Tư tưởng của đại tưởng của đại tướng võ nguyên giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc việt nam tt

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người tro

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ THỊ HIỀN

TƯ TƯỞNG CỦA ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP

VỀ PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI

TRONG CHIẾN TRANH GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VIỆT NAM

Mã số: 922 90 01

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2019

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Người hướng dẫn khoa học: GS TS NGUYỄN VĂN TÀI

Phản biện 1: GS TS Hồ Sĩ Quý

Phản biện 2: PGS TS Nguyễn Bá Dương

Phản biện 3: PGS TS Phan Trọng Hào

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học

viện họp tại Học viện Khoa học Xã hội

Vào hồi…… giờ … phút, ngày…….tháng……năm 2019

Có thể tìm hiểu luận án tại:

Thư viện Quốc gia và Thư viện Học viện Khoa học Xã hội

HÀ NỘI - 2019

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta đã chứng minh rằng, mọi thắng lợi của các cuộc chiến tranh giữ nước đều xuất phát từ vai trò quyết định của nhân tố con người Truyền thống lịch sử ấy đã được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh kế thừa, vận dụng và phát huy trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo các cuộc chiến tranh cách mạng trong thời đại mới

Là một danh tướng Việt Nam trong lịch sử, Đại tướng Võ Nguyên Giáp

- Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, người học trò xuất sắc, gần gủi của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chú trọng đường lối chiến tranh nhân dân, nghệ thuật “lấy ít địch nhiều”, “lấy nhỏ thắng lớn”, “lấy thô sơ thắng hiện đại” Với Đại tướng, con người bao giờ cũng là chủ thể có vai trò quyết định

sự thành bại của các cuộc chiến tranh cách mạng, phát huy nhân tố con người

là một tất yếu trong bối cảnh lịch sử của các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam Bởi vậy, khi được Đảng, Nhà nước tin cậy, giao trọng trách trực tiếp tổ chức, xây dựng, rèn luyện quân đội, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã không ngừng chăm lo công tác giáo dục, bồi dưỡng, xây dựng, phát huy bản chất, truyền thống cách mạng, phẩm chất chính trị - tư tưởng, nâng cao sức mạnh chiến đấu để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp chiến tranh giải phóng dân tộc

Bên cạnh đó, nhằm khơi dậy sức mạnh của toàn dân đánh giặc, Đại tướng Võ Nguyên Giáp không ngừng chăm lo giác ngộ, giáo dục, bồi dưỡng lòng yêu nước, ý chí chiến đấu cho toàn quân, toàn dân ta; xây dựng “khối đoàn kết toàn dân”; “phát huy sức mạnh tinh thần” làm nền tảng chính trị vững chắc góp phần thúc đẩy sự nghiệp giải phóng dân tộc đi đến thắng lợi

Từ bài học thực tiễn, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã tổng kết thành những bài học kinh nghiệm hết sức sâu sắc về phát huy nhân tố con người trong các tác phẩm, bài báo, tạp chí và huấn lệnh để thực hiện nhiệm vụ cách mạng Nghiên cứu tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, cho thấy, ông đã để lại cho Đảng và dân tộc ta một di sản vô cùng quý báu có giá trị, trong đó, tư tưởng phát huy nhân tố con người là bài học lớn cho nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng, đã góp phần xây dựng, phát triển quan điểm và đường lối của Đảng trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam Việc nghiên cứu tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người có ý nghĩa thiết thực và là bài học bổ ích để chúng

ta vận dụng, phát triển trong sự nghiệp bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn mới

