VAI TRÒ CỦA CỐ VẤN HỌC TẬP TRONG ĐÀO TẠO THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ TẠI CÁC TRƢỜNG CAO ĐẲNG – ĐẠI HỌC VIỆT NAM

cao đẳng tại Việt Nam Trịnh Văn Anh Thực trạng đội ngũ cố vấn học tập trong các trường đại học, cao đẳng hiện nay ở Việt Nam ………88 17 Huỳnh Mộng Tuyền Cố vấn nghề trong nâng cao chất l

KỶ YẾU HỘI THẢO

VAI TRÒ CỦA CỐ VẤN HỌC TẬP TRONG ĐÀO TẠO THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ TẠI CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG – ĐẠI HỌC

VIỆT NAM

MỤC LỤC

2 Phần I Những vấn đề chung về đào tạo theo học

chế tín chỉ và vai trò của đội ngũ cố vấn học tập trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ

………1

3 Võ Xuân Đàn Các giải pháp nâng cao vai trò của cố vấn

học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ ………2

4 Trần Quốc Đạt Giải pháp hoàn thiện và nâng cao chất

lượng công tác cố vấn học tập trong đào tạo theo tín chỉ

……….8

5 Nguyễn Minh Giang Cố vấn học tập: khó khăn và giải pháp khắc

phục

…… 15

6 Nguyễn Duy Mộng Hà Xây dựng công cụ hỗ trợ triển khai công

tác cố vấn học tập và đánh giá hiệu quả

công tác này

………24

Hoàng Lê Minh Nhật

Chức năng tư vấn học tập của cố vấn học tập trong đào tạo đại học, cao đẳng theo hệ thống tín chỉ

…….33

Nguyễn Diệu Thanh Cố vấn học tập trong đào tạo tín chỉ ở các trường đại học, cao đẳng VN hiện nay –

yêu cầu, thực trạng và một số giải pháp

…… 40

9 Trịnh Thị Phan Lan Cố vấn học tập và thành tích học tập của

Lê Thị Tuyết Nguyễn Thị Lệ

Phương thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ

và những yêu cầu đối với cố vấn học tập …….58

12

13

Ngô Minh Oanh Vai trò của đội ngũ cố vấn học tập trong

đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở các trường đại học, cao đẳng

…… 69

14 Nguyễn Thị Phú Năng lực cần có của cố vấn học tập đáp

ứng vai trò tư vấn học tập và hướng nghiệp cho sinh viên ngành xã hội

…….73

15 Lê Tuấn Sơn Vài giải pháp căn cơ để cải thiện hoạt động

của cố vấn học tập ở các trường đại học, …… 82

cao đẳng tại Việt Nam

Trịnh Văn Anh

Thực trạng đội ngũ cố vấn học tập trong các trường đại học, cao đẳng hiện nay ở Việt Nam

………88

17 Huỳnh Mộng Tuyền Cố vấn nghề trong nâng cao chất lượng

đào tạo, khẳng định thương hiệu của đại học

…….94

18 Nguyễn Thi ̣ Cẩm Vân Hướng dẫn sinh viên xây dựng kế hoạch

học tập cá nhân thông qua dạy học tự định hướng

… 100

19 Phần II Những giải pháp nâng cao vai trò đội ngũ

cố vấn học tập từ thực tiễn các trường cao đẳng, đại học Việt Nam

……107

20 Trần Thị Hoài Diễm Đào tạo theo học chế tín chỉ ở khối ngành

mỹ thuật – những nghịch lý và tiến trình

…….108

21 Thiều Thị Hường Thực trạng sử dụng các biện pháp nâng cao

kết quả học tập cho sinh viên năm thứ nhất của đội ngũ cố vấn học tập trường Đại học

Sư phạm – Đại học Huế

… 114

22 Võ Thị Ngọc Lan Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác cố

vấn học tập và rèn luyện của đội ngũ cố vấn học tập ở trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật

25 Trương Thị Minh Nguyệt Vài nét về công tác cố vấn học tập trong

đào tạo theo học chế tín chỉ tại trường Cao đẳng Sư phạm Kon Tum

……151

26 Kiều Ngọc Quý Nâng cao vai trò và hiệu quả của ông tác tư

vấn học tập tại trường Đại học Khoa học

Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia –

HCM

…….158

27 Lê Thị Thanh Thảo Hoạt động tư vấn học tập tại trường Đại

trong đào tạo theo học chế tín chỉ dưới góc ……178

nhìn giáo dục dựa trên đầu ra

29 Nguyễn Thị Thanh Tùng Vai trò của cố vấn học tập theo học chế tín

chỉ thực tế tại khoa Công tác xã hội, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP

HCM

…….188

30 Nguyễn Hoàng Thiện Thực trạng và một số biện pháp nâng cao

tính hiệu quả của cố vấn học tập trong việc giúp sinh viên tự học tại trường Đại học Sư phạm TP HCM

… 196

BÁO CÁO ĐỂ DẪN HỘI THẢO

“Vai trò cố vấn học tập trong đào tạo theo ho ̣c chế tín chỉ

tại các trường cao đẳng, đại học Việt Nam”

Ban biên tập Kỷ yếu Hội thảo

Cố vấn học tập (CVHT) là người tư vấn cho sinh viên (SV) về chọn khóa học, ngành học phù hợp với năng lực và sở thích, tư vấn và xét duyệt kế hoạch học tập của

SV từ khi bắt đầu nhập học, chuẩn bị vào giai đoạn chuyên ngành hay khi sắp kết thúc chương trình học CVHT là người định hướng, tư vấn, giám sát hoạt động học tập của sinh viên, giúp cho sinh viên nhận thức được tầm quan trọng của quy chế đào tạo, chương trình đào tạo, phương pháp học tập, từ đó, thiết lập chương trình đào tạo phù hợp với điều kiện về trình độ, vật chất, hoàn cảnh cá nhân và giúp SV tự tìm ra biện pháp khắc phục các khó khăn đầu tiên khi bước chân vào giảng đường cao đẳng, đại

học cho đến khi kết thúc chương học

Viê ̣n Nghiên cứu Giáo du ̣c , Trường Đa ̣i ho ̣c Sư pha ̣m Thành phố Hồ Chí Minh

tổ chức Hô ̣i thảo “Vai trò cố vấn học tập trong đào tạo theo ho ̣c chế tín chỉ tại các trường cao đẳng, đại học Việt Nam” nhằm nhìn nhâ ̣n về thực tế vai trò của CVHT

theo ho ̣c chế tín chỉ ở các trường cao đẳng, đa ̣i ho ̣c hiê ̣n nay, trao đổi kinh nghiê ̣m trong lãnh vực CVHT giữa các trường đa ̣i ho ̣c , cao đẳng trong và ngoài nước và cuối

cùng là bàn bạc , thảo luận đưa ra những giải pháp hữu hiệu cho việc nâng cao vai trò

cố vấn học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ tại các trường cao đẳng, đại học Việt

Nam

Hô ̣i thảo đã thu hút hơn 60 bài viết của những nhà giáo ưu tú, những nhà quản lý giáo dục, những giảng viên trẻ ở các trường đa ̣i ho ̣c , cao đẳng trong toàn quốc Điều đó chứng tỏ sự quan tâm sâu sắc , sự trăn trở của quý vi ̣ đối với “Vai trò cố vấn học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ tại các trường cao đẳng, đại học Việt Nam”

Nô ̣i dung của Hô ̣i thảo được chia làm hai phần lớn:

1 Phần thứ nhất của Hội thảo là những vấn đề chung về đa ̀o ta ̣o theo ho ̣c chế tín chỉ và vai trò của đội ngũ CVHT trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ

Ở phần này, Hô ̣i thảo được sự quan tâm của nh iều tác giả Nổi bâ ̣t là những nhà giáo như: PGS.TS.Ngô Minh Oanh, TS.Huỳnh Mộng Tuyền, ThS.Trần Thanh Thúy, TS.Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, ThS.Nguyễn Diệu Thanh, ThS.Phạm Thanh Hải, ThS.Hoàng Lê Minh Nhật, TS.Nguyễn Thị Hà Lan, ThS.Lê Thị Tuyết, ThS.Nguyễn Thị Lệ, ThS.Vũ Văn Thái, ThS.Trịnh Thị Phan Lan, TS Nguyễn Ngọc Tài, ThS

Trịnh Văn Anh

Nhiều tác giả đã đưa ra thực tiễn của đơn vị mình, như: TS Huỳnh Mộng Tuyền, ThS Trần Thanh Thúy, trườ ng Đa ̣i ho ̣c Đồng Tháp đã ma ̣nh da ̣n đưa ra hướng riêng cho CVHT trong cố vấn nghề Sư phạm là người tư vấn và hỗ trợ sinh viên tối đa khả năng học tập, rèn luyện nghiệp vụ, thực tập, hành nghề nhằm thực hiện tốt yêu cầu thực tiễn nghề sư phạm Hoặc như ThS Vũ Văn Thái, ĐHKHXH&NV Tp.HCM đã nêu rõ vai trò của CVHT trong đào tạo theo học chế tín chỉ dưới góc nhìn giáo dục dựa trên đầu ra Khác với giáo dục dựa trên nội dung, giáo dục dựa trên đầu ra chú trọng vai trò chủ động của sinh viên trong suốt qui trình đào tạo và những luận điểm, nguyên tắc cơ bản trong giáo dục dựa trên đầu ra được sử dụng làm căn cứ cho việc xác lập vai trò và nhiệm vụ của cả CVHT lẫn sinh viên

Chúng tôi cũng bắt gă ̣p những trăn trở này ở bài viết của nhiều tác giả và những

ThS.Nguyễn Duy Mộng Hà phòng Khảo thí & Đảm bảo chất lượng trường ĐHKHXH&NV Tp.HCM đã đưa ra phương thức phát triển công tác CVHT một cách

hệ thống: từ việc xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp, phân công và bồi dưỡng năng lực CVHT đến việc theo dõi, giám sát và đánh giá công tác này một các định kỳ, thường xuyên để cải tiến liên tục cũng như chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau Chính vì thế, việc xây dựng bộ công cụ để đánh giá hiệu quả công tác CVHT là vô cùng cần thiết

ThS.Nguyễn Minh Giang đã nêu ra những thuận lợi khó khăn trong vai trò CVHT và đã đưa ra những giải pháp cụ thể giải quyết những khó khăn trong thực tế tại trường Đại học Sư phạm Tp.HCM

ThS Nguyễn Thị Cẩm Vân, đại học Sài Gòn đã trình bày các giai đoạn cụ thể của tiến trình hướng dẫn sinh viên xây dựng kế hoạch học tập cá nhân nhằm nâng cao hiệu quả công tác CVHT hiện nay

ThS.Thiều Thị Hường đã vạch ra các biện pháp nâng cao kết quả học tập cho sinh viên năm thứ nhất của đội ngũ CVHT tại trường Đại học Sư phạm – Đại học Huế

Bên cạnh đó, TS Võ Thị Ngọc Lan đã đưa ra rất nhiều giải pháp cho việc nâng cao công tác CVHT và rèn luyện đội ngũ CVHT tại trường ĐHSP Kỹ thuật Tp.HCM như ban hành quy định cố vấn học tập mới, thay đổi mô hình CVHT và rèn luyện, bồi dưỡng năng lực công tác CVHT và rèn luyện cho đội ngũ CVHT, thực hiện đánh giá công tác cố vấn và rèn luyện của CVHT từng học kỳ, sử dụng phối hợp Email, Website và Forum của bộ phận CVHT, thực hiện ghi và theo dõi Sổ tay học tập và rèn luyện của SV

Chúng tôi cho rằng với những giải pháp mà các tác giả đã đưa ra trong kỷ yếu hội thảo sẽ giúp cho chúng ta có những kinh nghiệm quý báu trong thực hiện công

tác CVHT tại đơn vị của mình

Các vấn đề mà tác giả đã đặt ra, đã mang đến cho H ội thảo những ý tưởng mới mẻ nhất định , những đề xuất, những giải pháp hữu hiệu , khả thi cho công tác CVHT

hiện nay

Ban tổ chức Hội thảo xin trân trọng gửi lời cám ơn các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu giáo dục, các cán bộ giảng dạy của các trường cao đẳng, đại học trên toàn quốc đã gửi bài tham luận, gửi gắm những tâm huyết về giáo dục đại học, cao đẳng về

cho chúng tôi và các quý vị đại biểu về tham dự Hội thảo

Chúng tôi rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp quý báu từ quý vị đại biểu qua Hội thảo khoa học này Những ý kiến đóng góp của quý vị sẽ góp phần quyết

định chất lượng và sự thành công của Hội thảo

Xin trân trọng cám ơn!

