lòng chưa? Hay là đã có thể bù đắp, vun vén lại những tình cảm mà các em thiếu thốn bấy lâu hay chưa? Và liệu rằng nơi ấy có phải là một môi trường thuận lợi để các em có thể phát triển thật sự

hay chưa? Chính những câu hỏi ấy đã khiến tôi lựa chọn vấn đề “Công tác xã hội

cá nhân với trẻ em mồ côi tại Lưu xá Thanh niên – Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp” để tìm hiểu trong đợt thực hành lần này

Với mong muốn đi sâu vào tìm hiểu tâm tư, tình cảm, nguyện vọng và hỗ trợ giải quyết vấn đề cho một thân chủ cụ thể từ nhóm các em tại Lưu xá Thanh niên – Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp, giúp đỡ em trở nên tự tin hơn, yêu cuộc sống và biết vượt qua những khó khăn thử thách để vươn lên trở thành người công dân tốt,

3 Đối tượng thực hành

Trẻ em mồ côi trong độ tuổi từ 12 đến 15 tuổi đang sống tại Lưu xá Thanh niên – Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp

4 Khách thể -– Thời gian thực hành

- Khách thể: Em Lê.H (sinh năm 2002)

- Nơi sống: Lưu xá Thanh niên – Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp, số 99/3, đường số 20, phường 8, Quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh

- Thời gian thực hành: Từ ngày 04/5/2018 đến 31/5/2018

5 Phương pháp thực hành

- Phương pháp Công tác xã hội cá nhân với tiến trình 6 bước

- Các phương pháp thu thập thông tin:

+ Phương pháp phân tích tài liệu: Phân tích các tài liệu mà Kiểm huấn viên cơ sở, nhân viên cơ sở và thân chủ cung cấp

+ Phương pháp vấn đàm: Vấn đàm nhằm tìm kiếm các thông tin sâu

về đặc điểm tâm lý, tính cách, nhu cầu của tthân chủ để tìm ra nhu cầu và vấn đề chung

+ Phương pháp quan sát: Sử dụng phương pháp quan sát nhằm tìm hiểu đời sống thực của nhóm thân chủ tại Lưu xá Thanh niên, quan sát sinh hoạt của nhóm thân chủ, quan sát hành vi của thân chủ trong tiếp xúc, sinh hoạt với mọi người xung quanh

+ Sử dụng quan sát kết hợp với phương pháp hồi tưởng, khơi gợi cảm xúc, ghi chép lại các thông tin, tiến trình tâm lý xã hội của thân chủ qua từng ngày

6 Kết cấu bài báo cáo

Bài báo cáo được được chia thành 3 phần chính như sau:

- Phần Mở đầu

- Phần Nội dung

+ Chương 1: Giới thiệu tổng quan về cơ sở thực hành

+ Chương 2: Tiến trình công tác xã hội cá nhân với trẻ em mồ côi tại Lưu xá Thanh niên – Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp

- Phần Kết luận và khuyến nghị

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ THỰC HÀNH

1 Lịch sử hình thành

1.1 Lịch sử hình thành Làng trẻ em SOS trên thế giới

Làng trẻ em SOS là một tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận, phi tôn giáo giúp đỡ và bảo vệ trẻ em mồ côi, lang thang, cơ nhỡ Tổ chức được thành lập năm

1949 bởi Hermann Gmeiner (ở Imst, Áo) Là một nhân viên phúc lợi trẻ em, Gmeiner thấy trẻ em mồ côi do hậu quả của Thế chiến II là hết sức tưởng tượng Ông đã cam kết giúp đỡ họ bằng cách xây dựng gia đình yêu thương và cộng đồng hỗ trợ Với sự hỗ trợ hào phóng của các nhà tài trợ, các nhà tài trợ trẻ

em, đối tác và bạn bè, tầm nhìn của Gmeiner về việc cung cấp chăm sóc yêu thương trong môi trường gia đình cho trẻ em mà không cần sự chăm sóc của cha

mẹ và giúp đỡ các gia đình ở bên nhau để họ có thể chăm sóc con cái của họ Tổ chức điều hành của hệ thống làng trẻ em SOS – SOS – Kinderdorf được thành lập năm 1960 sau khi các làng trẻ em SOS tiếp theo được thành lập ở Pháp, Đức, Italy

- Những năm 1960 đến năm 1962, Làng trẻ em SOS Quốc tế được thành lập như tổ chức bảo trợ cho tất cả các hiệp hội Làng trẻ em SOS; Làng trẻ em SOS bắt đầu làm việc tại châu Mỹ Latin , bắt đầu với Uruguay

- Năm 1963, Làng trẻ em SOS đầu tiên ở châu Á được thành lập ở Hàn Quốc

- Năm 1991, Làng trẻ em SOS mở cửa trở lại ở Tiệp Khắc, và Làng trẻ em SOS đầu tiên ở Ba Lan và Liên Xô được bắt đầu; Các chương trình Làng trẻ em SOS được bắt đầu ở Bulgaria và Romania; Làng trẻ em SOS đầu tiên ở Mỹ được thành lập

- Năm 1995, Làng trẻ em SOS Quốc tế đạt được thỏa thuận với Liên Hợp Quốc và trở thành một “NGO” thuộc Hội đồng Kinh tế và Xã hội của Liên Hiệp Quốc

- Năm 2014, Làng trẻ em SOS Quốc tế được trao giải thưởng UNESCO và trở thành Đại sứ Nhân đạo Quốc tế

Hiện nay làng trẻ em SOS có mặt ở hơn 135 quốc gia và vùng lãnh thổ Có đến hơn 550 Làng trẻ em SOS mang đến ngôi nhà mới cho hơn 60.000 trẻ em Hơn 132.000 trẻ em tham gia các trường mẫu giáo SOS, các trường Hermann Gmeiner

và các trung tâm đào tào nghề SOS Khoảng 39.797.000 người được hưởng lợi từ các chương trình của trung tâm y tế SOS và 115.000 người được hỗ trợ bởi các trung tâm xã hội SOS

1.2 Lịch sử hình thành Làng trẻ em SOS tại Việt Nam

Năm 1967, Hermann Gmeiner đến Việt Nam, chứng kiến nỗi đau mất mát gia đình của trẻ em tại đây trong bối cảnh chiến tranh khốc liệt Ông quay về châu

Âu nhờ bạn bè của Làng trẻ em SOS ở Áo và Đức trợ giúp xây dựng làng ở Việt Nam Chính phủ Đức lúc bấy giờ đã đồng ý chi trả tiền xây dựng Làng trẻ em SOS tại Gò Vấp, toàn bộ các ngôi nhà tiền chế được chuyển từ Áo sang bằng tàu biển Giáo sư Hermann Gmeiner đã gọi Helmut Kutin (sau này ông là chủ tịch của Làng trẻ em SOS Quốc tế) đến và đề nghị sang Việt Nam xây dựng một Làng trẻ em SOS Helmut Kutin nhận lời và từ tháng 10 đến tháng 12 ông lên đường sang Pháp học tiếng Việt, chuẩn bị đến vùng chiến sự Việt Nam Sở dĩ Helmut Kutin được giao sứ mệnh đặc biệt này bởi ông cũng là trẻ mồ côi lớn lên ngay trong ngôi làng trẻ em SOS đầu tiên do Hermann Gmeiner thành lập

