Tài liệu Báo cáo tốt nghiệp: Kế toán vốn bằng tiền, đầu tư ngắn hạn và các khoản phải thu ppt

- Vào cuối mỗi kỳ kế toán trước khi lập báo cáo tài chính doanh nghiệp phải đá giá lại số dưngoại tệ trên các TK vốn bằng tiền theo tỷ giá nh giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ

Báo cáo tốt nghiệp

Kế toán vốn bằng tiền, đầu tư ngắn hạn và các khoản phải thu

MỤC LỤC Chương II: Kế toán vốn bằng tiền, đầu tư ngắn hạn và các khoản phải thu

b, Đặc điểm của vốn bằng tiền:

Là một bộ phận của vốn lưu động nhưng có tính lưu động nhất, dễ chuyển đổi thành tài sảnkhác nhất Sự luận chuyển của nó liên quan đến hầu hết các giai đoạn sản xuất kinh doanh chủ yếu củadoanh nghiệp

c, Nhiệm vụ của kế toán vốn bằng tiền

- Phản ánh kịp thời, đầy đủ chính xác số hiện có, tình hình biến động vốn bằng tiền của doanhnhgiệp

- Giám đốc chặt chẽ tình hình sử dụng vốn bằng tiền, việc chấp hành chế độ quy định về quản

lý tiền tệ, ngoại tệ, kim loại quý, việc chấp hành chế độ thanh toán không dùng tiền mặt

d, Nguyên tắc kế toán vốn bằng tiền:

- Hạch toán vốn bằng tiền phải sử dụng một đơn vị tiền tệ thống nhất là đồng Việt Nam.Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có thể sử dụng ngoại tệ để ghi sổ kế toán nhưng phải được bộtài chính chấp nhận bằng văn bản

- Các đơn vị có sử dụng ngoại tệ trong hoạt động sản xuất kinh doanh đều phải quy đổi ra “đồng” tiền VN theo tỷ giá thực tế do NHNNVN công bố tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ, để ghi sổ

kế toán

- Đối với vàng bạc, kim loại quý, đá quý phải được quy đổi ra đồng VN tại thời điểm mua vàohoặc được thanh toán theo giá mua thực tế ghi trên hoá đơn hoặc theo giá niêm yết của ngân hàng địaphương nơi doanh nghiệp có trụ sở hoạt động

- KT phải theo dõi chi tiết vàng bạc, kim loại quý đá quý theo từng loại, từng thứ về số lượng,trọng lượng, quy cách, phẩm chất, và giá trị, còn đối với ngoại tệ phải theo dõi cả nguyên tệ gốc trên

TK 007

- Vào cuối mỗi kỳ kế toán trước khi lập báo cáo tài chính doanh nghiệp phải đá giá lại số dưngoại tệ trên các TK vốn bằng tiền theo tỷ giá nh giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liênngân hàng do NHNNVN công bố tại thời điểm lập báo cáo và xử lý chênh kệch tỷ giá theo đúng chế

* Nguyên tắc quản lý tiền mặt tại quỹ:

- Tiền mặt tại quỹ của doanh nghiệp phải được bảo quản trong két, hòm sắt, đủ điều kiện antoàn, chống mất cắp, mất trộm, chống cháy, chống xói mòn

- Mọi khoản thu chi, bảo quản tiền mặt của đơn vị đều do thủ quỹ được giám đốc bổ nhiệm,thủ quỹ không được kiêm nhiệm công tác kế toán, không được trực tiếp mua bán vật tưu hàng hoá, chỉđược thu chi tiền mặt khi có các chứng từ hợp lệ chứng minh và phải có chữ ký của giám đốc hoặccủa kế toán truởng

2.1.2 Nguyên tắc kế toán tiền mặt tại quỹ

- Chỉ phản ánh vào TK 111 số tiền mặt, ngân phiếu, ngoại tệ, vàng bạc, kim khí quý đá quýthực tế nhập xuất quỹ tiền mặt

- Các khoản tiền mặt, vàng bạc, kim khí quý đá quý do doanh nghiệp khác và cá nhân ký cược

ký quỹ tại doanh nghiệp được quản lý và hạch toán như các loại tài sản bằng tiền của đơn vị Riêngvàng bạc kim khí quý đá quý trước khi nhập quỹ phải làm đầy đủ các thủ tục về cân đo, đong đếm sốlượng, trọng lượng, giám định chất lượng, sau đó tiến hành niêm phong có xác nhận của người kýcược, ký quỹ trên giấy niêm phong

- Mọi nhiệm vụ thu chi tiền phải căn cứ trên các chứng từ gốc hợp lý như phiếu thu, phiếu chi,bảng kê vàng bạc đá quý, Riêng đối với vàng bạc kim khí quý đá quý trước khi nhập xuất quỹ tiền mặtphải tiến hành cân đo đong đếm về số lượng, trọng lượng

