114. Bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong của Đảng Cộng sản Việt Nam. Ý nghĩa trong công tác xây dựng Đảng hiện nay

MỞ ĐẦUChủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt nam không những luônluôn trung thành tuyệt đối với những nguyờn lý cơ bản của học thuyết Mác -Lênin một cách nghiêm túc, mà cũn biết xuất

TIỂU LUẬN Bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong của Đảng Cộng sản Việt Nam Ý nghĩa trong công tác

xây dựng Đảng hiện nay

MỞ ĐẦU

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt nam không những luônluôn trung thành tuyệt đối với những nguyờn lý cơ bản của học thuyết Mác -Lênin một cách nghiêm túc, mà cũn biết xuất phỏt từ thực tiễn sinh động của

xó hội Việt Nam, của cỏch mạng Việt Nam trong những điều kiện và hoàncảnh cụ thể đó vận dụng sỏng tạo những nguyờn lý đó để xây dựng Đảngvững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, bảo đảm cho Đảng có đủ sứclónh đạo nhân dân cả nước đoàn kết chiến đấu, vượt qua muôn vàng thửthách, đưa sự nghiệp cách mạng nước ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợikhác

Thực tiễn xây dựng một Đảng mácxít- Lêninnít chân chính, trong nhữngđiều kiện và hoàn cảnh của nước ta Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đó từngbước rút ra những vấn đề cơ bản về xây dựng Đảng trong điều kiện Đảng lónhđạo chính quyền tiến hành cách mạng xó hội chủ nghĩa Mặc dự trong các vấn

đề đó, có những vấn đề cũn ở dưới dạng tổng kết kinh nghiệm và có những vấn

đề đó được đúc kết nâng lên thành lý luận, nhưng nói chung đều là những vấn

đề có ý nghĩa về mặt lý luận và thực tiễn lớn đối với công tác xây dựng Đảng,góp phần phát triển và làm phong phú học thuyết học Mác- Lênin , trong đó cómột luận điểm quan trọng về xây dựng Đảng trong điều kiện Đảng lónh đạochính quyền, tổ chức chính quyền, làm cho mọi hoạt động của chính quyền thểhiện và thực hiện tư tưởng, đường lối của Đảng đó, phù hợp với lập trường vàphục vụ cho lợi ích của giai cấp, tầng lớp mà Đảng đó đại diện

Việc xác định bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng là mộtvấn đề rất mấu chốt và hệ trọng, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Nó chi phối nộidung nguyên tắc hoạt động của Đảng, đồng thời quyết định phương hướng, biệnpháp xây dựng Đảng Đây là một trong những vấn đề cơ bản, then chốt, thể hiệnmột cách khái quát nhất về bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong củaĐảng Cộng sản Việt Nam, là vấn đề cú ý nghĩa lý luận và thực tiễn hết sức quan

trọng Sự khẳng định đó vừa nói rừ được bản chất giai cấp công nhân - bản chấtcách mạng và khoa học của Đảng; khẳng định lập trường của Đảng là lập trườngcủa giai cấp công nhân, là lập trường của chủ nghĩa Mác- Lênin , lập trường của

tư tưởng Hồ Chí Minh Vừa nêu lên ý nghĩa đại biểu cho lợi ích của giai cấpcông nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam Bản chất giai cấpcông nhân là vấn đề cơ bản, bao trùm, có tính nguyên tắc đối với tất cả các đảngcộng sản Mácxít - Lêninnít chân chính Nó càng đặc biệt quan trọng hơn đối vớiĐảng Cộng sản Việt Nam, một Đảng ra đời và trưởng thành ở một nước thuộcđịa nửa phong kiến, nông nghiệp lạc hậu, công nghiệp chưa phát triển, giai cấpcông nhân cũn nhỏ bộ “Một Đảng mà số đông đảng viên xuất thân từ nông dân,tiểu tư sản và giác ngộ cách mạng bắt nguồn từ chủ nghĩa yêu nước”1

Sự khẳng định bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng được xác định trên những cơ sở lý luận và thực tiễn sau:

- Trước hết, xuất phát từ lý luận của chủ nghĩa Mỏc - Lờnin về vấn đề giai

cấp và đấu tranh giai cấp, từ yờu cầu thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp cụngnhõn

