MỞ ĐẦUCông tác quân sự quốc phòng địa phương là một bộ phận trong toàn bộcông tác quân sự quốc phòng của Đảng và Nhà nước, được tổ chức tiến hành ởcác địa phương trong cả thời bình và th
Trang 1
TIỂU LUẬNTĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA CẤP UỶ ĐỊA PHƯƠNG ĐỐI VỚI
CÔNG TÁC QUÂN SỰ QUỐC PHÒNG ĐỊA PHƯƠNG
TRONG THỜI KỲ MỚI
Hà Nội - 2021
TIỂU LUẬN
TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA CẤP UỶ ĐỊA PHƯƠNG ĐỐI VỚI
CÔNG TÁC QUÂN SỰ QUỐC PHÒNG ĐỊA PHƯƠNG
TRONG THỜI KỲ MỚI
Hà Nội - 2021
Để nhận tài liệu liên hệ: trangminhtrang3333@gmail.com Zalo 0978494441
Trang 2MỞ ĐẦU
Công tác quân sự quốc phòng địa phương là một bộ phận trong toàn bộcông tác quân sự quốc phòng của Đảng và Nhà nước, được tổ chức tiến hành ởcác địa phương trong cả thời bình và thời chiến, nhằm tổ chức và động viênquần chúng tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũtrang nhân dân; xây dựng và tích trữ tiềm lực quốc phòng, chuẩn bị và tiến hànhchiến tranh nhân dân ở địa phương, thực hiện bảo vệ địa phương và giữ vữngchủ quyền an ninh quốc gia trong thế trận phòng thủ bảo vệ Tổ quốc của cảnước
Trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, ĐảngCộng sản Việt Nam luôn xác định công tác quân sự quốc phòng địa phương làmột công tác có vị trí chiến lược quan trọng nên đã thường xuyên chăm lo lãnhđạo công tác quân sự quốc phòng địa phương Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sảnViệt Nam mà trực tiếp là của cấp uỷ địa phương đối với công tác quân sự quốcphòng địa phương luôn luôn là nhân tố cơ bản hàng đầu quyết định mọi thắnglợi của công tác quân sự quốc phòng địa phương
Ngày nay, đất nước ta đang ở vào thời kỳ phát triển mới, sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc có sự phát triển mới đặt ra yêu cầu cao hơn Sự nghiệp đó lạidiễn ra trong bối cảnh tình hình thế giói diễn biến nhanh chóng và phức tạp, bêncạnh thời cơ thuận lợi chúng ta còn có cả những thách thức khó khăn Tình hình đóđòi hỏi chúng ta phải tăng cường quốc phòng, an ninh, trước hết là từ cơ sở, ở từngđịa phương, phải tăng cường sự lãnh đạo của cấp uỷ địa phương để công tác quân
sự, quốc phòng địa phương phát triển đúng hướng và đem lại hiệu quả cao Trongkhi đó hiệu quả lãnh đạo của cấp uỷ địa phương và kết quả công tác quân sự, quốcphòng của các địa phương còn có những hạn chế nhất định, chưa tương xứng vớiđòi hỏi của tình hình nhiệm vụ Chính vì vậy, tăng cường sự lãnh đạo của cấp uỷđịa phương đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phương trong thời kỳ mới làvấn đề có ý nghĩa sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn
1 Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về cấp uỷ địa phương lãnh đạo công tác quân sự địa phương.
2
TIỂU LUẬNTĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA CẤP UỶ ĐỊA PHƯƠNG ĐỐI VỚI
CÔNG TÁC QUÂN SỰ QUỐC PHÒNG ĐỊA PHƯƠNG
TRONG THỜI KỲ MỚI
Hà Nội - 2021
BẮC NINH, THÁNG 5 NĂM 2013
TIỂU LUẬN
TĂNG CƯỜNG SỰ LÃNH ĐẠO CỦA CẤP UỶ ĐỊA PHƯƠNG ĐỐI VỚI
CÔNG TÁC QUÂN SỰ QUỐC PHÒNG ĐỊA PHƯƠNG
TRONG THỜI KỲ MỚI
Hà Nội - 2021
BẮC NINH, THÁNG 5 NĂM 2013
Trang 31.1 Tăng cường sự lãnh đạo của cấp uỷ địa phương đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phương là một tất yếu khách quan và là yêu cầu cấp thiết.