Tháng 3/1968, Helmut Kutin cùng Hermann Gmeiner đến Sài Gòn Chiến tranh ác liệt đã làm chậm tiến độ xây dựng làng, nên đến cuối năm 1968 những ngôi nhà đầu tiên mới hoàn thiện Vài năm sau, Helmut Kutin lên Đà Lạt khảo sát, chọn địa điểm để xây dựng Làng trẻ em SOS Đà Lạt và khánh thành năm 1974 Cả hai ngôi Làng trẻ em SOS Gò Vấp và Đà Lạt đều do ông làm giám đốc Tuy nhiên, Làng trẻ em SOS Đà Lạt chỉ hoạt động chưa đầy một năm thì buộc phải đóng cửa Helmut Kutin ở lại và duy trì hoạt động của Làng trẻ em SOS Gò Vấp đến tháng 3 năm 1976 thì rời Việt Nam Những đứa trẻ trong làng lúc đó được chuyển

về cho thân nhân, những đứa nhỏ tuổi nhất được đưa đến trại mồ côi Thủ Đức

Những bà mẹ lúc đó cũng có người ở lại, có người trở về quê và mang theo những đứa con không có thân nhân để tiếp tục chăm sóc

Năm 1977 và 1978, Helmut Kutin trở lại Việt Nam để đàm phán nhưng không đạt được thỏa thuận Dù vậy, Helmut Kutin vẫn tiếp tục giúp đỡ các bà mẹ

và trẻ bằng cách gửi tiền bạc và hàng hóa

Năm 1987, Helmut Kutin nhận được lời mời từ Thứ trưởng Hoàng Thế Thiện (nguyên thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) sang Việt Nam

để thảo luận Sau chuyến đi này, cả hai bên đã thống nhất ký thỏa thuận xây dựng Làng trẻ em SOS Hà Nội và mở lại Làng trẻ em SOS Gò Vấp Đây cũng là dấu mốc đánh dấu sự tái lập của các làng trẻ em SOS tại Việt Nam sau nhiều năm gián đoạn

Về sau này, Helmut Kutin luôn dành cho Việt Nam một sự ưu ái đặc biệt khi lập các Làng trẻ em SOS Trong khi các nước trên thế giới chỉ có 1 đến 2 làng, riêng tại Việt Nam thành lập đến 17 Làng trẻ em SOS trên toàn lãnh thổ

1.3 Lịch sử hình thành Làng trẻ em SOS Thành phố Hồ Chí Minh

Làng trẻ em SOS Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh cùng với Làng trẻ em SOS tại Mai Dịch, Hà nội là 2 Làng trẻ em SOS đầu tiên tại Việt Nam được thiết lập ngay sau khi Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội thay mặt Hội đồng Bộ trưởng ký Hiệp định với tổ chức Làng trẻ em SOS Quốc tế Làng trẻ em SOS Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh hiện nay được xây dựng trên nền đất cũ của Làng trẻ em SOS Gò Vấp (Gia Định) trước đây do Ngài Helmut Kutin từng làm Giám đốc từ năm 1967 đến 1976 Làng trẻ em SOS Gò Vấp nằm trên đường Quang Trung, cách trung tâm thành phố Hồ Chí Minh 12km về phía Tây Bắc Ngày 28 tháng 1 năm 1990, Làng trẻ em SOS Gò Vấp vinh dự đón ông Nguyễn Hữu Thọ - Chủ tịch Mặt trận tổ quốc Việt Nam và ngài Helmut Kutin – Chủ tịch Làng trẻ em SOS Quốc tế đến dự lễ và cắt băng khánh thành Đây là ngôi làng có quy mô lớn nhất trong các Làng trẻ em SOS tại Việt Nam với 20 nhà gia đình có khả năng nuôi dưỡng 180 – 200 trẻ

Ngày 21 tháng 12 năm 1988, Uỷ ban Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 271/QĐ-UB về việc thành lập Làng trẻ em SOS thành phố Hồ Chí Minh

2 Cơ cấu tổ chức Làng trẻ em SOS

2.1 Cơ cấu tổ chức chung Làng trẻ em SOS

2.2 Cơ cấu tổ chức Làng SOS Thành phố Hồ Chí Minh

Làng SOS Thành phố Hồ Chí Minh gồm có 4 bộ phận là Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp, Lưu xá Thanh niên, Trường mẫu giáo SOS Gò Vấp, Trường Phổ thông Hermann Gminer

2.2.1 Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp

- Địa chỉ: 697 Quang Trung, phường 12, Quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh

- Thủ trưởng: Trần Hoàng Tuấn – Giám đốc Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp

- Điện thoại: +84.28.38958504 Fax: +84.28.38958504

- Email: soscv.govap@sosvietnam.org

- Website: www.sosvietnam.org

Làng trẻ em SOS Gò Vấp nằm trên đường Quang Trung, cách trung tâm thành phố Hồ Chí Minh 12km về phía Tây Bắc Diện tích của SOS Làng trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh lớn nhất trong tổng số 17 Làng trẻ em SOS tại Việt Nam nên có điều kiện để xây dựng các khu nhà chức năng như khu vui chơi giải trí cho trẻ, nhà về hưu cho bà mẹ, nhà cộng đồng,… Điều này giúp các trẻ có điều kiện tiếp cận các dịch vụ phù hợp, các mẹ, các dì yên tâm về chỗ ở sau khi nghỉ hưu và toàn tâm toàn ý vào công việc hơn.Tính đến hết tháng 08 năm 2017, SOS Làng trẻ

em thành phố Hồ Chí Minh đã nuôi dưỡng 568 trẻ Trong đó có 284 em đã trưởng thành và hòa nhập cuộc sống Trong số này có 126 em đã lập gia đình riêng và có cuộc sống ổn định Hiện tại Làng đang chăm sóc và quản lý 259 em (172 nam và

87 nữ) Trong số này có 172 em đang học phổ thông, 07 em đang học mẫu giáo; 03

em đang học cao học; 31 em đang học đại học, cao đẳng và 20 em đang học nghề

Số còn lại là 25 em đã tốt nghiệp các trường nghề, hiện đã đi làm, hưởng chế độ bán tự lập Số trẻ vẫn đang được nuôi dưỡng và chăm sóc ở 20 ngôi nhà gia đình là

122 em

2.2.2 Trường Mẫu giáo SOS Gò Vấp

- Địa chỉ: 697 Quang Trung, phường 12, Quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh

- Thủ trưởng: Phạm Thị Tuyết – Hiệu trưởng

2.2.3 Lưu xá Thanh niên

- Địa chỉ: 99/3, đường số 20, phường 8, Quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh

- Thủ trưởng: Nguyễn Văn Phu – PGĐ Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp

- Điện thoại: +84.28.38958504 Fax: +84.28.38958504

- Email: soscv.govap@sosvietnam.org

Lưu xá thanh niên cách Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp khoảng 1km Lưu xá thanh niên được xây dựng với diện tích 600m2 và khả năng nuôi dưỡng 50 thanh niên Lưu xá thanh niên là nơi tiếp nhận thanh niên nam 14 tuổi trở từ Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp chuyển tới Tại đây, các thanh niên này tiếp tục học tập, rèm luyện để sau này trở thành trụ cột trong gia đình Lưu xá thanh niên là 56 cháu và

số trẻ đang ở ký túc xá và nhà trọ bên ngoài là 80 cháu Tính đến đầu năm 2018, Lưu xá Thanh niên đang nuôi dưỡng và chăm sóc 56 trẻ trai từ 14 đến 18 tuổi Các trẻ đều khỏe mạnh về thể chất, có lối sống và sinh hoạt lành mạnh Tất cả các trẻ đều được tham gia đầy đủ các sinh hoạt, chuyên đề do Làng và Lưu xá tổ chức Vào dịp nghỉ hè các cháu đều được đi tham quan nghỉ mát, tham gia các giải thể thao của phường, quận tổ chức và đạt được nhiều giải cao, đặc biệt là môn bóng đá Việc giáo dục văn hóa cho trẻ cũng được Ban quản lý Lưu xá rất chú trọng Lưu xá

đã mở các lớp học thêm buổi tối dành cho trẻ lớp 12 Trẻ các lớp khác thì được đi học thêm bên ngoài và có sự kèm cặp, giúp đỡ thêm của nhân viên giáo dục

2.2.4 Trường Phổ thông Hermann Gminer

- Địa chỉ: 697 Quang Trung, phường 12, Quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh

- Thủ trưởng: Đỗ Văn Hiển – Hiệu trưởng

- Điện thoại: +84.28.39876623

- Email: hgs.govap@sosvietnam.org

Trường phổ thông Hermann Gmeiner Gò Vấp được xây dựng từ năm 1992 đến 1993 được đưa vào hoạt động, xây dựng ngay cạnh làng trẻ SOS Gò Vấp Trường gồm 3 cấp học từ lớp 1 đến lớp 12 với 27 phòng học có khả năng tiếp nhận

900 – 1000 học sinh Năm học 2010 – 2011, trường đã tiếp nhận và dạy học cho 1.194 học sinh, trong đó có 147 học sinh đến từ làng trẻ SOS chiếm 12,3% và 140 học sinhh là con em của các gia đình nghèo, có hoàn cảnh khó khăn, được tổ chức làng trẻ SOS cấp học bổng Hermann Gmeiner chiếm 11,8% Tại trường có đội ngũ

giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn Nhiều giáo viên được Thành phố công nhận là giáo viên dạy giỏi nhiều năm Cơ sở vật chất của trường đầy đủ và hiện đại Hàng năm có nhiều học sinh giỏi các cấp khác nhau

3 Quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc hoạt động

3.1 Quan điểm

Với câu nói tâm đắc của Hermann Gminer – Người sáng lập Làng trẻ em SOS đầu tiên “Quan điểm của tôi là trên đời này không có gì quan trọng bằng việc chăm sóc một đứa trẻ” Câu nói ấy đã trở thành quan điểm chung xuyên suốt và nó

đã đi cùng với sự phát triển của tổ chức SOS trong suốt gần 70 năm qua Bên cạnh

đó, nó còn là lời tâm niệm của mỗi nhân viên trực tiếp chăm lo cho các trẻ em mồ côi đang sinh sống trong làng SOS

3.2 Mục tiêu

- Mang lại sự quan tâm chăm sóc như trong một gia đình cho trẻ nghèo đói, lang thang và trẻ mồ côi Hàng triệu trẻ em đang sống mà không có một mái ấm gia đình với muôn vàn lý do như: Bố mẹ ly hôn, bạo lực gia đình, sự thiếu quan tâm của bố mẹ, không còn bố mẹ do chiến tranh hoặc thiên tai, bệnh tật (bao gồm cả sự tăng lên của AIDS),

- Tiếp nhận trẻ mồ côi có hoàn cảnh đặc biệt vào Làng, chăm sóc nuôi dưỡng tại các gia đình toàn diện, có nghề nghiệp có việc làm Quản lý cơ sở vật chất tốt, sửa chữa vật chất kịp thời phục vụ các hoạt động của trẻ Có mối quan hệ tốt với các cơ quan, ban ngành và các nhà hảo tâm để giúp đỡ Làng và tạo điều kiện tốt nhất cho trẻ hòa nhập cộng đồng

- Thực hiện quy chế dân chủ tại đơn vị, xây dựng tập thể bà mẹ, bà dì, cán

bộ nhân viên, giáo viên đoàn kết, có đạo đức có trình độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng nhiệm vụ được giao và hoàn thành xuất sắc công tác

- Mang đến cho các em một hình ảnh người mẹ và một mái ấm gia đình thực

sự cho những trẻ em mồ côi, trẻ bị bỏ rơi và những trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn

- Giúp đỡ những đứa trẻ được trở lại cuộc sống sau những tổn thương tâm lý

và ngăn chặn những mối nguy hiểm như bị bỏ rơi, đối xử bất công, ngược đãi

- Nguyên tắc thứ hai “Anh chị em”: Các em trai và em gái ở các độ tuổi khác nhau vào Làng sống và lớn lên trong một gia đình như những anh chị em ruột Khi đón trẻ vào làng các anh chi em ruột được sống chung trong một gia đình SOS Cùng được phát triển dưới ngôi nhà tình nghĩa ấy

- Nguyên tắc thứ ba “Ngôi nhà”: Bản thân mỗi gia đình SOS là một ngôi nhà không khí thân thiện trong chính mỗi gia đình Chính là sợi dây tình cảm kết nối các thành viên trong cùng một mái ấm

- Nguyên tắc thứ tư “Làng”: Là một cộng đồng không thể tách rời, làng giúp cho trẻ có ý thức nhận biết và cảm giác mình là một thành phần của ngôi nhà SOS Ngôi làng là cầu nối với khu dân cư xung quanh và là nơi để gặp gỡ những thành viên cộng đồng dân cư tại địa phương Đó là mục tiêu của Làng trẻ SOS Gò Vấp nhằm đảm bảo tất cả những điều kiện tốt nhất cho các em có hoàn cảnh khó khăn tái hòa nhập cộng đồng

Trong đó, nhân tố chính là các “Bà mẹ” – là những phụ nữ từ 25 đến 40 tuổi, không có ý định lấy chồng, không có con riêng, cũng không nặng gánh gia đình, tình nguyện tuyên thệ đảm nhận thiên chức làm mẹ, nuôi dưỡng những trẻ mồ côi (có hoàn cảnh đặc biệt) như những đứa con riêng của mình theo đúng nghĩa xã hội học Mỗi “Bà mẹ” làm chủ một “Ngôi nhà gia đình”, có toàn quyền định đoạt trong việc nuôi dưỡng từ 8 đến 10 “đứa con” (từ sơ sinh đến 18 tuổi) như những người mẹ khác trong xã hội

