(Luận văn thạc sĩ) quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện hoàng su phì, tỉnh hà giang​

Tổ chức hoạt động bồi dưỡng, tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho CBQL, giáo viên mầm non và phụ huynh về tầm quan trọng của công tác phối hợp trong phát triển nhận t

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUY ỄN THỊ NHẪN

HUY ỆN HOÀNG SU PHÌ, TỈNH HÀ GIANG

THÁI NGUYÊN - 2020

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUY ỄN THỊ NHẪN

HUY ỆN HOÀNG SU PHÌ, TỈNH HÀ GIANG

Ngành: Qu ản lý giáo dục

Mã s ố: 8 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: TS Lê Thị Phương Hoa

THÁI NGUYÊN - 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Thái Nguyên, tháng 10 năm 2020

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Nhẫn

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, em xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới Lãnh đạo trường Đại học sư phạm - Đại học Thái Nguyên, các Thầy giáo Cô giáo đã tham gia giảng dạy và cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc, tạo điều kiện giúp đỡ em trong quá trình học tập và nghiên cứu tại nhà trường

Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến TS Lê Thị Phương Hoa, người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học và tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, mặc dù bản thân em đã luôn cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết Kính mong được sự góp ý, chỉ dẫn của các Thầy, các Cô và các bạn đồng nghiệp

Em xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 10 năm 2020

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Nhẫn

M ỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC CÁC BẢNG viii

M Ở ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài 4

5 Giả thuyết khoa học 4

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 5

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Cấu trúc nội dung luận văn 6

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NH ẬN THỨC CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở TRƯỜNG MẦM NON 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Những nghiên cứu nước ngoài 7

1.1.2 Nh ững nghiên cứu ở Việt Nam 10

1.2 Một số khái niệm công cụ 11

1.2.1 Quản lý 11

1.2.2 Ho ạt động phát triển nhận thức 12

1.2.3 Hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 13

1.2.4 Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 14

1.3 Lí luận về hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 15

1.3.1 Một số đặc điểm phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo 15

1.3.2 Mục tiêu của giáo dục mầm non trong lĩnh vực phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 17

1.3.3 Nội dung phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 18

1.3.4 Hình thức tổ chức phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non 19

1.3.5 Phương pháp phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 21

1.4 Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non 23

1.4.1 Lập kế hoạch tổ chức các hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non 23

1.4.2 Tổ chức triển khai các hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non 24

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non 25

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non 25

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non 27

1.5.1 Yếu tố khách quan 27

1.5.2 Yếu tố chủ quan 29

K ết luận chương 1 31

Chương 2: TH ỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NHẬN TH ỨC CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON, HUY ỆN HOÀNG SU PHÌ, T ỈNH HÀ GIANG 32

2.1 Khái quát về khảo sát thực trạng 32

2.1.1 Khái quát về tình hình giáo dục mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 32

2.1.2 Thực trạng cơ sở vật chất 34

2.1.3 Mục đích khảo sát 35

2.1.4 Nội dung khảo sát 35

2.1.5 Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu 35

2.2 Thực trạng hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non, huy ện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 36

2.2.3 Thực trạng hình thức tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 41

2.2.4 Thực trạng phương pháp tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu

giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 43

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 45

2.3.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 45

2.3.2 Thực trạng tổ chức triển khai hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 49

2.3.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 52

2.3.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 56

2.4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 59

2.5 Đánh giá chung về thực trạng công tác phát triển nhận thức và Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 61

2.5.1 Hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 61

2.5.2 Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 64

Tiểu kết chương 2 65

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON HUYỆN HOÀNG SU PHÌ, TỈNH HÀ GIANG 66

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 66

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích 66

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 66

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 67

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 67

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 68

3.1.6 Nguyên tắc đảm bảo tính linh hoạt, mềm dẻo 68

3.2 Các bi ện pháp quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 69

3.2.1 Tổ chức hoạt động bồi dưỡng, tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho CBQL, giáo viên mầm non và phụ huynh về tầm quan trọng của công tác phối hợp trong phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 69

3.2.2 Chỉ đạo tổ chức các lớp bồi dưỡng nâng cao khả năng nói tiếng dân tộc cho giáo viên mầm non, đồng thời bồi dưỡng nâng cao khả năng tiếng Việt cho trẻ mẫu giáo, tạo tiền đề để các em bước vào lớp một 74

3.2.3 Tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, các điều kiện hỗ trợ thực hiện hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 79

3.2.4 Chỉ đạo phối hợp các phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 80

3.2.5 Chỉ đạo tăng cường công tác phối hợp giữa nhà trường và gia đình để thực hiện hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo theo khoa học 82

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 84

3.4 Khảo nghiệm về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 85

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 85

3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm 85

3.3.3 N ội dung khảo nghiệm 86

3.4.4 Phương pháp khảo nghiệm 86

3.4.5 Kết quả khảo nghiệm 86

Kết luận chương 3 88

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 90

TÀI LI ỆU THAM KHẢO 94

PH Ụ LỤC

DANH M ỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CBQL : Cán bộ quản lý ĐTB : Điểm trung bình

GĐ : Gia đình GDMN : Giáo dục mầm non

GV : Giáo viên HQTH : Hiệu quả thực hiện

KPKH : Khám phá khoa học MĐTH : Mức độ thực hiện

DANH M ỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Mạng lưới trường MN, số trẻ mẫu giáo Mầm non, GV mầm non

huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, năm học 2018 - 2019 33 Bảng 2.2 Tình hình cơ sở vật chất các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì,

tỉnh Hà Giang 34 Bảng 2.3 Nhận thức của các khách thể điều tra về sự cần thiết của hoạt động

phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 37 Bảng 2.4 Nội dung hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các

trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 39 Bảng 2.5 Hình thức tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo

ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 42 Bảng 2.6 Đánh giá của các khách thể điều tra về xây dựng kế hoạch PTNT

cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh

Hà Giang 46 Bảng 2.7 Đánh giá của các khách thể điều tra về tổ chức thực hiện

PTNT cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện huyện

Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 50 Bảng 2.8 Thực trạng chỉ đạo thực hiện PTNT cho trẻ mẫu giáo ở các trường

mầm non huyện Hoàng Su Phì, Tỉnh Hà Giang 53 Bảng 2.9 Thực trạng việc kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động PTNT

cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, Tỉnh Hà Giang 53 Bảng 2.10 Đánh giá của các khách thể điều tra về các yếu tố ảnh hưởng đến

quản lý hoạt động PTNT cho trẻ MG ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 59 Bảng 3.1 Đánh giá của các khách thể điều tra về tính cấp thiết và tính khả thi

của các biện pháp PTNT cho trẻ MG ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang 87

DANH M ỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Hiệu quả thực hiện nội dung phát triển nhận thức cho trẻ

mẫu giáo 40 Biểu đồ 2.2 Hiệu quả sử dụng các hình thức phát triển nhận thứccho trẻ

mẫu giáo 43 Biểu đồ 2.3 Phương pháp PTNT cho trẻ MG 44

của trẻ

Trong những năm gần đây cấp học mầm non đang tiến hành đổi mới chương trình giáo dục trong đó đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt động phù hợp với sự phát triển của từng cá nhân trẻ, khuyến khích trẻ hoạt động một cách chủ động, tích cực, đồng thời tạo điều kiện cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục

trẻ một cách linh hoạt "học mà chơi, chơi mà học" đáp ứng mục tiêu phát triển của trẻ một cách toàn diện Trên cơ sở đó, đặt ra yêu cầu cho sự phát triển giáo

dục mầm non theo tinh thần của Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 4/11/2013,

Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về đổi mới căn

bản, toàn diện giáo dục và đào tạo

Trong chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn hiện nay đã nhấn mạnh đến

chất lượng giáo dục toàn diện, trong đó phát triển nhận thức được đánh giá là

chức năng tâm lý quan trọng cho bất cứ một đứa trẻ nào, là cơ sở để chúng cảm

nhận thế giới bằng giác quan, phản ánh qua hành động, cử chỉ, ngôn ngữ diễn

ra hằng ngày Ngoài ra, việc giáo dục và hướng dẫn của người lớn, bao gồm cả nhà trường mầm non cũng có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển nhận thức

của trẻ Ở mỗi giai đoạn khác nhau thì cách nhìn nhận của trẻ về thế giới quan

sẽ khác nhau Vì vậy, trường mầm non cần nắm rõ các đặc điểm trong từng giai đoạn phát triển của trẻ để có sự điều chỉnh và biện pháp giáo dục phù hợp nhất,

hỗ trợ đầy đủ và toàn diện cho trẻ

Phát triển nhận thức, đặc biệt là hình thành thái độ nhận thức và kĩ năng

nhận thức cho trẻ là một nhiệm vụ của giáo dục mầm non (GDMN) nhằm hình thành nền tảng cho việc học tập của trẻ trong tương lai Sự phát triển của trẻ về trí tuệ và sự gia tăng về khối lượng tri thức, sự phong phú đa dạng của các nhu

cầu, hứng thú nhận thức hiện nay đã đặt ra những yêu cầu mới cho người lớn trong việc nuôi dạy, chăm sóc trẻ và giáo dục trẻ Đặc biệt nhu cầu nhận thức

và phản ánh thế giới xung quanh của trẻ mẫu giáo rất lớn Trẻ luôn muốn biết

mọi thứ và thường đặt ra các câu hỏi để tìm hiểu các sự vật, hiện tượng xung quanh Tổ chức hoạt động trong trường mầm non nhằm phát triển nhận thức

của trẻ đã trở thành một nội dung quan trọng trong chương trình giáo dục mầm non Thông qua tổ chức hoạt động khám phá khoa học (KPKH), Làm quen với

1 số khái niệm sơ đẳng về toán, Khám phá xã hội, giáo viên sẽ tạo cơ hội cho

trẻ được tìm tòi, khám phá, trải nghiệm, giúp trẻ tìm ra cái mới, tiếp cận với

những tri thức tiền khoa học, tích cực hoạt động nhận thức Có thể nói, đây là điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, nhận thức, thể chất, thẩm mỹ và hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con người với tư cách là một thành viên sáng tạo trong xã hội

Trong thực tế, chương trình giáo dục mần non hiện hành đang được triển khai trong toàn quốc, việc tổ chức chức hoạt động nhận thức cho trẻ mẫu giáo được triển khai tại các trường mầm non như thế nào là vấn đề cần được quan tâm và làm rõ Hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mầm non huyện Hoàng

Su Phì, tỉnh Hà Giang mặc dù đã được quan tâm đổi mới về hình thức tổ chức, phương pháp hoạt động xong trong quá trình tổ chức trẻ được tham gia hoạt động phát triển nhận thức, giáo viên còn ôm đồm về nội dung, chưa chú trọng đến đặc điểm vùng miền cũng như tâm lý đặc trưng của trẻ mầm non vùng cao,

điều này đã khiến hoạt động phát triển nhận thức trở nên nặng nề, quá tải Trẻ không được tham gia những trải nghiệm phù hợp với khả năng, vì vậy không

có cơ hội phát triển ở trẻ các kỹ năng nhận thức, tìm tòi khám phá

Công tác quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang trong những năm qua đã đạt được một số thành

tựu nhất định như: Cán bộ quản lý các trường mầm non trên địa bàn huyện thực hiện tốt công tác tham mưu với chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý

cấp trên để được sự quan tâm đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị, xây dựng các phòng chức năng, xây thêm phòng học đáp ứng nhu cầu học tập của trẻ; Tăng cường công tác tác tuyên truyền cho đội ngũ CB - GV - NV, phụ huynh và

cộng đồng dân cư hiểu sâu sắc về mục đích, ý nghĩa của việc thực hiện giáo

dục nhận thức cho trẻ; Công tác bồi dưỡng năng lực, kinh nghiệm thực tiễn cho đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao hiệu quả dạy học phát triển nhận thức cho trẻ thông qua tổ chức tập huấn, sinh hoạt chuyên môn hàng tháng, xây dựng các

tiết dạy mẫu có chất lượng đã được quan tâm Tuy nhiên, thực tiễn quản lý phát triển nhận thức (PTNT) cho trẻ ở các nhà trường mầm non thuộc huyện Hoàng

Su Phì, tỉnh Hà Giang còn bộc lộ những tồn tại cơ bản như: CBQL thiếu kiến

thức, nghiệp vụ quản lý hoạt động PTNT; Nội dung phát triển nhận thức trong chương trình chưa phù hợp với lứa tuổi của trẻ cũng như bối cảnh của địa phương; Công tác xây dựng kế hoạch phát triển nhận thức cho trẻ mầm non còn thể hiện sự lúng túng từ việc xác định nội dung sao cho phù hợp với đối tượng

của trẻ mầm non miền núi; Công tác huy động nguồn lực trong phát triển nhận

thức cho trẻ mầm non chưa thực sự hiệu quả; Việc tuyên truyền nâng cao nhận

thức cho phụ huynh và cả giáo viên về việc phối hợp trong phát triển nhận thức cho trẻ còn bộc lộ nhiều điểm hạn chế Công tác quản lý hoạt động PTNT ở trường mầm non theo hướng lấy trẻ làm trung tâm chưa mang lại hiệu quả cao

Đó là một trong những hạn chế cơ bản ảnh hưởng đến hiệu quả GD đối với trẻ

Xuất phát từ những lí do trên, tôi chọn vấn đề: “Quản lý hoạt động phát

tri ển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non, huyện Hoàng Su Phì, t ỉnh Hà Giang" làm đề tài nghiên cứu

2 M ục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng, luận văn đề xuất biện pháp

quản lý hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo, nhằm góp phần nâng cao chất lượng GDMN đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

3 Khách th ể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách th ể nghiên cứu: Hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo 3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động phát triển phát

nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non, huyện Hoàng Su Phì,

tỉnh Hà Giang

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài

4.1 Gi ới hạn địa bàn nghiên cứu: Nghiên cứu trên 25 trường mầm non trên

địa bàn huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang

4.32 Gi ới hạn khách thể khảo sát: 51 CBQL (gồm các Hiệu trưởng, phó Hiệu

trưởng các trường mầm non trên địa bàn huyện Hoàng Su Phì) và 135 giáo viên mầm non đã từng hoặc đang trực tiếp dạy lớp mẫu giáo trên địa bàn huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang

5 Gi ả thuyết khoa học

Hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non, huyện Hoàng

Su Phì, tỉnh Hà Giang còn bộc lộ nhiều hạn chế như: Nội dung phát triển nhận

thức trong chương trình chưa phù hợp với lứa tuổi của trẻ cũng như bối cảnh

của địa phương, cơ sở vật chất phục vụ hoạt động phát triển nhận thức chưa đáp ứng yêu cầu… Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, trong đó có nguyên nhân thuộc về quản lý Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động PTNT một cách phù hợp, khả thi sẽ góp phần nâng cao hiệu quả PTNT và hiệu quả GDMN trên địa bàn huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang

6 Nhi ệm vụ nghiên cứu

6.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo

6.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo

ở các trường mầm non, huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang

6.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, đồng thời khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi các biện pháp đề xuất

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp tổng hợp, khái quát hóa lí luận công trình có liên quan đến

vấn đề nghiên cứu của luận văn, từ đó: xây dựng hệ thống khái niệm và khung

lí thuyết của nghiên cứu Phân tích, tổng hợp, so sánh tài liệu trong và ngoài nước (sách, báo, tạp chí, luận án, luận văn Các đề tài nghiên cứu) liên quan đến

7.2.2 Phương pháp điều tra

Phương pháp này được sử dụng với mục đích khảo sát nhận thức, sự đánh giá của các khách thể điều tra về thực trạng hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo và

thực trạng quản lý hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo tại các trường MN trên địa bàn huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang

7.2.3 Phương pháp phỏng vấn

Phỏng vấn các nhà QLGD, các giáo viên đã và đang giảng dạy tại các lớp

trẻ mẫu giáo để tìm hiểu nguyên nhân cũng như các biện pháp quản lý hoạt

động PTNT cho trẻ mẫu giáo tại các trường MN trên địa bàn huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang mà luận văn đã đề xuất

7.2.4 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

Phương pháp này được sử dụng với mục đích xin ý kiến của các chuyên gia, các nhà quản lý, các giáo viên có nhiều kinh nghiệm trong công tác giảng dạy trẻ mẫu giáo về việc xây dựng và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang, đồng thời xem xét, nhận định đánh giá tính khả thi và tính cấp thiết của các biện pháp quản lý được đề xuất

7.3 Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học

Sử dụng các công thức toán học (Tính %, điểm trung bình) để xử lý các số liệu điều tra, khảo sát thực tiễn thu được nhằm đánh giá thực trạng của công tác quản lý hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo tại các trường MN trên địa bàn huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang

8 C ấu trúc nội dung luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, phần Phụ lục luận văn

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NHẬN

TH ỨC CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở TRƯỜNG MẦM NON

1.1 T ổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Nh ững nghiên cứu nước ngoài

Pam Murphy cho rằng các hoạt động thu hút trẻ em vào giải quyết vấn

đề, sắp xếp, phân loại, hiểu và sử dụng thông tin thúc đẩy sự phát triển nhận thức Câu đố phù hợp với lứa tuổi, trò chơi phù hợp, trò chơi phân loại và chơi theo khối có sức thu hút trẻ mẫu giáo tham gia vào hoạt động đòi hỏi chúng phải hoạt động trí óc để vượt qua [23]

Lorina cho rằng trẻ ở độ tuổi đi học có thể tập trung lâu hơn vào các nhiệm vụ đã đặt ra, giúp chúng có thể suy nghĩ, hiểu và tìm ra lý do cho các

vấn đề đơn giản Một đứa trẻ ở độ tuổi đi học cũng sẽ bắt đầu có quá trình suy nghĩ của riêng mình và sự tò mò bắt đầu xuất hiện Chúng bắt đầu khám phá câu trả lời cho một số câu hỏi khó như “chúng ta đến từ đâu” và “chúng ta được sinh ra như thế nào”? Nhìn chung vào thời điểm này, một đứa trẻ ở độ tuổi đi

học tiếp thu thông tin một cách dễ dàng và sẽ đạt được nhiều kiến thức khi được tiếp xúc với nó [21]

Doris Bergen cho rằng vai trò quan trọng của học tập dựa trên trò chơi có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển nhận thức của trẻ nhỏ Tuy nhiên, trong những năm gần đây, thời gian dành cho trẻ em hoạt động, vui chơi

đã bị rút ngắn trong nhiều lớp học mầm non bởi một số nhà giáo dục, nhà thiết

kế chương trình giảng dạy, các nhà hoạch định chính sách và công chúng nói

chung [19]

Nan Zeng, Mohammad Ayyub, Haichun Sun, Xu Wen, Ping Xiang and Zan Gao đã tổng hợp các tài liệu liên quan đến bằng chứng ngẫu nhiên về tác động của các chương trình hoạt động thể chất khác nhau đối với kỹ năng vận động và phát triển nhận thức ở trẻ mầm non phát triển điển hình Trong số năm nghiên

cứu điều tra ảnh hưởng của hoạt động thể chất đối với sự phát triển nhận thức,

bốn (80%) cho thấy những thay đổi đáng kể và tích cực trong việc học ngôn

Jean Piaget (1896 - 1980) là nhà tâm lí học Thuỵ Sĩ Ông là một trong

những người sáng lập môn tâm lí học phát triển và chuyên nghiên cứu về tâm lí

học tư duy và tâm lí học trẻ em, học thuyết về các giai đoạn phát triển nhận

thức ở trẻ nhỏ đã giúp các nhà giáo dục và cha mẹ hiểu kỹ hơn để đồng hành cùng trẻ tốt hơn trong mỗi giai đoạn phát triển

Dựa trên những dữ liệu từ thực nghiệm, Piaget xây dựng học thuyết về sự hình thành và phát triển trí tuệ Học thuyết này coi trí tuệ là sự phối hợp các hành động bên trong của chủ thể, đó là những thao tác Theo ông, trí tuệ không

bất biến mà phát triển theo từng cấp độ phụ thuộc vào giai đoạn và các thời kì được hoà nhập kế tiếp nhau bởi các điều kiện sinh lí của sự phát triển Nó là sản

phẩm của sự tác động qua lại giữa chủ thể và môi trường

Theo học thuyết về các giai đoạn phát triển nhận thức ở trẻ nhỏ của J.Piaget,

mỗi lứa tuổi có đặc trưng riêng về chất lượng trí tuệ và được coi là một giai đoạn phát triển Một giai đoạn trí tuệ có những đặc trưng cụ thể như sau:

Thứ nhất, các thành tựu trí tuệ giai đoạn này là sự kế tiếp giai đoạn trước;

Thứ hai, là sự kết hợp thống nhất các cấu trúc đã có từ giai đoạn trước;

Thứ ba, mỗi giai đoạn là một cấu trúc tổng thể các sơ đồ chứ không phải

là sự xếp chồng các sơ đồ lên nhau;

Thứ tư, mỗi giai đoạn đều gồm các cấu trúc đã có, đang có và các yếu tố chuẩn bị cho giai đoạn tiếp sau Dựa vào các dấu hiệu trên, J.Piaget chia quá trình phát triển nhận thức ở trẻ nhỏ thành các giai đoạn lớn, và trong mỗi giai đoạn lớn đó bao gồm những thời kỳ nhỏ

Theo J Piaget, sự xuất hiện và phát triển của trí tuệ là kết quả của hai cơ

chế cơ bản: đồng hoá (assimilation) và điều ứng (accommodation) Đồng hoá là

sự thống nhất thông tin mới vào cấu trúc tinh thần đang có sẵn Có thể hiểu, cơ

thể đồng hoá những yếu tố của môi trường vào những cơ cấu sẵn có của mình Điều ứng là sự thay đổi một cấu trúc tinh thần để thu vào thông tin mới Điều

đó có nghĩa là có sự điều chỉnh những cơ cấu ấy để thích ứng với những biến đổi của môi trường Khi hai quá trình đồng hoá và điều ứng ở thế cân bằng là

đã có sự thích nghi và ở mỗi thời kỳ tạo ra những cơ cấu và những cơ chế đặc

biệt Chính nhờ hai cơ chế này mà trí tuệ của con người được phát triển [16] Các định hướng hoặc điều tra chung về sự phát triển nhận thức là giống nhau cho tất cả các nhóm tuổi - giai đoạn sơ sinh, thời thơ ấu và tuổi trưởng thành Tuy nhiên, phần lớn các cuộc điều tra liên quan đến trẻ em trong độ tuổi đi học và đối

với những trẻ em đó, một số vấn đề cụ thể nảy sinh, đặc biệt là mối quan hệ giữa việc đi học và phát triển nhận thức Các tác giả đã chỉ ra mối quan hệ giữa sự phát triển nhận thức và động lực học cảm xúc, mối quan hệ giữa những thay đổi của não và sự phát triển nhận thức, vai trò của việc dạy học không chính thức và các phương thức tương tác xã hội khác trong sự phát triển nhận thức, bản chất và tác

động của việc đi học và đọc viết [20]

Ahmad Zmily, Christina B Class, Yaser Mowa fi, and Dirar Abu-Sayme cho

rằng: Giáo dục trẻ em trong những năm đầu đời rất quan trọng đối với sự tiến bộ

về mặt xã hội, thể chất, trí tuệ, sự sáng tạo và cảm xúc Nhà quản lý cần quan tâm đến việc tìm kiếm những giải pháp để tăng hiệu quả học tập cho trẻ mầm non Các tác giả đề xuất một cách tiếp cận mới cho môi trường học tập tương tác nhằm phát triển nhận thức cho trẻ trong giáo dục mầm non Đề xuất của các tác giả tập trung

vào việc tạo ra một môi trường tương tác, vui nhộn, mang tính giáo dục cho phép

trẻ em vừa học vừa chơi [18]