1

PHẦN I:

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ

ĐÀO TẠO THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ

VÀ VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ CỐ VẤN HỌC TẬP TRONG

ĐÀO TẠO THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ

2

CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAO TRÒ CỦA CỐ VẤN HỌC TẬP

TRONG ĐÀO TẠO THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ

Võ Xuân Đàn 1

Đào tạo theo học chế tín chỉ là hình thức đào tạo tiên tiến nhất trên thế giới, không giới hạn thời gian học tập, sinh viên phải tích lũy khối lượng kiến thức định sẵn, khi nào tích lũy xong thì ra trường nên cho phép người học chủ động hơn, vẫn đánh giá kết quả giám sát thực tế và trình độ người học hơn, học chế tín chỉ trong dạy

và học theo lối kinh viện

Vai trò của người thầy trong đào tạo theo học chế tín chỉ sẽ nặng nề hơn vừa giảng dạy vừa cố vấn cho quá trình học tập Vai trò của người thầy trong đào tạo theo học chế tín chỉ cũng có những thay đổi quan trọng Người học chuyển từ thụ động trong lịch trình tiếp cận tri thức sang chủ động trong quá trình học tập, tự sắp xếp lộ trình học tập cho phù hợp với nhu cầu bản thân, vừa là người chủ động tím kiếm để chiếm lĩnh tri thức vừa là người đàm phán với cán bộ giảng dạy, đàm phán với nhóm

và với chính mình được phát huy cao độ

Trong đào tạo theo học chế tín chỉ, số tiết để để giáo viên dạy cả lý thuyết và thực hành giảm đi khá nhiều so với hệ đào tạo học phần niên chế Từ đó đặt ra những vấn đề là làm thế nào truyền đạt được cho sinh viên một khối lượng kiến thức quá lớn trong khi thời gian lại rút ngắn, liệu chất lượng sinh viên đào tạo theo học chế tín chỉ

có giảm đi so với trước đây hay không? Từ thực tiễn phát triển của các trường đại học dạy theo tín chỉ không có sự suy giảm chất lượng giáo dục mà ngược lại nó còn là động lực thúc đẩy giáo dục đại học phát triển Điều này chỉ có thể lý giải bằng việc xây dựng, quản lý và tổ chức hoạt động của đội ngũ cố vấn học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ

Về chức năng của cố vấn học tập được xác định: Tư vấn, tự giúp sinh viên trong học tập, nghiên cứu, khoa học, định hướng nghề nghiệp, thực hiện quyền và nghĩa vụ của sinh viên khi cần tư vấn cho sinh viên giải quyết một số vấn đề về tâm lý, cuộc sống

Về nhiệm vụ của cố vấn học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ: tư vấn, trợ giảng sinh viên trong học tập, nghiên cứu khoa học, định hướng nghề nghiệp như:

-Hướng dẫn sinh viên thực hiện các quy chế, quy định và học chế tín chỉ về quyền và nghĩa vụ của sinh viên

1

PGS TS – Trường Đại học Ngoại ngữ - Tin học

3

-Tư vấn cho sinh viên phương pháp học ở bậc đại học, phương pháp tự học và

kỹ năng nghiên cứu khoa học, kỹ năng thu thập và xử lý thông tin, tài liệu học tập

-Hướng dẫn cho sinh viên hiểu biết về chương trình đào tạo toàn khóa, chương trình đào tạo chuyên nghành và cách lựa chọn các học phần đăng ký học ở các học kỳ, tuân thủ các điều kiện học tập trước, điều kiện kiên quyết của từng học phần

-Hướng dẫn cho sinh viên quy trình, thủ tục đăng ký học phần, hủy đăng ký học phần, xây dựng kế hoạch học tập cá nhân cho từng học kỳ

-Ký chấp nhận hoặc không chấp nhận phiếu đăng ký học phần của sinh viên

-Thảo luận và trợ giảng sinh viên trong việc lựa chọn nơi thực tập, lựa chọn đề tài khóa luận, tiểu luận, đề tài nghiên cứu khoa học phù hợp vớ năng lực, nguyện vọng

và định hướng nghề nghiệp của sinh viên

-Lưu ý sinh viên sự cố gắng học tập khi thấy kết quả học tập của họ giám sát

-Trả lời các câu hỏi của sinh viên liên quan đến việc học tập trong phạm vi thẩm quyền của mình

-Không chỉ dẫn, giải đáp các câu hỏi liên quan đến nội dung kiến thức của môn học hoặc can thiệp vào nội dung chuyên môn của giảng viên

-Trung thực, công bằng khi thực hiện hoạt động tư vấn, trợ giảng và hướng dẫn sinh viên

-Tham gia các hoạt động tập huấn về công tác cố vấn học tập theo yêu cầu của trường

-Cố vấn học tập phải nắm vững mục tiêu Chương trình đào tạo, các hình thức đào tạo, quy chế đào tạo, các quy trình liên quan đến công tác đào tạo và quản lý sinh viên như:

Nắm vững chương trình đào tạo của toàn khóa, chương trình của ngành, chuyên nghành, nội dung của các khối kiến thức có trong chương trình, nội dung và vị trí của từng môn học, học phần được trường tổ chức giảng dạy trong từng học kỳ, năm học

có sự hiểu biết về học tập đồng thời hai chương trình, học theo tiến độ nhanh, học theo tiến độ chậm

Nắm vững về các học phần, học phí bắt buộc, học phần tự chọn, học phần học trước, điều kiện học các học phần, cách đăng ký học phần, rút bớt học phần đã đăng

ký học và bổ sung học phần, đăng ký học các học phần chưa đạt, học để nâng điểm các học phần

Nắm vững quá trình tổ chức đào tạo theo học chế tín chỉ, lên lớp học lý thuyết, thực hành hoặc tham luận, thực tập tại cơ sở là bài tập lớn, số tín chỉ tối đa và tối thiểu phải tích lũy xong trong từng học kỳ, năm học, số tín chỉ tích lũy để được xét học bổng khuyến khích

Bàn giao đầy đủ, kịp thời công cụ cố vấn khi chuyển giao nhiệm vụ cố vấn cho người khác theo phân công của trường

-Hướng dẫn, khuyến khích, tạo điều kiện cho sinh viên tham gia hoạt động học thuật, tư vấn tâm lý, động viên sinh viên tham gia các hoạt động văn thể mỹ lành mạnh, bổ ích

-Hướng dẫn công tác đánh giá kết quả rèn luyện của sinh viên, nắm tinh hình chung của lớp, chương trình sinh hoạt lớp định kì và báo cáo tình hình cho trưởng khoa

Về quyền của cố vấn học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ:

-Đề nghị hội đồng khen thưởng, kỷ luật của trường biểu dương khen thưởng những cá nhân, tập thể sinh viên có thành tích xuất sắc trong học tập, kiến nghị xử lý

kỷ luật sinh viên theo quy chế sinh viên

-Tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cố vấn học tập Được cung cấp đầy đủ các tài liệu, phương tiện cho việc tư vấn, hướng dẫn và quản lý sinh viên cho cố vấn học tập

-Yêu cầu phòng Đào tạo, Phòng Chính trị - Tổ chức – Công tác sinh viên cung cấp thông tin về kết quả học tập của sinh viên thuộc lớp mình phụ trách, cung cấp thông tin cá nhân của sinh viên trong trường hợp cần thiết để phục vụ công tác quản

5

Để nâng cao vai trò của cố vân học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ chúng tôi đề xuất những giải pháp sau đây:

1 Phải xác định rõ vai trò, nhiệm vụ, chức năng, quyền hạn của đội ngũ cố vấn

học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ Phần cứng cần phải thống nhát trong các hoạt động, phần mềm để đội ngũ cố vấn vận dụng sáng tạo, phát huy được trí tuệ của người cố vấn học tập trong việc đảm nhiệm nhiện vụ của mình, hòa nhập được với đội ngũ giảng viên để thực hiện mục tiêu đào tạo theo học chế tín chỉ

2 Phải tuyên truyền, giáo dục cái tâm cho đội ngũ cán bộ cố vấn học tập để họ

yêu và thích với cái nghề mới là cố vấn học tập để từ đó luôn có sáng tạo và cố gắng mới để hoàn thành nhiệm cụ của mình trước học sinh, trước Bộ Giáo dục và Đào tạo, trước nhà trường về phần việc do mình phụ trách

3 Phải trang bị cho họ và hướng dẫn họ tìm tòi sáng tạo ra bộ công cụ của hoạt

động cố vấn học tập để phục vụ có hiệu quả cho hoạt động theo mục đích của cố vấn học tập về tuân thủ các yêu cầu sau đây:

-Việc tư vấn, trợ giảng cho sinh viên phải được tiến hành công bằng, công khai

và đặt mục tiêu lợi ích của sinh viên lên hàng đầu

-Nội dung tưvấn phai chính xác, trung thực, không trái pháp luật và quy chế, quy định của trường, của Bộ

-Hoạt động tư vấn phải được ghi chép trong sổ công tác của cố vấn học tập theo các biểu mẫu quy định

4 Cố vấn học tập phải được nhà trường trang bị Quy chế đào tạo đại học, cao

đẳng theo hệ thống tín chỉ

-Chương trình đào tạo của ngành đào tạo, có đầy đủ đề cương chi tiết các học phần, môn học

-Biên chế năm học và kế hoạch đào tạo suốt học kỳ

-Sổ tay cố vấn, sổ tay công tác, sổ tay sinh viên

-Danh sách sinh viên

-Sổ danh sách sinh viên có dán ảnh và tóm tắt thông tin vì cá nhân của sinh viên

-Các biểu mẫu phục vụ công tác cố vấn gồm mẫu đăng ký lý lịch sinh viên, mẫu

kế hoạch hoạt động cá nhân của giảng viên cố vấn, các biểu mẫu cho việc đăng ký học phần, hủy đăng ký, mẫu biên bản về các cuộc hợp với lớp sinh viên, các biểu mẫu báo cáo công tác cố vấn khi kết thúc học kỳ và các biểu mẫu cần thiết khác theo quy định của trường

-Các tài liệu khác liên quan đến sinh viên trong quá trình học tập tại trường

6

5 Cần quy định chế độ làm việc của cố vấn học tập, mỗi cố vấn trong một năm

học đảm nhận khối lượng là bao nhiêu sinh viên, phụ trách bao nhiêu lớp là phù hợp với năng lực làm việc của cố vấn học tập Làm thế nào để cố vấn học tập đảm bảo được thời gian làm cố vấn, thời gian làm chuyên môn theo quy định tránh tình trạng vì phải hoàn thành nhiện vụ cố vấn học tập lại coi nhẹ công tác chuyên môn giảng dạy của mình hoặc ngược lại Làm cách nào tạo cho giảng viên đảm nhiệm vai trò cố vấn học tốt lại đảm bảo được các mặt công tác khác của nhà trường giao phó cùng hoàn thành tốt với chất lượng và hiệu quả cao

6 Hàng năm, nhà trường nên tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm trong hoạt động

cố vấn học tập, mặt nào hoàn thành, mặt nào cần phải rút kinh nghiệm Qua hội nghị hàng năm phải đúc rút cho được những thành quả của công tác cố vấn học tập để nâng cao các điển hình tiên tiến về mạt cố vấn học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ, từng bước nâng cao giá trị khoa học và thực tiễn của công tác cố vấn học tập Coi cố vấn học tập là mặt hoạt động thứ hai sau đào tạo về kiến thức văn hóa cho sinh viên theo học ở đại học và cao đẳng Đưa hoạt động cố vấn học tập phát triển theo chiều sâu của giá trị mặt hoạt động này theo đào tạo theo học chế tín chỉ

7 Cố gắng qua từng năm xây dựng cho được đội ngũ cố vấn học tập tiên tiến với

chất lượng và hiệu quả công tác cao, loại bỏ những khó khăn trở ngại trong công tác

cố vấn học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ, từng bước ổn định mặt hoạt động này trong đào tạo theo học chế tín chỉ

8 Các cấp lãnh đạo từ Bộ giáo dục và đào tạo đến các trường đại học, cao đẳng

phaỉ coi hoạt động của cố vấn học tập là một khoa học, hãy đầu tư cho công tác này