Cấp uỷ địa phương lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng địa phương là
lãnh đạo một bộ phận quan trọng của công tác quân sự, quốc phòng của Đảng vàNhà nước được thực hiện ở các địa phương trong cả thời bình và thời chiến.Lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng địa phương bao gồm lãnh đạo xây dựngthế trận quốc phòng toàn dân, thế trận chiến tranh nhân dân, xây dựng lực lượng
vũ trang nhân dân ở địa phương nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp tại chỗ, độclập tự lực, ngăn ngừa và đối phó có hiệu quả với chiến lược “diễn biến hoà bình,bạo loạn lật đổ Lãnh đạo việc chuẩn bị và tiến hành chiến tranh nhân dân ở địaphương khi có chiến sự, chiến tranh, phối hợp với các địa phương, các đơn vịchủ lực đứng chân trên địa bàn để góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt nam
xã hội chủ nghĩa
Tính tất yếu khách quan cấp uỷ địa phương lãnh đạo công tác quân sự,quốc phòng địa phương trước hết xuất phát từ quan điểm của chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng lãnh đạo quân sự, quốc phòng nói chung,công tác quân sự, quốc phòng địa phương nói riêng
Học thuyết Mác - Lênin đã chỉ ra rằng, Đảng Cộng sản ra đời là một tấtyếu khách quan, xuất phát từ đòi hỏi của cuộc đấu tranh giai cấp giữa giai cấp
vô sản với giai cấp tư sản, là điều kiện tiên quyết để giai cấp vô sản thực hiện sứmệnh lịch sử của mình là lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản xây dựng thànhcông chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản Đây là một cuộc đấu tranh giaicấp rất gay go và quyết liệt, bởi vì giai cấp tư sản thống trị không bao giờ từ bỏnhững quyền lợi, lợi ích của chúng, kể cả khi chúng không còn được nắm giữchính quyền Vì vậy, ngay từ khi chủ nghĩa Mác ra đời đã xác định cần phải tổchức ra lực lượng quân sự để bảo vệ thành quả cách mạng đã giành được C.Mác và Ph Ăngghen dự định sau khi cách mạng vô sản thắng lợi, chính đảngcủa giai cấp công nhân phải tổ chức một lực lượng quân sự mà các ông gọi làxây dựng đội dân cảnh có vũ trang, đội dân cảnh có vũ trang đó được xây dựng
Trang 4trên nền tảng chính trị - xã hội của chế độ mới và tất nhiên bản chất giai cấp củađội dân cảnh có vũ trang đó cũng mang bản chất của Nhà nước, chế độ đã sinh
ra nó Mặc dù những ý định đó chưa được thực hiện nhưng là căn cứ quan trọng
để V I Lênin kế thừa phát triển trong xây dựng lực lượng thường trực có vũtrang mà Người quen gọi là xây dựng “quân đội kiểu mới” “Quân đội kiểu mới”
đó phải đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối trực tiếp toàn diện của Đảng Cộng sản,trên tất cả các mặt chính trị, tư tưởng tổ chức, cả xây dựng, huấn luyện và chiếnđấu Quân đội kiểu mới đó chính là Hồng quân công nông và Hải quân côngnông đỏ (thành lập vào đầu năm 1918)
V I Lênin đã chỉ rõ tính tất yếu khách quan phải bảo vệ Tổ quốc xã hộichủ nghĩa Người khẳng định: “Không cầm vũ khí bảo vệ nước cộng hoà xã hộichủ nghĩa thì chúng ta không thể tồn tại”1 và “Một cuộc cách mạng không biết
tự bảo vệ mình là một cuộc cách mạng tự sát” Vì vậy, trong quá trình lãnh đạotoàn dân xây dựng đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội, để giữ vững thành quảcách mạng, Đảng Cộng sản phải thường xuyên chăm lo đến sự nghiệp quốcphòng của đất nước nói chung, công tác quân sự địa phương nói riêng
Với trách nhiệm người đứng đầu Đảng và Nhà nước Xô-viết, V I Lênin
đã chủ trương phải bảo vệ Tổ quốc, tăng cường khả năng quốc phòng, chuẩn bịchiến đấu của đất nước Người nói: “Hiện nay, từ ngày 25/10/1917 chúng ta lànhững người bảo vệ Tổ quốc nên chúng ta đòi hỏi phải có một thái độ nghiêmtúc đối với vấn đề khả năng quốc phòng và đối với vấn đề chiến đấu của Nhànước”2 Đồng thời, Người yêu cầu: “Tất cả mọi lực lượng, mọi tài nguyên củađất nước đều phải dành cho công cuộc bảo vệ Tổ quốc”3 Do đó, nhiệm vụ bảo
vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa phải là của tất cả mọi địa phương và của toàn dân.Đảng Cộng sản phải lãnh đạo, tập hợp, đoàn kết toàn dân thành một khối thốngnhất Các tổ chức đảng ở các địa phương, trực tiếp là cấp uỷ địa phương phảilãnh đạo nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ở địa phương mình, huy động nhân tài,vật lực của địa phương vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc của quốc gia, dân tộc Có