Có thể thấy rằng, những công trình trên đều tập trung nghiên cứu tầm quan trọng của trò chơi, các hoạt động trải nghiệm và vận động trong việc phát triển của trẻ mẫu giáo, đặc biệt là vai trò của nhà quản lý trong việc tìm ra cách

thức mới nhằm nâng cao hiệu quả phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo Các công trình nghiên cứu đã gợi mở một số hướng trong việc cần phải thay đổi lại chương trình giáo dục mầm non, tăng hoạt động vận động, giảm hoạt động tĩnh

1.1.2 Nh ững nghiên cứu ở Việt Nam

Tác giả Lê Thu Hương trong công trình của mình đã tổng hợp kinh nghiệm

về chương trình giáo dục mầm non trong nước và trên thế giới Đánh giá thực

trạng giáo dục mầm non và việc thực hiện giáo dục trong các trường mầm non

hiện nay Tác giả cũng đưa ra những định hướng trong công tác giáo dục trẻ mầm non trong tương lai [15]

Tác giả Nguyễn Thị Thanh Hà nghiên cứu việc tổ chức cho trẻ vui chơi ở trường mầm non với nhiều nội dung rất phong phú, đa dạng và có kết luận rằng

việc tổ chức cho trẻ vui chơi và việc hướng dẫn các trò chơi cho trẻ có những nội dung, phương pháp khác nhau, giáo viên cần tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen

với môi trường xung quanh thông qua hoạt động vui chơi để giúp trẻ mẫu giáo phát triển nhận thức [11]

Trong cuốn “Tổ chức, hướng dẫn trẻ MG chơi” tác giả Nguyễn Thị Ánh Tuy ết cũng đã nói rất nhiều về tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động vui chơi

cho trẻ là một trong những cách thức tổ chức cuộc sống của trẻ, cho trẻ tiếp thu tri

thức thông qua hoạt động vui chơi, từ đó phát triển nhận thức cho trẻ [17]

Tác giả Nguyễn Thị Hoài An trong công trình nghiên cứu: Biện pháp quản lý

cơ sở MN Hà Nội nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc - giáo dục trẻ đã đề cập đến các biện pháp quản lý trường tư thục, một loại hình cơ sở GDMN mới xuất

hiện, trong đó tác giả có đề cập đến nội dung quản lý phát triển nhận thứ cho trẻ là

một trong những nội dung quan trọng làm nên chất lượng chăm sóc trong nhà trường mầm non [1]

Tác giả Nguyễn Thị Thái Hằng trong công trình nghiên cứu: Quản lý hoạt

động chăm sóc, giáo dục trẻ của hiệu trưởng các trường mầm non thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang đã nghiên cứu thực trạng chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường

mầm non, trong đó nhấn mạnh các biện pháp giáo dục phát triển nhận thức cho trẻ

bằng các hình thức giáo dục như: Tăng cường hoạt động trải nghiệm cho trẻ khám phá môi trường xung quanh, đa dạng hóa các hình thức tổ chức học tập để trẻ mẫu giáo được học thông qua chơi; Chuẩn bị tiền đề về kiến thức để trẻ mẫu giáo vào

lớp 1… Đặc biệt tác giả nhấn mạnh đến khía cạnh đặc trưng tâm lý của trẻ mẫu giáo ở địa bàn một tỉnh miền núi Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ của hiệu trưởng trường mầm non trọng điểm trên địa bàn tỉnh [13]

Tác giả Nguyễn Thị Hồng đã đưa ra được khái niệm hoạt động giáo dục

ngoài nhà trường, nội dung quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động giáo dục ngoài trường cho trẻ mầm non 5 tuổi… đây là tiền đề quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục mầm non [14]

Các công trình nghiên cứu trên đã góp phần nâng cao chất lượng trong công tác giáo dục cũng như quản lý cấp học mầm non Các công trình đó đã góp phần quan trọng làm nên những thành tựu to lớn, căn bản của giáo dục nước ta, đặc biệt

là giáo dục phát triển nhận thức ở trường mầm non Tuy nhiên các công trình kể trên chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập đến vấn đề: Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo là con em đồng bào dân tộc tại các trường mầm non thuộc huyện miền núi của tỉnh Hà Giang Vì vậy, đây là vấn đề cần được nghiên cứu tiếp, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non của huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang

1.2 M ột số khái niệm công cụ

1.2.1 Qu ản lý

H Koontz cho rằng: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo những phối hợp nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của tổ chức” [12, tr.18]

Theo các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, “Hoạt động quản

lý là hoạt động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức làm cho tổ chức vận hành

và đạt được mục đích của tổ chức” [7, tr.12]

Với mỗi cách nhìn nhận khác nhau, các tác giả có những cách diễn đạt khác

nhau về quản lý nhưng đều thể hiện một nội dung cơ bản, trong luận văn này

được hiểu như sau: Quản lý là quá trình nhà quản lý sử dụng phương pháp quản

lý một cách khéo léo vào việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá việc phân công và phối hợp các lực lượng để thực hiện và đạt được mục tiêu

mà tổ chức đã đề ra

Như vậy, bản chất của quản lý là một loại lao động để điều khiển lao động

Đó là quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến khách thể quản

lý nhằm sử dụng có hiệu quả các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường Xã hội ngày càng phát triển các loại hình lao động ngày càng phong phú, phức tạp, tinh vi thì hoạt động quản lý càng

có vai trò quan trọng và quyết định để tổ chức hướng tới đích bằng con đường ngắn nhất, hiệu quả nhất Với bản chất là một khoa học và nghệ thuật trong việc điều khiển và phối hợp sự nỗ lực của con người vì mục tiêu chung Trong xã hội hiện đại, tính khoa học và nghệ thuật của quản lý được đề cao

Sự tác động này phải phù hợp với quy luật khách quan, tuân thủ đúng nguyên tắc quản lý và thể hiện đúng ý tưởng của nhà quản lý

1.2.2 Ho ạt động phát triển nhận thức

Nhận thức (tiếng Anh: cognition) là hành động hay quá trình tiếp thu kiến thức và những am hiểu thông qua suy nghĩ, kinh nghiệm và giác quan, bao gồm

các quy trình như là tri thức, sự chú ý, trí nhớ, sự đánh giá, sự ước lượng, sự lí

luận, sự tính toán, việc giải quyết vấn đề, việc đưa ra quyết định, sự lĩnh hội và

Phát triển nhận thức là quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn việc xử lý thông tin của các chức năng tâm lý của một cá nhân

Sự phát triển nhận thức thường có mối quan hệ với khả năng vận dụng trí

óc, khả năng ghi nhớ và sự phát triển các giác quan Bên cạnh yếu tố di truyền thì môi trường sống cũng ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển trí tuệ, nhận

thức của trẻ Những trẻ được nuôi dưỡng trong môi trường tốt và khuyến khích phát triển kĩ năng đúng cách thường phát triển tốt hơn và có thể có chỉ số thông minh (IQ) cao hơn