để các cố vấn học tập có điều kiện đi sâu, tìm hiểu những giá trị khoa học về con người – về người học để tiến tới cách tiếp cận, các giải pháp tối ưu nhất trong hoạt động của cố vấn học tập vì đối tượng của mặt hoạt động này rất phong phú, rất đa dạng, chúng ta mới đi vào sự chính diện của nó còn các mặt sau của nó đang còn là một sân chơi vô cùng phong phú cho hoạt động nghiên cứu khóa học của phần cố vấn học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ

Cố vấn học tập mặt hoạt động thứ hai của quá trình đào tạo cho hệ thống tín chỉ của các trường đại học và cao đẳng hiện nay Chúng ta cần nghiên cứu để có các giải pháp nâng cao vai trò của cố vấn học tập trong đào tạo theo học chế tín chỉ để từng bước luôn ổn định, nâng cao vai trò và giá trị của công tác cố vấn học tập nhằm góp phần đưa công tác đào tạo theo hệ thống tín chỉ đi vào quỹ đạo của nó, góp phần khẳng định đào tạo theo hệ thóng tín chỉ là loại hình đào tạo có giá trị cao, có tầm nhìn chiến lược trong đào tạo đại học và cao đẳng ở Việt Nam trước mắt cũng như lâu dài

7

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Sử dụng các phương pháp giảng dạy hiệu quả tại các trường Đại học, Cao đẳng Việt Nam (2010), Viện nghiên cứu giáo dục – Trường Đại học Sư phạm Tp

Hồ Chí Minh

2 Lê Thạc Cán (1989), Một số đặc điểm giáo dục đại học ở Hoa Kỳ, Đại học

giáo dục, Viện khoa học giáo dục số 17

3 Chiến lược phát triển giáo dục (2001 – 2010), NXB giáo dục Hà Nội

4 Trường Đại học Ngoại ngữ - Tin học Tp.HCM: quy chế giảng viên cố vấn –

Ban hành theo Quyết định QD 270 – ĐNT ngày 20/11/2013

8

GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG CÔNG TÁC

CỐ VẤN HỌC TẬP TRONG ĐÀO TẠO THEO TÍN CHỈ

Trần Quốc Đạt 1

Tóm tắt

Đào tạo theo tín chỉ đã trở thành quy định bắt buộc của Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với các trường đại học ở Việt Nam Trong quá trình theo học tại trường, sinh viên phải chủ động trong việc lựa chọn ngành học, môn học và xây dựng kế hoạch học tập

cá nhân cho từng học kỳ, năm học và cả quá trình đào tạo Để giúp cho sinh viên có thể thực hiện quyền tự chủ của mình, có một khâu quan trọng trong quy trình đào tạo theo hệ thống tín ở các trường đại học là bộ phận Cố vấn học tập (CVHT) Như vậy,

CVHT có vai trò rất quan trọng trong đào tạo tín chỉ, ảnh hưởng trực tiếp đến sự thành công trong học tập, rèn luyện của sinh viên Mỗi CVHT được xem như một “mắt xích”

trong vòng tròn mối liên hệ giữa Sinh viên - Chương trình đào tạo - Nhà trường

Nhận thấy tầm quan trọng và sự quan tâm sâu sắc của các trường về công tác CVHT, bài viết dưới đây nhằm tìm hiểu về hoạt động của C V H T trong các trường

đại học hiện nay, qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao

chất lượng công tác CVHT trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở các trường đại học

1 Đặt vấn đề

Cố vấn học tập (CVHT) - cụm từ được nhắc đến khá nhiều kể từ khi hình thức đào tạo theo tín chỉ được áp dụng tại các trường Đại học ở Việt Nam Trước tiên phải khẳng định rằng, CVHT có vai trò rất quan trọng trong đào tạo tín chỉ và ảnh hưởng đến kết quả học tập, rèn luyện của sinh viên Với vai trò cố vấn, các CVHT là người định hướng,

tư vấn, giám sát hoạt động học tập của sinh viên, giúp cho sinh viên nhận thức được tầm quan trọng của quy chế đào tạo, nhận thức chính xác các khái niệm của quy chế, hiểu được quy chế, chương trình đào tạo, phương pháp học tập, từ đó chọn lựa được chương trình kế hoạch học tập phù hợp với sức học, hoàn cảnh cá nhân và tự tìm ra biện pháp khắc phục các khó khăn xuất hiện khi mới từ gia đình vào môi trường xã hội và trường Đại học Thông qua hoạt động cố vấn cho các lớp sinh viên, CVHT nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng, tình cảm, năng lực cá nhân, hoàn cảnh gia đình, nguyện vọng của từng sinh viên để từ đó có những đề xuất kịp thời với nhà trường về các biện pháp hỗ trợ cho sinh viên cũng như thực hiện tốt công tác quản lý sinh viên Thời gian qua, mặc dù các trường Đại học đã áp dụng hình thức đào tạo theo tín chỉ nhưng công tác CVHT vẫn còn khá mới mẻ nên hoạt động thiếu tính đồng bộ,

1

ThS - Giảng viên Bộ môn Cơ sở – Cơ bản, Đại học Ngoại thương Cơ sở II TP HCM

9

chưa đạt được yêu cầu mong muốn như: chưa tổ chức thường xuyên sinh hoạt định kỳ đối với các lớp sinh viên, việc sinh hoạt định kỳ chưa có nội dung phong phú, các tiếp xúc tư vấn nhiều khi mang tính tự phát trực tiếp hoặc qua trao đổi qua điện thoại nên hiệu quả chưa cao Do đó, việc tăng cường các giải pháp nhằm kịp thời hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác CVHT là một yêu cầu có tính cấp thiết và thường xuyên trong đào tạo theo hệ thống tín chỉ ở các trường đại học hiện nay

2 Khái quát thực trạng hoạt động cố vấn học tập tại các trường đại học hiện nay

Trong những năm vừa qua, chủ trương đổi mới phương pháp giảng dạy theo

quan điểm giáo dục “lấy người học làm trung tâm” đang thu hút rất nhiều sự quan

tâm của toàn ngành giáo dục, bởi từ trước đến nay người học đã quen với việc thụ động trong việc tiếp nhận kiến thức từ phía giáo viên Tuy vậy, điều này không có nghĩa là Nhà trường và các Thầy cô giáo phó mặc hết cho sinh viên tự biên tự diễn trong quá trình học tập và rèn luyện, nhất là trong điều kiện đào tạo theo tín chỉ vẫn còn khá mới mẻ ở nước ta, do vậy sinh viên rất cần có sự hướng dẫn của CVHT Ở các nước có nền giáo dục tiên tiến như Hoa Kỳ, các trường đại học đều rất quan tâm đầu tư, xây dựng đội ngũ CVHT để hỗ trợ, tư vấn kịp thời, đầy đủ cho từng sinh viên về đăng ký tín chỉ, thiết kế quy trình, kế hoạch học tập cá nhân…Trong điều kiện các trường đại học ở nước ta còn khó khăn thì ít nhất mỗi Khoa/Ngành học cũng cần bố trí được một CVHT tư vấn cho sinh viên Hiện nay, hầu hết các trường đại học

và một số trường cao đẳng đã ban hành văn bản quy định khá chi tiết về vai trò, nhiệm

vụ, quyền lợi và trách nhiệm của đội ngũ CVHT Mặc dù, việc triển khai công tác CVHT cũng như phát huy vai trò, trách nhiệm của đội ngũ CVHT tại mỗi trường vẫn còn tồn tại nhiều cách làm khác nhau nhưng chúng ta có thể khẳng định rằng, CVHT đóng vai trò là người

tư vấn và hỗ trợ sinh viên phát huy tối đa khả năng học tập, rèn luyện và nghiên cứu khoa học, lựa chọn đăng ký học phần phù hợp để đáp ứng mục tiêu tốt nghiệp và khả năng tìm được việc làm sau khi ra trường, theo dõi quá trình học tập, rèn luyện của sinh viên nhằm giúp sinh viên điều chỉnh kịp thời hoặc đưa ra một lựa chọn đúng trong quá trình học tập, đồng thời quản lý, hướng dẫn và chỉ đạo lớp được phân công phụ trách

Theo kết quả nghiên cứu do GS, TS Trần Thị Minh Đức chủ trì cùng với các cộng sự của mình (Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Khoa học Xã hội và Nhân văn 28 (2012) 23-32) đã được tiến hành khảo sát trên 1564 sinh viên của 17 trường đại học

và 244 giảng viên đang là CVHT tại các trường đại học trên cả nước, từ kết quả nghiên cứu này chúng ta có thể tìm hiểu khái quát tình hình hoạt động của CVHT trong các trường đại học hiện nay qua một số thông tin sau:

10

Tên gọi/chức danh của CVHT: Mặc dù đang đào tạo theo phương thức tín chỉ

nhưng vẫn còn chức danh giáo viên chủ nhiệm (GVCN), như các trường: Đại học Khoa học Tự Nhiên, Đại học Công nghệ và Khoa Luật (Đại học Quốc Gia Hà Nội); Đại học Kinh Tế - Luật TP HCM, Đại học Bách Khoa (Đại học Quốc gia thành phố

Hồ Chí Minh); Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Bách Khoa Đà Nẵng Ngoài ra,

có trường còn sử dụng thuật ngữ: Giáo viên hướng dẫn (Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - TP Hồ Chí Minh), C V H T kiêm Giáo viên chủ nhiệm hay Chủ nhiệm chương trình (Trường Đại học Hoa Sen -TP Hồ Chí Minh)… để chỉ chức danh

cố vấn học tập Kết quả điều tra trên phiếu dành cho CVHT cũng cho thấy 47.5% giáo viên cho biết họ làm công việc của cả CVHT và GVCN Không ít giảng viên vẫn cho rằng, mặc dù có sự khác biệt về tên gọi, song chức năng và nhiệm vụ của GVCN và C V H T về cơ bản là không khác nhau Có thể khẳng định rằng, việc xác định tên gọi/chức danh và vai trò, trách nhiệm cho CVHT hiện nay chưa rõ ràng, chưa thống nhất ở các trường đại học, điều này sẽ kéo theo nhiều vấn đề phát sinh với trách nhiệm của người trợ giúp sinh viên trong môi trường đào tạo theo học chế tín chỉ

Các tiêu chí lựa chọn CVHT: Trong các văn bản quy định ở các trường đại học

hiện nay, tiêu chí lựa chọn cố vấn học tập phải là giảng viên có từ 2 đến 3 năm kinh nghiệm giảng dạy trở lên và đạt tối thiểu trình độ thạc sĩ Tuy vậy, thực tế điều tra cho thấy có những tiêu chí không được ghi trong văn bản nhưng rất nhiều trường thực hiện, đó là lựa chọn những C V H là giảng viên trẻ, nhiệt tình, thành thạo

sử dụng tin học và có thời gian (CVHT có độ tuổi từ 25-35 chiếm 78.3%) Theo lý

giải của cán bộ đang làm CVHT thì: “Cán bộ trẻ thường có thời gian, mới ra

trường, vừa trải qua thời kỳ sinh viên nên có thể hiểu sinh viên rõ hơn, hiểu phong

cách dạy của các thầy cô mà mình đã được học”, “Đào tạo theo hệ thống tín chỉ cần phải am hiểu về mạng công nghệ thông tin” hay “giảng viên trẻ thường không để ý nhiều đến vấn đề thù lao” Như vậy, kết quả phỏng vấn cho thấy vẫn còn nhiều ý

kiến trái chiều xung quanh việc lựa chọn tiêu chí cho người làm C V H T Trong

đó, các ý kiến lựa chọn tập trung vào kinh nghiệm về chuyên môn, khả năng định hướng tốt cho sinh viên trong việc lựa chọn môn học, phát triển chuyên ngành, những gợi ý về nơi làm việc…Tùy vào quan điểm của mỗi cơ sở đào tạo mà việc lựa chọn vị trí CVHT có sự khác nhau

Hệ thống văn bản hướng dẫn công tác CVHT: Kết quả điều tra cho thấy có

83.4% CVHT cho biết là khoa (Viện hay Trường) họ có văn bản quy định và hướng dẫn vai trò, chức năng của CVHT; 16,6% CVHT không biết rõ cơ sở đào tạo của mình có văn bản hướng dẫn công tác C V H T hay không (Thực tế trường