Chủ nghĩa Mỏc- Lờnin chỉ ra rằng, trong xó hội cú giai cấp, cỏc giai cấp

cú lợi ớch khỏc nhau, dẫn đến mâu thuẫn về lợi ích Đó là nguồn góc cơ bảncủa mâu thuẫn giai cấp và đấu tranh giai cấp Đấu tranh giai cấp thoạt đầu làđấu tranh vỡ quyền lợi kinh tế Cuộc đấu tranh đó phát triển đến một trỡnh độnhất định thỡ chuyển hoỏ thành đấu tranh chính trị Khi cuộc đấu tranh giaicấp phát triển đến một trỡnh độ nào đó thỡ chớnh Đảng của giai cấp ra đời.Chính Đảng ra đời là một tất yếu lịch sử, là sản phẩm tự nhiên của cuộc đấutranh giai cấp đạt đến một trỡnh độ đũi hỏi phải cú sự lónh đạo thống nhấtmọi hoạt động của giai cấp, nhằm hướng các nỗ lực chung vào mục tiêuchống lại giai cấp đối lập và nhà nước thống trị của giai cấp đó

Mặt khỏc, vai trũ lịch sử toàn thế giới của giai cấp cụng nhõn được quyếtđịnh trước hết là do địa vị của giai cấp đó trong nền sản xuất xó hội, chứ

1 Bỏo cỏo tổng kết xay dựng Đảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, H N à N ội 1977, tr 27.

khụng phải chỉ gỡ số lượng của giai cấp đó, hoặc chỉ gỡ nú là giai cấp bị búclột nhiều nhất trong xó hội tư bản Là giai cấp tiêu biểu cho lực lượng sảnxuất tiến bộ nhất, là giai cấp được rèn luyện trong nền sản xuất công nghiệp,

là sản phẩm của chính bản thân nền đại công nghiệp, là giai cấp bị tước đoạthết tư liệu sản xuất, buộc phải đi làm thuê cho nhà tư sản Giai cấp công nhân

là giai cấp tiêu biểu nhất, có tinh thần triệt để cách mạng nhất, có khả nănghành động cách mạng kiên quyết nhất, có tính tổ chức và kỷ luật cao nhất, làgiai cấp duy nhất đóng vai trũ lónh đạo cách mạng Tuy nhiên, giai cấp côngnhân muốn thực hiện được vai trũ lịch sử thế giới thỡ điều kiện tiên quyết làgiai cấp công nhân phải tổ chức ra chính Đảng độc lập của mỡnh Vỡ chỉ khinào giai cấp vụ sản tổ chức được chính Đảng chính trị độc lập của mỡnh thỡkhi đó cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân mới chuyển từ đấu tranh tựphát, lẻ tẻ, rời rạc sang đấu tranh tự giác, có tổ chức, có lónh đạo, và cũng chỉkhi đó thỡ giai cấp vụ sản mới chuyển từ giai cấp “Tự mỡnh” thành giai cấp

“Vỡ mỡnh”

Như vậy, Đảng được hỡnh thành và phỏt triển xuất phỏt từ vai trũ sứmệnh lịch sử và địa vị của giai cấp công nhân, chính vai trũ sứ mệnh đó quyếtđịnh bản chất giai cấp của Đảng và đường lối xây dựng Đảng Do đó, Đảngphải mang bản chất của giai cấp công nhân chứ không phải bản chất của giaicấp nào khác Đảng Cộng sản là đội tiên phong của giai cấp công nhân chứkhông phải là toàn bộ giai cấp, Đảng gồm những đại biểu ưu tú nhất, giác ngộnhất của giai cấp Đảng phải được tổ chức chặt chẽ, kỷ luật tự giác, nghiêmminh, thực sự là đội tiên phong, lónh tụ chớnh trị, bộ tham mưu chiến đấu củagiai cấp công nhân Đảng Cộng sản của giai cấp công nhân, mang bản chấtgiai cấp công nhân, do đó phải đứng trên lập trường giai cấp để xem xét, giảiquyết mọi vấn đề Mọi chủ trương đường lối chiến lược, sách lược của Đảngđều phải được xuất phát từ lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân laođộng Làm được như thế Đảng mới thực sự có sức mạnh và lôi cuốn lực

lượng cách mạng to lớn trong cuộc đấu tranh thực hiện sứ mệnh lịch sử củamỡnh.