Sức mạnh của con người chính là động lực to lớn của dân tộc ta trong mọi thời đại để xây dựng và phát triển bền vững đất nước, bởi vậy, Đảng ta luôn quan tâm sâu sắc đến nhân tố con người và phát huy nhân tố con người, tiếp tục khẳng định tại Đại hội lần thứ XII: “Phát huy nhân tố con người trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội; tập trung xây dựng con người về đạo đức, nhân cách, lối sống, trí tuệ và năng lực làm việc; xây dựng môi trường văn hóa

lành mạnh”1 Phát huy nhân tố con người được Đảng ta xác định luôn gắn với việc xây dựng con người về đạo đức, lối sống, nhân cách, trí tuệ và năng lực hoạt động,

mà trọng tâm là giải phóng con người, để con người có cuộc sống ấm no, hạnh phúc Đây là nhiệm vụ được Đảng ta đặt ra cần phải quán triệt để vận dụng, triển khai một cách toàn diện, hệ thống và hiệu quả

Hơn nữa, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có những diễn biến phức tạp và khó lường, sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội Sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc nước ta hiện nay đứng trước nhiều khó khăn và thách thức mới, Đảng ta xác định mục tiêu, nhiệm vụ là: “Phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả

hệ thống chính trị, tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc

tế, kiên quyết, kiên trì đấu tranh để bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân

và chế độ xã hội chủ nghĩa”2 Đồng thời, Đảng chỉ rõ phải tập trung xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; “tích cực, chủ động chuẩn bị lực lượng đủ mạnh và các kế hoạch, phương án tác chiến cụ thể, khoa học, sẵn sàng bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và an ninh của Tổ quốc trong mọi tình huống”3 Đây là nhiệm vụ cực kỳ to lớn, nặng nề, là thách thức đối với toàn Đảng, toàn dân ta

Về thực tiễn cho thấy, dưới sự lãnh đạo của Đảng, việc phát huy nhân tố con người Việt Nam trong những năm qua đã có những chuyển biến tích cực và đạt được kết quả quan trọng, “bước đầu hình thành những giá trị mới về con người với các phẩm chất về trách nhiệm xã hội, ý thức công dân, dân chủ, chủ động, sáng tạo, khát vọng vươn lên”4 Song, do sự biến đổi nhanh chóng và phức tạp của tình hình quốc tế và trong nước đã tác động cả tích cực và tiêu cực đến vấn đề phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới rất toàn diện và phức tạp Làm thế nào để phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay là vấn đề có ý nghĩa chiến lược đặt ra đòi hỏi phải nghiên cứu một cách cơ bản, có hệ thống nhằm tìm kiếm những giải pháp phù hợp

Về phương diện khoa học, từ trước tới nay, nhất là trong thời gian gần đây, trên thế giới và ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học

có giá trị luận bàn trên nhiều phương diện khác nhau về Đại tướng Võ Nguyên Giáp Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc

1 ,2,3,4 Đảng Cộng sản Việt Nam (2016), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng

Trung ương Đảng, Hà Nội; tr.219, 147, 150, 123

Việt Nam một cách chuyên biệt, toàn diện dưới góc độ triết học Với tinh thần và

ý nghĩa đó, từ lý luận và thực tiễn đặt ra, chúng tôi lựa chọn vấn đề “Tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam” làm đề tài luận án tiến sĩ triết học

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục đích nghiên cứu

Luận giải cơ sở hình thành, phát triển và nội dung cơ bản tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, từ đó rút ra giá trị và bài học phát huy nhân tố con người từ tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ

quốc Việt Nam hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án, khái quát kết quả nghiên cứu và những vấn đề đặt ra cho luận án tiếp tục nghiên cứu

- Phân tích, khái quát cơ sở hình thành, phát triển tư tưởng của Đại tướng

Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

- Phân tích nội dung cơ bản tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

- Rút ra những giá trị và bài học phát huy nhân tố con người từ tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Dưới góc độ triết học, luận án tập trung nghiên cứu tư tưởng cơ bản của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược và cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước qua một số tác phẩm, bài nói, bài viết, huấn lệnh, bài giảng của Đại tướng

Võ Nguyên Giáp

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Luận án dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh và quan điểm đường lối của Đảng cộng sản Việt Nam về chiến tranh và quân đội; về vai trò nhân tố con người, phát huy nhân tố con người trong chiến tranh nhân dân và chiến tranh cách mạng