11

đại học nào cũng có các văn bản nói về công tác Cố vấn học tập/Giáo viên chủ nhiệm) Các quy định về thời gian làm việc cùng sinh viên của CVHT ở các trường đại học là rất khác nhau Phần lớn các trường đều có quy định CVHT tư vấn cho sinh viên từ 1-2 tiết/tuần, nhưng có trường chỉ quy định 1-2 tiết/tháng, hoặc tối thiểu là 1-

2 tiết/kỳ Ở một số trường lại có quy định CVHT phải trực ở khoa 2 lần/tuần để tiếp sinh viên Riêng một số trường đại học có Chuyên viên Phòng Đào tạo làm CVHT (như Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG TP HCM) thì trung bình họ phải tư vấn cho sinh viên trong khoảng thời gian từ 2-3 giờ/ngày

Hỗ trợ quyền lợi cho C V H T : Quy định về điều kiện hỗ trợ và quyền lợi cho CVHT được ghi trong văn bản ở hầu hết các trường đã điều tra như sau: CVHT

được giảm số giờ dạy định mức, hưởng phụ cấp theo quy định; được bố trí thời gian tham gia khóa tập huấn nghiệp vụ cố vấn học tập Đối chiếu những quy định trên văn bản với thực tế công việc mà các CVHT phải thực hiện cho thấy, hiện nay các Khoa, Trường trả phụ cấp cho công việc bằng tiền tính theo tháng, hoặc giảm giờ dạy hoặc tính theo năm (Dù là cách tính gì thì cuối cùng cũng có thể quy được ra tiền) Kết quả điều tra cũng cho thấy có tới 34.6% CVHT nhận được thù lao dưới mức 500 ngàn/ năm Như vậy tính ra là mỗi tháng họ chỉ nhận được khoảng 50 ngàn đồng hỗ trợ công việc tư vấn học tập cho sinh viên Có thể nói đây là mức tương thù lao tương đối thấp, số tiền này có thể chưa đủ để CVHT trả tiền điện thoại liên hệ với sinh viên Đáng chú ý hơn, có 16.3% số CVHT không nhận được phụ cấp trách nhiệm và cũng không biết về khoản tiền này Chỉ có 6.4% CVHT nhận được khoản phụ cấp trên 2 triệu/năm Kết quả khảo sát trong 17 trường đại học cho thấy: trường ĐH Bách Khoa Hà Nội và trường ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội là hai trường có phụ cấp cho CVHT cao nhất (số CVHT nhận được hỗ trợ trên 2 triệu/ năm chủ yếu rơi vào 2 trường này) Như vậy, việc phụ cấp cho CVHT ở các trường đại học hiện nay rất khác nhau, điều này phụ thuộc vào điều kiện vật chất của trường, khối lượng công việc mà CVHT được giao đảm nhiệm

Từ các thông tin nghiên cứu trên, ta có thể đưa ra nhận định một cách khái quát rằng, việc triển khai công tác CVHT tại các trường đại học hiện nay vẫn còn tồn tại nhiều cách thực hiện khác nhau, biểu hiện như: Việc xác định vai trò, trách nhiệm của CVHT, tiêu chí lựa chọn CVHT, các văn bản quy định, hướng dẫn công tác CVHT, chế độ hỗ trợ cho đội ngũ làm CVHT… Liệu những cách làm như vậy đã thực sự đồng bộ và mang lại hiệu quả cao nhất hay chưa? Dưới đây là một số đề xuất nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác CVHT trong đào tạo theo tín chỉ hiện nay

3.2 Về phía các trường

Thứ nhất, các trường đại học cần xác định rõ vai trò, nhiệm vụ của đội ngũ làm công tác CVHT Trên cơ sở đó, định kỳ các trường cần phải tổ chức, kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện theo các tiêu chuẩn đã được xác định

Thứ hai, xây dựng hệ thống văn bản, quy trình hoạt động CVHT, xây dựng đề cương chi tiết môn học để làm cơ sở hoàn thiện chương trình và kế hoạch đào tạo giúp cho công tác CVHT được triển khai theo đúng mục tiêu, kế hoạch

Thứ ba, hoạt động CVHT không thể đạt hiệu quả tốt nếu như các điều kiện về cơ

sở vật chất của nhà trường không được đảm bảo, đặc biệt là các phòng phục vụ cho công tác thường xuyên của đội ngũ CVHT: tư vấn, chia sẻ, trao đổi, lưu trữ hồ sơ Thứ tư, quan tâm đẩy mạnh việc bồi dưỡng, nâng cao nghiệp vụ kỹ năng công tác đội ngũ CVHT, đặc biệt là khả năng sử dụng thành thạo tin học, kỹ năng tư vấn hỗ trợ, kỹ năng giải quyết vấn đề…để đáp ứng yêu cầu công tác ngày càng cao Ở các nước có nền giáo dục tiên tiến như Hoa Kỳ, các trường đại học rất quan tâm đầu tư, xây dựng đội ngũ CVHT để hỗ trợ, tư vấn kịp thời, đầy đủ cho từng sinh viên về đăng

ký tín chỉ, thiết kế quy trình, kế hoạch học tập cá nhân…Trong điều kiện các trường đại học ở nước ta còn khó khăn thì ít nhất mỗi Khoa/Ngành học cũng cần bố trí được một CVHT tư vấn cho sinh viên

Thứ năm, tăng cường chăm lo, hỗ trợ các điều kiện vật chất và tinh thần cho các CVHT thông qua việc ghi nhận, biểu dương kịp thời để đội ngũ CVHT có thêm niềm say mê, nhiệt huyết làm cho hiệu quả và chất lượng công tác ngày một nâng cao Thứ sáu, định kỳ phối hợp với các Phòng/ban và các đơn vị chức năng trong trường như Phòng CTCT&SV, Đoàn TN-Hội sinh viên tổ chức các buổi Hội thảo chuyên đề, trao đổi kinh nghiệm về hoạt động giảng dạy, học tập nhằm tổng kết đánh giá và định hướng công tác tư vấn, CVHT cho sinh viên trong điều kiện học chế tín chỉ Chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục giúp cho sinh viên nâng cao ý thức tự

Căn cứ vào đề cương chi tiết học phần để hướng dẫn cách học cho sinh viên như: lập kế hoạch học tập, nghe giảng và ghi chép trên lớp, tự học, học nhóm, đọc sách, nghiên cứu và giải quyết vấn đề…CVHT cần xem đây là một trong những mục tiêu lâu dài để nâng cao chất lượng dạy và học chứ không chỉ dừng lại ở các giải pháp tạm thời Bên cạnh đó, CVHT phải luôn thể hiện tốt tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy với sinh viên và nhất là không ngừng học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực công tác CVHT nhằm đáp ứng yêu cầu công việc được giao

Trong quá trình làm công tác, CVHT nên dành thời gian thích hợp để hướng dẫn sinh viên rèn luyện một số kỹ năng tự học Việc này cần phải được tiến hành ngay từ những học phần đầu tiên của chương trình đào tạo, nhằm giới thiệu tổng quát về yêu cầu, nội dung chương trình, giới thiệu về cách học, phương pháp học Các phương pháp giảng dạy trong đào tạo theo tín chỉ đều phải hướng đến mục tiêu lấy người học làm trung tâm, vì vậy CVHT phải luôn quan tâm, nhắc nhở sinh viên việc tự học, tự nghiên cứu để có thể chủ động nắm bắt kiến thức hiệu quả hơn

4 Kết luận

Hiện nay, việc đào tạo theo hệ thống tín chỉ đã trở thành một yêu cầu bắt buộc đối với quá trình đào tạo của các trường đại học ở Việt Nam, đây là một định hướng phát triển giáo dục phù hợp với xu thế chung của các nền giáo dục tiên tiến trên thế giới Có thể nói, việc chuyển đổi mô hình đào tạo theo tín chỉ đã tạo ra không ít khó khăn cho việc tổ chức, sắp xếp, đăng ký môn học đối với sinh viên Sự thay đổi này cũng đã tạo ra nhiều áp lực đối với đội ngũ CVHT Phần lớn CVHT hiện nay vẫn thường đảm nhiệm nhiều công việc cùng một lúc, họ vừa làm giảng viên, vừa

đi dạy, nghiên cứu khoa học, vừa làm cố vấn học tập, làm trợ lý, đảm nhận các vị trí khác

14

Mặc dù trên thực tế còn tồn tại nhiều khó khăn bất cập nhưng công tác CVHT vẫn giữ tầm quan trọng đặc biệt trong quá trình đào tạo theo hệ thống tín chỉ Kết quả học tập và rèn luyện của sinh viên trong những năm tháng ở trường sẽ không thể không nhắc đến vai trò và dấu ấn sâu sắc của đội ngũ làm công tác CVHT Điều này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, giúp sinh viên khắc sâu và vận dụng được những kiến thức đã học vào thực tiễn công việc và cuộc sống sau khi ra trường

mà còn là yếu tố đảm bảo chất lượng đào tạo và uy tín, thương hiệu của Nhà trường

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Giáo dục và đào tạo (2007), Quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ, Quyết định số 43/2007/QĐ-BGDĐT ban hành ngày 15/08/2007.Link:http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=1&_page=277&mode=detail&document_id=38739, truy cập ngày …

http://www.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx

?ItemID=23806,

3 Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, Khoa học Xã hội và Nhân văn 28 (2012) 23-32

4 Kỷ yếu Hội nghị Khoa học sinh viên toàn quốc các trường Đại học khối ngành Kinh tế-Quản trị kinh doanh do trường Đại học Hải Phòng tổ chức, tháng 10/2014

5 http://tapchi.vnu.edu.vn/upload/2014/04/1340/4.pf

15

CỐ VẤN HỌC TẬP: KHÓ KHĂN VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC

Nguyễn Minh Giang 1

1 Đặt vấn đề

Hình thức đào tạo theo tín chỉ ngày càng phổ biến ở các trường Đại học và

Cao đẳng trong cả nước Khi thực hiện hình thức đào tạo này thì vai trò của cố

vấn học tập đang ngày một cần thiết hơn và ảnh hưởng trực tiếp hiệu quả học tập và nghiên cứu của sinh viên Cần phải khẳng định rằng CVHT có vai trò đặc biệt quan trọng, không thể thiếu trong đào tạo theo học chế tín chỉ Mỗi CVHT

là một nhân tố then chốt trong mối quan hệ nhà trường - sinh viên – thị trường

lao động Đồng thời mỗi CVHT còn là một chuyên gia tư vấn về học tập và việc làm cho sinh viên, đồng hành cùng sinh viên trong suốt quá trình học tập Phần

lớn CVHT hiện nay trong các trường đại học được giao cho các giảng viên Tuy nhiên, giảng viên đang “quá tải” về công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học và phải “gánh” thêm nhiệm vụ CVHT để hướng dẫn về thủ tục hành chính,về sinh hoạt văn - thể- mỹ,…Do đó, chất lượng công tác CVHT còn chưa đạt được hiệu quả như mong muốn Làm gì để nâng cao vai trò của CVHT trong đào tạo tín chỉ? Bài viết này, đề cập đến những khó khăn và đề xuất một số giải pháp khắc phục giúp nâng cao chất lượng trong công tác cố vấn học tập hiện nay

2 Vai trò của cố vấn học tập

CVHT phải thực hiê ̣n được các chức năng cơ bản là : Tư vấn, định hướng

quá trình học tập và lựa chọn hướ ng ngh ề nghiệp giúp sinh viên; Theo dõi và giám sát đươ ̣c quá trình học tập và lựa chọn đi ̣nh hướng ngh ề nghiệp của sinh viên; Tham mưu cho lãnh đạo trường, khoa và bộ môn các vấn đề liên quan đến

công tác quản lý đào tạo, NCKH và công tác sinh viên

CVHT phải hoàn thành được các nhiê ̣m vụ chính bao g ồm: Cùng với các

phòng chức năng quán tri ệt và tận tình hướng dẫn sinh viên nắm vững các quy

chế đào tạo của Bộ GD&ĐT và các quy định cụ thể hóa v ề đào tạo của trường;

Tư vấn cho sinh viên về chương trình đào tạo bao gồm mục tiêu, chuẩn đầu ra ,

nội dung chương trình , học phần bắt buô ̣c , tự cho ̣n, học phần thay thế… theo hướng chuyên ngành…; Tư vấn cho sinh viên cách thức xây dựng kế hoạch

học tập cho toàn khóa học đảm bảo sự phù hợp với năng lực và hoàn cảnh của mỗi sinh viên; Hướng dẫn sinh viên đăng ký học phần ở từng học kỳ (tiến độ)