- Đảng cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa xó hội khoa

học với phong trào cụng nhõn Chủ nghĩa xó hội khoa học là vũ khớ tư tưởng,

lý luận của giai cấp cụng nhõn, là biểu hiện tập trung lập trường quan điểmtriệt để cách mạng nhất của giai cấp công nhân Sự kết hợp giữa chủ nghĩa xóhội khoa học với phong trào cụng nhõn, đó là quy luật phổ biến của sự ra đờicủa các chính Đảng vô sản Đó là sự kết hợp giữa học thuyết cách mạng vàkhoa học với một phong trào cách mạng để sản sinh ra chính Đảng cách mạngcủa giai cấp công nhân Điều đó nói lên bản chất cách mạng và khoa học,thuộc tính căn bản nhất của Đảng cộng sản

Cỏc nhà sỏng lập ra chủ nghĩa xó hội khoa học đều quan niệm Đảng cộngsản ra đời là sự kết hợp của hai yếu tố: chủ nghĩa Mác-Lênin và phong tràocông nhân Luận điểm đó hoàn toàn đúng với các nước phương tây, khi giaicấp công nhân đó bước lên vũ đài chính trị với tư cách là một lực lượng chínhtrị độc lập, được lý luận khoa học của chủ nghĩa Mỏc-Lờnin dẫn đường Tuynhiên, ở các nước phương đông, đặc biệt là ở những nước thuộc địa nữa phongkiến như ở Việt nam, bị chủ nghĩa thực dân thống trị, nền kinh tế hết sức lạchậu, què quặt, công nghiệp gần như chưa phát triển, giai cấp công nhân tuy đó

ra đời và sống khá tập trung song cũn bộ nhỏ Vỡ vậy phong trào đấu tranh củagiai cấp công nhân chưa đại diên cho toàn bộ phong trào dân tộc Cần phảinhận thức sâu sắc rằng quá trỡnh hỡnh thành và phỏt triển của Đảng ta diễn ratrong bối cảnh chủ nghĩa Mác- Lênin đó ảnh hưởng sâu rộng và cách mạngtháng Mười Nga đó soi đường cho mọi phong trào cách mạng của thế giới.Trong lũng xó hội Việt nam, một giai cấp cụng nhõn Việt nam đó ra đời, tuycũn non trẻ như đó biểu hiện tớnh chất triệt để cách mạng của mỡnh và đại diệncho xu thế phát triển của xó hội Việt nam Nhưng ở Việt nam, phong trào yêunước vẫn là phong trào rộng lớn nhất Phong trào đó có sức lôi cuốn giai cấpnông dân đang chiếm trên 90% dân số và lôi cuốn các tần lớp trí thức yêu

nước, tư sản dân tộc và những nhân sĩ có tinh thần dân tộc chống đế quốc thựcdân Ở đây phong trào công nhân dù có tiên tiến nhất, nhưng không gắng bóvới phong trào yêu nước, trở thành nồng cốt của phong trào yêu nước thỡ cũngkhụng mở rộng được cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân và đưa cuộc đấutranh đó đến thắng lợi Mặc khác, vấn đề dân tộc đũi hỏi phải giải quyết đó trởnờn hết sức bức xỳc, do đó cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân đó hoàchung với phong trào yêu nước của các tầng lớp, giai cấp khác trong xó hội.

Từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác-Lênin, chủ nghĩa xó hội,

đó là con đường Hồ Chí Minh đó đi Đó cũng là con đường của hầu hết nhữngngười cộng sản Việt nam đó đi Bằng thực tiễn hoạt động cách mạng hết sứcphong phú, thông qua sự khảo nghiệm bằng chính bản thân mỡnh, Hồ ChớMinh đó dẫn dắt dõn tộc ta đi theo con đường mà chính Người đó trải qua.Trong quỏ trỡnh kết hợp chủ nghĩa Mỏc-Lờnin với phong trào cụng nhõn

và phong trào yêu nước Việt nam, Hồ Chí Minh đó đặt cơ sở cho sự thống nhấtgiữa yếu tố giai cấp và yếu tố dân tộc trong xây dựng và hoạt động của Đảng,đồng thời phát triển và làm phong phú vấn đề dân tộc trong cách mạng vô sản ởViệt nam Hồ Chí Minh đó biết nắm và giương cao ngọn cờ dân tộc, đặt nhiệm

vụ giải phóng dân tộc thành nhiệm vụ chủ yếu chung cho cả phong trào yêunước và phong trào công nhân Chính vỡ vậy mà ngay từ khi mới ra đời, Đảng