- Kế toán quỹ tiền mặt phải có trách nhiệm mở sổ kế toán quỹ tiền mặt để ghi chép hàng ngàyliên tục theo trình tự thời gian các nghiệp vụ nhập xuất quỹ tiền mặt và phải tính ra số tiền tồn quỹ tạimọi thời điểm, sổ quỹ tiền mặt cũng được mở riêng cho từng loại tiền mặt

- Thủ quỹ phải mở sổ quỹ kiêm báo cáo quỹ để ghi chép tình hình nhập xuất quỹ tiền mặt và

có trách nhiệm kiểm kê số tiền mặt tồn quỹ thực tế để đối chiếu với sổ quỹ tiền mặt của kế toán, nếu

có chênh lệch phải tìm ra nguyên nhân, kiến nghị biện pháp xử lý

- Ở những doanh nghiệp có ngoại tệ nhập quỹ tiền mặt phải quy đổi ra đồng VN hoặc đơn vịtiền tệ chính thức sử dụng trong kế toán theo tỷ giá giao dịch thực tế của nghiệp vụ kinh tế phát sinh,hoặc tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do ngân hàng nhà nước ViệtNam công bố tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ kinh tế để ghi sổ kế toán Bên có của TK 1112 đượcquy đổi ra đồng ngoại tệ hoặc đơn vị tiền tệ chính thức sử dụng trong kế toán theo tỷ giá trên sổ kếtoán TK1112 theo một trong các phương pháp: Bình quân giá quyền, nhập trước xuất trước, nhập sauxuất trước, thực tế đích danh.

2.2 Phương pháp kế toán tiền mặt tại quỹ

2.2.1 Chứng từ sử dụng

- Các chứng từ chủ yếu

+ Phiếu thu, phiếu chi

+ Biên lai thu tiền

+ Bảng kê vàng bạc đá quý

+ Bảng kỉêm kê quỹ

- Các chứng từ liên quan

+ Hoá đơn bán hàng, hoá đơn mua hàng

+ Giấy đề nghị tạm ứng, giấy thanh toán tạm ứng

+ giấy báo có, giấy báo nợ

2.2.2 Tài khoản kế toán sử dụng và phương pháp ghi chép một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếuphát sinh

a, Tài khoản kế toán sử dụng

+ TK 1113- Vàng bạc kim khí quý đá quý

b, Phương pháp ghi chép một số các nghiệp vụ kinh tế phát sinh chủ yếu

b1, Trường hợp kế toán tiền mặt tại quỹ là đồng Việt Nam

- Nghiệp vụ 1: Thu tiền bán sản phẩm, hàng hoá, cung cấp lao vụ, dịch vụ, doanh thu hoạtđộng tài chính, doanh thu hoạt động bất thường bằng tiền mặt nhập quỹ tiền mặt của doanh nghiệp

- Nghiệp vụ 2: Thu hồi công nợ phải thu bằng tiền mặt nhập qũy

- Nghiệp vụ 3: Rút tiền gửi ngân hàng về nhập quỹ

- Nghiệp vụ 4: Nhận tiền ký quỹ, ký cược ngắn hạn hoặc dài hạn và nhập quỹ

- Nghiệp vụ 5: Thu hồi tiền ký cược, ký quỹ ngắn hạn hoặc dài hạn nhập quỹ

- Nghiệp vụ 6: Thu hồi vốn từ các khoản đầu tư ngắn hạn, dài hạn nhập quỹ

- Nghiệp vụ 7: Chi tiền để mua sắm vật tư, hàng hoá, TSCĐ, hoặc chi cho đầu tư XDCB

- Ngiệp vụ 8: Các chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động khác đã được chi bằngtiền mặt

- Nghiệp vụ 9: Chi tiền mặt để thanh toán các khoản nợ phải trả

- Nghiệp vụ 10: Chi tiền mặt để hoàn trả các khoản nhận ký cược, ký quỹ ngắn hạn hoặc dàihạn

- Nghiệp vụ 11: Chi tiền mặt để ký quỹ, ký cược ngắn hạn hoặc dài hạn

- Ngiệp vụ 12: Kiểm kê quỹ tiền mặt phát hiện thừa chưa rõ nguyên nhân

- Nghiệp vụ 13: Kiểm kê quỹ tiền mặt phát hiện thiếu chưa xác định rõ nguyên nhân

b2, Trường hợp kế toán tiền mặt tại quỹ là ngoại tệ

- Nghiệp vụ 1: Doanh thu bán hàng cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính, hoạt độngbất thường, thu bằng tiền mặt là ngoại tệ

Nợ TK 111(1112) - Tỷ giá chính thức

Có TK 511, 512, 515, 711- Tỷ giá chính thức

Có TK 333(3331)- ( Nếu có)