để hoàn thành kế hoạch học tập đã xây dựng và điều chỉnh la ̣i kế hoa ̣ch ho ̣c tâ ̣p

1

ThS – Giảng viên khoa Giáo dục Tiểu học, trường Đại học Sư phạm TP HCM

16

cho phù hợp với điều kiê ̣n th ực tế; Tư vấn cho sinh viên về phương pháp học

tập, nghiên cứu khoa học; Cảnh báo về kết quả học tập và định hướng sự lựa chọn tiến độ, cách phát huy học lực giỏi và khắc phục học lực yếu, kém; Hướng dẫn sinh viên tham gia các hoạt động ngoại khóa và các hoa ̣t đô ̣ng h ọc thuật để phát triển các kỹ năng mềm… ; Nắm bắt đươ ̣c xu hướng nghề nghiê ̣p và thực hiê ̣n nhiê ̣m vụ tư v ấn hướng nghiệp và việc làm cho sinh viên; Hướng dẫn và

cứu khoa học, thậm chí thấu hiểu gia cảnh và có thể giúp đ ỡ được sinh viên giải

quyết một số khó khăn trong đời sống ; Thường xuyên động viên, khích lệ sinh

viên xác định rõ động cơ rèn luyện phấn đấu và yên tâm học tập, kiên trì rèn luyện phấn đấu toàn diện để ngày mai lập nghiệp

Trong quá trình thực hiện, CVHT nên tập trung nhiều vào các vấn đề trọng

tâm như xây dựng kế hoạch học tập toàn khóa cho sinh viên, đối với các học

phần cơ bản trong chương trình, cần giới thiệu nội dung, ý nghĩa của nó trong

chương trình học Đối với các môn tự chọn thuộc khối kiến thức cơ sở ngành và

khối kiến thức chuyên ngành, sinh viên chưa thật sự hiểu rõ về các môn mình thật sự yêu thích và phù hợp với khả năng của bản thân, do đó, cần giới thiệu nội dung và kỹ năng của học phần đó Bên cạnh đó, CVHT cần giúp các em chọn lựa những học phần giúp tăng tính “mềm dẻo” trong việc chọn lựa ngành nghề trong tương lai Trong thực tế, một số trường hợp nảy sinh trong việc lập

kế hoạc học tập và thực hiện kế hoạch học tập của sinh viên như: Trong kế hoạch học tập, sinh viên chọn một số học phần tự chọn chuyên ngành này,

nhưng trong quá trình học tập, các em lại cảm thấy yêu thích một số học phần

khác mà không có trong kế hoạch học tập Trong hoàn cảnh này, CVHT cần

hướng dẫn, tạo điều kiện để giúp các em có thể học các học phần mình yêu

thích Trong công tác tư vấn cần quan tâm đảm bảo sĩ số lớp học phần để không làm ảnh hưởng đến việc học tập của các sinh viên khác

Các hoạt động văn nghệ, thể thao và hoạt động đoàn thể trong nhà trường giúp sinh viên rèn luyện thân thể, tăng cường tính cộng đồng, tham gia hoạt

động xã hội,…CVHT cần giúp sinh viên hiểu rõ mục tiêu của các hoạt động rèn

luyện trong nhà trường, giúp sinh viên có ý thức, lòng say mê trong việc tham gia các hoạt động chính trị- xã hội, văn hóa, văn nghệ, thể thao, các hoạt động

hướng đến lợi ích cộng đồng, phòng chống tệ nạn xã hội,… Điều quan trọng trong công tác tư vấn là giúp sinh viên ý thức tham gia vì mục đích chính đáng

chứ không vì mục đích là để được điểm số cao khi xét điểm rèn luyện ở cuối học kỳ

3 Những vấn đề đang tồn tại của cố vấn học tập

Rất nhiều ý kiến cho rằng hiệu quả của CVHT chưa cao là do chúng ta

không đủ đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất và kinh phí để thực hiện riêng biệt

hai mảng công tác là CVHT và chủ nhiệm lớp, hầu hết giảng viên phải kiêm nhiệm cả hai nhiệm vụ trên ; hay công tác CVHT còn khá mới mẻ đối với các

trường đại học ở nước ta,… Tuy nhiên, nguyên nhân chính vẫn là do các trường chưa đánh giá đúng vai trò, chức năng và nhiệm vụ của CVHT

Trong hoàn cảnh hiện tại, giảng viên vừa tham gia giảng dạy vừa kiêm nhiệm công tác CVHT Để hoàn thành yêu cầu của nhà trường và nhu cầu của

SV, nhiều cán bộ làm công tác CVHT cũng gặp không ít khó khăn Khó khăn lớn nhất có lẽ là về thời gian và khó khăn thứ hai là những quy định của nhà

trường về chương trình đào tạo, công tác CVHT… vẫn chưa cụ thể, vẫn còn trong giai đoạn sửa đổi và thay đổi nhiều làm CVHT không nắm bắt kịp để phổ

biến cho SV Tiêu chuẩn của một CVHT phải là một người có ít nhất ba năm kinh nghiệm giảng dạy để giúp đỡ sinh viên và phải nắm vững được chương

trình đào tạo, quy trình đào tạo Ngoài ra các CVHT còn phải có quỹ thời gian

để tham gia hoạt động cùng với sinh viên

Đào tạo theo tín chỉ, việc triển khai hoạt động của CVHT thiếu tính đồng

bộ, chưa đạt được yêu cầu mong muốn, như chưa tổ chức thường xuyên sinh hoạt định kỳ đối với các lớp sinh viên, việc sinh hoạt định kỳ chưa có nội dung phong phú, các tiếp xúc tư vấn nhiều khi mang tính tự phát trực tiếp hoặc qua

trao đổi qua điện thoại nên hiệu quả chưa cao Bên cạnh những cố vấn học tập

“lăn lộn” với sinh viên, giải quyết rất nhiều việc trong quá trình học tập của sinh viên, thường xuyên phản ánh lại thực tế để cố vấn lại với nhà trường trong việc

quản lý và điều hành chương trình đào tạo, thì một bộ phận không nhỏ CVHT

đã không làm tốt được vai trò của mình

Công tác cố vấn học tập là công tác kiêm nhiệm nên hầu hết các cán bộ

đều rất bận rộn và dành thời gian cho sinh viên chủ yếu cho những việc mang

tính bắt buộc nhiều hơn như: hướng dẫn sinh viên lập kế hoạch học tập, duyệt

kế hoạch học tập… Có những trường hợp cả lớp có những thắc mắc như nhau

mà sinh viên không cử đại diện gặp CVHT để giải quyết vấn đề mà cứ mỗi sinh

18

viên đều tìm CVHT với cùng câu hỏi thì dễ làm cho sự việc nặng nề hơn Đây

là vấn đề tổ chức lớp chưa được tốt Mặc dù có các phong trào và hoạt động ngoại khóa của sinh viên như lao động, văn nghệ, thể thao… giúp CVHT tìm hiểu về tâm tư tình cảm của sinh viên nhưng rất ít CVHT tham gia

Vấn đề kế hoạch học tập của sinh viên cũng còn một số vướng mắc như kế hoạch học tập thường xuyên thay đổi do nhiều học phần sinh viên đã đăng ký

nhưng không mở được hay một lý do nào đó thì chỉ cần thay đổi một học kỳ là thay đổi kế hoạch toàn khóa Điều này làm sinh viên rất bị động trong việc lập

kế hoạch và CVHT phải thường xuyên duyệt lại kế hoạch học tập cho sinh viên Thời gian duyệt kế hoạch học tập phân cho CVHT thường xác định thời gian cụ thể, đây là một ưu điểm lớn của quá trình cải tiến nhưng sẽ là nhược điểm cho những CVHT bận đi công tác hay không kết nối được internet trong thời gian này

Hiện tại, CVHT chưa thể kiểm tra được kết quả học tập, phân loại học lực của từng sinh viên qua mạng, làm hạn chế việc tư vấn cho sinh viên học tập và

điều chỉnh kế hoạch học tập của sinh viên một cách kịp thời và hiệu quả Về

việc đánh giá điểm rèn luyện thì sinh viên nào có năng khiếu về thể thao văn nghệ thường có điểm rèn luyện cao hơn các sinh viên khác do có thành tích

trong lĩnh vực này Một số sinh viên có tâm lý tham gia các hoạt động ngoại

khóa ở cấp Trường, Khoa, Liên Chi Hội do tham gia các hoạt động ở bậc này

điểm số cao hơn tham gia cấp Chi đoàn Do vậy dẫn đến tình trạng một số sinh

viên ít tham gia các hoạt động của lớp, chi đoàn nhưng điểm rèn luyện rất cao, tạo tâm lý không tốt cho các sinh viên khác trong lớp

4 Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng cố vấn học tập

4.1 Quy định trong quản lý và điều hành

Để phát huy vai trò, chức năng và nhiệm vụ của CVHT, các cơ sở giáo dục đại học cần thiết phải xây dựng quy trình công tác CVHT một cách khoa học Trang bị cho đội ngũ CVHT những kiến thức, trao đổi kinh nghiệm cần có của

CVHT Đồng thời phải tổ chức lại công tác chủ nhiệm lớp, tách biệt với công tác CVHT Đánh giá kết quả hoạt động của CVHT trong từng học kỳ (năm

học) Dựa vào đánh giá kết quả từng học kỳ (năm học) để kiện toàn, củng cố lại

hệ thống CVHT để hệ thống này hoạt động ngày càng có chất lượng và hiệu quả

Về phía cấp lãnh đạo Khoa: Hội đồng CVHT cần xem xét để phân công và

bố trí hợp lý các cán bộ làm CVHT, tránh tình trạng “quá tải” trong công việc

19

của CVHT, chọn những CVHT có kinh nghiệm cũng như kỹ năng làm CVHT, đặc biệt đối với sinh viên năm nhất còn quá nhiều bỡ ngỡ Hội đồng CVHT cấp Khoa cần họp xét để tuyên dương những CVHT có tinh thần, trách nhiệm, hoàn thành tốt công việc Bên cạnh đó cần kỷ luật nghiêm khắc những CVHT thiếu trách nhiệm, gây khó khăn cho sinh viên

Về phía các CVHT, trước hết cần phải tự trao dồi các phẩm chất đạo đức,

có ý thức trách nhiệm cao, phải nắm được vai trò, nhiệm vụ của cố vấn học tập

Biết lắng nghe ý kiến của sinh viên Đồng thời, nắm được các nguyên tắc tâm lý trong công tác tư vấn và luôn giữ tư cách của người thầy giáo, có hành vi cư xử đúng mức làm gương cho sinh viên CVHT phải tự mình sắp xếp thời gian thật hợp lý để tăng cường các buổi gặp gỡ, tiếp xúc với sinh viên để hiểu hơn về hoàn cảnh, điều kiện của từng sinh viên, cũng như những tâm tư và nguyện vọng của các em để từ đó có những phương hướng tư vấn đúng đắn cho sinh

viên

Mỗi CVHT chỉ nên đảm trách một số lượng sinh viên nhất định để theo dõi toàn bộ quá trình học tập của sinh viên, giúp đỡ các sinh viên hoàn thành khóa học cách tốt nhất Đặc biệt, tăng cường vai trò của Phòng Công tác Học sinh – Sinh viên trong việc tư vấn cho sinh viên về các thủ tục hành chính, các

vấn đề về đời sống học đường, vv… thông qua các hình thức tư vấn trực tiếp, tư vấn qua e-mail đồng thời công khai hóa một cách đầy đủ các thủ tục liên quan đến sinh viên và hướng dẫn chi tiết trên website để sinh viên dễ dàng thực hiện

Song song với các hoạt động chung mỗi một cố vấn học tập sẽ tiếp nhận

sinh viên từ khi các em bắt đầu nhập học năm thứ nhất và theo suốt quá trình học tập trong trường đại học của các em Với sinh viên của mỗi năm cố vấn học tập phải đặt ra những vấn đề trọng tâm ưu tiên hướng dẫn sinh viên thực hiện