1.2.3 Hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo

Hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo là quá trình tập trung vào

việc dạy cho trẻ mẫu giáo cách xử lý thông tin, hình thành các khái niệm, tập

có quan điểm riêng và tăng cường khả năng ngôn ngữ Mục tiêu chính của sự phát triển nhận thức là tăng cường khả năng phát triển của não, qua đó giúp trẻ

hiểu và ứng xử được trong thế giới xung quanh

Phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo là tập trung giáo dục trẻ mẫu giáo qua 3 lĩnh vực chủ đạo, bao gồm: Khám phá khoa học, Làm quen với

một số khái niệm sơ đẳng về Toán và Khám phá xã hội

Phát triển nhận thức cho trẻ nên được thực hiện theo từng lộ trình cụ thể Đây là một hoạt động cực kỳ quan trọng và cấp thiết, bởi việc theo sát từng giai đoạn phát triển nhận thức cho trẻ ngay từ cấp học mầm non sẽ là nền tảng để hỗ

trợ tốt nhất cho quá trình phát triển nhận thức của trẻ mai sau

Bên cạnh tăng cường thể chất và định hướng cảm xúc tích cực cho các bé,

việc hình thành và phát triển khả năng nhận thức cũng là cách để trẻ hoàn thiện

bản thân, trang bị những kĩ năng cần thiết để phát hiện và giải quyết vấn đề

1.2.4 Qu ản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo

Từ các khái niệm: Quản lý, quản lý hoạt động phát triển nhận thức đã nêu

ở trên, có thể hiểu:

Quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo là quá trình nhà quản lý (Hiệu trưởng) sử dụng phương pháp quản lý một cách khéo léo vào việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra đánh giá việc phân công và phối hợp các lực lượng để thực hiện việc dạy cho trẻ mẫu giáo cách xử lý thông tin, hình thành các khái niệm, tập có quan điểm riêng và tăng cường khả năng ngôn ngữ, qua đó giúp trẻ hiểu và ứng xử được trong thế giới xung quanh

Hiệu trưởng trên cơ sở nắm vững các chủ trương của Bộ GD&ĐT về việc

tổ chức các hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo để đi đúng hướng, mềm hóa nội dung, đa dạng hóa về hình thức, thực hiện từng bước việc quản lý hoạt động PTNT cho trẻ tại các trường mầm non theo các nội dung sau: Nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của hoạt động PTNT cho trẻ MG; Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động PTNT cho trẻ MG; Tổ chức, chỉ đạo hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo; Kiểm tra đánh giá kết quả PTNT cho trẻ mẫu giáo; Bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ giáo viên tham gia vào hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo; Xây dựng điều kiện quản lý hoạt động PTNT cho trẻ

mẫu giáo

1.3 Lí lu ận về hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo

1.3.1 M ột số đặc điểm phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo

Nhu cầu nhận thức là một trong những nhu cầu cơ bản của con người,

xuất hiện từ khi đứa trẻ mới sinh ra và thể hiện mạnh mẽ nhất vào cuối độ tuổi nhà trẻ đầu tuổi mẫu giáo

Mức độ đầu tiên của nhu cầu nhận thức ở trẻ mầm non là trẻ có ấn tượng với thế giới bên ngoài Trẻ thích tiếp xúc, chơi và khám phá thế giới thiên nhiên, thế giới đồ chơi, các hiện tượng xảy ra xung quanh… Càng ngày, sự tiếp xúc cá nhân và nhận thức của trẻ càng chiếm vị trí đáng kể

Mức độ thứ hai của nhu cầu nhận thức ở trẻ mầm non là tính ham hiểu

biết Tính ham hiểu biết thể hiện trong cách trẻ đặt câu hỏi với người lớn về các

sự vật hiện tượng ở thế giới xung quanh của trẻ Nội dung và tính chất của câu

hỏi phụ thuộc vào độ tuổi của trẻ Những câu hỏi Tại sao? Như thế nào? Thường được trẻ đưa ra cho người lớn Những câu hỏi ấy không chỉ nhằm mục đích để trẻ biết mà còn tạo tiền đề để trẻ phát triển tư duy

Mức độ cao của tính ham hiểu biết là hứng thú nhận thức Hứng thú nhận

thức thể hiện ở mong muốn trẻ muốn biết cái mới, làm rõ cái chưa hiểu về đặc điểm, tính chất của sự vật hiện tượng xung quanh Hứng thú nhận thức của trẻ

thể hiện trong hoạt động vui chơi, hoạt động học và các hoạt động khác

Ở lứa tuổi mầm non nhận thức của trẻ chỉ mang tính nhận diện; trẻ có thể gọi tên được sự vật hiện tượng, biết nó là cái gì nhưng không thể giải thích vì sao nó lại thế Nói một cách khác, trẻ chưa biết tách dấu hiệu bản

chất ra khỏi sự vật hiện tượng Khi có sự hướng dẫn của người lớn trẻ có thể nhận biết được các thuộc tính của sự vật hiện tượng nhưng cũng chỉ là

những thuộc tính bề ngoài

Trẻ có thể nhận biết chính xác các thuộc tính của sự vật hiện tượng khi

Đặc điểm phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo được thể hiện ở các mốc phát triển sau:

Lứa tuổi trẻ mẫu giáo bé (3-4 tuổi) (giai đoạn tư duy trực quan- hành động): Trẻ thích các hoạt động chân tay và khám phá bằng các giác quan Có

thể nắm các thông tin thông qua giao tiếp và các cách đơn giản, dễ hiểu Hay đặt câu hỏi nhưng không phải lúc nào cũng hiểu câu trả lời Bắt đầu nhận ra các

mối quan hệ nhân quả đơn giản dưới dạng các câu hỏi đơn giản: Tại sao? để làm gì? như thế nào? Có thể móc nối các sự kiện khi thảo luận nhưng có thể gặp khó khăn trong phát âm, diễn đạt bằng lời nói Trẻ cần được người lớn chú

ý nghe và nói lại rõ ràng hơn những gì trẻ nói Học tốt nhất trong những tình

huống cụ thể có ý nghĩa với bản thân chúng và khi có sự tin tưởng, khích lệ của người lớn

Trẻ mẫu giáo của mẫu giáo nhỡ (4-5 tuổi) (giai đoạn tư duy trực quan- hình tượng): Trẻ hay sử dụng các trò chơi đóng vai (chơi giả vờ) để xử lý thông

tin mới và để hiểu các khái niệm phức tạp Bắt đầu hiểu thí nghiệm là gì và trở nên có chủ định cũng như sáng tạo hơn trong việc khám phá Thường thích các thí nghiệm do chúng tạo ra hơn là các thí nghiệm do người lớn hướng dẫn Bắt đầu suy nghĩ lập kế hoạch cho một hoạt động, chẳng hạn như nghĩ về việc gieo

hạt trước khi trẻ thực hiện hành động thực tế này Bắt đầu đưa ra những dự đoán dựa trên những gì trẻ được trải nghiệm Thích nghĩ ra các lời giải thích về

những gì quan sát được, thường thêm các chi tiết tưởng tượng vào các sự việc Thích nói chuyện với những trẻ khác khi chơi và thử nghiệm Bắt đầu sử dụng các hình vẽ để trình bày và diễn đạt ý kiến Thích nói để người lớn ghi lại và

thử tự viết

Trẻ mẫu giáo lớn (5-6 tuổi) (giai đoạn tư duy lôgic): Có nhiều thông tin

về một số sự vật, hiện tượng nào đó nhưng chưa có hiểu biết đầy đủ về sự vật, hiện tượng đó Có thể tự tạo ra các thí nghiệm để xem việc gì sẽ xảy ra và nghĩ

ra lời giải thích cho những gì trẻ quan sát được, mặc dù trẻ vẫn chưa đủ khả

năng sử dụng suy luận lôgic và trừu tượng Có thể làm một số thí nghiệm do cô hướng dẫn và có thể giải thích theo nhiều cách khác nhau Thường dành nhiều

thời gian và chú ý hơn vào các hoạt động mà trẻ thích Thích chơi theo nhóm 5

- 6 trẻ và thích trao đổi trong nhóm nhỏ Có thể nắm bắt các khái niệm trừu tượng nhưng trẻ vẫn cần các sự việc có thực để giải thích các khái niệm đó Thích vẽ và viết để ghi lại các sự việc

Có thể thấy rằng, những đặc điểm phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo

chịu sự tác động mạnh mẽ của đặc trưng tâm lý lứa tuổi, đặc điểm hoàn cảnh

sống, hoàn cảnh gia đình, đặc trưng vùng miền Do đó, trong quá trình tổ chức

hoạt động chăm sóc, giáo dục và phát triển nhận thức cho trẻ, cần phải chú ý đến các yếu tố đó để lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức phù