4 Chức năng, nhiệm vụ và dịch vụ trợ giúp đối tượng

4.1 Chức năng

Làng trẻ em SOS Thành phố Hồ Chí Minh, cũng như các Làng trẻ em SOS khác thuộc hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam đều là những cơ quan giúp Sở Lao động Thương binh và Xã hội thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước và

giúp Văn phòng SOS Việt Nam thực hiện quản lý chuyên môn, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, hướng nghiệp cho các trẻ mồ côi không nơi nương tựa, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh thành lân cận Trẻ em được tiếp nhận theo quy định của Nhà nước và dưới sự hướng dẫn của Sở Lao động Thương binh và Xã hội, Văn phòng SOS Việt Nam

4.1.1 Chức năng nuôi dưỡng và chăm sóc

Các em trước khi về gia đình thường không được chăm sóc đầy đủ, thể chất, thể trạng kém Từ ngày được đón về gia đình SOS, các em được chăm lo từng bữa cơm, tấm áo Có được sự quan tâm chăm sóc của các mẹ các dì khi ốm đau bệnh tật Các em từ những cô bé, cậu bé thiếu ăn thiếu mặc, không nơi nương tựa, không chỗ ngủ nghỉ, nay về với gia đình SOS đã trở thành những chàng trai cô gái có

mẹ, có gia đình, thành những con người sung túc, tràn đầy nhiệt huyết, hạnh phúc,

tự tin bước vào hòa nhập cộng đồng

4.1.2 Chức năng giáo dục

Ở gia đình SOS các em được tạo mọi điều kiện tốt nhất để học hành, phát huy năng lực và trí tuệ bản thân Không những thế các em còn được nâng đỡ, dìu dắt vượt qua mọi khó khăn trong học tập Bên cạnh đó, các em luôn được khuyến khích học tập thông qua nhiều hình thức phù hợp với từng gia đình trong Làng và tùy vào từng em khác nhau Điều quan trọng là ở gia đình SOS các em được giáo dục nhân cách, dạy cho các em về những bài học đạo đức, những phẩm chất cần thiết của con người để chuẩn bị hành trang hòa nhập cộng đồng

4.1.3 Chức năng cân bằng tâm lý, thỏa mãn nhu cầu tinh thần

Số đông các em khi được đón về gia đình SOS, trong tình trạng thiếu thốn, khao khát tình cảm, tình mẫu – tử, tình anh – em trong một tổ ấm gia đình thực sự

Và khi về với gia đình SOS các em đã tìm kiếm được điều đó Các em nhận được

sự yêu thương, chỉ bảo, giúp đỡ thái độ ân cần, gần gũi, cảm thông từ mọi người trong SOS Được vui chơi, có người chia sẻ niềm vui nỗi buồn cùng các anh chị em trong gia đình

- Nhiệm vụ thứ hai là giáo dục, hướng nghiệp Để thực hiện thành công nhiệm vụ này thì cần rất nhiều sự quan tâm, chia sẻ của các cơ quan chức năng và các bộ ngành liên quan

- Thứ ba là nhiệm vụ tìm kiếm và giới thiệu việc làm cho các trẻ Nhiệm vụ này dựa nhiều vào các mối quan hệ, sự quan tâm của các tổ chức giới thiệu việc làm, các tổ chức Đoàn

- Thứ tư là vận động nguồn lực xã hội để góp phần chia sẻ với nguồn kinh phí hoạt động từ Làng trẻ em SOS Việt Nam nói chung và Làng trẻ em SOS Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng

- Thứ năm là giúp trẻ hòa nhập cộng động sau khi trưởng thành và tích lũy cho mình được những kiến thức, kỹ năng cần thiết cho cuộc sống và công việc

4.3 Dịch vụ trợ giúp đối tượng

4.3.1 Phụ cấp sinh hoạt, học tập

Tất cả các trẻ em trong làng dù nam hay nữ và dù ở độ tuổi nào thì cũng đều

có những mực trợ cấp theo quy định của nhà nước các mức trợ cấp này được giao cho các mẹ gia đình là người trực tiếp chăm sóc và nuôi dưỡng các em tại Làng Ngoài ra các trẻ còn được Làng hỗ trợ thêm các khoảng sinh hoạt khác như phí vệ sinh cho trẻ nữ là 50.000đ/ tháng, tiền dụng cụ học tập cho trẻ 300.000đ/năm/trẻ và các khoản tiền học phí tùy theo mức thu phí của nhà trường tùy vào các cấp học của các trẻ Đồng thời mỗi gia đình hàng tháng được Làng cấp cho 900.000đ/tháng

để bù đắp cho các khoản thâm hụt kinh phí Tất cả các số tiền trên từ Làng đưa đến các gia đình đều do các Bà mẹ quản lý, chi tiêu các khoản, mỗi trẻ sẽ có sổ ghi chép riêng các khoản chi tiêu cho từng trẻ để cuối tháng nộp lại cho Làng

4.3.2 Dịch vụ chăm sóc y tế

Khi vào Làng trẻ em được khám chữa bệnh ban đầu: Kiểm tra về sức khỏe, chụp Xquang, thử máu hội chuẩn, lâm sàng, Làng thành lập Ban y tế, luôn chăm sóc khám chữa bệnh cho các em chu đáo và cấp phát thuốc kịp thời tới các gia đình, mỗi gia đình có một tủ thuốc y tế để sơ cứu ban đầu cho các bệnh thông thường

4.3.3 Dịch vụ tư vấn tái hòa nhập cộng đồng

Khi các em đã được học hành và kiếm được công việc ổn định, tự đảm bảo cho nhu cầu sinh hoạt và nuôi sống bản thân thì Làng sẽ cho các em trở về với gia đình và hòa nhập với cuộc sống xã hội Các em trước khi rời Làng, luôn có một buổi trò chuyện cởi mở giữa người chịu trách nhiệm với các em trong Làng, Mẹ Làng và các em để nắm bắt tâm lý và hỗ trợ động viên, khích lệ tinh thần của các

em Sau khi rời Làng các em vẫn luôn giữ và dành tình cảm sâu nặng cho các mẹ, anh chị em và cán bộ nhân viên trong Làng Đặc biệt, Làng luôn sẵn sàng hỗ trợ giúp đỡ khi các em gặp khó khăn khi tái hòa nhập cộng đồng

5 Đội ngũ cán bộ, nhân viên cơ sở và các chính sách ưu đãi

5.1 Đội ngũ cán bộ, nhân viên cơ sở

Theo báo cáo SOS Làng trẻ em thành phố Hồ Chí Minh năm 2017 thì tổng

số cán bộ nhân viên trong làng là : 65 người bao gồm: Ban giám đốc, nhân viên, bà

mẹ, bà dì, và giáo viên nhân viên trường mẫu giáo Trong đó, Ban giám đốc gồm có

03 người (1 Giám đốc và 2 Phó Giám đốc), nhân viên gồm có 19 người, 24 bà mẹ

và bà dì và 19 giáo viên ở trường mẫu giáo

Với những chức vụ và vị trí khác nhau, đảm nhiệm các nhiệm vụ khác nhau, nhằm duy trì các hoạt động và đảm bảo chăm sóc và quản lý các trẻ em tại Làng trẻ

em SOS một cách tốt nhất Đội ngũ cán bộ ở đây, đều là những người có đầy đủ chuyên môn nghiệp vụ chuyên ngành và những người có tâm huyết với nghề và đặc biệt yêu quý trẻ em Số lượng nhân viên của Làng có số lượng người làm việc có hợp đồng dưới 10 người (nhân viên 04 người, nhân viên giáo viên 03 người) nhưng các công việc nhiệm vụ được giao đều hoàn thành tốt nhất có thể