4.2 Những việc làm cụ thể

4.2.1 Đối với sinh viên năm đầu tiên

Sinh viên năm đầu tiên do còn bỡ ngỡ, thụ động và chưa xác định phương

hướng rõ ràng và hình thức học tập khác hẳn với lúc còn học phổ thông, … thì

sự giúp đỡ của CVHT đóng vai trò rất quan trọng vào sự thành công của các em trong những năm học tiếp theo Ở giai đoạn này, CVHT phải nhanh chóng quan tâm về tư tưởng và hiểu được tâm tư nguyện vọng của các em Đồng thời hướng dẫn cho sinh viên tìm hiểu chương trình đào tạo của khoá - ngành và cách lựa chọn học phần là công việc quan trọng hàng đầu của CVHT

20

CVHT có thể giới thiệu một vài kế hoạch học tập toàn khóa tiêu biểu Huớng dẫn cho SV về cách đăng ký học phần cho từng học kỳ, tư vấn cho SV

nên chọn học phần tự chọn nào là phù hợp với chuyên ngành mình đang học

CVHT trong thời gian này phải bám sát các SV trong khâu đăng ký học phần nhất là các SV đến từ các vùng nông thôn ít tiếp xúc với máy tính và internet Mặc dù đã được sinh hoạt rất kỹ về khung chương trình học và kế hoạch học tập, nhưng trong thực tế, khi các SV trực tiếp đăng ký các học phần vẫn còn đăng ký chưa đúng Do đó, nếu CVHT bám sát sinh viên sẽ giúp giải quyết nhiều vấn đề khó khăn cho các SV

Trong quá trình ổn định lớp CVHT cần chọn ra ban cán sự lớp cho phù hợp Phần lớn CVHT có thể dựa vào kết quả thi tuyển sinh đại học để chọn ra nguời có điểm cao vào ban cán sự lớp Tuy nhiên, việc lựa chọn này có thể chọn

ra một ban cán sự không thực sự năng động, vì những SV được chọn chưa hẳn

là các SV yêu thích hay có kinh nghiệm trong công việc mới được giao, điều này sẽ ảnh hưởng lớn đến các hoạt động phong trào của lớp sau này Do đó, việc chọn cán sự lớp nên được thông báo chung cho cả lớp biết và đề nghị các

SV tự nguyện đăng ký khả năng mình có thể tham gia chức vụ nào trong BCS lớp qua hình thức gửi email cho CVHT

Mặt khác, cố vấn học tập phải phổ biến chi tiết công tác đánh giá điểm rèn luyện ngay từ học kỳ đầu tiên, nhấn mạnh những ảnh hưởng của điểm rèn luyện đến kết quả học tập chung như thế nào, xét chọn học bổng ra sao nhằm góp phần giúp ban cán sự lớp thuận lợi hơn trong việc phổ biến các phong trào chung của lớp và vận động SV tham gia

Ngay khi nhận lớp cần nắm rõ sơ yếu lý lịch của từng SV, đây là điều rất quan trọng đối với CVHT Công việc này rất cần thiết vì thông qua sơ yếu lý lịch để bước đầu CVHT có thể tìm hiểu và đánh giá sơ bộ nhân cách của các

SV, phần lớn mỗi một cách ứng xử của một người đều bắt nguồn từ hoàn cảnh

ấu thơ, môi trường sống Thí dụ: Một SV sống trong gia đình có cha mẹ đều làm ruộng, là anh hay chị cả trong gia đ́ình , những SV này thường trưởng thành sớm hơn, tháo vát hơn Hoặc một SV nữ có mẹ mất sớm, có thể do thiếu giáo dưỡng của mẹ sẽ làm ảnh hưởng đến “nữ tính” của SV này Nói chung đây chỉ là đánh giá sơ bộ ban đầu nhưng nhờ vào sơ yếu lịch sẽ giúp cho CVHT linh hoạt hơn trong cách tiếp xúc với từng thành viên của lớp Một trong những ưu điểm khác của việc nắm rõ sơ yếu lý lịch của các SV là CVHT có thể phát hiện những trường hợp SV có hoàn cảnh khó khăn để tìm ra những biện pháp thích hợp kịp thời giúp đỡ các SV an tâm học tập như: Giúp các SV tìm các học bổng

định về thời gian gặp gỡ, quy định về cách xử lý công việc…) để có thể làm

việc với nhau tốt nhất Việc sắp xếp thời gian để định kỳ tiếp xúc với sinh viên, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của sinh viên là rất cần thiết, tuy nhiên đây cũng

là một khó khăn đối với các CVHT đảm nhiệm nhiều công tác chuyên môn Hiện tại, mail group là một phương tiện hữu hiệu để giúp CVHT và các sinh viên trong lớp liên lạc, thông tin khi cần thiết Việc giữ thông tin liên lạc bằng

email, điện thoại giúp CVHT nắm kịp thời các hoàn cảnh sinh viên cần được giúp đỡ, hỗ trợ, giúp các em an tâm trong việc học tập Tuy nhiên, CVHT cần

dành thời gian để gặp gỡ, trao đổi với sinh viên đối với các trường hợp có biểu hiện sa sút trong học tập, các sinh viên vắng mặt trên lớp thường xuyên

CVHT phải luôn duy trì các buổi họp lớp và sau các buổi họp nên có những nhận xét, những đánh giá, những phương hướng giải quyết, phổ biến những thông báo, quy chế mới hay những kế hoạch cần phải thực hiện trong thời gian sắp tới Trong 1 năm học CVHT nên có ít nhất 4 buổi để gặp gỡ với

SV của một lớp và có thể đưa ra những khoảng thời gian rảnh để SV có thể gặp

trao đổi ngoài giờ

CVHT phải hiểu thật kỹ chương trình đào tạo ngành mà SV đang theo học, cập nhật kịp thời những thay đổi từ phía nhà trường, kịp thời phổ biến cho SV khi có những thay đổi đó

CVHT cần xây dựng và công khai lịch tiếp sinh viên, thời gian và địa điểm tiếp sinh viên định kỳ; cung cấp cho sinh viên số điện thoại, email và các

phương tiện liên lạc khác để sinh viên liên lạc trong trường hợp cần thiết

4.2.2 Đối với sinh viên các năm kế tiếp và sinh viên năm cuối

Sau khi xây dựng được cách thức làm việc với sinh viên từ năm thứ nhất thì những năm học kế tiếp CVHT vẫn sẽ tiếp tục và ưu tiên quan tâm, dành nhiều thời gian để giải đáp và tư vấn kịp thời cho SV CVHT thông qua tình hình học tập, kết quả học tập của SV để tư vấn hướng dẫn cho SV trong việc

đăng kí, điều chỉnh kế hoạch học tập cho phù hợp với năng lực và hoàn cảnh

của từng SV Tư vấn cho SV về định hướng nghề nghiệp trong tương lai, giúp

SV đề ra mục tiêu cho tương lai, trao đổi, góp ý về đặc tính nghề nghiệp, tình

trạng môi trường làm việc, thị trường việc làm…

22

CVHT cần có những biện pháp hỗ trợ những SV có hoàn cảnh khó khăn,

SV cá biệt, những SV có thời gian học tập ít vì phải đi làm thêm hay mê trò

chơi nào đó CVHT cần phối hợp với Bộ môn, với khoa và với nhà trường để có

biện pháp giúp đỡ hợp lý Để thực hiện được điều này không quá khó, chính ban cán sự lớp, ban chấp hành đoàn, sự theo dõi kết quả học tập và những buổi gặp gỡ trên lớp sẽ giúp CVHT biết được hoàn cảnh của SV

Hàng tháng CVHT nên làm việc với ban cán sự lớp, thường xuyên tổ chức các buổi họp lớp để sinh hoạt với lớp các nội dung theo quy định của nhà

trường, để nhận xét, đánh giá tình hình hoạt động của lớp, đưa ra phương hướng

giải quyết, phổ biến những kế hoạch phải thực hiện trong thời gian sắp tới

Đồng thời qua đó giúp sinh viên định hướng nghề nghiệp trong tương lai, giúp sinh viên đề ra mục tiêu cho tương lai, tư vấn cho sinh viên biết hiện tại mình

nên làm gì và cần phải cố gắng đạt được cái gì, định hướng để sinh viên phấn

đấu học tập tốt hơn… Trao đổi và góp ý kiến về các vấn đề nghề nghiệp như đặc điểm nghề nghiệp, tình trạng môi trường làm việc, thị trường làm việc…

CVHT nên thông qua tình hình, kết quả học tập của sinh viên để tư vấn,

hướng dẫn cho sinh viên trong việc đăng ký, điều chỉnh kế hoạch học tập cho

phù hợp với năng lực và hoàn cảnh, tránh để tình trạng do không nắm rõ thông tin mà nhiều sinh viên đã đăng ký khối lượng học tập quá nhiều với sức học của mình

CVHT cần nắm vững mục tiêu giáo dục, nội dung, chương trình đào tạo, quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định, nội quy của trường về học tập, rèn luyện và công tác sinh viên của trường; thường xuyên cập nhật những thay

đổi, bổ sung trong quy chế, quy định, nội quy để có thể tư vấn, hỗ trợ giúp đỡ

sinh viên trong quá trình học tập, rèn luyện tại trường

Hướng dẫn sinh viên tham gia các hoạt động ngoại khoá do các tổ chức đoàn thể và nhà trường tổ chức nhằm giáo dục phẩm chất chính trị, đạo đức, tác

phong, lối sống cho sinh viên

5 Kết luận

Vai trò cố vấn học tập cực kỳ quan trọng trong hệ thống học tập theo tín chỉ Cố vấn không chỉ là người hướng dẫn sinh viên đăng ký các học phần, lập

kế hoạch học tập mà CVHT còn phải hướng dẫn sinh viên về phương pháp học,

kỹ năng nghiên cứu, kỹ năng giải quyết vấn đề và hướng dẫn thêm cho sinh viên về phương pháp tự học, các kỹ năng sống… Tuy nhiên, trong thực tế hiệu quả của cố vấn học tập thực sự không cao do nhiều nguyên nhân khác nhau

23

Từng bước xây dựng và nâng cao chất lượng cố vấn học tập là công việc cần

được quan tâm hàng đầu của các trường triển khai chương trình học tập của

sinh viên theo học chế tín chỉ Cố vấn học tập sẽ đóng góp không nhỏ vào thành công trong việc đào tạo theo hệ thống tín chỉ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính

quy theo hệ thống tín chỉ ban hành theo Quyết định

số43/2007/QĐ-BGDĐT, ngày 15/8/2007

2 Nghị quyết về về đổi mới cơ bản và toàn diện Giáo dục đại học Việt Nam

giai đoạn 2006-2020, Nghị quyết số14/2005/NQ-CP của Chính phủ ban

hành ngày 2/11/2005

24

XÂY DỰNG CÔNG CỤ HỖ TRỢ TRIỂN KHAI CÔNG TÁC CỐ VẤN

HỌC TẬP VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CÔNG TÁC NÀY

Nguyễn Duy Mộng Hà 1

Tóm tắt

Từ lúc các trường đại học-cao đẳng trong cả nước chuyển dần sang học chế tín chỉ, nhiều trường thường chỉ chú ý đến việc xây dựng thời lượng và cấu trúc nội dung

chương trình học cùng với cơ chế đăng ký tín chỉ, tổ chức lớp học nhưng lại phớt lờ

công tác cố vấn học tập vốn lại là một yêu cầu bắt buộc của học chế tín chỉ Nhiều

trường cũng chưa có kinh nghiệm triển khai vận hành hiệu quả hệ thống cố vấn học

tập và ngày càng có nhiều tranh luận về vai trò và năng lực của cố vấn học tập Một trong những giải pháp đặt ra là phân công hợp lý và bồi dưỡng, phát triển năng lực

cố vấn học tập Tuy nhiên, hiện nay chưa có nhiều chuyên gia về lãnh vực này Do đó, bài viết gợi mở phương thức phát triển công tác này một cách hệ thống: từ việc xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp, phân công và bồi dưỡng năng lực cố vấn học tập

đến việc theo dõi, giám sát và đánh giá công tác này một cách định kỳ, thường xuyên

để cải tiến liên tục cũng như học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm lẫn nhau Như vậy, cần

xây dựng bộ công cụ để thực hiện và đánh giá hiệu quả công tác này

1 Dẫn nhập

Các trường đại học ở nước ta lần lượt áp dụng học chế tin chỉ (HCTC) trong thời gian gần đây theo xu hướng hội nhập vì loại hình quản lý đào tạo này có nhiều ưu điểm, đem lại hiệu quả cao Công tác cố vấn học tập (CVHT) theo HCTC còn mới mẻ