17/2009/TT-cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn

bị cho trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm

ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời [4] [5] [6]

Chương trình giáo dục mẫu giáo nhằm giúp trẻ em từ 3 - 6 tuổi phát triển hài hoà về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kỹ năng xã hội và

thẩm mỹ, chuẩn bị cho trẻ vào học ở trường tiểu học Trong đó mục tiêu phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo gồm:

Giúp trẻ hình thành các kỹ năng phát triển của bản thân như: Kỹ năng quan sát, kỹ năng nhận diện vấn đề, kỹ năng phán đoán, kỹ năng so sánh và phân loại,…

Hình thành sự hiểu biết và nhận thức của trẻ về những vấn đề, sự vật, sự

việc ở môi trường, xã hội xung quanh

Giúp trẻ hát triển toàn diện về các kỹ năng của bản thân

Coi trọng việc tạo hứng thú cho trẻ trong các hoạt động nhận thức

Chú ý việc phát triển các KN cho trẻ chú ý PT tính sáng tạo, tạo cho trẻ cách học, cách suy nghĩ, tư duy như thế nào?

Quan tâm hình thành và phát triển khả năng biểu đạt, suy nghĩ của trẻ (bằng hành động, hình ảnh, lời nói)

Cụ thể mục tiêu phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo gồm:

- Giúp trẻ ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi các sự vật, hiện tượng XQ

- Giúp trẻ có khả năng QS, SS, phân loại, phán đoán, chú ý, ghi nhớ có

- Giúp trẻ có một số hiểu biết ban đầu về con người, sự vật, hiện tượng

XQ và 1 số khái niệm sơ đẳng về toán

1.3.3 N ội dung phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo

Nội dung lĩnh vực PTNT ở mẫu giáo bao gồm 3 phần:

+ Khám phá khoa học

+ Làm quen với 1 số khái niệm sơ đẳng về toán

+ Khám phá xã hội

ND kiến thức chia theo mức độ của các độ tuổi

Tên gọi: thể hiện coi trọng các hoạt động khám phá, tự trải nghiệm

Các kỹ năng: QS, SS, phân loại, giải quyết vấn đề được coi trọng, đặc

biệt là kỹ năng QS và phát hiện MQH giữa các sự vật hiện tượng, giữa các hình, các số

- Một số hiện tượng tự nhiên

b) Làm quen với một số khái niệm sơ đẳng về toán

- Danh lam, thắng cảnh và các ngày lễ, hội

1.3.4 Hình th ức tổ chức phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường

m ầm non

1.3.4.1 T ổ chức phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo trong họat động có chủ đích

Lựa chọn hình thức hoạt động có chủ đích thực chất là hình thức tổ chức

tiết học Đây là một trong những yếu tố quan trọng, cần thiết để giúp trẻ nắm

vững kiến thức và biết được trẻ hiểu bài đến đâu, cũng là cách giúp trẻ lưu tâm

vì vậy cách lựa chọn hình thức của giáo viên với các hình thức như: Học theo

nhóm, học theo tổ các bạn ngồi dối diện cùng nhau học, cùng nhau trao đổi

kiến thức và sửa sai cho nhau để trẻ được thực hành, trải nghiệm trên đồ vật, đồ chơi nhiều hơn Hình thức học nhóm đối với trẻ là một trong những cách học mang lại hiệu quả cao nhất bởi khi học nhóm trẻ sẽ không còn nhút nhát và luôn biết cách cùng bạn trong nhóm hoàn thành nhiệm vụ mà cô giáo giao phó

Vì vậy trong giờ học giáo viên tổ chức cho trẻ học theo nhóm bằng cách chia ra các nhóm nhỏ và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm và yêu cầu hoàn thành công việc sau một khoảng thời gian nhất định để trẻ tự khám phá, trải nghiệm

nhằm xác định sự hiểu biết của mình sau đó giáo viên mới hỏi kết quả của từng nhóm và có sự động viên kịp thời để các nhóm luôn có sự thi đua

Trong quá trình trẻ học nhóm giáo viên luôn quan sát các hoạt động của nhóm để thấy được khả năng nhận thức cho trẻ Đối với nhóm kém hơn giáo viên dành thời gian cho trẻ nhiều hơn và đặc ra các câu hỏi đơn giản, dễ hiểu gần gũi với trẻ, đối với nhóm có nhận thức khá hơn giáo viên đưa các câu hỏi khó hơn đòi hỏi khả năng tư duy nhiều hơn để những trẻ khá bớt nhàm chán vì không học lại những gì mà mình đã biết còn với những trẻ yếu sẽ tiếp thu được các kiến thức vừa với khả năng của mình

Như vậy với hình thức học nhóm tạo cho trẻ được thoải mái, tự do khám phá, tự mình nêu lên các ý tưởng để cùng các bạn thảo luận và tìm ra kết quả tốt nhất cho nhóm của mình

1.3.4.2 T ổ chức phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo thông qua trò chơi

Như chúng ta đã biết đối với trẻ mầm non thì “học mà chơi, chơi mà học” điều này cũng khẳng định rằng chơi cũng là một phần không thể thiếu đối với trẻ, vậy chơi làm sao và trò chơi nào để chơi mà học là điều cần chú ý khi giáo viên lựa chọn nhằm mang lại hiệu quả và phù hợp là điều rất quan trọng Để tăng tính hấp dẫn của hoạt động nhận thức cũng như thay đổi hình thức dạy học giáo viên nên áp dụng những trò chơi sáng tạo vào các giờ học có tác dụng khích lệ trẻ

tốt hơn Khi tham gia tiết học thông qua hình thức vui chơi trẻ tiếp thu được kiến thức về toán, về môi trường tự nhiên, môi trường xã hội là phương tiện vừa để nhận biết cũng như củng cố kiến thức trong trẻ sau mỗi tiết dạy

Trò chơi không chỉ đơn thuần là trò chơi mang tính giá trị, phát triển vận động mà còn có cả ý nghĩa giáo dục, phát triển trí tuệ của trẻ Ngoài ý nghĩa phát triển ngôn ngữ, mở rộng mối quan hệ, rèn luyện kỹ năng, phát huy sự tự tin chủ động của trẻ thì hình thức tổ chức hoạt động phát triển nhận thức thông qua chơi còn giúp trẻ hình thành các biểu tượng về toán và môi trường xung quanh như kĩ năng đếm, so sánh, nhận biết số lượng của nhóm đối tượng

1.3.4.3 Tổ chức phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo thông qua chơi ngoài trời

Chơi ngoài trời là một trong những hoạt động mà trẻ hứng thú và quan tâm nhất Đây là hoạt động mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết về thế giới xung quanh Chơi ngoài trời là một hoạt động không thể thiếu trong chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ Chính vì vậy, tổ chức hoạt động phát triển nhận thức, đặc biệt việc cho trẻ khám phá về môi trường tự nhiên thông qua hình thức chơi ngoài trời sẽ mang lại hiệu quả giáo dục cao Khi trẻ tham gia các hoạt động chơi ngoài trời trẻ được nhận thức về thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc, tìm hiểu, khám phá và quan tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh mình Qua chơi ngoài trời, trẻ thỏa mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu tìm hiểu khám phá của trẻ, được quan sát thế giới xung quanh, khám phá những điều mới lạ từ thiên nhiên giúp trẻ tăng thêm vốn sống và nhất là trẻ được tự do hoạt động Chơi ngoài trời tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn và thích ứng với môi trường tự nhiên đồng thời trẻ tự tin, mạnh dạn trong cuộc sống Thông qua dạo chơi ngoài trời trẻ được tiếp xúc, gần gũi với thiên nhiên, hít thở không khí trong lành, được khám phá, thỏa mãn tính tò mò, thích thú của trẻ

