Phuong phap nghien cuu khoa hoc su pham ung dung

Hiện trạng: HS học kém môn Toán HS lớp 2 Chọn nguyên nhân: PPDH chưa phù hợp Biện pháp tác động: sử dụng PP trò chơi trong dạy học môn Toán lớp 2 trường … Tên đề tài: Sử dụng PP trò chơi[r]

PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG

• Vận dụng tư duy phê phán

TÁC ĐỘNG + NGHIÊN CỨU

A TÌM HIỂU CHUNG

Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng

là một chu trình

Chu trình NCKHSPUD

Suy nghĩ

Kiểm chứng

Kiểm chứng: Tìm xem giải pháp thay thế có hiệu quả hay không.

Nội dung Sáng kiến kinh nghiệm NCKHSPƯD

Mục đích Cải tiến/tạo ra cái mới

nhằm thay đổi hiện trạng, mang lại hiệu quả cao

Cải tiến/tạo ra cái mới nhằm thay đổi hiện trạng, mang lại hiệu quả cao

Căn cứ Xuất phát từ thực tiễn,

được lý giải bằng lý lẽ mang tính chủ quan cá nhân

Xuất phát từ thực tiễn, được lý giải dựa trên các căn cứ mang tính khoa học

Quy trình Tuỳ thuộc vào kinh

nghiệm của mỗi cá nhân Quy trình đơn giản mang tính khoa học, tính phổ

biến quốc tế, áp dụng cho mọi GV/CBQL

Kết quả Mang tính định tính chủ

quan Mang tính định tính/ định lượng khách quan.

Bảng so sánh sự giống và khác nhau giữa SKKN và NCKHSPƯD

Khung NCKHSPƯD

1 Hiện

trạng Phát hiện những hạn chế của hiện trạng trong dạy học, quản lý và các hoạt động

khác của trường họcXác định các nguyên nhân gây ra hạn chếLựa chọn một nguyên nhân để tác động

2 Giải

pháp

thay thế

Suy nghĩ tìm các giải pháp thay thế để cải

thiện hiện trạng (Tham khảo các kết quả nghiên cứu đã được triển khai thành công)

4.Thiết kế Lựa chọn thiết kế phù hợp để thu thập dữ

liệu đáng tin cậy và có giá trị Thiết kế bao gồm việc xác định nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm, quy mô nhóm và thời gian thu thập dữ liệu

5 Đo lường Xây dựng công cụ đo lường và thu thập dữ

liệu theo thiết kế nghiên cứu

6 Phân tích Phân tích các dữ liệu thu thập được và giải

thích để trả lời các câu hỏi nghiên cứu Giai đoạn này có thể sử dụng các công cụ thống kê

7.Kết quả Đưa ra câu trả lời cho câu hỏi nghiên cứu,

đưa ra các kết luận và khuyến nghị

B CÁCH TIẾN HÀNH NCKHSPƯD

B1 Xác định đề tài nghiên cứu B2 Lựa chọn thiết kế nghiên cứu B3 Thu thập dữ liệu nghiên cứu B4 Phân tích dữ liệu

B5 Báo cáo đề tài nghiên cứu

B1 Xác định đề tài NCKHSPƯD bằng cách nào?

• Tìm hiểu hiện trạng – tìm hiểu nguyên nhân

• Đưa ra các giải pháp thay thế

• Xác định vấn đề nghiên cứu

• Xây dựng giả thuyết nghiên cứu

1 Tìm hiểu hiện trạng-tìm hiểu nguyên nhân

Tìm và chọn nguyên nhân

HS học kém môn Toán (HS lớp 2)

Lớp học đông

Hiện trạng

Chọn nguyên nhân

Một số PPDH tích cực áp dụng trong môn Toán

Học thông qua trò chơi

Thực hành,

luyện tập

Nêu, giải quyết vấn đề

Giải thích minh họa

Học theo nhóm

2 Đưa ra các giải pháp thay thế

Chọn tác động

Vấn đề nghiên cứu

Giả thuyết không có nghĩa (Ho)

Giả thuyết có nghĩa

( Ha: H1, H2, H3, )

Không định hướng Có định hướng

Có sự khác biệt giữa các nhóm Một nhóm có kết quả tốt hơn

nhóm kia Không có sự khác biệt giữa các nhóm

3 Vấn đề nghiên cứu

4 Giả thuyết nghiên cứu

Giả thuyết có nghĩa (Ha): có thể có hoặc không có định hướng Giả thuyết có định hướng sẽ dự đoán

định hướng của kết quả, giả thuyết không định hướng chỉ dự đoán có sự thay đổi Ví dụ sau sẽ minh họa cho điều này

Hiện trạng: HS học kém môn Toán (HS lớp 2)

Chọn nguyên nhân: PPDH chưa phù hợp

Biện pháp tác động: sử dụng PP trò chơi trong dạy học

môn Toán lớp 2 (trường …)

Tên đề tài: Sử dụng PP trò chơi trong dạy học môn Toán

làm tăng kết quả học tập môn Toán của HS lớp 2

(trường…) hoặc Nâng cao kết quả học tập môn Toán

thông qua sử dụng PP trò chơi trong dạy học Toán (HS lớp 2 trường…)

Vấn đề NC: Sử dụng PP trò chơi trong dạy học môn

Toán có làm tăng kết quả học tập môn Toán cho HS lớp 2 không?