ở nước ta dù đó là một tiêu chí đánh giá chất lượng chương trình đào tạo quan trọng ở nhiều nước, nhiều khu vực trên thế giới Cả giảng viên (GV), sinh viên (SV), đội ngũ trợ lý giáo vụ, CVHT, giảng viên chủ nhiệm (GVCN)… của các đơn vị đào tạo theo HCTC ở nước ta còn rất nhiều bỡ ngỡ về công tác này Ngoài việc xây dựng chính sách cơ chế và phân công hợp lý đội ngũ CVHT, việc xây dựng và hoàn thiện một bộ công cụ sẽ giúp cho việc bồi dưỡng năng lực CVHT, vận hành và đánh giá hiệu quả

hệ thống CVHT

2 Những khó khăn thường gặp của công tác cố vấn học tập và nguyên nhân

Tại hội nghị “Nâng cao vai trò cố vấn học tập” ở Trường Đại học Cần Thơ vào tháng 6 năm 2011, các bài viết có nêu những khó khăn trong công tác này Những khó khăn, trở ngại chính có thể được tóm tắt như sau:

1

ThS – Phòng Khảo thí & Đảm bảo chất lượng, trường ĐHKHXH&NV – ĐHQG – HCM

- Thiếu phòng và địa điểm tiếp sinh viên, thiếu giờ sinh hoạt lớp cố định, số lượng SV quá đông, không theo lớp cố định;

- Thiếu rà soát cơ chế, chính sách, quy định về thành phần, quyền lợi và nghĩa

vụ rõ ràng đối với đội ngũ CVHT, BGH thiếu lắng nghe phản hồi từ CVHT để hoàn thiện cơ chế chính sách cho phù hợp, kể cả cơ chế thi đua khen thưởng;

- Thiếu sự phối hợp hiệu quả trong khoa/bộ môn và phối hợp giữa các bộ phận, phòng ban, đoàn hội, ký túc xá,… và đội ngũ hỗ trợ khác về các việc như cung cấp danh sách, hệ thống theo dõi kết quả học tập, thống kê bảo lưu, thông tin các loại…

- Thiếu hệ thống cung cấp thông tin hiệu quả, đôi khi hành chính hóa và hình thức hóa công tác CVHT;

- Hạn chế về năng lực tư vấn và giao tiếp của đội ngũ CVHT do thiếu kinh nghiệm và thiếu tập huấn, hỗ trợ, thiếu thông tin, hiểu biết cần thiết về các mặt… Tổng hợp những khó khăn trên, chúng tôi nhận thấy khó khăn phổ biến nhất là hạn chế năng lực của đội ngũ CVHT, nhất là đội ngũ CVHT trẻ là GV kiêm nhiệm Đội ngũ GV trẻ và trợ lý giáo vụ lại thường có những hạn chế về kiến thức và hiểu biết sau:

1) Thiếu kiến thức, hiểu biết tổng thể về chương trình đào tạo

- Chưa hiểu rõ cấu trúc chương trình, danh mục và nội dung các môn học thuộc nhóm môn tiên quyết, cơ sở, chuyên ngành, bắt buộc, tự chọn, môn chung, môn đại cương,….GV trẻ thường chỉ biết về một vài môn học mình phụ trách mà thiếu liên hệ với tổng thể CTĐT

- Chưa hiểu rõ các ngành nghề/định hướng đầu ra khác nhau, chưa cập nhật các yêu cầu về kỹ năng cần thiết của nhà tuyển dụng, các thành tựu mới nhất trong lãnh vực ngành nghề…thiếu hiểu biết để tư vấn về thực tập thực tế, liên hệ, tìm hiểu nơi thức tập, quy trình thực tập,…

- Chưa nắm rõ tổng thể các hình thức và yêu cầu về kiểm tra, đánh giá, làm tiểu luận/ luận văn, quy định, quy trình về thi cử, làm luận văn, quy định trích dẫn, các thủ

2) Thiếu các hiểu biết chung khác

Thiếu hiểu biết về các lãnh vực liên quan đến đời sống SV như:

- Thông tin ở các phòng ban, trung tâm, đơn vị khác trong trường để giới thiệu cho SV đến liên hệ khi cần thiết (văn, thể, mỹ, đời sống, …, các thông tin về ký túc xá,…)

- Các tổ chức ngoài trường mà SV có thể liên hệ liên quan đến học tập và về thủ tục hành chánh khác

- Các chính sách học bổng, hỗ trợ khác, các nơi giới thiệu việc làm, làm bán thời gian/làm thêm, trung tâm tuyển dụng, hội đoàn,…các vấn đề liên quan đến quy định, quy chế, chế độ chính sách, giúp phần nào giải quyết những khó khăn trong đời sống sinh hoạt hàng ngày, các thắc mắc, khiếu nại phổ biến của SV,…

3) Thiếu kỹ năng tư vấn và giao tiếp

CVHT thiếu kỹ năng giao tiếp thường gặp khó khăn khi thường xuyên tiếp xúc, gặp gỡ SV đa dạng với các động cơ, năng lực nguyện vọng, sở thích, hoàn cảnh… khác nhau, chưa có khả năng phán đoán, phân tích nắm bắt vấn đề nhanh, khả năng giải quyết vấn đề, hiểu biết tâm lý trong giao tiếp ứng xử…

Ít được truyền đạt kinh nghiệm từ đội ngũ GV/CVHT lớn tuổi, các GV trong ban lãnh đạo khoa, hội đồng khoa học khoa/bộ môn mà có kinh nghiệm hơn về công tác CVHT và CTĐT, một nguyên nhân nữa của việc hạn chế năng lực tư vấn và hiểu biết của đội ngũ CVHT trẻ là do thiếu công cụ để sử dụng, bồi dưỡng và phát triển năng lực tư vấn Do đó, cần lưu ý tìm giải pháp giúp khắc phục hạn chế này

3 Quy định cụ thể về chức danh, thành phần, nhiệm vụ của cố vấn học tập

Đội ngũ tư vấn người học theo học chế tín chỉ ở các trường đại học của một số nước tiên tiến trên thế giới thường rất phong phú, đa dạng với nhiều chức danh và nhiệm vụ khác nhau Ở nước ngoài thành phần, chức danh của đội ngũ CVHT có thể bao gồm (Davis, 1993):

- Cố vấn học tập (academic adviser): thường tư vấn cho SV về chọn khóa học,

ngành học phù hợp với năng lực và sở thích, tư vấn và xét duyệt kế hoạch học tập của

27

SV, tư vấn cho SV khi bắt đầu nhập học, chuẩn bị vào giai đoạn chuyên ngành hay khi sắp kết thúc chương trình học, học sau đại học…

- Người tư vấn hướng nghiệp (career adviser): giúp SV tìm hiểu cơ hội nghề

nghiệp và việc học tập tiếp theo, hướng chuyên ngành hẹp sau đại học, yêu cầu của thị trường lao động đối với ngành nghề, …

- Cố vấn hoạt động ngoại khóa (extracurricular adviser): thường tư vấn cho

nhóm SV,… đặc biệt cho các tân sinh viên thông qua các buổi giới thiệu hướng dẫn cho tân SV vào tuần đầu tiên khi SV nhập học (Orientation week), dẫn họ đi tham quan trường học, các cơ sở vật chất của trường và hướng dẫn cách sử dụng các trang thiết bị học tập, các nơi tổ chức các hoạt động ngoại khóa cho SV,…

- Cố vấn có kinh nghiệm (Mentor): có quan hệ một đối một liên tục, thường một

người có nhiều kinh nghiệm hơn tư vấn, giúp đỡ cho người ít kinh nghiệm hơn nhằm nâng đỡ về mặt tâm lý, giúp đỡ trực tiếp để phát triển chuyên môn, nghề nghiệp và đóng vai làm mẫu, có thể gặp SV định kỳ trong hoặc ngoài trường

- Trợ giảng (Tutor/ Teaching assistant): Học viên cao học hay nghiên cứu sinh,

những người đang làm phụ tá hay hỗ trợ các giáo sư trong NCKH ở nhiều trường Đại học các nước tiên tiến cũng thường được tập huấn để kiêm nhiệm công tác làm trợ giảng (giảng dạy một phần, tổ chức thảo luận, thực hành, làm bài tập, thí nghiệm,…), giúp họ đóng vai trợ giảng hay cố vấn hiệu quả, đồng thời vẫn hoàn tất tốt luận văn luận án của mình

- Người đôn đốc học tập (Promotor): có nhiệm vụ theo dõi quá trình học tập của

SV, đôn đốc SV, học viên cao học đẩy nhanh tiến độ học tập theo kế hoạch định ra và

tư vấn giúp họ tháo gỡ một số vướng măc có thể gặp trong quá trình học tập

- Trợ lý giáo vụ, trợ lý khoa/bộ môn (Academic assistant, faculty assistant): có

nhiều kinh nghiệm về cách thức tổ chức lớp học, hình thức học tập và kiểm tra đánh giá ở đại học, danh mục các môn học, các thông tin chung cho SV, biết cách phối hợp tốt với các phòng ban của trường, …thường có thể tiếp SV vào bất kỳ lúc nào trong giờ hành chánh

- GV chủ nhiệm lớp/nhóm (Dozent-in-charge hay teacher-in-charge): được phân

công theo dõi hoạt động học tập của nhóm SV và gặp gỡ định kỳ nhóm SV này, tư vấn cho họ về việc học chuyên môn cũng như học ngoại ngữ, các vấn đề có liên quan đến học tập

Tùy theo hoàn cảnh, điều kiện, đặc thù của mỗi trường mà các trường đại cao đẳng ở nước ta có thể vận dụng để phân công một CVHT phụ trách chung các

học-28

mảng hoặc có một nhóm/đội ngũ CVHT chia sẻ các mảng công việc cho nhau ở mỗi khoa, hoặc một CVHT phối hợp các bộ phận phòng ban chuyên trách công tác SV, phòng ban dịch vụ/hỗ trợ khác mà có thể tham gia tư vấn cho SV khi được CVHT giới thiệu đến Tuy nhiên, vẫn cần có quy định cụ thể về chức danh, nhiệm vụ và quyền lợi của CVHT, như những quyền lợi về phụ cấp hoặc quy thành tiết giảng, xét thi đua khen thưởng hay tín chỉ học sau đại học,… và thường xuyên rà soát, đánh giá, điều chỉnh những quy định, chính sách này

4 Xây dựng công cụ hỗ trợ triển khai và phát triển công tác cố vấn học tập

CVHT lần đầu tiên đảm nhận công tác chắc chắn không tránh khỏi những khó khăn bỡ ngỡ nên rất cần một bộ công cụ, tài liệu hướng dẫn đầy đủ, cụ thể để có thể tự học hỏi, bồi dưỡng thêm và thực hiện theo đúng yêu cầu, nhiệm vụ được giao nếu nhà trường chưa tổ chức được khóa tập huấn bài bản cho đội ngũ này về tư vấn, giao tiếp, quản lý học vụ,……Bộ công cụ này cần phải bao gồm những tài liệu và phương tiện sau:

4.1 Sổ tay/cẩm nang cố vấn học tập

Ban CVHT hoặc Hội đồng CVHT của trường cần xây dựng cuốn Cẩm nang/Sổ tay dành cho CVHT tập hợp những nội dung cơ bản chung hoặc tùy đặc thù của trường/ngành như sau:

- Các quyết định, văn bản quy định thành phần, nghĩa vụ và quyền lợi của CVHT do nhà trường ban hành, những văn bản hướng dẫn của trường về công tác này, những yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, thái độ/phẩm chất đạo đức của CVHT;

- Các quy chế, quy định về đào tạo theo học chế tin chỉ các cấp, quy chế rèn luyện học tập khác và các biểu mẫu cần thiết;

- Thông tin về chương trình đào tạo, ngành nghề đầu ra, các yêu cầu về kiểm tra, đánh giá, quy trình về thi cử, luận văn, đăng ký môn học, quy trình thực tập, xét tốt nghiệp, mẫu kế hoạch học tập của SV …;

- Thông tin về tài nguyên học tập, thư viện, các tạp chí chuyên ngành, nhà sách chuyên môn,…;