ta đó cú ảnh hưởng và uy tín chính trị sâu rộng và nhanh chóng trở thành lónh

tụ chớnh trị khụng những của phong trào cụng nhõn mà cũn của cả phong tràoyờu nước Đảng trở thành Đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động

và của cả dân tộc Điều đó cũng đặt ra đối với công tác xây dựng Đảng, hoạtđộng lónh đạo của đảng phải luôn gắn chặt vấn đề giai cấp với vấn đề dân tộc,gương cao ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xó hội Đảng phảikhông ngừng quán triệt và truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, nâng cao trỡnh độgiác ngộ không chỉ cho giai cấp công nhân mà cho cả các tầng lớp nhân dân laođộng, cho toàn dân tộc Có như vậy, chủ nghĩa Mác-Lênin và bản thân Đảngmới ăn sâu bám rễ vững chắc trên mảnh đất hiện thực Việt nam

Đảng cộng sản Việt nam là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước trong điều kiệnphong trào yêu nước rất rộng lớn Do đó, tất yếu thành phầm xó hội của độingũ đảng viên cũng không giống các Đảng cộng sản ở các nước tư bản pháttriển mà phần đông đảng viên của ta xuất thân từ nông dân, tiểu tư sản.Sớm thấy rừ được tỡnh hỡnh đó nên Hồ Chí Minh đũi hỏi Đảng một mặtphải chú trọng phát triển Đảng từ giai cấp công nhân, nhất là công nhân đạicông nghiệp, mặt khác Đảng phải ra sức giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện bảnchất giai cấp công nhân, tính tiên phong cho đội ngũ cán bộ, đảng viênthường xuyên giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân chotoàn Đảng.

Mác-Như vậy, Hồ Chí Minh đó phỏt triển học thuyết Mỏc-Lờnin về sự ra đờicủa đảng cộng sản vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt nam, dẫn đến sự rađời của đảng cộng sản Việt nam Phong yêu nước là nhân tố quan trọng quyếtđịnh nét độc đáo của Đảng cộng sản Việt nam Đặc điểm này giúp cho Đảngcộng sản Việt nam vừa vững vàng trên nguyên tắc, vừa mềm dẻo trong sáchlược để lónh đạo cách mạng Việt nam cũng như trong xây dựng Đảng, chophép Đảng ta giải quyết tốt mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp, dân tộc vàquốc tế

Phong trào yêu nước- một thành tố tạo thành Đảng cộng sản Việt namcũn thể hiện sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn của cỏch mạng Việtnam Điều đó có ý nghĩa cực kỳ quan trọng giúp cho Đảng đề ra các chủtrương, chính sách trong các thời kỳ, giúp Đảng giải quyết tốt mối quan hệgiữa chiến lược và chỉ đạo chiến lược, giữa mục tiêu lâu dài với mục tiêutrước mắt, tránh được những sai lầm biệt phái, “tả” khuynh, bảo đảm choĐảng không chỉ là lónh tụ chớnh trị của giai cấp cụng nhõn mà của cả dõntộc Việt nam, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu đối với công tác xây dựng đảngphải thường xuyên giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân củaĐảng

Giai cấp công nhân Việt nam là giai cấp tiên tiến nhất, đại diện chophương thức sản xuất tiến bộ nhất, tiêu biểu cho xu thế phát triển của thờiđại và cũng là giai cấp tiêu biểu cho truyền thống tốt đẹp của dân tộc Giaicấp công nhân Việt Nam ra đời ở một đất nước có truyền thống yêu nước, sovới giai cấp nông dân thỡ giai cấp cụng nhõn Việt Nam nhỏ bộ về số lư ợng,

là giai cấp bị bóc lột nặng nề nhất, ra đời trước giai cấp tư sản dân tộc, chịuảnh hưởng của cách mạng Tháng Mười, sớm có Đảng lónh đạo Là giai cấp

ra đời gắn liền với lợi ích dân tộc, có quan hệ máu thịt với giai cấp nôngdân Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam là lónh đạo toàn thểnhân dân lao động tiến hành đấu tranh cách mạng, đánh đổ đế quốc, phongkiến, xõy dựng thành cụng chủ nghĩa xó hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốcViệt nam xó hội chủ nghĩa Chớnh vỡ vậy trong cụng tỏc xõy dựng Đảngphải giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phongcủa Đảng

