Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen Sơ đồ quá trình tạo cừu biến đổi gen sản sinh protein người trong sữa 1 Tạo vectơ chứa gen người Tế bào xôma của cừu.. ADN tái tổ hợp.[r]
Trang 2Kiểm tra bài cũ :
-Trình bày qui trình tạo giống cây khác loài bằng
phương pháp lai tế bào sinh dưỡng?
-Nêu quy trình nhân bản vô tính của cừu Đôli ?
Trang 3Tiết 21 - Bài 20
Trang 4Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
I CÔNG NGHỆ GEN
1 Khái niệm công nghệ gen
Gạo có gen β-caroten
Công nghệ gen là gì?
Công nghệ gen là quy trình tạo ra những tế bào hoặc sinh vật có gen bị biến đổi, có thêm gen mới, từ đó tạo ra cơ thể với những đặc điểm mới
Chuột nhắt được chuyển gen hoocmôn sinh
trưởng của chuột cống
Trang 5Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
Kỹ thuật chuyển gen gồm những bước cơ bản nào ?
Tạo ADN tái tổ hợp
Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp
Trang 6Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
I Công nghệ gen
1 Khái niệm công nghệ gen 2.Các bước cần tiến hành trong kỹ thuật chuyển gen
a Bước 1: Tạo ADN tái tổ hợp
Tế bào chứa gen cần chuyển ADN chứa gen cần chuyển
E Côli chứa thể truyền (plasmit)
Thể truyền (plasmit)
Thế nào là ADN tái tổ hợp ?
Là phân tử ADN nhỏ, dạng vòng, có khả năng nhân đôi độc lập với hệ gen của tế bào
và thường có trong tế bào chất của nhiều loài
vi khuẩn
Phiếu học tập số 1: Tìm hiểu một số khái niệm trong công nghệ chuyển gen
Trang 7Gọi là ADN tái tổ hợp
Enzim cắt Restrictaza
Enzim nối Ligaza
Enzim cắt Restrictaza
Bài 20 : Tạo giống nhờ công ghệ gen
Trang 8Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
Hãy nêu các bước tiến hành để tạo AND tái tổ hợp ?
Tạo ADN tái tổ hợp
-Tách thể truyền và gen cần chuyển ra khỏi tế bào
- Xử lí 2 loại AND bằng một loại enzim giới hạn(restrictaza) để tạo ra cùng một loại “đầu
dính”
- Dùng enzim nối (ligaza)
để gắn chúng lại tạo thành ADN tái tổ hợp
Trang 9ADN của tế bào nhận
ADN tái tổ hợp dạng vòng
ADN tái tổ hợp
b Bước 2:Đưa ADN tái tổ hợp vào trong tế bào nhận.
Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
CaCl 2 hoặc xung điện
Tế bào nhận E.côli
Dùng xung điện hoặc muối CaCl2 để làm dãn màng sinh chất của tế bào, làm cho ADN tái tổ hợp dễ dàng đi qua
Để đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào dùng tác nhân nào ?
Trang 10C Bước 3 : Phân lập dòng tế bào chứa ADN tái tổ hợp
Chọn thể truyền có gen đánh dấu
để nhận biết được tế bào có ADN tái tổ hợp
Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
Trang 11II ỨNG DỤNG CƠNG NGHỆ GEN TRONG TẠO GIỚNG BIẾN ĐỞI GEN
Bài 20 : Tạo giống nhờ cơng nghệ gen
1.Khái niệm sinh vật biến đổi gen
Ví dụ: Hệ gen của lồi là:
AABBDD biến đổi thành : cách 1: AABBDD
cách 2: A BBDD, AA BBDD, AA BBDD cách 3: … BBDD, AA BBDD
Nhận xét hệ gen mới cĩ gì khác hệ gen ban đầu ?
FF
(Bất hoạt gen A - khơng hoạt động)
Sinh vật biến đổi gen là sinh vật mà hệ gen của nó đã được con người biến đổi cho phù hợp với lợi ích của mình Thế nào sinh vật biến đổi gen ?
Trang 12Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
2 Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen
a Tạo động vật chuyển gen
Chuột nhắt được chuyển gen hoocmôn sinh trưởng của chuột cống
Nêu thành tựu tạo giống biến đổi gen ở động vật ?
Trang 13Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
2 Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen
a Tạo động vật chuyển gen
Trình bày quy trình tạo ra cừu biến đổi gen sản sinh
prôtêin người trong sữa ?
Trang 14Tạo vectơ chứa gen người (ADN tái tổ hợp) Tế bào xôma của cừu
Nuôi cấy trong môi trường nhân tạo
Chọn lọc và nhân dòng tế bào chuyển gen (chứa ADN tái
tổ hợp)
Lấy nhân tế bào chuyển gen chuyển vào tế bào trứng đã lấy mất nhân
Kích thích tế bào lai phát triển thành phôi
Chuyển vào tử cung của cừu mẹ
Sinh ra cừu chuyển gen trong sữa có chứa prôtêin người.
Sơ đồ quá trình tạo cừu biến đổi gen sản sinh protein người trong
2 3
4
5
6 7
Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
Trang 15b) Tạo giống cây trồng biến đổi gen
Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
Cây bông chuyển gen kháng sâu bệnh
Cây bông không chuyển gen
Nêu một số thành tựu tạo giống cây trồng biến
đổi gen ?
Trang 16Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
Cà chua không chuyển gen
Cà chua chuyển gen chậm chín và kháng vi rút
Gạo trắng
Gạo vàng
Trang 17Cà chua chuyển gen kháng sinh vật ký sinh (bên phải)
và cà chua đối chứng (bên trái)
Trang 18c Tạo dòng vi sinh vật biến đổi gen
- Tạo ra dòng vi khuẩn mang gen của loài khác như gen insulin của người Vk nhanh chóng sản sinh ra một lượng insulin làm thuốc chữa bệnh tiểu đường
Bài 20 : Tạo giống nhờ công nghệ gen
Trang 19Câu 1: Để chuyển một gen từ tế bào này sang tế bào khác người ta phải
sử dụng một phân tử ADN đặc biệt được gọi là:
A Thể truyền
B Tế bảo nhận
C Tế bào cho
D ADN tái tổ hợp
Câu 2: Trong công nghệ gen, để đưa gen tổng hợp insulin của người vào
vi khuẩn E coli, người ta đã sử dụng thể truyền là:
A tế bào thực vật
B tế bào động vật
C nấm
D plasmit.
Trang 20Câu 3:Trong kỹ thuật tạo ADN tái tổ hợp, enzim được sử dụng để gắn gen cần chuyển với thể truyền là:
A Restrictaza
B AND pôlimeraza
C ARN pôlimeraza
D Ligaza.
Câu 4: Giống lúa “gạo vàng” có khả năng tổng hợp β – carôten (tiền chất
A phương pháp cấy truyền phôi
B công nghệ gen
C phương pháp lai xa và đa bội hóa
D phương pháp nhân bản vô tính