1 V I Lênin, to n t àn t ập, Nxb Tiến bộ Mát xcơ va 1977, t 38, tr 165-166.
2 V I Lênin, to n t àn t ập, Nxb Tiến bộ Mát xcơ va 1977, t 35, tr 480.
3 V I Lênin, to n t àn t ập, Nxb Tiến bộ Mát xcơ va 1977, t 27, tr 24.
Trang 5như vậy thì chúng ta mới có một nền quốc phòng vững mạnh, đủ sức đối phóthắng lợi với mọi kẻ thù.
Tiếp thu những quan điểm tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin về xâydựng sức mạnh quân sự, quốc phòng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng đúngđắn, sáng tạo, phù hợp vào xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân và nền quốcphòng toàn dân ở Việt nam
Đối với Hồ Chí Minh, bảo vệ Tổ quốc là một tất yếu khách quan, vì thếNgười thường nhắc nhở:
“Các vua Hùng đã có công dựng nước
Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”
Trong bản Tuyên ngôn độc lập đọc tại Quảng trường Ba Đình năm 1945,
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Nước Việt nam có quyền hưởng tự do và độc lập
và sự thật đã thành một nước tự do và độc lập Toàn thể dân tộc Việt nam quyếtđem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do
và độc lập ấy”4 Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, trong tình thế
“ngàn cân treo sợi tóc” do phải đối phó với thù trong, giặc ngoài, Chủ tịch HồChí Minh đã chỉ rõ những vấn đề cấp bách cần khẩn trương lãnh đạo để xâydựng tiềm lực quốc phòng ở mỗi địa phương và trong cả nước Người đề ra chủtrương cần lãnh đạo là: “diệt giặc đói”, “diệt giặc dốt” và “diệt giặc ngoại xâm”.Chủ trương của Người đã được cả nước và mỗi địa phương hưởng ứng, nhờ đóchúng ta đã khắc phục được những khó khăn sau nạn đói năm 1945, bồi dưỡng,nâng cao được tiềm lực con người và bảo vệ được nước Việt nam dân chủ cộnghoà còn non trẻ
Để bảo vệ Tổ quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ trương xây dựng nềnquốc phòng toàn dân, lực lượng vũ trang nhân dân, quân đội nhân dân, kết hợpxây dựng đất nước với bảo vệ đất nước, chuẩn bị mọi mặt cho đất nước sẵn sàngtiến hành chiến tranh bảo vệ Tổ quốc thắng lợi Người kêu gọi: “Mỗi người Việtnam, bất kỳ giàu, nghèo, lớn nhỏ, đều cần phải trở nên một chiến sĩ đấu tranhtrên mặt trận: Quân sự, kinh tế, chính trị, văn hoá Thực hiện khẩu hiệu:
àn t ập, Nxb Chính trị quốc gia H N àn t ội, 2001, t 3, tr 557.