- Từ thực tiễn lịch sử ra đời của các Đảng Cộng sản và phong trào công

nhân trên thế giới chúng ta thấy rằng: Sau cách mạng tháng Mười Nga năm

1917 thắng lợi, hàng loạt các Đảng Cộng sản trên thế giới được thành lập,một số Đảng cộng sản giữ vai trũ lónh đạo đất nước Nhưng hiện nay, cácĐảng cộng sản và phong trào công nhân thế giới đang đứng trước một tháchthức lớn đó là sự sụp đổ của hệ thống chủ nghĩa xó hội, sự tan ró của cỏcĐảng cộng sản ở Liên Xô và Đông Âu Một trong những nguyên nhân dẫnđến thảm kịch trên là các Đảng cộng sản không giữ vững và tăng cư ờng bảnchất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng, do đó năng lực, hiệu quảlónh đạo bị giảm sút, thậm chí Đảng mất vai trũ lónh đạo đối với toàn xóhội

- Đảng cộng sản Việt nam, ngay từ khi thành lập đó được Nguyễn Ái

Quốc khẳng định là một Đảng kiểu mới, Đảng của giai cấp công nhân và nhândân Việt Nam, mang bản chất giai cấp công nhân Trong chính cương vắn tắt,Sách lược vắn tắt tại Hội nghị thành lập Đảng cộng sản Việt nam (3/2/1930)

Nguyễn Ái Quốc đó cho rằng: “Đảng là đội tiên phong của vô sản giai cấp"1.Trong suốt chặn đường lónh đạo cách mạng Việt Nam, dẫu phải trải quanhiều gian nan thử thách, nhiều lần Đảng mang những tên gọi khác nhau( Đảng cộng sản Việt nam từ 3/2/1930 đến 10/1930; Đảng cộng sản ĐôngDương từ 10/1930 đến 2/1951; Đảng Lao Động Việt Nam từ 2/ 1951 đến12/1976; và từ 1976 đến nay là Đảng cộng sản Việt nam) Đảng vẫn mangtrong mỡnh bản chất giai cấp cụng nhõn cả về mặt nhận thức cũng như tronghành động

Tại đại hội lần thứ nhất điều lệ Đảng xác định " Đảng Cộng sản ĐôngDương là đội tiền phong duy nhất của vô sản giai cấp", đến Đại hội II đượctrỡnh bày đầy đủ và hệ thống hơn Từ Đại hội lần thứ IV đến Đại hội lần thứ

VI bản chất giai cấp của Đảng được xác định" Đảng Cộng sản Việt Nam làcủa giai cấp công nhân Việt Nam, là đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu

có tổ chức và là tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểutrung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dântộc Đồng thời Đảng làm trũn nghĩa vụ của mỡnh đối với phong trào cộng sản

và công nhân quốc tế" Đại hội VII, VIII, IX tiếp tục khẳng định "Đảng là độitiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành cho lợi íchcủa giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc"

Nội dung yêu cầu bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng.

Tại Đại hội lần thứ X Đảng ta xác định "Đảng Cộng sản Việt Nam làđội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong củanhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi íchcủa giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc"2 Đó là diễn đạtmới về Đảng, phản ánh đúng bản chất cách mạng của Đảng cộng sản Việtnam cả về phương diện lý luận và chớnh trị - thực tiễn Như vậy, bản chấtgiai cấp của Đảng ngày càng được hiểu sâu sắc hơn, nhuần nhuyễn hơn,Đảng Cộng sản Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân Việt Nam

1 Hồ Chớ Minh, To n t à N ập, t 3, Nxb CTQG, H 1995, tr3.

2 Đảng Cộng sản Văn kiện đại hội đại biểu to n qu à N ốc lần thứ X, Nxb CTQG, H, 2006 tr 130

đồng thời mang tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc Chính điều đó đũihỏi Đảng ta phải luôn luôn trung thành với giai cấp công nhân, nâng caolập trường, tư tưởng của giai cấp công nhân, đồng thời phải học tập, kếthừa, phát huy truyền thống dân tộc, tăng cường đoàn kết, tập hợp nhândân, phấn đấu vỡ lợi ớch của giai cấp cụng nhõn và của dõn tộc Việt Nam.