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, luận án

đã sử dụng và kết hợp với một số phương pháp nghiên cứu khoa học như: lịch sử - lôgic; hệ thống - cấu trúc; khái quát hoá - trừu tượng hóa; phân tích và tổng hợp; quy nạp - diễn dịch, so sánh - đối chiếu; khảo chứng văn bản học để nghiên cứu

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án

Luận án góp phần làm rõ cơ sở khách quan và nhân tố chủ quan của sự hình thành, phát triển tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân

tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

Góp phần làm rõ một số khái niệm: Nhân tố con người, nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam và phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

Góp phần làm rõ nội dung cơ bản tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam Luận án góp làm rõ những giá trị và bài học chủ yếu về phát huy nhân

tố con người từ tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp có thể kế thừa, vận

dụng trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận án là một công trình khoa học lần đầu tiên nghiên cứu tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam một cách chuyên biệt, toàn diện dưới góc độ triết học

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận án có thể làm cơ sở khoa học cho các nhà chỉ huy, lãnh đạo tham khảo để hoạch định chính sách phát huy nhân tố con người trong bảo vệ

Tổ quốc nói chung và trong lĩnh vực quân sự nói riêng

Kết quả nghiên cứu của luận án có thể làm tài liệu tham khảo phục

vụ nghiên cứu, giảng dạy và học tập những vấn đề liên quan đến phát huy nhân tố con người nói chung và trong Chiến tranh bảo vệ Tổ quốc nói riêng

7 Kết cấu của luận án

Ngoài các phần: Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, phần nội dung của luận án gồm 4 chương, 10 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN

ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến tư tưởng của Đại tướng

Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

1.1.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến cơ sở hình thành, phát triển tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

- Nhóm các công trình nghiên cứu nước ngoài:

Trong chủ đề này chúng tôi tập trung nghiên cứu, công trình như: Tác giả

Peter Macdonald trong cuốn “Tướng Giáp qua hai cuộc chiến tranh Đông Dương”; Sử gia quân sự người Mỹ, Cecil B.Currey trong cuốn “Chiến thắng bằng mọi giá - Thiên tài quân sự Việt Nam Đại tướng Võ Nguyên Giáp”; Trong

cuốn“Võ Nguyên Giáp” của tác giả Georges Boudarel; Tác giả Gérard Le Quang trong cuốn “Võ Nguyên Giáp hay cuộc chiến tranh nhân dân”; Cuốn sách “Võ Nguyên Giáp - Một cuộc đời” của Giáo sư sử học Alain Ruscio

- Nhóm các công trình nghiên cứu trong nước:

Nhà sử học Trần Thái Bình trong cuốn “Võ Nguyên Giáp trong cuộc trường chinh thế kỷ”; Tác giả Trần Trọng Trung trong cuốn “Võ Nguyên Giáp - Danh tướng thời đại Hồ Chí Minh”; Tác giả Nguyễn Văn Sự trong cuốn “Đại tướng Võ Nguyên Giáp Danh tướng thế kỷ XX: qua tư liệu nước ngoài” Bên cạnh

các cuốn sách là các bài viết tiêu biểu của các tác giả: Trần Minh Trưởng trong

bài “Đại tướng Võ Nguyên Giáp người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh”; Nguyễn Trọng Phúc với bài“Gặp gỡ và đồng hành cùng lịch sử giữa chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp”; Ngô Vương Anh trong bài“Nghệ thuật quân sự Võ Nguyên Giáp” Cần phải nói đến bộ sách: “Lịch sử tư tưởng quân sự Việt Nam” tập III của cuốn sách “Lịch sử tư tưởng quân sự Việt Nam, Từ năm 1858 đến năm 1945”; Tập IV là cuốn sách “Lịch sử tư tưởng quân