Giả thuyết: Có, sử dụng PP trò chơi trong dạy học môn

Toán có làm tăng kết quả học tập môn Toán cho HS lớp

2

• Mỗi NCKHSPƯD khởi đầu bằng một vấn đề

và phải là một vấn đề có thể nghiên cứu được

Vì vậy, vấn đề cần:

1 Không đưa ra đánh giá về giá trị

2 Có thể kiểm chứng bằng dữ liệu

Ví dụ 1 Cách dạy Số học nào là tốt nhất đối với học

sinh dân tộc thiểu số?

Phân

tích

CÓ thể nghiên cứu được vì từ “CÓ L ÀM TĂNG ”: trung tính (không có nhận định về giá trị)

B2: LỰA CHỌN THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU

• 4 dạng thiết kế phổ biến trong NCKHSPƯD

• Thiết kế cơ sở AB hoặc thiết kế đa cơ sở AB.

Vận dụng lựa chọn dạng thiết kế phù hợp cho một đề tài cụ thể.

16

1 Thiết kế kiểm tra trước và sau tác động với nhóm duy nhất.

2 Thiết kế kiểm tra trước và sau tác động với các nhóm tương đương

3 Thiết kế kiểm tra trước và sau tác động với các nhóm ngẫu nhiên

4 Thiết kế chỉ kiểm tra sau tác động với các nhóm ngẫu nhiên

1 Thiết kế kiểm tra trước và sau tác động với nhóm

duy nhất

Kiểm tra trước tác động

Một vấn đề đối với thiết kế sử dụng nhóm duy nhất là nguy cơ đối với độ giá trị của dữ liệu Kết quả kiểm tra tăng lên có thể không phải do tác động mà do một

số yếu tố khác không liên quan làm ảnh hưởng đến giá trị của dữ liệu

Ví dụ: nhóm học sinh tham gia nghiên cứu đã có sự trưởng thành tự nhiên về năng lực trong khoảng thời gian tiến hành kiểm tra trước tác động và sau tác động

 Thiết kế này đơn giản nhưng không hiệu quả!

2 Thiết kế kiểm tra trước và sau tác động với các nhóm

tương đương

Nhóm Kiểm tra trước

tác động Tác động Kiểm tra sau tác động

O3 - O4 > 0  X (tác động) có ảnh hưởng

K 3+4

Nhóm Kiểm tra trước

tác động Tác động Kiểm tra sau tác động

3 Thiết kế kiểm tra trước và sau tác động với các nhóm

được phân chia ngẫu nhiên

Nhóm Kiểm tra trước

tác động Tác động Kiểm tra sau tác động

3 Thiết kế kiểm tra trước và sau tác động với các nhóm

được phân chia ngẫu nhiên

Nhóm Kiểm tra trước

tác động Tác động Kiểm tra sau tác động

4 Thiết kế chỉ kiểm tra sau tác động với các nhóm

được phân chia ngẫu nhiên

Nhóm Tác động Kiểm tra sau tác động

Ưu điểm:

• Không có kiểm tra trước tác động đảm bảo không có

nguy cơ liên quan đến kinh nghiệm làm bài kiểm tra

• Bớt được thời gian kiểm tra và chấm điểm

Hạn chế:

Có thể ảnh hưởng tới hoạt động bình thường của lớp học

do việc phân chia ngẫu nhiên học sinh vào các nhóm

4 Thiết kế chỉ kiểm tra sau tác động với các nhóm

được phân chia ngẫu nhiên

Nhóm Tác động Kiểm tra sau tác động

Tóm tắt về các thiết kế nghiên cứu

1 Thiết kế kiểm tra trước và sau tác

động với nhóm duy nhất Thiết kế đơn giản nhưng không hiệu quả

2 Thiết kế kiểm tra trước và sau tác

động với các nhóm tương đương Tốt hơn nhưng không hiệu quả lắm

3 Thiết kế kiểm tra trước và sau tác

động với các nhóm được phân

chia ngẫu nhiên

Thiết kế tốt

4 Thiết kế chỉ kiểm tra sau tác

động với các nhóm được phân

chia ngẫu nhiên

Thiết kế đơn giản và hiệu quả nhất

Các phương pháp thu thập dữ liệu

1 Kiến thức Sử dụng các bài kiểm tra thông thường

hoặc các bài kiểm tra được thiết kế đặc biệt

2 Hành vi Thiết kế thang xếp hạng hoặc bảng kiểm

quan sát

3 Thái độ Thiết kế thang thái độ

B3 Đo lường - Thu thập dữ liệu

Đo kiến thức

• Các bài thi cũ, các bài kiểm tra thông thường trong

lớp

Các bài kiểm tra có thể sử dụng trong NC gồm:

Vì: không mất công xây dựng và chấm điểm bài kiểm tra mới; Các kết quả nghiên cứu có tính thuyết phục cao hơn vì đó là các hoạt động bình thường trong lớp học Điều này làm tăng độ giá trị của dữ liệu thu được

• Với một số NC, cần có các bài kiểm tra được thiết

kế riêng (ND NC không có trong SGK, chương

trình hoặc PP mới…)

3 Kiểm chứng độ tin cậy của dữ liệu

1 Kiểm tra nhiều lần

2 Sử dụng các dạng đề tương đương

3 Chia đôi dữ liệu

Một số phương pháp kiểm chứng độ tin cậy của dữ liệu:

Kiểm tra nhiều lần

Đối với phương pháp này, cùng một nhóm HS sẽ làm một

bài kiểm tra hai lần tại hai thời điểm khác nhau Nếu dữ liệu đáng tin cậy, điểm số của hai lần kiểm tra phải tương

tự nhau hoặc có độ tương quan cao

• Chia các điểm số thành 2 phần (theo câu hỏi số chẵn: Câu 2,4,6,8,10 và câu hỏi số lẻ: Câu 1,3,5,7,9)

• Kiểm tra tính nhất quán giữa hai phần đó

• Áp dụng công thức tính độ tin cậy Spearman-Brown

Chia đôi dữ liệu

4 Kiểm chứng độ giá trị của dữ liệu

Có 3 cách kiểm chứng độ giá trị:

Độ giá trị nội dung

Độ giá trị đồng quy

Độ giá trị dự đoán

1 Mô tả dữ liệu:

Hai câu hỏi cần trả lời về kết quả NC được đánh giá bằng điểm số là:

(1) Điểm số tốt đến mức độ nào?

(2) Điểm số phân bố rộng hay hẹp?

Về mặt thống kê, hai câu hỏi này nhằm tìm ra:

(1) Độ hướng tâm( Giá trị trung bình-Mean; trung

vị-Median; mốt-Mode)

(2) Độ phân tán (độ lệch chuẩn-SD)

3 Liên hệ dữ liệu

Để xem xét mối liên hệ giữa 2 dữ liệu của cùng một nhóm chúng ta sử dụng hệ số tương quan Persons (r)

Khi cùng một nhóm được đo với 2 bài kiểm tra

hoặc làm một bài kiểm tra 2 lần, cần xác định:

- Mức độ tương quan kết quả của 2 bài kiểm tra như

thế nào?

- Kết quả của một bài kiểm tra (ví dụ bài kiểm tra sau

tác động) có tương quan với kết quả của bài kiểm

tra khác không (ví dụ bài kiểm tra trước tác động)?

B5 Viết báo cáo NCKHSPƯD

1 Mẫu báo cáo

2 Ngôn ngữ và trình bày báo cáo

• Một báo cáo hoàn

chỉnh thường gồm

những nội dung sau:

Tên đề tài Tên tác giả và Tổ chức Tóm tắt

Giới thiệu Phương pháp

Khách thể nghiên cứu Thiết kế

Phụ lục

2 Ngôn ngữ và tr ình bày báo cáo

 Sử dụng ngôn ngữ đơn giản, tránh diễn đạt phức tạp

hoặc các từ chuyên môn không cần thiết.

 Sử dụng các bảng, biểu đồ đơn giản, có chú giải rõ ràng

 Sử dụng thống nhất cách trích dẫn cho toàn bộ văn bản.

1.Hiện trạng

1 Mô tả vấn đề trong dạy học, hoạt động quản lý hoặc hoạt độnghiện tại

2 Liệt kê các nguyên nhân gây ra vấn đề

3 Lựa chọn một hoặc hai nguyên nhân muốn thay đổi

2 Giải pháp

thay thế

1 Tìm hiểu lịch sử vấn đề xem vấn đề đó đã được giải quyết ở một nơi khác pháp tương tự cho vấn đề hay chưa? hoặc có giải

2 Thiết kế giải pháp thay thế để giải quyết vấn đ quyề.

3 Mô tả quy trình và khung thời gian thực hiện giải pháp thay thế.

1 Lựa chọn 1 trong các thiết kế sau:

- KT trước và sau tác động với nhóm duy nhất

- KT trước và sau tác động với các nhóm tương đương

- KT trước và sau tác động với các nhóm ngẫu nhiên

- KT sau tác động với các nhóm ngẫu nhiên

2 Mô tả số HS trong nhóm thực nghiệm/đối chứng.

Mẫu lập kế hoạch nghiên cứu KHSP ứng dụng

5 Đo lường

1 Thu thập các dữ liệu nào (nhận thức, hành vi, thái độ)?

2 Sử dụng công cụ đo/bài KT (bình thường trên lớp hay thiết kế đặc biệt)?

3 Kiểm chứng độ giá trị nội dung của các bài KT bằng cách nhờ GV khác hoặc chuyên gia.

4 Kiểm chứng độ tin cậy của dữ liệu bằng công thức Spearman – Brown hoặc chấm chéo bài KT.

6 Phân tích

1 Lựa chọn phép kiểm chứng phù hợp

- t- test độc lập - Chi - square

- t-test theo cặp - Tương quan