Đó là vấn đề cơ bản then chốt nhất, thể hiện khái quát nhất bản chất giaicấp công nhân, tính tiên phong của Đảng trên hai mối quan hệ cơ bản làĐảng với giai cấp công nhân và Đảng với nhân dân lao động và dân tộcViệt Nam

Bản chất giai cấp công nhân của Đảng Cộng sản được thể hiện ở mụctiờu, lý tư tưởng, ở Cương lĩnh, đường lối; nền tảng tư tưởng; các nguyêntắc tổ chức sinh hoạt Đảng; ở phẩm chất năng lực của đội ngũ cán bộ,đảng viên; ở mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với nhân dân; ở sự kết hợpgiải quyết giữa vấn đề dân tộc và vấn đề Quốc tế

Mục tiờu, lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xó hội, xõy dựng một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh,

xó hội cụng bằng, dõn chủ, văn minh Đồng thời suốt quá trỡnh lónh đạođất nước Đảng ta luôn luôn phấn đấu vỡ mục tiờu lý tưởng đó Chính vỡvậy Đảng ta, được cả dân tộc tin yêu, thừa nhận là người lónh đạo đấtnước Đó là niềm vinh dự, nguồn sức sống mạnh liệt của Đảng

Nền tảng tư tưởng của Đảng là của giai cấp công nhân Đó là chủ nghĩaMác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đây là luận điểm quan trọng nhất, quyếtđịnh bản chất giai cấp công nhân của Đảng cộng sản, trong báo cáo chính trị Đạihội Đảng lần thứ IX khẳng định: “Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đấtnước Việt Nam theo con đường xó hội chủ nghĩa trờn nền tảng chủ nghĩa Mỏc -Lờnin và tư tưởng Hồ Chí Minh”1 Đồng thời, báo cáo cũng chỉ rừ: “khẳng địnhlấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kimchỉ nam cho hành động của Đảng là sự tổng kết sâu sắc thực tiễn cách mạng và

1 Đảng Cộng sản Văn kiện đại hội đại biểu to n qu à N ốc lần thứ IX, Nxb CTQG, H, 2001, tr 84

là bước phát triển quan trọng trong nhận thức và tư duy lý luận của Đảng ta”.2

Chủ nghĩa Mác - Lênin là học thuyết cách mạng nhất, hoàn chỉnh nhất, là tinhhoa của trí tuệ loài người, là sản phẩm có tính quy luật của sự phát triển những t-

ư tưởng tiên tiến của nhân loại, nó chỉ ra quy luật vận động khách quan của tựnhiên, xó hội, tư duy, chỉ ra quy luật phát triển tất yếu của xó hội loài người làtiến lên chủ nghĩa cộng sản Chủ nghĩa Mác - Lênin là thế giới quan, phươngpháp luận, là vũ khí tư tưởng của giai cấp công nhân và Đảng cộng sản Chủ tịch

Hồ Chí Minh khẳng định: "bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều nhưng chủnghĩa chắc chắn nhất, chân chính nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Lênin"

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc vềnhững vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng vàphát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kếthừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoavăn hóa nhân loại Đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp,giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xó hội, kết hợpsức mạnh dõn tộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân, của khốiđại đoàn kết dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thực

sự của dân, do dân, vỡ dõn; về quốc phũng toàn dõn, xõy dựng lực lượng vũtrang nhân dân… về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ, đảng viênvừa là người lónh đạo vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân…Khi nói về bản chất giai cấp công nhân của Đảng là xét về hệ tư tưởngcủa Đảng Đảng Cộng sản chỉ có thể mang hệ tư tưởng của giai cấp côngnhân, tức là chủ nghĩa Mác - Lênin mà không mang hệ tư tưởng của giai cấpnào khác Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tưtưởng của Đảng ta, là hệ tư tưởng của giai cấp công nhân nước ta và ngàycàng giữ vai trũ chủ đạo trong đời sống tinh thần tư tưởng của dân tộc Nhưvậy, trong hệ tư tưởng của giai cấp công nhân nước ta có sự kết hợp của chủ

2 Đảng Cộng sản Văn kiện đại hội đại biểu to n qu à N ốc lần thứ IX, Nxb CTQG, H, 2001, tr 83 - 84.

nghĩa Mác - Lênin với những giá trị truyền thống của dân tộc ta, nó không thểđối lập giá trị tư tưởng của giai cấp công nhân với giá trị tư tưởng của dân tộc.