Trang 6Toàn dân kháng chiến
Toàn diện kháng chiến
Vừa kháng chiến, vừa kiến quốc”5
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo xâydựng lực lượng vũ trang nhân dân, bao gồm bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương
và dân quân du kích làm nòng cốt cho toàn dân đánh giặc Người viết: “Ngàynay, quân đội có hàng chục vạn người, cộng với bộ đội địa phương và dân quân
du kích thì lực lượng vũ trang và nửa vũ trang của nhân dân ta có hàng triệungười”.6 Đồng thời, Hồ Chí Minh luôn khẳng định rằng: Sự lãnh đạo của ĐảngCộng sản là nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp cách mạng nói chung, sựnghiệp quân sự, quốc phòng bảo vệ Tổ quốc nói riêng Người viết: “Đảng Cộngsản là trung kiên lãnh đạo kháng chiến”; “Cách mệnh trước hết phải có đảngcách mệnh”7
Như vậy, sự nghiệp quốc phòng - an ninh bảo vệ Tổ quốc mang tính chấtgiai cấp và bản chất giai cấp sâu sắc Học thuyết Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh đều đã khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản đối với sự nghiệpcách mạng của giai cấp công nhân nói chung, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc xã hội chủ nghĩa, trong đó có công tác quân sự, quốc phòng nói riêng Chỉ
có đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản thì công tác quân sự, quốc phòngmới có phương hướng, mục tiêu rõ ràng và đem lại hiệu quả cao
Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt nam là nhà nước của dân, dodân và vì dân, mang bản chất của giai cấp công nhân, vì hạnh phúc của nhân dânlao động Việt nam Vì vậy, “quốc phòng của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩaViệt nam mang bản chất nhân dân, toàn dân, toàn diện, hiện đại vì sự nghiệp bảo
vệ nhân dân, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt nam xã hội chủ nghĩa, góp phầnbảo vệ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội”8 Để Nhà nước và nền quốc phòng
5 Hồ Chí Minh, To n t àn t ập, Nxb Chính trị quốc gia H N àn t ội, 2001, t 5, tr 445-446.
6 Hồ Chí Minh, To n t àn t ập, Nxb Chính trị quốc gia H N àn t ội, 2001, t 5, tr 722.
7 Hồ Chí Minh, To n t àn t ập, Nxb Chính trị quốc gia H N àn t ội, 2001, t 2, tr 267.
Trang 7của ta thực sự mang bản chất của giai cấp công nhân, phục vụ và bảo vệ lợi íchcủa nhân dân thì phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đảng Cộng sản Việt Nam có vai trò là người lãnh đạo Nhà nước, lãnh đạo
xã hội, điều đó đã được ghi rõ trong Hiến pháp của nước ta: “Đảng Cộng sảnViệt Nam, đội tiền phong của giai cấp công nhân Việt nam, đại biểu trung thànhquyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc theo chủnghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và
xã hội” Thực hiện vai trò đó, Đảng Cộng sản Việt Nam phải có trách nhiệmlãnh đạo mọi mặt đời sống kinh tế, chính trị, văn hoá - xã hội, an ninh - quốcphòng và lãnh đạo xây dựng nền quốc phòng toàn dân, tiến hành chiến tranhnhân dân bảo vệ Tổ quốc Đối với Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và sựnghiệp quốc phòng - an ninh, Đảng lãnh đạo “tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt”
Cấp uỷ địa phương là cơ quan lãnh đạo của Đảng ở địa phương, một bộphận cấu thành Đảng, chịu trách nhiệm trước toàn Đảng, trước đảng bộ và nhândân địa phương lãnh đạo mọi mặt công tác ở địa phương theo phạm vi chứcnăng và nội dung quy định cho từng cấp Công tác quân sự, quốc phòng địaphương là một nội dung, một nhiệm vụ quan trọng đối với tất cả các địa phươngcũng như toàn Đảng nên cấp uỷ địa phương phải thực hiện vai trò trực tiếp lãnhđạo mọi mặt đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phương