Nhìn chung, với số lượng nhân viên là 65 người được phân phối, phân công phù hợp đảm nhận và cân bằng hợp lý các chức năng nhiệm vụ của Làng Giúp

làng duy trì hoạt động của Làng một cách hiệu quả và đảm bảo tạo điều kiện tốt nhất cho các trẻ em của Làng

5.2 Các chính sách ưu đãi cho cán bộ, nhân viên

Đội ngũ cán bộ, nhân viên của Làng đều được hưởng điều kiện làm việc tương đối đầy đủ, đáp ứng được yêu cầu của công việc và đảm bảo môi trường làm việc đặc thù Công nhân viên thuộc bộ phận hành chính, giáo dục và mẫu giáo đều được trang bị các điều kiện vật chất đầy đủ như văn phòng làm việc, máy vi tính đáp ứng cao nhất nhu cầu cơ bản để đảm bảo hoàn thành công việc một cách tốt nhất Đối với các bà mẹ, bà dì thì được hỗ trợ các thiết bị như bếp ga, nồi cơm điện, máy giặt,… để giảm bớt thời gian cho công việc, tăng thời gian nghỉ ngơi Đội ngũ bảo vệ thì có nhà trực được trang bị đầy đủ các công cụ hỗ trợ và thiết bị giải trí, có giường nghỉ tại chỗ

Bên cạnh đó nhân viên còn được hưởng các chế độ theo quy định của pháp luật hiện hành như chế độ về thời gian lao động, nghỉ lễ tết, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, các chuyến tham quan dã ngoại Điều này thể hiện sự quan tâm, chăm sóc của Ban Lãnh đạo Làng và Công đoàn, đáp ứng một phần nào đó nhu cầu tinh thần của người lao động

Hàng năm Ban Giám đốc Làng đều phối hợp với Công đoàn Làng tổ chức kỷ niệm các ngày lễ như Ngày Phụ nữ quốc tế 8/3, Ngày phụ nữ Việt Nam 20/10,… với nhiều hình thức và nội dung phong phú khác nhau cho toàn thể nhân viên, bà

mẹ, bà dì Hội thao của Làng cũng được các nhân viên, bà mẹ, bà dì tham gia rất tích cực và đầy đủ, tạo nên không khí vui vẻ, đoàn kết và nâng cao sức khỏe Làng còn hợp đồng với các chuyên gia tâm lý và bệnh viện để tư vấn tâm lý, khám sức khỏe cho người lao động trực tiếp ngay tại Làng

Ngoài ra Ban giám đốc Làng luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để nhân viên, bà mẹ, bà dì, giáo viên được tham dự đầy đủ các lớp tập huấn theo từng đối tượng do Sở Lao động, Thành phố và Làng trẻ em SOS Việt Nam tổ chức Bên cạnh đó Làng cũng duy trì đều đặn các buổi sinh hoạt chuyên đề về các lĩnh vực do các chuyên gia trực tiếp đến Làng giảng dạy

Vào mỗi dịp nghỉ hè thì tất cả cán bộ nhân viên, bà mẹ, bà dì, giáo viên Mẫu giáo cho đến các con luôn được đi tham quan, nghỉ mát với gia đình và cơ quan Nguồn kinh phí cũng do Làng đài thọ một phần lớn Ngoài ra con của cán bộ, nhân

viên đang công tác tại Làng cũng được hưởng các chế độ như hỗ trợ tiền học, tổ chức trung thu, vui chơi ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6,…

6 Các cơ quan, tổ chức hỗ trợ nguồn lực

Tính đến tháng 08 năm 2017 SOS Làng trẻ em TP HCM có 71 người nước ngoài và 10 người trong nước đỡ đầu Về phía trẻ thì số người đỡ đầu nước ngoài là

426 (đỡ đầu cho 45 trẻ) và số người đỡ đầu trong nước là 234 người (đỡ đầu cho 96 trẻ) Hàng năm Làng đều viết thư thăm hỏi người đỡ đầu vào các dịp như Giáng sinh, năm mới,… và thông báo tình hình các trẻ cho người đỡ đầu Ngoài ra các trẻ còn tự tay làm những món quà nhỏ như thiệp,… để dành tặng cho những người cha

mẹ thứ hai của mình

Bên cạnh đó, dể góp phần chia sẻ với nguồn kinh phí hoạt động từ Làng trẻ

em SOS Việt Nam, công tác vận động tài trợ từ các nguồn lực xã hội cũng được Ban Giám đốc Làng rất chú trọng Làng đã nhận được sự hỗ trợ từ các cấp, ngành

và các cơ quan như Ủy ban Nhân dân Thành phố, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố, Thành Đoàn Thành phố cùng các công ty như: Bảo hiểm Quốc tế VIA, P&G, METRO Cash & Carry, Lock & Lock, Viettrevel,… Ngoài ra có rất nhiều nhà hảo tâm, các công ty lớn trên mọi miền đất nước cũng dành những nguồn tài trợ đặc biệt cho Lang trẻ em SOS như vợ chồng ca sĩ Thủy Tiên – Công Vinh, nghệ

sĩ Thành Lộc, Nghệ sĩ Phan Anh, và các cá nhân tổ chức nước ngoài khác

Việc kết hợp với các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố đã giúp cho công tác giáo dục, hướng nghiệp của Làng đạt thành quả tốt Các bạn sinh viên đến hướng dẫn cho các trẻ của Làng học văn hóa, tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí,… Song song đó là công tác quảng bá thương hiệu SOS đã có những thành quả nhất định khi có nhiều các cơ quan thông tấn, báo chí, truyền hình như phẩm báo Tuổi Trẻ, báo Thanh Niên, tạp chí Kiến Thức Ngày nay; báo Sài Gòn Giải Phóng; Báo ảnh Việt Nam (Cơ quan của TTXVN); Đài truyền hình HTV, BPTV,… đến để viết bài, phỏng vấn, thực hiện các bộ phim phóng sự, tài liệu giới thiệu về SOS Làng trẻ em TP HCM nói riêng và Làng trẻ em SOS Việt Nam nói chung

7 Những thuận lợi, khó khăn

7.1 Thuận lợi

- Làng trẻ em SOS Thành phố Hồ Chí Minh trực thuộc tổ chức Làng trẻ em SOS Quốc tế và dưới sự quản lý trực tiếp của Làng trẻ em SOS Việt Nam cùng Sở Lao động Thương binh và Xã hội TP Hồ Chí Minh, do đó luôn nhận được sự hướng dẫn, chỉ đạo kịp thời và cần thiết về mọi mặt

- Sự quan tâm, giúp đỡ và tạo điều kiện của các cấp, chính quyền địa phương cũng là một điều kiện thuận lợi cho việc trợ giúp trẻ em Việc thực hiện các thủ tục pháp lý trong quá trình tiếp nhận và nuôi dưỡng trẻ em mồ côi luôn nhận được sự tạo điều kiện của các cấp, chính quyền địa phương