Về nguyên tắc hoạt động: Đảng phải xây dựng và hoạt động theonguyên tắc phù hợp với đặc điểm và tổ chức của giai cấp công nhân, đó làtập trung dân chủ, tập thể lónh đạo, cá nhân phụ trách, tự phê bỡnh và phờbỡnh Trong đó, nguyên tắc tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bảncủa Đảng Nguyên tắc này chi phối, xuyên suốt quá trỡnh xõy dựng, tổ chức,sinh hoạt và hoạt động lónh đạo của Đảng Sức mạnh của Đảng được quyếtđịnh bởi việc quán triệt và thực hiện đầy đủ nguyên tắc này Tập trung dânchủ quy định hỡnh thức, cơ cấu tổ chức của Đảng, quy định nguyên tắc giảiquyết quan hệ nội bộ Đảng Tập trung dân chủ phát huy được tính chủ độngtích cực sáng tạo, ý thức trách nhiệm cao của mọi cán bộ đảng viên và tổchức đảng, đồng thời tập trung được trí tuệ và sức mạnh của toàn Đảng Tậptrung dân chủ cũn là cơ sở để xây dựng và củng cố Đảng, xây dựng sự đoànkết thống nhất, là cơ sở để xây dựng và giữ vững kỷ luật Đảng, là tiêu chuẩn

để phân biệt Đảng mác xít chân chính hay cơ hội về mặt tổ chức

Nguyờn tắc tập thể lónh đạo, cá nhõn phụ trỏch, là nguyờn tắc lónh đạocao nhất của Đảng, nó là sự biểu hiện cụ thể của nguyên tắc tập trung dân chủtrong phương pháp, tác phong lónh đạo của Đảng Thực hiện tốt nguyên tắcnày sẽ phát huy được quyền làm chủ, tính năng động sáng tạo và trớ tuệ tậpthể, trỏch nhiệm của mỗi cỏ nhõn trong quỏ trỡnh đề ra đường lối, chủ tr-ương, biện pháp, bảo đảm cho mọi chủ trương, đường lối được quyết địnhđúng đắn, chính xác và tổ chức thực hiện triệt để Hạn chế đến mực thấp nhấtnhững sai lầm trong lónh đạo, hoạt động của Đảng, đồng thời phải thực hiệntốt tự phê bỡnh và phờ bỡnh, đó là quy luật phát triển của Đảng, là thước đotrỡnh độ dân chủ trong sinh hoạt Đảng, là trách nhiệm của Đảng đối với nhândân Vỡ vậy, để tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong củaĐảng thỡ Đảng phải được xây dựng và tổ chức hoạt động theo nguyên tắcnày

Lợi ích của Đảng trước hết là đại biểu cho lợi ích của giai cấp công nhân.Lợi ích của giai cấp lại luôn thống nhất với lợi ích của các tầng lớp nhân dân laođộng và toàn dân tộc Vỡ vậy, Đảng không chỉ là lónh tụ chớnh trị và đại biểucho lợi ích của giai cấp công nhân mà Đảng cũn là lónh tụ chớnh trị và đại biểucho lợi ích của nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam Đảng là lực l-ượng lónh đạo duy nhất đối với sự nghiệp cách mạng nước ta Trong điều kiệnĐảng cầm quyền, Đảng trở thành lực lượng lónh đạo toàn xó hội Cho nờn,Đảng đại biểu cho lợi ích và chăm lo lợi ích của toàn dân tộc, chịu trách nhiệm

về vận mệnh của toàn dân tộc Khi nói về lợi ích của Đảng, Chủ tịch Hồ ChíMinh đó chỉ rừ: “ngoài lợi ớch của giai cấp cụng nhõn và nhõn dõn lao động,Đảng ta không có lợi ích nào khác”1 Đại hội Đảng lần thứ VI xác định: “Đảng takhông có mục đích nào khác là đấu tranh vỡ hạnh phỳc của nhõn dõn”2và “Mọichủ trương, chính sách của Đảng phải xuất phát từ lợi ích, nguyện vọng và khảnăng của nhân dân lao động, khơi dậy được sự đồng tỡnh, ủng hộ của quầnchỳng Quan liờu, mệnh lệnh, xa rời quần chỳng đi ngược lại lợi ích của nhândân là làm suy yếu sức mạnh của Đảng”3 Đảng có thực sự là đại biểu trungthành lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộcthỡ Đảng mới gắn bó mật thiết với giai cấp, dân tộc, mới có đường lối, chủ trư-ơng đúng đắn, phản ánh lợi ích của dân tộc và giai cấp, quần chúng nhân dânmới tin theo Đảng, Đảng mới có lực lượng hùng hậu và phát huy được vai trũlónh đạo của mỡnh đối với giai cấp và dân tộc Để gắn bó chặt chẽ với giai cấp