sự Việt Nam, từ năm 1945 đến năm 1975

Các công trình nghiên cứu liên quan đến nhân tố chủ quan của sự hình

thành, phát triển tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam: Các tác giả Phạm Hồng Cư

và Đặng Bích Hà trong cuốn“Đại tướng Võ Nguyên Giáp thời trẻ”; Tác giả Trần Thái Bình trong cuốn “Đại tướng Võ Nguyên Giáp hào khí trăm năm” Tiếp cận dưới góc nhìn về các tướng lĩnh có thể khái quát những công trình sau: Nhóm Elicom trong cuốn“Những tướng lĩnh nổi tiếng thế giới”; Tác giả Phạm Hùng trong cuốn “12 vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam”; Trong cuốn“100 nhà quân sự có ảnh hưởng đến thế giới” của tác giả Lưu Hải Sinh và Phủ Quang Hải (Nguyễn Gia Linh dịch); Tác giả Nguyễn Ngọc Phúc trong cuốn,“25 tướng lĩnh Việt Nam” Bộ sách tuyển chọn biên soạn của Nxb Thanh Niên: 'Võ Nguyên Giáp -Vị tướng “Văn Đức Quán Nhân tâm” (gồm 9 cuốn sách); Tác giả Phạm Hùng với cuốn,“Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp hai con người làm nên huyền thoại”; Tác giả Nguyễn Văn Trung trong cuốn,“Đại tướng tổng tư lệnh

Võ Nguyên Giáp - Đại tướng của nhân dân của Hòa Bình”; Cuốn sách“Tầm nhìn của chiến lược gia kiệt suất Võ Nguyên Giáp” của tác giả Quí Lâm

Tóm lại, với cách tiếp cận ở nhiều lĩnh vực và phương diện khác nhau, nhìn

chung các tác giả đều trình bày và khái quát được những luận điểm liên quan đến điều kiện và tiền đề cũng như những nhân tố chủ quan tác động đến sự hình thành, phát triển tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người Tuy nhiên các tác giả chưa trình bày và phân tích một cách có hệ thống nội dung liên quan Đây thật sự là những công trình có giá trị giúp nghiên cứu sinh có

điều kiện thuận lợi để thực hiện mục tiêu nghiên cứu trong luận án

1.1.2 Các công trình nghiên cứu liên quan đến nội dung cơ bản của tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

Tác giả Nguyễn Thành trong cuốn “Hoạt động báo chí của Đại tướng Võ Nguyên Giáp”; Tác giả Ernesto Che Guevara trong “Lời tựa cho cuốn Chiến tranh nhân dân và quân đội nhân dân”; Tác giả Đỗ Thanh trong bài“Đại tướng

Võ Nguyên Giáp - Kiến trúc sư của nền nghệ thuật quân sự Việt Nam hiện đại” của; Tác giả Trần Trọng Trung trong cuốn “Võ Nguyên Giáp - Danh tướng thời đại Hồ Chí Minh”; Cuốn sách “Đại tướng, tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp - Vị tướng của hòa bình” của tác giả Bùi Loan Thùy (chủ biên); Tác giả Trần Thái Bình cũng trong cuốn,“Đại tướng Võ Nguyên Giáp hào khí trăm năm”; Tác giả Georges Boudarel trong cuốn “Võ Nguyên Giáp”; Tác giả Nguyễn Hữu Nguyên trong bài “Tư duy nghệ thuật quân sự Võ Nguyên Giáp”

Tóm lại, các công trình, bài viết trên đây đã tiếp cận, giới thiệu, đánh giá

khái quát nội dung các tác phẩm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói chung và tư tưởng phát huy nhân tố con người trong chiến tranh nhân dân nói riêng, chỉ ra cơ

sở cứ liệu, phân tích, gợi mở nội dung có liên quan đến nội dung chương 3 của luận án Hầu hết các công trình chưa khái quát một cách có hệ thống những nội dung cơ bản tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, song đây là những công trình có giá trị đặc biệt về mặt lịch sử, cung cấp những luận điểm, luận cứ và những định hướng quan trọng giúp nghiên cứu sinh kế thừa, vận dụng và phát triển trong chương 3 của luận án