- Ngoài khoản kinh phí hoạt động chủ yếu từ tổ chức Làng trẻ em SOS quốc

tế thì Làng cũng nhận được sự hỗ trợ rất cần thiết và kịp thời từ Ủy ban Nhân dân

TP Hồ Chí Minh cũng như những tấm lòng hảo tâm từ các tổ chức, cá nhân trong

và ngoài nước

- Một thuận lợi không thể không kể đến đó là đội ngũ cán bộ, nhân viên tại Làng rất nhiệt tình trong công việc lại có trình độ tương đối cao Các Bà mẹ, bà dì rất yêu thương con, luôn hết mình vì các con Bên cạnh đó Ban Lãnh đạo sáng suốt, thấu hiểu được tâm tư tình cảm của người lao động làm cho mọi công việc được giải quyết nhanh chóng và hiệu quả

- Về cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ công tác quản lý, giáo dục và nuôi dưỡng trẻ là tương đối đầy đủ, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của trẻ, đảm bảo cho trẻ có một cuộc sống như trong gia đình bình thường

7.2 Khó khăn

- Với số lượng đối tượng chủ yếu là trẻ em lại ở nhiều độ tuổi khác nhau, mức sống cũng như điều kiện chăm sóc khác nhau nên công tác chăm sóc còn gặp nhiều khó khăn và phức tạp Mặt khác ngoài trẻ được chăm sóc ngay tại Làng còn

có các trẻ ở chế độ bán tự lập, chế độ học nghề nên việc chăm sóc cũng là một khó khăn không nhỏ

- Làng có lịch sử hoạt động lâu năm nên nhiều bà mẹ, bà dì đã lớn tuổi; công tác tuyển dụng bà mẹ, bà Dì kế cận làm nguồn thay thế còn gặp rất nhiều khó khăn

- Đa số đội ngũ cán bộ làm việc tại Làng đều học từ ngành Tâm lý, Xã hội học và hoạt động sang các lĩnh vực công tác xã hội nên đôi khi còn nhiều thiếu xót chuyên môn mà chủ yếu bằng kinh nghiệm

- Số lượng công việc của làng trong việc tiếp nhận đối tượng là khá nhiều trong khi số lượng cán bộ nhân viên còn hơi hạn chế nên một người phải làm nhiều việc, có khi một ngày phải tiếp nhận nhiều ca, đối tượng

- Trẻ mới nhận vào tuổi nhiều không được đi học hoặc trẻ bỏ học đã lâu, khi đến làng gặp nhiều khó khăn về học văn hóa Vẫn còn một số trẻ chưa có ý thức học tập, tự giác vệ sinh cá nhân, còn mang tính ỷ lại, ham chơi internet và sức khỏe yếu

CHƯƠNG 2: TIẾN TRÌNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN

VỚI TRẺ EM MỒ CÔI TẠI LƯU XÁ THANH NIÊN – LÀNG TRẺ EM SOS

QUẬN GÒ VẤP

1 Tạo lập mối quan hệ với cán bộ cơ sở/Kiểm huấn viên cơ sở

Trưa ngày 07/5/2018, nhóm sinh viên chúng tôi và cô Ngô Thị Lệ Thu có lịch hẹn gặp với chú Chiến – Cán bộ Giáo dục tại Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp Sau một lúc nói chuyện giữa nhóm sinh viên, cô và chú thì nhóm chúng tôi được chú Chiến giới thiệu sang Lưu xá Thanh niên của Làng để thực hành trong đợt thực hành lần này Tiếp đó, chú Chiến gọi anh Dương đến để dẫn nhóm chúng tôi và cô đến Lưu xá Thanh niên để gặp cán bộ phụ trách tại đó

Đến Lưu xá Thanh niên, chúng tôi có buổi làm việc đầu tiên với chú Nguyễn Văn Phu – Phó Giám đốc Làng trẻ em SOS quận Gò Vấp, phụ trách Lưu

xá Thanh niên Đồng thời sẽ là kiểm huấn viên của nhóm chúng tôi trong đợt thực hành này Trước tiên là phần làm việc của giảng viên nhà trường và đại diện cơ sở

về sinh viên thực hành môn tại đây Sau buổi làm việc của cô thì tôi có gặp chú và trao đổi kỹ hơn về việc thực hành môn Công tác xã hội Cá nhân của cả nhóm và của riêng tôi

Phúc trình lần thứ 1:

Họ và tên: Nguyễn Văn Phu – Phó Giám đốc Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp, phụ trách Lưu xá Thanh niên, Kiểm huấn viên cơ sở

Địa chỉ: Lưu xá Thanh niên – Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp, số 99/3, đường số 20, phường 8, Quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh

Thời gian: 12h05, ngày 07 tháng 5 năm 2018

Địa điểm: Văn phòng Lưu xá Thanh niên

Mục tiêu vấn đàm: Làm quen, tạo mối quan hệ với kiểm huấn viên; Tìm hiểu một số thông tin cơ bản về các đối tượng tại Lưu xá Thanh niên

Người thực hiện: Sinh viên Nguyễn Trọng Hoàng Ân

Mô tả nội dung

cuộc vấn đàm

Nhận xét cảm xúc, hành vi của kiểm huấn viên

Cảm xúc, kỹ năng của sinh viên sử dụng

Nhận xét của cán bộ hướng dẫn hoặc kiểm huấn viên

Sau khi cô và cả nhóm nói

chuyện xong với chú Phu

và chuẩn bị ra về Tôi sang

văn phòng gặp và trao đổi

với chú vài việc:

chú rất lo khi tụi con xuống

đây thực hành, bởi con biết

Kỹ năng chào hỏi, lễ phép

Thắc mắc

còn chưa có hoàn thiện, các

em nó quậy lắm, nhiều khi

chú với mấy anh ở đây nói

tụi nó cũng không có nghe

SV: Dạ! Con nghĩ chắc do

các em thiếu thốn nhiều

tình cảm cũng như sự quan

tâm của ba mẹ từ nhỏ nên

các em mới như vậy thôi

chú

Chú Phu: Đúng rồi con, các

em nó cũng tội lắm Nhưng

mà tụi nó lì quá chú cũng

không biết phải sao Giờ

nhóm tụi con làm sao mà

giáo dục được về mặt nhận

thức của tụi nó, cho tụi nó

thay đổi được là chú mừng

Chú Phu: Tụi con giúp chú

làm sao cho tụi nó chịu học

đi, đừng có ham chơi, tụi

nó ham chơi dữ lắm, rồi có

đứa đua xe bị công an bắt

gọi về đây Chú mệt với tụi

nó lắm! Giờ nhóm con làm

sao cho tụi nó thay đổi

Nói trong sự tha thiết

Giọng trầm buồn, vẫn thể hiện sự tha thiết

Lắng nghe tích cực

Kỹ năng thấu hiểu

Chú Phu: Không đâu con, ở

đây tụi nó đầy đủ lắm, cái

tháng tụi nó còn được cho

ít tiền để tiêu vặt, đi ăn đi

uống với bạn bè nữa Nói

chung về vật chất thì tụi nó

không có thiếu

SV: Ồ, Dạ! Ụa chú, vậy

điện thoại di động với xe

của mấy em đi là ở đâu có

vậy chú?