Tính tất yếu khách quan cấp uỷ địa phương lãnh đạo công tác quân sự,quốc phòng địa phương còn xuất phát từ vị trí chiến lược quan trọng của mỗi địaphương, từ mục đích, nội dung, đặc điểm, tính chất của công tác quân sự, quốcphòng địa phương trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Công tác quân sự, quốc phòng địa phương quán triệt và thể hiện đầy đủ,sinh động quan, đường lối của Đảng về xây dựng nền quốc phòng toàn dân,chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Thực hiện tốt công tác quân sự, quốcphòng địa phương sẽ phát huy được cao độ sức mạnh tiềm tàng trong nhân dân
và lực lượng vũ trang tạo nên thực lực sức mạnh quân sự trên một khu vực, mộtvùng được phân ra từ một tổ chức cao nhất là Trung ương (Quốc gia); trực tiếpgóp phần vào giữ hoà bình, phòng thủ đất nước, đẩy lùi hoạt động gây chiến của
Trang 8kẻ thù và sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược dưới mọi hình thức, quy
mô
Công tác quân sự, quốc phòng địa phương có đặc điểm là: chủ thể thựchiện, đối tượng tác động đa dạng, phong phú Phương thức tiến hành luôn gắnliền với công tác vận động quần chúng ở địa phương Đồng thời, công tác quân
sự, quốc phòng địa phương có sự kết hợp nhiều nhiệm vụ, nhiều chức năng trêncùng một địa bàn Một địa phương có thể vừa làm nhiệm vụ quân sự địaphương, vừa làm nhiệm vụ quân sự đối với cả nước, vừa làm nhiệm vụ của tiềntuyến, vừa làm nhiệm vụ của hậu phương vừa được đặt dưới sự lãnh đạo củaTrung ương, vừa chịu sự chỉ đạo, chỉ huy của đảng uỷ quân sự và người chỉ huyquân sự theo hệ thống dọc từ trên xuống dưới, vừa chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo trựctiếp về mọi mặt của cấp uỷ, chính quyền địa phương
Tính chất của công tác quân sự, quốc phòng địa phương gồm có: tính chấtchính trị, tính chất quân sự, tính chất toàn diện, tính chất nhân dân và tính chấtđịa phương Những tính chất này có mối quan hệ mật thiết với nhau, tạo nên sự
đa dạng, phong phú của công tác quân sự, quốc phòng địa phương
Nội dung cơ bản của công tác quân sự, quốc phòng địa phương là tổ chứcnhân dân xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhândân, xây dựng và tích trữ tiềm lực quốc phòng, chuẩn bị và tiến hành chiến tranhnhân dân ở địa phương Bao gồm các mặt công tác cụ thể: giáo dục quốc phòngtoàn dân; xây dựng khu vực phòng thủ; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dângắn với thế trận an ninh nhân dân; tham gia xây dựng cơ sở chính trị địa phươngvững mạnh toàn diện; xây dựng lực lượng vũ trang địa phương; xây dựng lựclượng dự bị động viên và chuẩn bị động viên thời chiến; kết hợp quốc phòng vớikinh tế, kinh tế với quốc phòng, an ninh và đối ngoại, tổ chức nhân dân chống
“diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ của địch, chuẩn bị địa phương sẵn sàng vàthực hành chống chiến tranh xâm lược; thực hiện công tác tuyển quân và tuyểnsinh quân sự; xây dựng đội ngũ cán bộ quân sự địa phương; thực hiện quản lýquốc phòng ở địa phương; tổ chức thực hiện chính sách về quốc phòng và chính
Trang 9sách hậu phương quân đội; tổng kết và nghiên cứu khoa học về quân sự, quốcphòng địa phương.
Với vị trí chiến lược quan trọng, đặc điểm da dạng và tính chất phong phú,công tác quân sự, quốc phòng địa phương đòi hỏi phải có một tổ chức đảng đủthẩm quyền, sát thực tế, có khả năng giải quyết thoả đáng hai nhiệm vụ chiếnlược của cách mạng ở địa phương thì công tác quân sự, quốc phòng địa phươngmới phát triển đúng hướng và thể hiện được đầy đủ vị trí chiến lược, đặc điểm
và tính chất của nó Tổ chức đảng đó chính là cấp uỷ địa phương
Thực tiễn cách mạng Việt nam đã khẳng định: sự lãnh đạo của cấp uỷ địaphương là nhân tố quyết định thắng lợi của công tác quân sự, quốc phòng ở mỗiđịa phương Những năm đổi mới vừa qua lại càng cho ta thấy rõ điều đó Nếu ởđâu sự lãnh đạo của cấp uỷ địa phương được tăng cường thì quốc phòng, an ninh