1.1.3 Các công trình nghiên cứu liên quan đến giá trị và bài học từ tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người đối với

sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

Trong cuốn“25 tướng lĩnh Việt Nam” của tác giả Nguyễn Ngọc Phúc; Tác giả Trần Trọng Trung trong cuốn“Võ Nguyên Giáp - Danh tướng thời đại

Hồ Chí Minh”; Tác giả Nguyễn Hòa trong cuốn “Đại tướng Võ Nguyên Giáp và những chấn động địa cầu”

Bên cạnh các tác phẩm là các bài viết có nội dung liên quan: Tác giả

Hoàng Minh Thảo,“Đại tướng Võ Nguyên Giáp với cuộc Tổng tiến công chiến lược mùa xuân năm 1975; Trong bài“Võ Nguyên Giáp - Nhà sử học làm nên lịch sử” tác giả Vũ Quang Đạo; Tác giả Bùi Xuân Việt trong bài “Giáo dục tư tưởng quân sự của Võ Nguyên Giáp trong các trường Đại học”; Tác giả Lê Vũ Huy với bài viết “Đại tướng Võ Nguyên Giáp với văn hóa Quân sự”

Tóm lại, qua các tác phẩm, bài viết, tạp chí, hầu hết các tác giải đã đánh giá

chung về giá trị của các tác phẩm lý luận quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng như phân tích một số khía cạnh về giá trị tư tưởng quân sự nói chung

và ý nghĩa của tư tưởng đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Do không nhằm mục đích nghiên cứu tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, nên các tác giả cũng không trình bày giá trị và bài học từ tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam Các kết quả nghiên cứu trên rất có giá trị, giúp nghiên cứu sinh kế thừa và phát triển

trong luận án

1.2 Khái quát kết quả nghiên cứu có liên quan đến đề tài của luận án

và những vấn đề đặt ra cần bổ sung, phát triển trong luận án

1.2.1 Những nội dung các công trình nghiên cứu đã đạt được

Qua tìm hiểu các công trình nghiên cứu liên quan đến tư tưởng Đại tướng

Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, có thể khái quát một số kết quả chính mà các công trình

nghiên cứu đã đạt được

Thứ nhất, qua nghiên cứu các công trình liên quan đến cơ sở hình thành, phát triển tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam cho thấy, có rất nhiều học giả

trong và ngoài nước đặc biệt quan tâm nghiên cứu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhất là trong những năm gần đây Tuy nhiên, hầu hết các tác giả tập trung nghiên cứu chủ yếu nội dung về lịch sử quân sự, lịch sử của các cuộc chiến tranh Đông Dương Các công trình cũng đã trình bày được bối cảnh lịch sử cách mạng Việt Nam qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ xâm lược, từ đó làm nổi bật hoạt động thực tiễn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong xây dựng, rèn luyện, lãnh đạo quân đội nhân Việt Nam cùng lực lượng toàn dân đánh giặc Đồng thời, các công trình đã nghiên cứu khá kỹ tài thao lược, phẩm chất đạo đức, nhân cách - nhân tố chủ quan thuộc về Đại tướng Võ Nguyên Giáp giúp người đọc có cái nhìn tổng quát về ông Mặt khác, các công trình nghiên cứu liên quan đến chủ đề này cũng đã đánh giá, nhận định một cách khách quan những giá trị văn hóa lịch sử dân tộc Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh, Chủ nghĩa Mác - Lênin, tinh hoa văn hóa nhân loại mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp thu, vận dụng trong điều kiện hoàn cảnh lịch sử cụ thể của chiến tranh nhân dân Việt Nam Đặc biệt, Đại tướng vận dụng trong lĩnh vực quân sự góp phần vào sự nghiệp cách mạng Việt Nam giành thắng lợi vẻ vang