và dân tộc, trong toàn bộ hoạt động của mỡnh Đảng phải quán triệt quan điểm

“lấy dân làm gốc” phải xây dựng và phát huy quyền làm chủ thực sự của quầnchúng nhân dân

Đảng gắn bó mật thiết với quần chúng nhân dân Đây là mối quan hệbản chất của Đảng Cộng sản, là sức mạnh và là vấn đề sống cũn của Đảng,

là nguyên tắc để xây dựng Đảng, là tiêu chuẩn để phân biệt Đảng mácxít với

1 Hồ Chớ Minh to n t à N ập, tập 9, Nxb CTQG, H, 1996, tr 286.

2 Đảng Cộng sản Văn kiện đại hội đại biểu to n qu à N ốc lần thứ VI Nxb ST, H, 1987, tr 29.

3 Đảng Cộng sản Văn kiện đại hội đại biểu to n qu à N ốc lần thứ VI Nxb ST, H, 1987, tr 29.

các đảng phái khác Mối liên hệ này bảo đảm phát huy được quyền làm chủthực sự của nhân dân thông qua hệ thống chính trị Chủ tịch Hồ Chí Minhchỉ rừ: Người lónh đạo ắt phải có mối liên hệ giữa mỡnh với cỏc tầng lớpngười, với dân chúng, gắn chặt mối liên hệ với dân chúng và luôn lắng tainghe ý kiến của dân chúng, đó là nền tảng, lực lượng của Đảng nhờ đó màĐảng thắng lợi Vỡ vậy, xa dõn chỳng, khụng liờn hệ chặt chẽ với dõnchỳng cũng như đứng lơ lửng giữa trời, nhất định thất bại Chỉ có liên hệ vớiquần chúng nhân dân, với tư cách là đối tượng lónh đạo thỡ Đảng mới tồntại với tư cách là người lónh đạo, là lónh tụ chớnh trị của giai cấp cụngnhõn, nhõn dõn lao động Quan liêu, mệnh lệnh xa rời dân là Đảng tự cắt đứtmối liên hệ với nhân dân và tự phủ nhận địa vị lónh đạo của mỡnh là làmcho đường lối và hoạt động của Đảng mất phương hướng, Đảng không cũnsức mạnh.

Ở Việt Nam, bản chất giai cấp công nhân không đối lập mà quyện chặtnhuần nhuyễn với tính dân tộc Nói theo nghĩa nào đó, trong bản chất giai cấpcông nhân đó bao hàm tớnh dõn tộc; và ngược lại, trong điều kiện có Đảng Cộngsản lónh đạo, tính dân tộc đó bao hàm tớnh giai cấp cụng nhõn Giai cấp cụngnhõn Việt Nam cú quan hệ máu thịt với giai cấp nông dân và toàn thể dân tộcViệt Nam; lợi ích giai cấp công nhân thống nhất với lợi ích của nhân dân laođộng và của toàn dân tộc Và trên thực tế, Đảng phấn đấu hy sinh không chỉ vỡlợi ớch của giai cấp cụng nhõn mà cũn vỡ lợi ớch của nhõn dõn và của cả dõntộc Đảng chẳng những thường xuyên giữ vững và nâng cao bản chất giai cấpcông nhân mà cũn chỳ ý học tập, tiếp thu, phỏt triển tinh hoa và truyền thốngdõn tộc, giữ gỡn và phỏt huy bản sắc Việt Nam Chớnh truyền thống dõn tộc

đó nhân lên sức mạnh của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập, lónhđạo và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam đó thể hiện tuyệt vời sự thống nhấtgiữa lợi ớch giai cấp cụng nhõn và lợi ớch dõn tộc, giữa chủ nghĩa yờu nước vàchủ nghĩa xó hội Người chẳng những là lónh tụ tối cao của Đảng mà cũn làlónh tụ tối cao của dõn tộc Và như vậy cũng có thể nói rằng, Đảng Cộng sản