- Nghiệp vụ 2: Khách hàng trả nợ cho Doanh nghiệp bằng tiền mặt là ngoại tệ

Nợ TK 111(1112)- Tỷ giá thực tế tại thời điểm thu hồi nợ

Có TK 131 -Tỷ giá lúc ghi nhận nợ phải thu

Có TK 515 -Số chênh lệch do tỷ giá

Trường hợp tỷ giá lúc thu được nợ nhỏ hơn tỷ giá lúc thu nợ phải thu thì khoản chênh lệchđược hạch toán vào bên nợ TK 635

- Ngiệp vụ 3: Mua sắm vật tư hàng hoá, TSCĐ chi bằng ngoại tệ

Nợ TK 151, 152, 153, 156, 211, 213- Tỷ giá thực tế tại thời điểm PS

Có TK 111( 1112)- Tỷ giá thực tế xuất ngoại tệ

Có TK 515- số chênh lệch do tỷ giá

Trường hợp tỷ giá thực tế tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ nhỏ hơn tỷ giá thực tế xuất ngoại

tệ thì khoản chênh lệch được hạch toán vào bên nợ TK 635

- Nghiệp vụ 4: Các chi phí trực tiếp phát sinh bằng ngoại tệ

Nợ TK 627, 641, 642, 635, 811- Theo tỷ giá tại thời điểm phát sinh

Có TK 111(1112) - Theo tỷ giá thực tế xuất ngoại tệ

Có TK 515 - số chênh lệch tỷ giá

Trường hợp tỷ giá thực tế tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ nhỏ hơn tỷ giá thực tế xuất ngoại

tệ thì khoản chênh lệch được hạch toán vào bên nợ TK 635

- Nghiệp vụ 5: Thanh toán các khoản nợ phải trả bằng ngoại tệ

Nợ TK 331 - tỷ giá lúc ghi nhận nợ phải trả

Có TK 111( 1112) -Tỷ giá thực tế xuất ngoại tệ

Có TK 111( 1111)- Số tiền thực tế trả theo tỷ giá mua

- Nghiệp vụ 7: Bán ngoại tệ thu tiền Việt Nam

Nợ TK 111(1111)-Số tiền VN thực tế thu được (tỷ giá bán thực tế)

Có TK 111(1112) -tỷ giá thực tế xuất ngoại tệ

Có TK 515 -khoản chênh lệch tỷ giá

Trường hợp tỷ giá bán ngoại tệ nhỏ hơn tỷ giá xuất quỹ ngoại tệ thì khoản chênh lệnh tỷ giáđược hạch toán vào bên nợ TK 635

- Nghiệp vụ 8: điều chỉnh tỷ giá vào cuồi kỳ

+ Lãi tỷ giá do đánh giá lại số dư của TK 1112 tại thời điểm cuối kỳ

Nợ TK 111( 1112) Chênh lệch tỷ giá hối đoái tăng

Có TK 413

+ Lỗ tỷ giá do đánh giá lại số dư của TK 1112 tại thời điểm cuối kỳ

Nợ TK 413

Có TK 111( 1112)- Chênh lệch tỷ giá hối đoái giảm

- Cùng với các bút toán kép trên chúng ta phải sử dụng bút toán đơn để theo dõi nguyên tệ gốctrên TK 007

+ Ghi đơn Nợ TK 007- Nếu nhập ngoại tệ

+ Ghi đơn Có TK 007 – Nếu xuất quỹ ngoại tệ

b3, TH kế toán tiền mặt tại quỹ là vàng bạc, kim khí quý, đá quý

- Nghiệp vụ 1: mua vàng bạc, đá quỹ nhập quỹ

Nợ TK 111(1113)- Giá mua thực tế ghi trên hoá đơn

Có TK 111

- Nghiệp vụ 2: Nhận ký cược ký quỹ bằng vàng bạc đá quý

Nợ TK 111( 1113)- Giá thực tế nhập

Có TK 3338, 344

- Nghiệp vụ 3: Khách hàng trả nợ cho Doanh nghiệp bằng vàng bạc đá quý

Nợ TK 111( 1113)- Giá thực tế khi được thanh toán

Có TK 131- Giá thực tế lúc nhận nợ phải thu

Có TK 515- Chênh lệch do giá thực tế lúc được thanh toán lớn hơn giá lúc ghi nhận nợ thanh toán

Trường hợp ngược lại hạch toán vào Nợ TK 635

- Ngiệp vụ 4: Hoàn trả tiền ký cược, ký quỹ ngắn hạn, dài hạn bằn vàng bạc đá quý