Tuy các tác giả chưa trình bày và phân tích một cách có hệ thống cơ sở hình thành, phát triển tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam Song, các kết quả

nghiên cứu đạt được của các tác giả là nguồn tài liệu khoa học phong phú, có giá trị, thật sự bổ ích đã cung cấp nhiều luận cứ, luận chứng quan trọng, nghiên cứu sinh sẽ kế thừa, tổng hợp, phân tích, đánh giá có hệ thống trong luận án

Thứ hai, các công trình nghiên cứu liên quan đến nội dung cơ bản của tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam cho thấy, các tác giả đã tiếp cận, giới thiệu,

đánh giá khái quát nội dung của các tác phẩm chứa đựng nội dung tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam và giải quyết nó trên phương diện mục đích mà mình đặt ra Đồng thời, thông qua hoạt động thực tiễn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, các tác giả đã đánh giá khách quan những khía cạnh nhất định của quá trình phát huy nhân tố con người của ông trong chỉ đạo, chỉ huy các chiến dịch quan trọng trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

Bên cạnh đó, các tác giả đã trình bày chỉ ra các phương pháp phát huy nhân tố con người trong chiến tranh nhân dân, xây dựng quân đội nhân dân và trong nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội Nhờ đó góp phần vào thắng lợi vẻ vang của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Pháp và xâm lược của

Mỹ trên cả mặt lý luận và thực tiễn Các tác giả đã đưa ra cơ sở cứ liệu, phân tích, gợi mở ít nhiều các nội dung có liên quan đến đề tài luận án

Mặt khác, cũng phải nói rằng phần lớn nhiều tác giả chủ yếu tập trung nghiên cứu và tiếp cận những công trình về lý luận quân sự, lịch sử, từ đó đánh giá chung về giá trị của các tác phẩm đối với sự nghiệp cách mạng nói chung và giá trị trong thời đại ngày nay Các tác phẩm chưa được khai thác dưới góc Triết học về nhiều nội dung về quan điểm, tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp,

nhất là nội dung tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, đây chính là nội dung

mới mẻ cần được khai thác, nghiên cứu dưới góc độ khoa học

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu liên quan đến nội dung cơ bản tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam chưa được các tác giả phân tích sâu sắc

và có hệ thống Những giá trị đạt được có vai trò là định hướng quan trọng giúp nghiên cứu sinh kế thừa, phát triển trong luận án của mình

Thứ ba, quan nghiên cứu các công trình liên quan đến giá trị và bài học

từ tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người đối với sự nghiệp Bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay cho thấy, cho đến nay chưa có

công trình khoa học nào tập trung nghiên cứu một cách đầy đủ và có hệ thống

về tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam nên cũng chưa rút ra giá trị và

bài học từ tư tưởng này đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay Tuy nhiên, ở những phương diện nghiên cứu nhất định, các tác giả đã nghiên cứu, luận bàn đánh giá chung về giá trị của các tác phẩm lý luận quân sự, hoặc đánh giá chung về tư tưởng quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay và giải quyết về phương diện lý luận

có liên quan đến vấn đề nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu của các tác giả có giá trị đáng trân trọng, giúp nghiên cứu sinh có cái nhìn khách quan và toàn diện để tiếp tục bổ sung, hệ thống hóa, khái quát hóa những giá trị và rút ra bài học cơ bản từ Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người đối với sự nghiệp Bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

1.2.2 Những vấn đề đặt ra cho đề tài luận án cần tiếp tục giải quyết

Những kết quả đạt được nêu trên, có thể thấy với mục đích, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu khác nhau, sở trường khác nhau, bối cảnh lịch sử khác nhau, các tác giả chưa có điều kiện nghiên cứu một cách một cách đầy đủ, có hệ thống

và chuyên sâu về “Tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam” dưới góc độ Triết học

Do vậy, còn nhiều nội dung vẫn chưa được nghiên cứu Đây là một mảnh đất trống tạo điều kiện để luận án luận án tiếp tục tìm hiểu, nghiên cứu và làm rõ