1.3.5 Phương pháp phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo

- Phương pháp thực hành thao tác với đồ vật, đồ chơi: Trẻ sử dụng và

phối hợp các giác quan, làm theo sự chỉ dẫn của giáo viên, hành động đối với

các đồ vật, đồ chơi (cầm, nắm, sờ, đóng mở, xếp chồng, xếp cạnh nhau, xâu vào nhau, ) để phát triển giác quan và rèn luyện thao tác tư duy

- Phương pháp dùng trò chơi: sử dụng các loại trò chơi với các yếu tố chơi

phù hợp để kích thích trẻ tự nguyện, hứng thú hoạt động tích cực giải quyết nhiệm vụ nhận thức, nhiệm vụ giáo dục đặt ra

- Phương pháp nêu tình huống có vấn đề: Đưa ra các tình huống cụ thể

nhằm kích thích trẻ tìm tòi, suy nghĩ dựa trên vốn kinh nghiệm để giải quyết

vấn đề đặt ra

- Phương pháp luyện tập: Trẻ thực hành lặp đi lặp lại các động tác, lời

nói, cử chỉ, điệu bộ theo yêu cầu của giáo viên nhằm củng cố kiến thức và kỹ năng đã được thu nhận

- P hương pháp trực quan - minh họa (quan sát, làm mẫu, minh hoạ)

Phương pháp này cho trẻ quan sát, tiếp xúc, giao tiếp với các đối tượng, phương tiện (vật thật, đồ chơi, tranh ảnh); hành động mẫu; hình ảnh tự nhiên,

mô hình, sơ đồ và phương tiện nghe nhìn (phim vô tuyến, đài, máy ghi âm, điện thoại, vi tính) thông qua sử dụng các giác quan kết hợp với lời nói nhằm tăng cường vốn hiểu biết, phát triển tư duy và ngôn ngữ của trẻ

- P hương pháp dùng lời nói

Sử dụng các phương tiện ngôn ngữ (đàm thoại, trò chuyện, kể chuyện, giải thích) nhằm truyền đạt và giúp trẻ thu nhận thông tin, kích thích trẻ suy nghĩ, chia sẻ ý tưởng, bộc lộ những cảm xúc, gợi nhớ những hình ảnh và sự kiện

bằng lời nói Lời nói, câu hỏi của giáo viên cần ngắn gọn, cụ thể, gần với kinh nghiệm sống của trẻ

1.4 Qu ản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường

kế hoạch thường bao gồm các nội dung như xác định hình thành mục tiêu, xác định và đảm bảo về các điều kiện, nguồn lực của tổ chức để đạt được mục tiêu

và cuối cùng là quyết định xem hoạt động nào là cần thiết để đạt được mục tiêu đặt ra

Việc xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non là một nội dung quan trọng của công tác quản lý của Hiệu trưởng Kế hoạch xây dựng cụ thể, chi tiết, phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường sẽ giúp việc thực hiện kế hoạch dễ dàng và mang lại kết quả cao Công tác lập kế hoạch cần có mục tiêu cụ thể, biện pháp rõ ràng, xác định các điều kiện, nguồn lực để thực hiện mục tiêu trong thời gian nhất định

Bản kế hoạch phải hiển thị những công việc phải làm trong các hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo như hoạt động: Khám phá khoa học, làm quen với một số khái niệm cơn bản về toán và khám phá xã hội Đồng thời hiệu trưởng cần xác định cách thức thực hiện sao cho hiệu quả, thời gian thực hiện, người thực hiện và những kết quả dự kiến đạt được Hiệu trưởng là người có nhiệm vụ xác lập mục tiêu chung trong hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo nói riêng Cụ thể:

Tổ chức xây dựng kế hoạch hoạt động PTNT cho trẻ MG tuổi theo tuần, tháng, học kỳ, năm phù hợp với đặc điểm phát triển tâm sinh lý của trẻ MG 3-6 tuổi

Dự kiến nguồn lực phục vụ cho hoạt động PTNT cho trẻ MG

Xây dựng kế hoạch phối hợp giữa nhà trường với gia đình trong công tác

Tổ chức là cụ thể kế hoạch thành những công việc cụ thể mà nhà trường cần phải thực hiện Hiệu trưởng giao nhiệm vụ cho các bộ phận triển khai đến từng giáo viên những công việc phải làm trong các hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo

Hiệu trưởng là người nắm vững năng lực, thế mạnh của từng giáo viên để phân công nhiệm vụ một cách rõ ràng, phù hợp với năng lực chuyên môn và trình độ của cán bộ, giáo viên Đồng thời, hiệu trưởng phải định hướng, tư vấn cho đội ngũ giáo viên, có kế hoạch bồi dưỡng cho giáo viên nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ

Bên cạnh việc phân công nhiệm vụ cho từng bộ phận, hiệu trưởng cũng phải huy động mọi nguồn lực để tổ chức hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo Ngoài ra, Hiệu trưởng cũng cần phải thu thập thông tin, kết quả hoạt động PTNT cho trẻ mầm non để có những chỉ đạo điều chỉnh hoạt động này một cách phù hợp.Việc tổ chức thực hiện hoạt động PTNT cho trẻ MG của hiệu trưởng trường mầm non được thể hiện trong việc:

Thành lập Ban chỉ đạo hoạt động PTNT cho trẻ MG

Tổ chức bồi dưỡng năng lực cho GV tham gia công tác PTNT cho trẻ MG

Huy động nguồn lực để thực hiện kế hoạch PTNT cho trẻ MG

Xây dựng nội dung, chương trình cụ thể cho hoạt động PTNT cho trẻ MG Phối hợp các lực lượng trong hoạt động PTNT cho trẻ MG

Thu thập thông tin, kết quả hoạt động PTNT cho trẻ MG để có những điều chỉnh kịp thời

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

Trong quá trình tổ chức quản lý hoạt động PTNT cho trẻ MG, Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên thực hiện những công việc phải làm trong các hoạt động phát triển MG đã được thể hiện trong bản kế hoạch Thực chất đó là quá trình Hiệu trưởng điều hành và hướng dẫn việc triển khai hoạt động nhằm đạt mục tiêu của quản lý trên cơ sở phát huy sức mạnh của các nguồn lực Chức năng chỉ đạo bao gồm những nội dung chủ yếu sau:

Chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ PTNT cho trẻ MG đáp ứng mục tiêu của chương trình GDMN

Chỉ đạo đổi mới, đa dạng hóa hình thức, phương pháp PTNT cho trẻ MG Chỉ đạo tăng cường vai trò giám sát của cán bộ quản lý với hoạt động PTNT cho trẻ MG

Chỉ đạo phổ biến kế hoạch một cách sâu rộng tới các chủ thể liên quan Chỉ đạo phối hợp các tổ chức trong và ngoài nhà trường để thực hiện tốt hoạt động PTNT cho trẻ MG

Chỉ đạo tăng cường cơ sở vật chất, tài chính phục vụ cho hoạt động PTNT cho trẻ MG

Chỉ đạo việc đôn đốc, động viên, khen thưởng, phê bình kịp thời, khách quan trong hoạt động PTNT cho trẻ MG

1.4 4 Kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

Trong quá trình tổ chức hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo, Hiệu trưởng cần kiểm tra, đánh giá sự thực hiện nhiệm vụ của giáo viên, trong thực hiện

những công việc phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo như hoạt động: Khám phá khoa học, làm quen với một số khái niệm cơ bản về toán, khám phá xã hội

để có những điều chỉnh kịp thời, nhằm đảm bảo hoạt động PTNT cho trẻ MG đạt tới mục tiêu đề ra Hiệu trưởng trường mầm non cần tiến hành kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm hàng năm, từng học kỳ Hiệu trưởng cần nắm được

kế hoạch PTNT cho trẻ MG, theo dõi các hoạt động qua báo cáo và qua kiểm tra thực tế để kịp thời nhắc nhở, uốn nắn cũng như có hình thức khen thưởng, động viên Đặc biệt, hiệu trưởng cần chỉ đạo công tác tổng kết, rút kinh nghiệm hoạt động phát triển nhận thức theo từng giai đoạn ( theo tháng, theo kì, theo năm) Việc kiểm tra, đánh giá hoạt động PTNT cho trẻ MG thể hiện qua các công việc như:

Phân công lực lượng kiểm tra, giám sát hoạt động

Xây dựng và quy định các tiêu chuẩn đánh giá hoạt động PTNT cho trẻ MG Tiến hành đánh giá việc thực hiện kế hoạch PTNT cho trẻ MG

Theo dõi, giám sát hoạt động PTNT cho trẻ MG

Tổng kết, rút kinh nghiệm từng giai đoạn để kịp thời có những điều chỉnh trong công tác PTNT cho trẻ MG

Hiệu trưởng có thể sử dụng các phương pháp đánh giá như: Quan sát, trò chuyện, phương pháp sử dụng test, phương pháp - nghiên cứu sản phẩm của trẻ, phương pháp sử dụng bảng hỏi (dành cho cha mẹ trẻ)

Mục đích của việc đánh giá là nhằm rút kinh nghiệm, điều chỉnh, bổ sung, thay đổi nội dung, phương pháp hoạt động PTNT cho trẻ MG để hoạt động đạt hiệu quả cao

- Các tiêu chí đánh giá được xác định, đó là:

+ Mục tiêu hoạt động: Mức độ phù hợp

+ Chuẩn bị cho hoạt động;

+ Nội dung của hoạt động: Tính chính xác, sự phù hợp của nội dung; + Phương pháp tổ chức hoạt động: Sự đa dạng, phong phú, tính linh hoạt, tính lôgic của các hoạt động, tính tích cực của trẻ khi thực hiện các nhiệm vụ, hiệu quả tổ chức hoạt động

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

dễ dàng huy động các nguồn lực bên ngoài nhà trường phục vụ hoạt động PTNTN cho trẻ MG

Môi trường xã hội ổn định, kinh tế phát triển, đời sống dân trí nâng lên sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tăng cường CSVC cho các trường mầm non, từ

đó nâng cao chất lượng hoạt động PTTC cho trẻ mẫu giáo Các tổ chức, cá nhân có điều kiện hơn để đóng góp nguồn lực con người vật chất, tài chính cho GDMN nói chung và hoạt động PTNT cho trẻ mẫu giáo nói riêng

Những nét đặc trưng văn hóa của từng vùng miền cũng góp phần chi phối hiệu quả của hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo Cụ thể: Văn hóa cùng miền, văn hóa địa phương tác động không nhỏ đến nhận thức của giáo viên, phụ huynh trong công tác giáo dục, phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo Đặc biệt ở các huyện miền núi, đa số là người dân tộc thiểu số, nhiều gia đình chưa thực sự coi trọng việc học của trẻ Đây chính là rào cản không nhỏ đối với công tác quản lý giáo dục mầm non nói chung và hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo nói riêng

Bên cạnh đó các chủ trương, chính sách của Nhà nước hay mỗi địa phương

(theo đặc thù từng địa phương) có ý nghĩa là tiền đề, cơ sở pháp lý cho nhà trường mầm non thực hiện hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo

Khi Đảng, Nhà nước và Bộ giáo dục quan tâm đến sự nghiệp giáo dục mầm non nói chung và hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu sẽ thúc đẩy hoạt động nâng cao chất lượng giáo dục mầm non nói chung, cũng như hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo nói riêng

Huy động nguồn lực chỉ có thể thực hiện thành công khi có sự lãnh đạo trực tiếp, thường xuyên của Đảng, sự quản lí chặt chẽ của nhà nước

1.5.1.2 Sự kết hợp giữa gia đình trẻ, các tổ chức xã hội với nhà trường trong việc triển khai hoạt động nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non

Để góp phần nâng cao chất lượng phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non, cần có sự phối hợp cùng tham gia của gia đình, nhà trường

Cụ thể:

Phối hợp thực hiện chương trình giáo dục trẻ: Cha mẹ tham gia vào các

hoạt động thực hiện các nội dung giáo dục trẻ phù hợp với chương trình, cụ thể là: Tạo điều kiện giúp trẻ được tự do tìm tòi khám phá trong môi trường an toàn theo khả năng và sở thích của mình để trở thành đứa trẻ tò mò, sáng tạo; tự tin

và luôn được hạnh phúc vì mọi người xung quanh yêu thương, gần gũi trẻ; Coi

trọng việc phát hiện, can thiệp sớm và giáo dục hòa nhập trẻ khuyết tật

1.5.1.3 Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường

Trong hệ thống giáo dục, mầm non là cấp học đầu tiên đặt nền móng cho

sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ, định hướng việc hình thành nhân cách của trẻ em; đồng thời thúc đẩy quá trình học tập và phát triển ở các giai đoạn tiếp theo Nhận thức được tầm quan trọng này, Đảng và Nhà nước đã không ngừng quan tâm đầu tư cơ sở vật chất và chất lượng cho cấp học Tuy nhiên, công tác phát triển nhận thức cho trẻ mẫu giáo còn gặp nhiều khó khăn

và hạn chế; đặc biệt là các trang thiết bị phục vụ cho hoạt động học tập của trẻ còn thiếu thốn và chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra

Trong thời điểm như hiện nay, phòng học, khu vui chơi giúp trẻ trải nghiệm, các phương tiện phục vụ hoạt động học tập của trẻ tùy thuộc vào quy

mô, điều kiện của từng trường Đây là phần quan trọng, không thể không có ở mỗi đơn vị đào tạo, có thể ban đầu còn ít, còn thiếu nhưng lâu dần sẽ phải được

bổ sung đáp ứng chất lượng đào tạo ngày một cao Tuy nhiên trên thực tế, nhiều trường mầm non diện tích nhỏ, cơ sở vật chất trang thiết bị thiếu, chưa có khu vui chơi dành riêng cho trẻ đảm bảo an toàn, sạch sẽ đặc biệt ở các trường mầm non thuộc vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn

1.5.2 Yếu tố chủ quan

1.5.2.1 Năng lực quản lý của hiệu trưởng

Kinh nghiệm quản lý của Hiệu trưởng có ảnh hưởng lớn tới việc tổ chức hoạt động PTNT cho trẻ MG Trong trường mầm non có nhiều hoạt động giáo dục khác nhau, mỗi hoạt động lại có tính chất và yêu cầu riêng đòi hỏi người cán

bộ quản lý phải biết sắp xếp hợp lý, tổ chức hiệu quả các hoạt động Muốn tổ chức và điều hành các hoạt động đó không phải chỉ dựa vào trình độ chuyên môn

mà quan trọng hơn, người cán bộ quản lý phải biết huy động tất cả nguồn lực, đặc biệt là vốn kinh nghiệm quản lý, tổ chức, điều hành của họ

Năng lực quản lý của Hiệu trưởng thể hiện trước hết ở khả năng xây dựng

kế hoạch giáo dục cho nhà trường Mỗi kế hoạch khi xây dựng cần tổ hợp các năng lực, kỹ năng khác nhau, các kỹ năng này không phải tự nhiên mà có, nó được hình thành thông qua hành động và bằng hành động Hiệu quả của các kế

hoạch khi triển khai, nó phụ thuộc vào năng lực của Hiệu trưởng Hiện nay, nhiều Hiệu trưởng năng lực quản lý còn hạn chế như: Đa số hiệu trưởng gặp rất nhiều khó khăn trong quản lý tài chính nhà trường Một số Hiệu trưởng hạn chế

về công nghệ thông tin nên gặp khó khăn trong việc vận dụng công nghệ thông tin vào quản lý kết quả giáo dục, kế hoạch dạy học của giáo viên

1.5.2.2 Năng lực của giáo viên

Năng lực sư phạm của giáo viên mầm non quyết định chất lượng của hoạt động giáo dục mầm non Đối với học cấp học mầm non thì năng lực sư phạm của giáo viên được thể hiện rõ rệt ở việc thực hiện có hiệu quả hoạt động chăm