Nợ TK 338, 344

Có Tk 111(1113)-Theo giá thực tế lúc nhận ký cược, ký quỹ

- Nghiệp vụ 6: Xuất vàng bạc, đá quý đem ký cược, ký quỹ

Nợ TK 144, 244

Có TK 111(1113) -Theo giá thực tế xuất

- Nghiệp vụ 7: Xuất vàng bạc đá quý để trả cho người bán

Nợ TK 331- Theo giá lúc nhận nợ phải trả

Có TK 111(1113) - Theo giá thực tế xuất

Có TK 515- Chênh lệch do giá thực tế xuất nhỏ hơn giá thực tế lúc ghi nhận nợ phải trả

Xử lý chênh lệch đánh giá lại cuối kỳ

2.2.3 Sổ sách kế toán

3 Kế toán tiền gửi ngân hàng

3.1 khái niệm và nguyên tắc kế toán tiền gửi ngân hàng

a, Khái niệm:

Tiền gửi ngân hàng là một loại vốn bằng tiền của doanh nghiệp gửi tại ngân hàng, kho bạc nhànước, các công ty tài chính (Nhìn chung là các tổ chức tín dụng) bao gồm: tiền Việt Nam , vàng bạc,kim khí quý đá quý

b, Nguyên tắc kế toán tiền gửi ngân hàng:

- Kế toán tiền gửi ngân hàng phải căn cứ trên các chứng từ gốc hợp lý hợp pháp, giấy báo nợ,giấy báo có, bản sao kê hoặc uỷ nhiệm chi, uỷ nhiệm thu, các loại séc, séc bảo chi, séc chuyển khoảnséc lĩnh tiền mặt

- Khi nhận đựợc chứng từ do ngân hàng gửi đến, doanh nghiệp phải kiểm tra đối chiếu với sốliệu có chứng từ gốc đính kèm Nếu có sự chênh lệch giữa số liệu trên chứng từ của ngân hàng với sốliệu trên sổ kế toán tiền gửi ngân hàng của doanh nghiệp và các chứng từ gốc thì doanh nghiệp phảitiến hành thông báo cho ngân hàng biết để cùng kiểm tra đối chiếu số liệu Nếu cuối tháng chưa xácđịnh được nguyên nhân thì kế toán phải ghi sổ theo số liệu của ngân hàng trên giấy báo có, báo nợ haycác bản sao kê Sang tháng sau lại tiếp tục kiểm tra đối chiếu để xác định nguyên nhân và đối chiếu sốliệu.

- Kế toán tiền gửi ngân hàng phải mở các sổ kế toán chi tiết để theo dõi TGNH ở các ngân hàngnơi doanh nghiệp mở tài khoản và các sổ chi tiết này phải được theo dõi theo từng loại tiền như tiền

VN, tiền ngoại tệ, vàng bạc, kim khí quý, đá quý

- Đối với các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến ngoại tệ, kế toán phải quy đổi ngoại tệ rađồng VN theo tỷ giá chính thức tại thời điểm phát sinh Trường hợp mua ngoại tệ bằng đồng VN đểgửi vào ngân hàng thì cũng phản ánh theo tỷ giá thực tế mua phải trả Trường hợp rút tiền gửi ngânhàng bằng ngoại tệ thì quy đổi đồng ngoại tệ ra đồng VN theo tỷ giá ghi sổ kế toán Số lượng ngoại tệtrên tài khoản TGNH được theo dõi trên TK 007

3.2 Phương pháp kế toán tiền gửi ngân hàng

4.2.1 Chứng từ sử dụng:

- Giấy báo có, giấy báo nợ, sổ phụ, bảng kê chi tiết

- Bản sao kê

- Uỷ nhiệm thu, uỷ nhiệm chi

- Các loại séc: séc lĩnh tiền mặt, séc CK, séc bảo chi

- Các chứng từ liên quan: Phiêu thu, phiếu chi, hoá đơn mua hàng, hoá đơn bán hàng

3.2.2 Tài khoản kế toán sử dụng và phương pháp ghi chép một số nghiệp vụ kinh tế phát sinhchủ yếu

a, Tài khoản kế toán sử dụng

TK 112: Tiền gửi ngân hàng

TK 1123- Vàng, bạc, kim khí quý, đá quý

b Phương pháp ghi chép một số các nghiệp vụ kinh tế phát sinh

* Một số các nghiệp vụ kinh tế khác:

- Nghiệp vụ 1: Khi cuối tháng có sự chênh lệch về số liệu của ngân hàng và của doanh nghiệp

mà chưa xác định được nguyên nhân chênh lệch thì:

+ (1a) Nếu số liệu của ngân hàng lớn hơn số liệu của doanh nghiệp thì căn cứ vào số liệu củangân hàng phản ánh phần chênh lệch:

- Nghiệp vụ 2: Sang tháng sau khi xác định được nguyên nhân

(2a) Số liệu ngân hàng lớn hơn số liệu của doanh nhgiệp

+ Nếu ngân hàng ghi đúng, doanh nghiệp ghi sai:

Nợ TK 338(8)

Có TK liên quan (511,512,515,711)+ Nếu ngân hàng ghi sai, doanh nhgiệp ghi đúng

Nợ TK 338(8)

Có TK 112(2b) Số liệu ngân hàng nhỏ hơn số liệu của doanh nhgiệp

+ Nếu ngân hàng ghi đúng

Nợ TK liên quan (TK 511,512,515,711)

Có TK 138(8)+ Nếu ngân hàng ghi sai

Nợ TK 112

Có TK 138(8)Nghiệp vụ 3: Lãi về TG được hưởng

Nợ TK 111,112

Có TK 515

3.2.3 Sổ sách kế toán (Tương tự như tiền mặt tại quỹ)

a, Hình thức kế toán nhật ký chung

b, Hình thức kế toán chứng từ ghi sổ

c, Hình thức kế toán nhật ký-sổ cái

Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh đối với tiền gửi ngân hàng là tiền mặt, vàng bạc, kim khí quý,

đá quý, ngoại tệ cũng được hạch toán tương tự như đối với tiền mặt

Ví dụ minh hoạ

Bài tập

4 kế toán tiền đang chuyển

4.1 Nội dung tiền đang chuyển

Tiền đang chuyển là một loại vốn bằng tiền của doanh nghiệp đã gửi vào ngân hàng, kho bạcnhà nước hoặc đã gửi qua bưu điện để chuyển cho ngân hàng hay đã làm thủ tục để trích chuyển tiềngửi ngân hàng để trả cho người bán nhưng chưa nhận được giấy báo có, giấy báo nợ hay các bản sao

kê của ngân hàng

Tiền đang chuyển bao gồm các khoản sau:

- Số tiền mặt gửi vào NH nhưng chưa nhận được giấy báo có

- Các khoản tiền mặt, séc thu được từ quá trình bán hàng mà nộp thẳng vào ngân hàng khôngqua quỹ nhưng chưa nhận được giấy báo có

- Số tiền đã trích chuyển từ Tài khoản tiền gửi ngân hàng để thanh toán cho các chủ nợ màchưa nhận được giấy báo nợ

4.2 Phương pháp kế toán tiền đang chuyển

4.2.1 Chứng từ sử dụng

- Các phiếu chi: dùng để phản ánh việc xuất quỹ tiền mặt để gửi vào ngân hàng

- Các bảng kê hoặc nộp séc, giấy nộp tiền trong trưòng hợp thu tiền bán hàng là tiền mặt hoặcséc chuyển thẳng vào ngân hàng không qua quỹ

- Các séc bảo chi: nhờ ngân hàng thanh toán công nợ cho chủ nợ nhưng chưa nhận được giấybáo nợ của ngân hàng

- Các giấy báo có, giấy báo nợ

4.2.2 Tài khoản kế toán sử dụng và phương pháp ghi chép một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu phát sinh

a, Tài khoản kế toán sử dụng

TK 113 - Tiền đang chuyển

TK 1131- Tiền Việt Nam: phản ánh số tiền VN đang chuyển

TK 1132- Ngoại tệ: phản ánh số ngoại tệ đang chuyển

c, Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh

4.2.3 Sổ sách kế toán

Tương tự như kế toán tiền mặt

Bài tập

II KT CÁC KHOẢN ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH NGẮN HẠN

1 Nhiệm vụ của kế toán các khoản tư ngắn hạn

a, Khái niệm :

Các khoản đầu tư ngắn hạn là các khoản đầu tư tài chính có thời hạn thu hồi vốn dưới một nămbao gồm:

- Đầu tư vào chứng khoán: đầu tư vào cổ phiếu, trái phiếu

- Đầu tư góp vốn liên doanh ngắn hạn

- Đầu tư ngắn hạn khác (Cho vay vốn ngắn hạn, cho thuê tài sản ngắn hạn, kinh doanh bấtđộng sản ngắn hạn)

b, Nhiệm vụ của kế toán:

- Theo dõi số hiện có và tính hình biến động của từng khoản đầu tư một cách thường xuyên vàchính xác

- Kiểm tra và giám đốc một cách chặt chẽ các khoản chi phí phát sinh trong quá trình đầu tưngắn hạn cũng như các khoản thu nhập được hưởng do hoạt động đó mang lại nhằm xác định mộtcách chính xác đầy đủ lợi nhuận của từng khoản đầu tư ngắn hạn

- Lập và xử lý dự phòng giảm giá đầu tư ngắn hạn theo quy định của chế độ quản lý tài chính

2 kế toán đầu tư chứng khoán ngắn hạn

2.1 khái niệm và nguyên tắc KT đầu tư chứng khoán ngắn hạn

a, Khái niệm:

Đầu tư chứng khoán ngắn hạn là đơn vị đem tiền mua các loại chứng khoán và có thể bán lại,hoặc thu hồi vốn kiếm lời trong thời gian ngắn ( không quá 12 tháng)

Các khoản đầu tư ngắn hạn bao gồm:

+ Chứng khoán ngắn hạn (Cổ phiếu, trái phiếu được mua vào bán ra trên thị trường chứngkhoán, các chứng từ có giá trị khác như tín phiếu kho bạc, kỳ phiếu ngân hàng và các giấy tờ nhận nợđược pháp luật thừa nhận)

+ Tất cả các chứng khoán dài hạn với mục đích kiếm lời (mua vào và bán ra trên thị trườngchứng khoán, hoặc các chứng khoán dài hạn đã đến hạn thanh toán)

b, Nguyên tắc kế toán:

- Đầu tư chứng khoán ngắn hạn phải được ghi sổ kế toán theo trị giá mua thực tế của chứng

khoán bao gồm giá mua thưc tế của chứng khoán , bao gồm: giá mua và chi phí mua Các chi phí muanhư chi phí về giao dịch , môi giới thông tin, các lệ phí

- Kế toán phải mở sổ chi tiết để theo dõi từng loại chứng khoán ngắn hạn như cổ phiếu, tráiphiếu theo từng đối tác đầu tư theo cả chỉ tiêu mệch giá và giá gốc

- Kế toán đầu tư CK ngắn hạn phản ánh các khoản lãi như lãi định kỳ của trái phiếu, cổ phiếuhoặc lãi thu được do chuyển nhượng chứng khoán Các khoản lãi này được hạch toán vào TK 515.Còn các khoản lỗ khi bán chứng khoán hoặc các khoản chi phí liên quan đến bán chứng khoán hạchtoán vào TK chi phí hoạt động tài chính TK 635

- Vào cuối niên độ kế toán năm khi có dấu hiệu mất giá các loại chứng khoán, cần phải lập dự

phòng giảm giá cho các loại chứng khoán theo chế độ quy định.

2.2 Phương pháp kế toán đầu tư chứng khoán ngắn hạn

a, Tài khoản kế toán sử dụng

TK 121- đầu tư chứng khoán ngắn hạn

- Tính chất: TK 121 thuộc loại TK vốn

- Tác dụng: TK 121 được sử dụng để phản ánh tình hình mua bán và thanh toán các chứngkhoán ngắn hạn của doanh nghiệp

b Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ

- Nghiệp vụ 1: Phản ánh khi mua chứng khoán ngắn hạn trả bằng tiền mặt, tiền gửi ngân hàng,hoặc là tiền tạm ứng hoặc là chưa trả cho người bán

- Nghiệp vụ 2: Việc chuyển đổi các chứng khoán dài hạn đã dến hạn thanh toán thành chứngkhoán ngắn hạn

- Nghiệp vụ 3: phản ánh việc sử dụng tiền lãi của chứng khoán để tiếp tục đầu tư mua chứngkhoán mới

- Nghiệp vụ 4: Phản ánh các khoản lãi của chứng khoán

- NV 5: Phản ánh khoản tiền lãi dồn tích của khoản đầu tư trước khi doanh nghiệp mua lại

khoản đầu tư đó, ghi giảm khoản đầu tư đó

- Nghiệp vụ 6: phản ánh khoản tiền thu do thu hồi hoặc thanh toán chứng khoán ngắn hạn;

hoặc bán chứng khoán lãi

- Nghiệp vụ 7: Trường hợp bán chứng khoán bị lỗ nếu đã lập dự phòng nhưng chưa lập hết

- Nghiệp vụ 8: Các chi phí phát sinh trong quá trình bán CK

- Nghiệp vụ 9: Nhận lãi trả trước

2.2.3 Sổ sách kế toán

a, Hình thức kế toán nhật ký chung

b, Hình thức kế toán chứng từ ghi sổ

c, Hình thức kế toán nhật ký- sổ cái

3 kế toán đầu tư ngắn hạn khác

3.1 Khái niệm và nguyên tắc KT các khoản ĐT ngắn hạn khác

a, Khái niệm: Các khoản đầu tư ngắn hạn khác là các khoản đầu tư ngắn hạn mà không phải làđầu tư chứng khoán ngắn hạn bao gồm: góp vốn liên doanh ngắn hạn, cho vay ngắn hạn kiếm lời, cáckhoản đầu tư ngắn hạn khác

b, Nguyên tắc kế toán:

- Khi phát sinh đầu tư ngắn hạn là góp vốn liên doanh là tài sản thì trị giá vốn góp là giá trị

thoả thuận của các bên liên doanh Phần chênh lệch nếu có giữa giá trị ghi sổ kế toán của các khoảngóp vốn liên doanh là tài sản với giá trị thoả thuận của 2 bên liên doanh thì được hạch toán vào tàikhoản 811 (nếu lỗ) 711 (nếu lãi)