Từ phương pháp tiếp cận Triết học và trên cơ sở những thành tựu nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án, luận án đưa ra một số vấn đề tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và phát triển trong luận án của mình, cụ thể là:

Thứ nhất, đây là một công trình mới, do vậy chưa có học giả nào chuyên

sâu nghiên cứu nội dung tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam nên cũng chưa nghiên cứu cơ hình thành, phát triển tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

Từ mục đích và phạm vi nghiên cứu, luận án sẽ trình bày và phân tích và luận giải cở sở hình thành và phát triển tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

Thứ hai, trên cơ sở tham khảo, kế thừa các kết quả nghiên cứu từ các công

trình đi trước cùng với quá trình nghiên cứu độc lập, tiếp cận từ văn bản gốc, nhiệm

vụ đặt ra cho luận án phải sử dụng những phương pháp nghiên cứu phù hợp để khái quát, hệ thống được những quan điểm cơ bản của tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam qua các tác phẩm, bài nói, bài viết, huấn lệnh của Đại tướng

Trong quá trình nghiên cứu, nghiên cứu sinh nhận thấy tư tưởng phát huy nhân tố con người của Đại tướng Võ Nguyên Giáp luận án sẽ phân tích nội dung

cơ bản của tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người

trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trên các lát cắt cơ bản: (1) Quan điểm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh nhân dân Việt Nam; (2) Quan điểm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp phát huy nhân tố con người trong xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam (3) Quan điểm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong sức mạnh chiến đấu của quân đội

Thứ ba, trên thực tế, cũng chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về nội

dung cơ bản của tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, do vậy cũng chưa rút ra những giá trị và bài học từ tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam hiện nay Từ nội dung tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp

về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam luận

án tiếp tục phân tích và rút ra: (1) Giá trị tư tưởng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam; đồng thời phân tích và làm rõ (2) Bài học về phát huy nhân tố con người từ Đại tướng Võ Nguyên Giáp đối với sự nghiệp Bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay

tác giả có giá trị kế thừa làm cơ sở cho việc nghiên cứu cơ sở hình thành, phát triển và nội dung cơ bản tư tưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam dưới góc độ mới, trên cơ sở nghiên cứu, bổ sung, phát triển các luận điểm trước đó

Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN TƯ TƯỞNG ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP

VỀ PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG CHIẾN TRANH

GIẢI PHÓNG DÂN TỘC VIỆT NAM

2.1 Những vấn đề lý luận về phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

Đây là một số vấn đề lý luận triết học có liên quan để làm cơ sở cho triển

khai các nôi dung nghiên cứu tiếp theo của luận án

2.1.1 Quan điểm triết học về nhân tố con người và phát huy nhân tố con người

Trong di sản của các nhà kinh điển mác - xít, vấn đề lý luận và thực tiễn về

“con người”, “nhân tố con người” đã được đặt ra và dành sự quan tâm đặc biệt nghiên cứu Từ quan niệm khoa học về con người, Triết học Mác - Lênin đi đến

quan niệm về nhân tố con người

Xuất phát từ mục đích và phương pháp tiếp cận, luận án quan niệm rằng:

Nhân tố con người là chỉnh thể những yếu tố đặc trưng của chủ thể bao gồm phẩm chất, năng lực và hoạt động, đóng vai trò tích cực, sáng tạo, thúc đẩy sự phát triển của lịch sử - xã hội

Khái niệm“nhân tố con người” được xác định bởi hai phương diện: Về phương diện hoạt động, phản ánh mặt hoạt động thực tiễn, nhờ đó mà con người

thực hiện mục đích của xã hội, đồng thời giữ vai trò quyết định sự vận động,

phát triển của xã hội Về phương diện phẩm chất và năng lực, là kiểu nhân cách

tiêu biểu mang những đặc trưng về phẩm chất chính trị, đạo đức, lập trường, niềm tin, thái độ chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật; tri thức, kinh nghiệm, năng lực tổ chức thực tiễn, năng lực tư duy