ở địa phương và cơ sở được giữ vững, tình hình ổn định, có điều kiện để đi lên.Ngược lại, nếu ở đâu và khi nào có biểu hiện coi thường, hạ thấp, buông lỏng sựlãnh đạo của cấp uỷ địa phương thì ở đó công tác quân sự, quốc phòng địaphương hoạt động kém hiệu quả, địa phương sẽ gặp nhiều khó khăn trở ngại
Ngày nay, tăng cường sự lãnh đạo của cấp uỷ địa phương đối với công tácquân sự, quốc phòng địa phương không những là yêu cầu cơ bản mà còn là yêucầu cấp thiết
Trong thời kỳ phát triển mới của đất nước, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của nước ta đã có bước phát triển mới với nhiều nộidung mới với yêu cầu cao hơn Nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc được Đại hội Đảngtoàn quốc lần thứ IX chỉ ra, Nghị quyết Trung ương 8 (khoá IX) một lần nữakhẳng định: bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnhthổ, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ sựnghiệp đổi mới và lợi ích quốc gia, dân tộc, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự antoàn xã hội và nền văn hoá, giữ vững ổn định chính trị và môi trường hoà bình,phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Trong bối cảnh tình hìnhthế giới, khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, chứa đựng những yếu tố khólường, cuộc đấu tranh giai cấp diễn ra gay gắt, quyết liệt, chủ nghĩa đế quốc và
Trang 10các thế lực thù địch ra sức đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hoà bình”, bạo loạnlật đổ chống phá cách mạng nước ta, đòi hỏi từng địa phương phải được xâydựng vững mạnh toàn diện, tạo nên sức mạnh tổng hợp thực hiện công tác quân
sự, quốc phòng địa phương, đủ sức đập tan mọi âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù
Để thực hiện được yêu cầu đó, cần phải tăng cường trách nhiệm lãnh đạo trựctiếp về mọi mặt của cấp uỷ địa phương đối với công tác quân sự, quốc phòng địaphương
Mặt khác, hiện nay những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn cuộc sống như mặttrái của cơ chế thị trường, các hiện tượng tiêu cực xã hội, nạn tham nhũng, tệquan liêu và vấn đề dân tộc, tôn giáo đang diễn biến phức tạp đặt ra cho côngtác quân sự, quốc phòng địa phương phải tham gia giải đáp và giải quyết đúngđắn, kịp thời Tình hình đó đòi hỏi phải thường xuyên tăng cường sự lãnh đạocủa cấp uỷ địa phương đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phương, bảođảm cho công tác quân sự, quốc phòng địa phương được thực hiện đúng đườnglối chính trị, quân sự của Đảng, phù hợp với thực tiễn của từng địa phương, đạthiệu quả cao và thiết thực
1.2 Cơ chế Đảng lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng địa phương.
Cơ chế Đảng lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng địa phương đã đượcNghị quyết 02/NQ/TW Bộ Chính trị (khoá VI) xác định Nghị quyết nêu rõ:
“Phải chú trọng tăng cường trách nhiệm lãnh đạo của cấp uỷ đảng địa phương,phát huy được sức mạnh của các địa phương trong công cuộc xây dựng và củng
cố quốc phòng Việc xây dựng, củng cố quốc phòng toàn dân trên các địa bàntỉnh, thành phố, huyện, quận được đặt dưới sự lãnh đạo tập trung thống nhấtcủa tỉnh uỷ (thành uỷ), huyện uỷ (quận uỷ), dưới sự điều hành của chính quyềnđịa phương và sự chỉ huy thống nhất của người chỉ huy quân sự tỉnh, huyện”.Đây là những vấn đề cơ bản mang tính định hướng về nguyên tắc Quá trìnhthực hiện cơ chế đó đã được bổ sung, phát triển ngày một hoàn chỉnh cho phùhợp với thực tiễn Hiện nay, cơ chế đó được xác định là: Cấp uỷ địa phươnglãnh đạo, chính quyền địa phương quản lý và điều hành theo pháp luật; các cơquan, ban, ngành, đoàn thể chính trị - xã hội của địa phương (nòng cốt là cơ
Trang 11quan quân sự) làm tham mưu theo chức năng; chỉ huy trưởng cơ quan quân sựđịa phương chỉ huy thống nhất các lực lượng thuộc quyền.