Chú Phu: Điện thoại thì

đứa có đứa không, có đứa

xài điện thoại xịn nữa con

Đó là do ba mẹ đỡ đầu của

tụi nó cho tiền tụi nó mua,

còn một số đứa thì tụi nó tự

đi làm thêm rồi để dành

tiền mua Còn xe máy là

Nhiệt tình chia

sẻ

Kỹ năng dặt câu hỏi khai thác thông tin

của dì Oanh, dì hồi nãy đi

ra đó con, dì mang lên cho

tụi nó có đi làm, đi học

thêm

SV: À chú ơi! Ở Lưu xá

của mình thì có bao nhiêu

em tất cả hả chú?

Chú Phu: Ở Lưu xá này

hiện tại thì có 56 em

Chú Phu: Có đó con, ở đây

có mấy đứa đủ 21, 22 tuổi

mà do nó đi làm ở gần đây

nên tụi nó xin ở lại thêm

vài năm

SV: Dạ! Thì như lúc nãy

con có trình bày với chú ở

bên phòng đó Tụi con thực

hành ở đây 2 môn, là môn

Công tác xã hội cá nhân

với Công tác xã hội nhóm

khoảng 30 em đó chú

Chú Phu: Ừ, thì tụi con cứ

làm đi, làm sao cũng được,

có gì con nói thêm với anh

Dương để anh Dương tập

hợp tụi nó lại cho tụi con

SV: Dạ, con cảm ơn chú!

Chú Phu: Mà tụi con định

làm với tụi nhỏ khoảng lớp

mấy? Chứ mấy đứa lớp 12

là giờ tụi nó đang ôn thi,

chú sợ tụi nó không chịu

trung ôn thi Chứ tụi con

sinh hoạt chung với các em

Chú Phu: Thì tụi con cứ

làm với đứa nào cũng

được, chú chỉ sợ làm với

mấy đứa 12 tụi nó không

chịu thôi, chứ tụi nó chịu

Tạo điều kiện thuận lợi

Có vẻ thắc mắc

Bày tỏ sự lo lắng cho nhóm

sinh hoạt thì tụi con cứ làm

cũng không sao Tụi con

giúp đỡ tụi nó học cũng

được hoặc định hướng

tương lại, nghề nghiệp cho

nói thêm về chỗ này

Chú Phu: Tụi con làm được

Chú Phu: Đúng rồi con,

phải có cái tâm mới làm

được, chứ không cũng làm

không nổi, có mấy người

vô làm rồi một hai tháng

Kỹ năng thấu hiểu

Nhắc lại vấn

đề

chú ha?

Chú Phu: Ờ, khoảng bảy

giờ đi con Bảy giờ rối tụi

con xuống cho các em nó

đi học về rồi ăn uống xong

nhóm con xuống Lúc đó

thì chú tập trung tụi nó lại

rồi tụi con sinh hoạt

SV: Dạ, vậy con cảm ơn

chú, có gì thì bảy giờ nhóm

con xuống, nhờ chú tập

trung các em giúp con ạ! À

mà chú ơi, khi mà tụ con

sinh hoạt chung với tất cả

các em trong Lưu xá xong

rồi đó thì tụi con muốn

trong máy tính ra và đưa

cho tôi

Đây nè con, đợi chú ký vô!

Đây, danh sách các em nè,

trong đó có đầy đủ các

thông tin cơ bản, con cứ

mang về nghiên cứu, rồi

muốn làm việc với em nào

Mà giờ cũng trưa rồi, chắc

con xin phép chú con về để

chú còn nghỉ trưa nữa Chứ

tụi con làm phiền chú quá!

(Cười)

Chú Phu: Không có gì đâu

con Tụi con cứ về xem,

nghiên cứu đi rồi tối tới

Dạ: Vậy con xin phép chú

con về, tối nhóm con lại

tới Chú nghỉ trưa nha chú!

Con xin phép ạ!

Chú Phu: Ừ con!

Nhiệt tình, sốt xắng

Kỹ năng dẫn

chuyện, chốt vấn đề

- Thu thập được sơ bộ các thông tin cần thiết về Lưu xá Thanh niên, thông tin về các em trong lưu xá và đặc biệt là thông tin về nhóm thân chủ

Những khó khăn còn tồn tại:

- Chưa tận dụng, phát huy được hết tất cả các kỹ năng trong Công tác xã hội,

Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng vấn đàm

- Các thông tin thu thập còn chung chung, chưa sâu, chưa sát

Kế hoạch lần sau:

- Tiếp cận được nhóm trẻ em trong Lưu xá Thanh niên

- Tạo được mới quan hệ tốt với các em và tìm được thân chủ cho mình

2 Tiến trình công tác xã hội cá nhân

2.1 Tiếp nhận thân chủ và xác định vấn đề ban đầu

2.1.1 Hoàn cảnh tiếp nhận thân chủ

Sau buổi trưa nói chuyện với chú Nguyễn Văn Phu – Kiểm huấn viên cơ sở

và nhóm chúng tôi có một buổi trò chuyện vào buổi tối cùng ngày với các em trong Lưu xá thanh niên Trong suốt 2 buổi ấy, tôi có quan sát thấy một cậu bé ít quan tâm đến buổi nói chuyện làm quen của nhóm chúng tôi Sau khi kết thúc buổi nói chuyện tối ấy, tôi đã chủ động đến gặp em để bắt chuyện Bằng sự cởi mở, cách giao tiếp của bản thân, áp dụng những kiến thức, kỹ năng đã được học vào thực tế cậu bé cũng đã nói chuyện với tôi và sau nghe tôi bày tỏ về mong muốn hỗ trợ em, chia sẻ cùng em những chuyện trong cuộc sống, em đã đồng ý làm việc cá nhân với tôi

2.1.3 Thông tin cơ bản về thân chủ

Họ và tên thân chủ: Lê.H Năm sinh: 2002

em đã lên phòng rồi thì tôi mất đi một cơ hội để trò chuyện với em Nhưng cũng thật may mắn là tôi đã tìm được em ngoài chỗ ghế đá gần cổng vào Lưu xá Em đang chơi game và tôi đến lân la hỏi vài chuyện, tên – tuổi, Tôi giới thiệu về mình và bày tỏ thành ý muốn giúp đỡ em cũng như mong muốn trở thành một người anh tinh thần để em có thể chia sẽ những vui buồn của mình Lúc đầu thì em còn ngờ ngợ, sau đó tôi cố gắng thuyết phục và được em đồng ý Với thời gian trò chuyện ngắn ngủi với em chưa đến 10 phút như vậy, nhưng tôi cũng đã biết được một số thông tin cơ bản về em Tôi cảm thấy như vậy là đã ổn lắm rồi Cũng đã đến 9h, phải để các em nghỉ ngơi thôi, chúng tôi cần phải ra về Tôi tạm biệt em và giục

cả nhóm cùng ra về Tôi nghĩ, so với các bạn trong nhóm thì hôm nay, có lẽ tôi đã thiệt thòi hơn một chút vì thời gian trò chuyện của tôi với thân chủ thật ngắn chẳng làm được gì cả ngoài việc giới thiệu một chút về nhau