Khái niệm nhân tố con người là cơ sở để đi đến quan niệm khoa học về

phát huy nhân tố con người Phát huy nhân tố con người là quá trình phát hiện, bồi dưỡng, kích thích phát triển, đồng thời sử dụng đúng đắn có hiệu quả tính tích cực, tự giác, sáng tạo những đặc trưng về phẩm chất, năng lực và hoạt động thực tiễn của con người nhằm thực hiện mục đích của một quá trình phát triển xã hội

Phát huy nhân tố con người bao gồm các nội dung chủ yếu sau:

Thứ nhất, phát hiện những khâu then chốt, những yếu tố, tiềm năng để dẫn

dắt con người chủ động, tích cực, tự giác, sáng tạo trong hoạt động thực tiễn, đồng

thời, khơi dậy tiềm năng của nhân tố con người không ngừng làm cơ sở, điều kiện cho hoạt động thực tiễn của con người

Thứ hai, định hướng tính tích cực xã hội của con người nhằm nâng cao

hiệu quả trong hoạt động thực tiễn thúc đẩy sự phát triển của xã hội

Thứ ba, không ngừng nâng cao chất lượng nhân tố con người, làm tăng

những phẩm chất xã hội như: lý tưởng chính trị, văn hóa và đạo đức cách mạng; nhận thức và hoạt động thực tiễn, năng lực tổ chức quản lý; ý thức tổ chức kỷ luật

tự giác; ý chí khắc phục khó khăn hoàn thành nhiệm vụ; đoàn kết nhân ái

Thứ tư, tạo mọi điều kiện thuận lợi để con người không ngừng phát huy năng

lực, chủ động, sáng tạo trong hoạt động thúc đẩy xã hội phát triển Đồng thời, khắc phục kịp thời những yếu tố tác động kìm hãm sự phát triển của con người

2.1.2 Chiến tranh giải phóng dân tộc, nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc và phát huy nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

 Quan niệm về chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

Trong Học thuyết Mác - Lênin về chiến tranh và quân đội, chiến tranh

được phân thành các loại hình; chiến tranh giải phóng dân tộc, chiến tranh bảo

vệ tổ quốc, chiến tranh nhân dân, chiến tranh cách mạng

Chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thời đại mới kể từ khi có

sự lãnh đạo của Đảng chính là cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược và cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước Các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam mang đầy đủ đặc trưng của chiến tranh nhân dân và chiến tranh cách mạng

trong thời đại mới Chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thời đại mới vừa là chiến tranh nhân dân, vừa là chiến tranh cách mạng mang tính chất chính nghĩa, tự vệ và cách mạng; chiến tranh toàn dân, toàn diện, trường kỳ, dựa vào sức mình là chính; do lực lượng toàn dân tiến hành, trong đó, lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam nhằm mục đích giải phóng dân tộc, lật đổ ách thống trị cuả giai cấp bóc lột, phản động, đưa đất nước phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa

 Nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam: Khái niệm “nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam” là sự tiếp cận lịch sử - cụ thể đối với khái niệm chung về “nhân tố con người”

và “chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam”, từ đó có thể quan niệm: Nhân tố con người trong trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam là tổng hoà những yếu

tố đặc trưng bao gồm một chỉnh thể giữa phẩm chất, năng lực và hoạt động thực tiễn, quy định vai trò tích cực, sáng tạo của lực lượng toàn dân đánh giặc giặc (nòng cốt là con người trong lực lượng vũ trang, đặc biệt là con người trong sức mạnh chiến đấu của quân đội) góp phần thúc đẩy cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam giành thắng lợi

Khái niệm nhân tố con người trong chiến tranh giải phóng dân tộc Việt Nam

là một chỉnh thể gồm hai phương diện thống nhất giữa hoạt động thực tiễn và phẩm chất, năng lực của con người trong chiến tranh Việt Nam