Cơ chế trên đây đã chỉ rõ thành phần, chức năng và mối quan hệ giữa các
tổ chức thành viên của cơ chế trong quá trình tổ chức thực hiện công tác quân
sự, quốc phòng địa phương Thành phần gồm có: thành phần lãnh đạo là cấp uỷđịa phương các cấp; thành phần quản lý điều hành là chính quyền địa phương;thành phần làm tham mưu là tất cả các ban, ngành, đoàn thể chính trị xã hội củađịa phương (nòng cốt là cơ quan quân sự địa phương); thành phần chỉ huy làngười chỉ huy trưởng cơ quan quân sự địa phương
Trong cơ chế, cấp uỷ địa phương có chức năng trực tiếp lãnh đạo mọi mặtcông tác quân sự, quốc phòng ở địa phương Vì vậy, cấp uỷ địa phương phảithường xuyên nắm vững các quan điểm, chủ trương nhiệm vụ quốc phòng, anninh của Đảng; đánh giá đúng tình hình quân sự, quốc phòng của địa phương;nắm vững âm mưu thủ đoạn của kẻ thù đối với địa phương để thường xuyên
có chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo công tác quân sự, quốc phòng địaphương sát đúng và tổ chức thực hiện thắng lợi
Chức năng của chính quyền trong cơ chế là quản lý và điều hành mọi hoạtđộng công tác quân sự, quốc phòng địa phương theo đúng quy định của phápluật Chính quyền địa phương phải căn cứ vào nghị quyết của cấp uỷ, chỉ thị củacấp trên, tình hình mọi mặt của địa phương, chỉ đạo các cơ quan chức năng soạnthảo các kế hoạch, phương án, các văn bản pháp quy và các chỉ thị để tổ chứcquản lý và điều hành các ngành, các cấp ở địa phương thực hiện; kiểm tra đônđốc và duy trì các lực lượng thực hiện thắng lợi kế hoạch, chỉ thị đã ban hành
Các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể chính trị xã hội của địa phương có chứcnăng tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương về thực hiện công tác quân
sự, quốc phòng địa phương Các cơ quan, ban, ngành đoàn thể phải căn cứ vàoyêu cầu nhiệm vụ quân sự, quốc phòng của địa phương, chức năng và tình hình
cụ thể của cơ quan, đoàn thể mình để đề đạt với cấp uỷ, chính quyền địa phươngviệc sử dụng lực lượng, huy động tiềm năng trong nhân dân, phát động phongtrào quần chúng, sử dụng nhân tài, vật lực thực hiện nhiệm vụ củng cố quốc
Trang 12phòng, bảo vệ địa phương, giúp cấp uỷ, uỷ ban nhân dân soạn thảo các chỉ thị,hướng dẫn, kế hoạch, văn bản pháp qquốc phòng để tổ chức điều hành các lựclượng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quân sự, quốc phòng; tổ chức thực hiện cóhiệu quả công tác quân sự, quốc phòng ở cơ quan, đoàn thể mình theo đúng quyđịnh.
Chỉ huy trưởng cơ quan quân sự địa phương có chức năng chỉ huy thốngnhất các lực lượng thuộc quyền thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ quân sự, quốcphòng của địa phương Chỉ huy trưởng cơ quan quân sự địa phương phải căn cứvào nghị quyết của cấp uỷ địa phương, trực tiếp là của đảng uỷ quân sự địaphương, chỉ thị của chính quyền và mệnh lệnh của người chỉ huy cấp trên vềcông tác quân sự, quốc phòng, trực tiếp chỉ huy cơ quan quân sự cấp mình vàhướng dẫn các ban, ngành của địa phương soạn thảo các kế hoạch, phương án đểthông qua cấp uỷ, chính quyền địa phương; trực tiếp chỉ huy cơ quan quân sự vàcác đơn vị thuộc quyền thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao
Trong cơ chế ta cũng thấy rõ mối quan hệ của các tổ chức thành viên:quan hệ giữa cấp uỷ địa phương với các thành viên trong cơ chế là mối quan hệgiữa lãnh đạo và phục tùng Quan hệ giữa chính quyền địa phương với các cơquan, ban, ngành, đoàn thể chính trị - xã hội và người chỉ huy trưởng cơ quanquân sự địa phương là mối quan hệ giữa quản lý điều hành và chấp hành Quan
hệ giữa các cơ quan, ban ngành, đoàn thể chính trị - xã hội với nhau và vớingười chỉ huy trưởng cơ quan quân sự địa phương là quan hệ phối hợp hiệpđồng công tác để cùng thực hiện nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch của cấp uỷ, chínhquyền địa phương về các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ở địa phương Quan hệgiữa người chỉ huy trưởng cơ quan quân sự địa phương với các lực lượng thuộcquyền là mối quan hệ giữa chỉ huy và phục tùng Trong quá trình thực hiện cơchế cần nhận thức rõ về các mối quan hệ để giải quyết tốt, đem lại hiệu quả caotrong công tác quân sự, quốc phòng địa phương
1.3 Thực trạng cấp uỷ địa phương lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng địa phương.
Trang 13Cấp uỷ địa phương lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng địa phương lànhân tố quyết định bảo đảm cho công tác quân sự, quốc phòng địa giành thắnglợi ở trên từng địa phương, góp phần vào thắng lợi của công tác quân sự, quốcphòng địa phương trong cả nước Lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng ở địaphương chính là sự cụ thể hoá đường lối, quan điểm quốc phòng toàn dân, chiếntranh nhân dân của Đảng và Nhà nước ta Kết quả lãnh đạo góp phần xây dựngvững chắc nền quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân và thế trận anninh nhân dân ngay tại địa phương, đồng thời kết hợp chặt chẽ với công tácquốc phòng ở Trung ương và các địa phương khác tạo nên sức mạnh quân sự,quốc phòng của cả nước Lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng địa phươngcòn góp phần xây dựng hậu phương vững chắc, chuẩn bị động viên thời chiến.