- Kế toán phải mở sổ chi tiết để theo dõi từng khoản đầu tư tài chính ngắn hạn khác theo từnghợp đồng, từng đối tác đầu tư

- Lãi cho vay vốn, thu nhập được chia từ hoạt động liên doanh và các khoản thu nhập đầu tưngắn hạn khác thì được phản ánh vào tài khoản 515, các khoản chi phí về chi vay vốn, cho hoạt độngliên doanh và các khoản chi phí hoạt động khác thì được hạch toán vào TK635

3.2 Phương pháp kế toán đầu tư ngắn hạn khác

3.2.1 Chứng từ sử dụng

- Phiếu chi, giấy báo nợ

- Phiếu thu, giấy báo có

- Khế ước cho vay, hợp đồng liên doanh

- Biên bản góp vốn bằng TSCĐ

3.2.2.Tài khoản kế toán sử dụng và phương pháp ghi chép một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu phát sinh

a, Tài khoản kế toán sử dụng

- Nghiệp vụ 2: Dùng TSCĐ hữu hình hoặc vô hình góp vốn liên doanh ngắn hạn

(2a): Trường hợp giá trị thoả thuận do hội đồng liên doanh đánh giá nhỏ hơn giá trị còn lại củaTSCĐ

Nợ TK 128 - Giá trị thoả thuận

Nợ Tk 214 - giá trị hao mòn

Nợ TK 811- CL giữa GTCL cuả TSCĐ và giá trị thoả thuận

Có TK 211, 213 - Nguyên giá TSCĐ mang góp vốn(2b): Trường hợp giá trị thoả thuận do hội đồng liên doanh đánh giá lớn hơn giá trị còn lại củaTSCĐ

Nợ TK 128 - Giá trị thoả thuận

Nợ Tk 214 - giá trị hao mòn

Có TK 211, 213- Nguyên giá TSCĐ mang góp vốn

Có TK 711 - CL giữa GTCL cuả TSCĐ và giá trị thoả thuận

- Nghiệp vụ 3: Dùng vật tư, hàng hoá để góp vốn LD ngắn hạn

(3a): trường hợp giá thoả thuận lớn hơn giá xuất kho

Nợ TK 128

Có TK 152, 156

Có Tk 711(3b): Trường hợp giá thoả thuận nhỏ hơn giá xuất kho

- Ngiệp vụ 5: phản ánh các khoản ĐT ngắn hạn bị thua lỗ

- Nghiệp vụ 6: Phản ánh lãi của các khoản đầu tư ngắn hạn khác thu được bằng tiền mặt, tiềngửi ngân hàng

- Nghiệp vụ 7: Phản ánh các khoản đầu tư ngắn hạn khác bằng tiền mặt, tiền gửi ngân hàng

- Nghiệp vụ 8: Phản ánh giá trị các khoản đầu tư ngắn hạn thu hồi bằng vật tư hàng hoá hoặcTSCĐ

VD: Góp vốn liên doanh bằng tiền mặt:50tr, TSCĐ NG 300tr, đã hao mòn 40, vật liệu 100tr.Giá trị vốn góp được chấp nhận với TSCĐ 250tr, VL 105tr

4 Kế toán dự phòng giảm giá đầu tư ngắn hạn

4.1 Khái niệm và nguyên tắc kế toán dự phòng giảm giá ĐTNH

- Điều kiện để trích lập:

+ Chứng khoán được đầu tư theo đúng quy định của pháp luật

+ Các chứng khoán đó phải được tự do mua bán trên thị trường chứng khoán, tại thời điểmkiểm kê lập báo cáo tài chính có giá thị trường nhỏ hơn giá trị ghi sổ

- Việc trích lập dự phòng phải được lập riêng cho từng loại chứn khoán bị giảm giá và đượctổng hợp vào bảng kê chi tiết làm căn cứ hạch toán vào chi phí hoạt động tài chính

+ Nếu cuối năm báo cáo số dự phòng giảm giá phải trích lập mà bắng với số dư khoản dựphòng năm trước đã trích lập thì doanh nghiệp không phải trích lập dự phòng giảm giá chứng khoánnữa

+ Nếu như mức trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán của năm báo cáo lớn hơn số dư củakhoản dự phòng giảm giá chứng khoán đã lập năm trước thì doanh nghiệp phải trích lập bổ sung phầnchênh lệch giữa số phải trích lập với số dư có của TK 129

c, Phương pháp hạch toán một số các nghiệp vụ kinh tế phát sinh

- Nghiệp vụ 1: Cuối niên độ kế toán, doanh nghiệp căn cứ vào tình hình giảm giá chứng khoánđầu tư ngắn hạn và các loại chứng khoán hiện có, kế toán tính, xác định lập dự phòng giảm giá đầu tưngắn hạn cho niên độ kế toán sau:

Nợ TK 635- Chi phí hoạt đông tài chính

Có TK 129- Dự phòng giảm giá đầu tư ngắn hạn

- Nghiệp vụ 2: Cuối niên độ kế toán năm sau

(2a) Trường hợp số dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán ngắn hạn phải lập năm nay lớn hơn

số dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán đã lập ở niên độ kế toán năm trước thì chênh lệch lớn hơnghi

Nợ TK 635- Chi phí hoạt đông tài chính

Có TK 129- Dự phòng giảm giá đầu tư ngắn hạn

- (2b) Trường hợp số dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán ngắn hạn phải lập năm nay nhỏhơn số dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán ngắn hạn đã lập ở niên độ kế toán năm trước, thì sốchênh lệch phải được hoàn nhập ghi giảm chi phí hoạt động tài chính

Nợ TK 129- Dự phòng giảm giá đầu tư ngắn hạn

Có TK 635- Chi phí hoạt động tài chính+ Nếu số phải trích lập dự phòng trong năm báo cáo nhỏ hơn số dư có của TK 129 thì doanhnghiệp phải hoàn nhập phần chênh lệch giữa số phải trích lập dự phòng với số dư của TK trích lập dựphòng năm trước Ghi giảm chi phí hoạt động tài chính khoản chênh lệch đó

4.2.3 Sổ sách kế toán:

Tương tự như đối với kế toán đầu tư chứng khoán ngắn hạn.

Bài tập

III KẾ TOÁN CÁC KHOẢN NỢ PHẢI THU

1 Nhiệm vụ của kế toán các khoản nợ phải thu

a, Khái niệm: Các khoản nợ phải thu là một loại vốn lưu động của doanh nghiệp đang bị các cánhân và đơn vị khác chiếm dụng hợp pháp trong một thời gian nhất định

Các khoản nợ phải thu của doanh nghiệp bao gồm: nợ phải thu của khách hàng, thuế giá trị giátăng được khấu trừ, khoản phải thu nội bộ, các khoản phải thu khác

b, Nhiệm vụ kế toán

- Tính toán, ghi chép phản ánh chính xác kịp thời đầy đủ từng khoản nợ phải thu theo từng đốitượng: Số nợ phải thu, số đã thu, và số còn phải thu Có biện pháp tích cực thu hồi các khoản nợ phảithu để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn

- Lập và xử lý dự phòng nợ phải thu khó đòi theo quy định của chế độ quản lý tài chính

- Kiểm tra giám sát chặt chẽ việc chấp hành chế độ quy định quản lý về quản lý các khoản

nợ phải thu

2 Nguyên tắc kế toán các khoản nợ phải thu

- Nợ phải thu cần được hạch toán chi tiết theo từng đối tượng phải thu và từng khoản nợ

- Đối với những khách hàng có quan hệ giao dịch thường xuyên và có số dư nợ lớn thì định kỳ

và cuối tháng kế toán phải tiến hành kiểm tra đối chiếu các khoản nợ phát sinh, đã thu hồi và còn phảithu nợ Nếu cần có thể yêu cầu khách hàng nợ xác nhận bằng văn bản

- Trong báo cáo tài chính, trong chỉ tiêu tài sản lưu động phản ánh các khoản phải thu được thểhiện theo giá trị thuần tức là khi phát sinh các khoản công nợ phải thu khó đòi thì doanh nghiệp phảitrích lập dự phòng cho các khoản công nợ phải hu khó đòi đó theo chế độ quy định

- Đối với những khách hàng mà không thanh toán bằng tiền mà thanh toán bằng vật tư hànghoá, hoặc có sự thanh toán bù trừ giữa công nợ phải thu và công nợ phải trả của cùng một đối tượnghoặc xử lý khoản nợ khó đòi cần có đủ các chứng từ hợp pháp hợp lệ liên quan như: Biên bản đốichiếu công nợ, biên bản bù trừ công nợ, biên bản xoá nợ kèm theo các bằng chứng xác đáng về số nợthất thu

- Các khoản phải thu chủ yếu có số dư nợ nhưng trong từng lần thanh toán và đối với từngkhách hàng thì có thể xuất hiện số dư bên có (trong trường hợp nhận tiền ứng trước của khách hànghoặc số đã thu nhiều hơn số phải thu) thì khi lập báo cáo tài chính, tính toán các chỉ tiêu phải thu, phảitrả kế toán phải căn cứ vào số dư chi tiết của các đối tượng nợ phải thu để phản ánh lên bảng cân đối

kế toán chỉ tiêu bên tài sản và bên nguồn vốn