Ngày 09/5/2018, tối hôm nay là thời gian tôi và thân chủ được gặp mặt và tiếp tục làm việc cùng nhau Khoảng độ 8h15, tôi tìm em Lê.H để trò chuyện Hôm nay, em vẫn cầm chiếc điện thoại và chơi game, tối bắt chuyện với em trước, tuy nhiên em bảo là “Em đang chơi đấu hạng, anh chờ em một chút” Thế là tôi đành đợi em nhưng không phải là một chút mà trận đấu hạng của em kéo dài tới hơn 20 phút Tôi chỉ im lặng ngồi quan sát em chơi game Sau khi em chơi xong, em quay

sang cười với tôi với vẻ mặt hết sức rạng rỡ và bảo rằng “Em thắng rồi.!” Tôi cũng cười với em và hỏi em một số chuyện liên quan đến trò chơi mà em đang chơi Chắc vì hôm nay em chơi thắng nên nhìn em rất vui, khác hẳn những ngày trước tôi gặp em, một cậu bé khá ưu buồn và bất cần mọi thứ Thấy em vui như vậy, một mặt

là khen và chúc mừng em đã chiến thắng, một mặt tôi lại hỏi về một chút cuộc sống của em Tuy nhiên, chỉ vừa mới ngõ lời hỏi, tôi đã thấy được sự chuyển biến từ vui

vẻ sang nhíu đôi chân mày và em im lặng Tôi hiểu được cảm giác của em, tôi cũng không muốn làm phiền niềm vui của em lúc này, nên tôi chỉ cố gắng trò chuyện với

em, dừng lại xung quanh việc hôm nay em chơi cái gì và những điều đó khiến em vui như thế nào? Buổi trò chuyện của chúng tôi cũng chỉ vỏn vẹn chưa tới 30 phút

Phúc trình lần thứ 2

Họ và tên thân chủ: Lê.H

Địa chỉ: Lưu xá Thanh niên – Làng trẻ em SOS Quận Gò Vấp, số 99/3, đường số 20, phường 8, Quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh

Thời gian: 20h50, ngày 07 tháng 5 năm 2018

Địa điểm: Ghế đá trước sân Lưu xá Thanh niên

Mục tiêu vấn đàm: Tiếp cận, làm quen với thân chủ Tìm hiểu một số thông tin cơ bản về thân chủ Giới thiệu về sinh viên, mục đích thực hành và bày tỏ mong muốn làm việc với thân chủ

Người thực hiện: Sinh viên Nguyễn Trọng Hoàng Ân

Mô tả nội dung

cuộc vấn đàm

Nhận xét cảm xúc, hành vi của thân chủ

Cảm xúc, kỹ năng của sinh viên sử dụng

Nhận xét của cán bộ hướng dẫn hoặc kiểm huấn viên

Sau khi nói chuyện cùng

với chú Phu trong văn

phòng xong, tôi đi ra và tìm

thân chủ lòng vòng xung

quanh Lưu xá Tôi thấy em

ngồi ghế đá một mình và

đang chơi game ở trước

cửa Lưu xá Tôi đi lại ngồi

xuồng và bắt chuyện với

em

SV: Halo, anh chào em!

TC: Chào anh!

SV: Anh tên là Ân là sinh

viên trường ĐH Lao động

– Xã hội (cơ sở 2) Em tên

TC: Dạ mười sáu tuổi anh

SV: Mươi sáu tuổi là sinh

Kỹ năng chào hỏi

Khen thân chủ

Kỹ năng tạo lập mối quan

hệ

SV: Anh là sinh viên năm

ba, học khoa Công tác xã

hội Anh đến đây để thực

hành môn học của anh Với

lại là chủ yếu muốn tới để

làm quen với các em cũng

như giúp đỡ các em

TC: Ai vô đây cũng học

khoa Công tác xã hội Anh

không nói em cũng biết

SV: (Cười) Ụa, vậy là có

nhiều sinh viên vô đây thực

SV: À, mà các sinh viên vô

đây thực hành như vậy đó

Rồi trước giờ em có làm

việc riêng với anh chị nào

nhiều

Vừa bấm điện thoại vừa nói

Giới thiệu bản thân

Kỹ năng đặt câu hỏi để

thông tin

anh muốn được làm việc

cá nhân với em thì sao nhỉ?

SV: Ôh, vậy thì được rồi

Lúc nãy em bảo là không

thích làm anh cứ sợ Hihi,

TC: Tại mấy lần mấy người

kia xuống nhìn mặt em

không thích, với toàn mấy

đứa con gái Em không

đâu em, thì chỉ là anh muốn

trò chuyện với em, cũng

như nếu em có gì vui buồn

cuộc sống nè, Nói chung

lại là cứ xem anh như

người anh trong nhà vậy

Ngạc nhiên

Hỏi ngơ ngác

Câu hỏi hàm ý

Kỹ năng trình bày vấn đề

Bày tỏ sự

làm việc cùng thân chủ

đó

TC: Em không có cái gì

buồn hết á anh ơi

SV: Hihi, anh nói vậy thôi,

nếu không có buồn thì chia

vui cũng được (Cười)

TC: Dạ

SV: Mà em nãy giờ đang

chơi gì vậy? Anh thấy em

chăm chú vào điện thoại

facebook với chơi game

SV: Vậy hả? Em cho anh

facebook của em nha!

TC: Dạ

SV: (Đưa điện thoại cho

thân chủ) Em nhập vô đi

TC: Dạ rồi anh

SV: Ok, nhớ addcept anh

nha! Đừng cho anh flower

Kỹ năng đặt câu hỏi hàm ý nhắc nhở

Đùa giỡn làm sôi nổi cuộc trò chuyện

game á hả?

TC: Dạ 9h vào trận, em

đang đấu hạng

SV: À, cái đó anh không

biết nữa Hihi, Vậy thôi

Chào tạm biệt

Do nhiều yếu tố khách quan, chủ quan từ phía sinh viên cũng như thân chủ chưa thật sự tin tưởng sinh viên để có thể hợp tác cao độ cùng với sinh viên, nên các buổi trò chuyện thường diễn ra không được như ý muốn của sinh viên Để tránh gây khó chịu và cảm giác chán nản cũng như bị làm phiền đến thân chủ nên các cuộc trò chuyện diễn ra khá ngắn Đồng thời cũng không có điểm nhấn nổi bật, mỗi buổi nói chuyện chỉ để sinh viên gần lại với thân chủ thêm một chút, tạo được lòng tin tốt hơn với thân chủ

Kết quả đạt được:

- Bước đầu tạo được mối quan hệ với thân chủ của mình

- Qua quá trình nói chuyện với em, tuy không nhiều nhưng đã phần nào hiểu được tính cách của em

- Thông qua ba lần gặp gỡ và hai lần nói chuyện, bằng những quan sát của chính mình, cũng như tìm hiểu thêm từ nhiều nguồn tôi biết được một số vấn đề mà thân chủ đang gặp phải