Những năm qua, nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò của công tác quân sựđịa phương, Đảng ta, trực tiếp là các cấp uỷ địa phương đã quan tâm lãnh đạonâng cao chất lượng công tác quân sự, quốc phòng địa phương Nhờ đó mà côngtác quân sự, quốc phòng địa phương đã thu được những kết quả quan trọng Vaitrò của cấp uỷ, chính quyền địa phương đối với công tác quân sự, quốc phòngđịa phương đã được coi trọng và đề cao hơn một bước Nhận thức về vai trò lãnhđạo của cấp uỷ địa phương đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phươngngày càng rõ hơn và được nâng lên ở tất cả các tổ chức trong hệ thống chính trị
Cơ chế về sự lãnh đạo của Đảng, cụ thể là của cấp uỷ địa phương đối với côngtác quân sự, quốc phòng địa phương được xác định, hoàn thiện, đưa vào thựchiện, từng bước vận hành có nề nếp và có hiệu lực Các tổ chức trong hệ thốngchính trị và các cơ quan chức năng ngày một nhận rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ
và trách nhiệm của mình trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương vàchấp hành sự lãnh đạo của cấp uỷ địa phương đối với việc tổ chức thực hiệncông tác quân sự, quốc phòng địa phương và từng bước phát huy trách nhiệm đótrong thực hiện nhiệm vụ Quy trình lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng địaphương nói chung và các mặt công tác quân sự, quốc phòng địa phương cónhiều tiến bộ, phát triển đúng hướng và thu được kết quả khá toàn diện
Trang 14Tuy nhiên, trong thực tiễn việc nhận thức về sự lãnh đạo và tổ chức thựchiện sự lãnh đạo của cấp uỷ địa phương đối với công tác quân sự, quốc phòngđịa phương chưa thật đầy đủ và đồng đều ở tất cả các tổ chức và các đối tượngcán bộ trong hệ thống chính trị Trình độ lãnh đạo và mức độ quan tâm lãnh đạocủa tập thể cấp uỷ và cá nhân các đồng chí cấp uỷ viên có trách nhiệm chưa thật
sự chú trọng và ngang bằng với các mặt công tác khác Quy trình, trách nhiệmlãnh đạo và vai trò, vị trí của một số tổ chức chưa thật sự chuẩn xác Một số tổchức trong bộ máy hệ thống chính trị chưa thật sự được đề cao Công tác đảng,công tác chính trị trong công tác quân sự, quốc phòng địa phương có lúc, có nơicòn chưa được quan tâm đúng mức, nhận thức và thực hiện nó chưa đầy đủ.Chính vì vậy, việc tăng cường sự lãnh đạo của cấp uỷ địa phương đối với côngtác quân sự, quốc phòng địa phương chưa được đặt ra đúng mức, làm cho côngtác quân sự, quốc phòng địa phương tuy có tiến bộ nhưng còn hạn chế, chưatương xứng với vị trí chiến lược và yêu cầu đòi hỏi của sự nghiệp cách mạngtrong thời kỳ mới
Thực trạng trên và những lý do đã trình bầy ở phần trước cho ta thấy: tăngcường sự lãnh đạo của cấp uỷ địa phương đối với công tác quân sự, quốc phòngđịa phương trong thời kỳ mới vừa là yêu cầu khách quan, vừa là yêu cầu cấpthiết hiện nay
2 Yêu cầu lãnh đạo và những giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường sự lãnh đạo của cấp uỷ địa phương đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phương.
2.1 Yêu cầu lãnh đạo của cấp uỷ địa phương đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phương.
Do tính chất, đặc điểm, tình hình nhiệm vụ lãnh đạo công tác quân sự,quốc phòng địa phương thời kỳ mới cần phải nắm vững các yêu cầu sau:
Một là, chấp hành nghiêm túc đường lối nguyên tắc và cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với công tác quân sự, quốc phòng địa phương.
Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối vớiQuân đội và sự nghiệp quốc phòng, an ninh là nguyên tắc cơ bản nhất trong xây