- Thông tin cơ bản dành cho SV từ các phòng ban, các trung tâm, đơn vị, tổ chức trong và ngoài trường mà SV có thể liên hệ liên quan đến học tập như các trung tâm ngoại ngữ, tin học, viện nghiên cứu, hội SV, thư viện thành phố, các trung tâm tổ chức các khóa học ngoại khóa, kỹ năng mềm, trung tâm tuyển dụng, nơi giới thiệu việc làm …;

- Phần phụ lục gồm các bài học kinh nghiệm về công tác CVHT được sưu tầm;

- Nên có lưu ý là Sổ tay hay Cẩm nang CVHT phải được sử dụng chung với Sổ tay Sinh viên và Sổ tay Giảng viên

Sổ tay này cũng có thể chia thành các phần/chương/mục dành cho các nội dung

tư vấn khác nhau như (1) phần tư vấn về học tập, (2) phần tư vấn về nghiên cứu khoa học, (3) phần tư vấn về hướng nghiệp (4) phần tư vấn về hoạt động ngoại khóa,… Mỗi phần cũng có thể phân thành các nhóm đối tượng khác nhau như đối tượng SV theo từng năm học, các nội dung liên quan đến đầu vào, đến quá trình học và đầu ra,…

4.2 Website, forum, platform dành cho CVHT

Công cụ website rất hữu hiệu cho công tác CVHT, đặc biệt là hệ thống tư vấn online Giao diện của website phải thân thiện, rõ ràng giúp SV dễ tìm và trao đổi thông tin Website dành cho CVHT nên có các mục sau:

-Thông tin của Ban CVHT trường và khoa/bộ môn và lịch tiếp SV

-Các câu hỏi thường gặp của SV (frequently aksed questions hay FAQs)

-Mục forum để SV nêu những thắc mắc hoặc chia sẻ thông tin cho nhau

-Các biểu mẫu cần thiết cho các loại thông tin khác nhau

-Sổ tay SV bản pdf và các tài liệu điện từ cần thiết khác

-Các đường link quan trọng cần thiết cho SV trong và ngoài trường

-Các khóa học ngoại ngữ, tin học, kỹ năng mềm,

-Thông báo về các buổi nói chuyện chuyên đề

-Link đến các trang thông báo của đoàn hội, phòng công tác SV,…

4.3 Sổ họp của CVHT và sổ biên bản

CVHT thường xuyên tiếp SV bằng nhiều hình thức vào nhiều thời điểm khác nhau nên luôn cần có sổ tay ghi chép, sổ họp khi tiếp SV, có thể theo mẫu chung hoặc tùy cá nhân, đơn vị Tuy nhiên, vấn đề chính là ghi chép cụ thể những phản hồi của người học cũng như kế hoạch, chương trình, nội dung tiếp SV và thông tin trả lời cho

30

SV, có thể kèm theo các biên bản họp với nhóm hoặc lớp Công cụ này vừa giúp cho CVHT theo dõi công việc hiệu quả, vừa giúp tự đánh giá được công việc tư vấn của mình thường xuyên để cải tiến, đồng thời có thể sử dụng làm minh chứng khi đánh giá công tác CVHT hay CTĐT theo học chế tín chỉ CVHT cũng có thể dựa vào những ghi chép từ sổ sinh hoạt CVHT này để viết các báo cáo tổng kết khi cần thiết gởi cho đơn vị chủ quản hoặc khi xét thi đua khen thưởng, chia sẻ trong các hội thảo, hội nghị, tọa đàm về CVHT,…

Lịch tiếp, địa điểm tiếp SV phải được niêm yết và thông báo cho SV một cách công khai rộng rãi, rõ rang qua nhiều kênh CVHT cần mang theo sổ họp mỗi khi tiếp

Hồ sơ này rất quan trọng trong việc duy trì giao tiếp với SV qua các năm, thậm chí cả lúc SV ra trường khi cần hỗ trợ cho Ban liên lạc cựu sinh viên, đồng thời giúp nắm bắt tâm tư nguyện vọng của SV, đặc điểm, hoàn cảnh của SV nhằm hỗ trợ hiệu quả Các phản hồi của SV về công tác tư vấn học tập có thể được gởi vào hộp thư góp

ý hoặc qua phiếu khảo sát cần được lưu giữa và phân tích

4.5 Các tài liệu tập huấn về công tác CVHT

Cần từng bước xây dựng các tài liệu tập huấn chuyên sâu về công tác CVHT, tham khảo các tài liệu về công tác CVHT trong và ngoài nước, hoặc mời các chuyên gia về CVHT ở các nước tiên tiến đến tập huấn, khuyến khích CVHT tham gia tập huấn trong và ngoài trường Các tài liệu để phục vụ tập huấn và bồi dưỡng CVHT có thể theo từng chủ đề như:

- Chủ đề về học chế tín chỉ và CTĐT

- Chủ đề về kỹ năng tư vấn

- Chủ để về kỹ năng giao tiếp, ứng xử

- Chủ đề về tâm lý người học,…

31

5 Gợi mở cho công tác tư vấn học tập trong nhà trường đại học Việt Nam

Để phát triển công tác CVHT, chúng tôi có một số đề xuất sau cho việc xây dựng bộ công cụ hỗ trợ công tác tư vấn học tập và xây dựng quy định, chính sách phù hợp, tạo điều kiện hỗ trợ cho công tác này:

5.1 Đa dạng hóa các thành phần và hình thức tư vấn học tập Tùy theo tình hình

thực tế của các đơn vị đào tạo, có thể tổ chức mạng lưới cố vấn học tập ở các khoa/bộ

môn CVHT là cán bộ giảng dạy có kinh nghiệm về CTĐT và giảng dạy sẽ giúp SV

lựa chọn học phần /môn học phù hợp, vạch kế hoạch hợp lý để đáp ứng mục tiêu tốt

nghiệp và khả năng tìm được việc làm thích hợp CVHT là cán bộ trẻ có thể đôn đốc,

theo dõi thành tích học tập của SV giúp SV điều chỉnh kịp thời trong quá trình học tập, tư vấn về phương pháp học tập, NCKH hoặc quản lý, hướng dẫn, chỉ đạo lớp

được phân công phụ trách CVHT là nhân viên giáo vụ hay trợ lý khoa ngoài công

việc thủ tục hành chánh, hồ sơ SV, phối hợp, liên hệ các đơn vị và GV,… cần được tập huấn kỹ về CTĐT, nắm được quy định, yêu cầu và hình thức giảng dạy cũng như thi cử, xếp loại học lực, rèn luyện, tủ sách tham khảo, lịch trực hay lịch hẹn của đội ngũ lãnh đạo và GV, đăng ký môn học, học phí, học bổng…và cả các lãnh vực khác (xã hội, rèn luyện nhân cách, kỹ năng mềm, hoạt động ngoại khóa,…) nhằm tư vấn

kịp thời cho SV học theo HCTC Trên hết nên có Hội đồng cố vấn học tập cấp trường

(gồm lãnh đạo các phòng Đào tạo, Công tác SV, Đoàn thanh niên & Hội SV, phòng NCKH,…Phó Hiệu trưởng phụ trách đào tạo có thể là Chủ tịch hội đồng)

5.2 Đội ngũ tư vấn cần tổ chức buổi tiếp SV ngoài giờ học tại văn phòng

khoa/bộ môn hoặc ở nơi có thể tiếp được trong khuôn viên trường ít nhất 1 giờ/tuần đối với SV tất cả các khóa Có thể sắp xếp lịch trực ở văn phòng để tiếp SV Trường học nên mở rộng hoặc bổ sung thêm phòng cho các khoa để CVHT có chỗ tiếp xúc gặp gỡ SV ngoài giờ lên lớp một cách thoải mái dễ dàng, nhằm giúp đỡ, giải đáp thắc mắc và tìm hiểu nguyện vọng của SV Có thể sắp xếp cuộc gặp gỡ định kỳ với SV hàng tháng, rà soát tình hình chấp hành quy định học tập,…mở cửa phòng học có đăng ký trước để CVHT làm việc với lớp Tận dụng thế mạnh của CNTT-viễn thông nhằm tăng cường các cơ hội giao tiếp với SV ngoài giờ trên lớp như qua mạng, diễn đàn, Khuyến khích SV xây dựng thói quen trao đổi với GV bằng nhiều hình thức như theo lịch tiếp, trao đổi qua mạng,…chuẩn bị câu hỏi trao đổi rõ ràng, cụ thể và chủ động hơn trong việc gặp gỡ CVHT

5.3 Cung cấp tài liệu, công cụ, phương tiện hỗ trợ cần thiết cho công tác CVHT

(Cẩm nang/Sổ tay CVHT, Sổ tay SV, Sổ tay GV, Sổ tay CTĐT, quy chế, biểu mẫu, tài liệu hướng dẫn các loại dịch vụ, hướng nghiệp,…) như đã trình bày ở phần 3 Cần

32

tập huấn thường xuyên trau dồi chuyên môn (về CTĐT, đề cương môn học) và nghiệp

vụ tư vấn cho đội ngũ GV trẻ, giáo vụ khoa, cần thường xuyên họp rút kinh nghiệm

và trau đồi hiểu biết thêm về các lãnh vực tư vấn đa dạng và cấp thiết hiện nay như việc học ngoại ngữ, tham gia các chương trình ngoại khóa giao lưu khác, cập nhật thông tin về thị trường lao động, … GV lớn tuổi có kinh nghiệm nên có kế hoạch từng bước dẫn dắt GV trẻ, trợ giảng để từng bước phát triển chuyên môn, năng lực sư phạm và đặc biệt là năng lực tư vấn Đồng thời, CVHT cần nắm bắt thông tin về sự phối hợp với các doanh nghiệp, cơ quan bên ngoài nhằm tạo cơ hội thực tập, thực tế cho SV

5.4 Công việc của CVHT cần được định kỳ xem xét, đánh giá bởi ban chủ

nhiệm khoa, nhà trường, và tổ chức họp giao ban đội ngũ CVHT để chia sẻ và rút kinh nghiệm giữa các đơn vị trong toàn trường…, kiểm tra, giám sát và đánh giá công tác CVHT vào cuối học kỳ/cuối năm học để xét danh hiệu thi đua, xét khen thưởng và

kỷ luật dựa theo các tiêu chuẩn đánh giá công tác CVHT; tham mưu cho lãnh đạo trường, khoa và bộ môn các vấn đề liên quan đến công tác quản lý đào tạo, nghiên cứu khoa học và đào tạo theo nhu cầu xã hội; có thể khảo sát ý kiến của SV về công tác CVHT bằng phiếu khảo sát Nhà trường nên có trợ cấp, phụ cấp tương xứng để khuyến khích họ trong công tác CVHT vì đa số kiêm nhiệm

6 Kết luận

Mặc dù còn rất nhiều khó khăn trong công tác CVHT nhưng hy vọng các trường đại học-cao đẳng Việt Nam sẽ từng bước khắc phục các khó khăn, trở ngại, từng bước nâng cao hiệu quả của công tác tư vấn học tập, công tác giao tiếp với SV trong thế kỷ

21, thế kỷ toàn cầu hóa, hội nhập và kinh tế tri thức này, giúp SV phát triển toàn diện, góp phần vào việc đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng phục vụ quá trình hiện đại hóa đất nước

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Davis, B.Gross: 1993.Tools for Teaching Jossey-Bass; San Francisco

2 Hội nghị “Nâng cao vai trò cố vấn học tập”, trường Đại học Cần thơ, tháng

33

CHỨC NĂNG TƢ VẤN HỌC TẬP CỦA CỐ VẤN HỌC TẬP TRONG

ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ

Hoàng Lê Minh Nhật 2

1 Dẫn nhập

Đào tạo đại học, cao đẳng theo hệ thống tín chỉ ở Việt Nam xuất hiện một

chức danh công tác được quy định trong Quy chế đào tạo đại học và cao đẳng

hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ ban hành kèm theo Quyết định số

43/2007/QĐ-BGDĐT ngày 15 tháng 8 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và

Đào tạo, đó là cố vấn học tập

Về ngữ nghĩa, cố vấn là người am tường về một lĩnh vực nào đó và thường

xuyên được cá nhân hoặc tổ chức hỏi ý kiến để tham khảo khi giải quyết công

việc Cố vấn học tập (CVHT) là chức danh quy định trong quá trình đào tạo

theo hệ thống tín chỉ, là người tư vấn, hỗ trợ sinh viên (SV) tự nhận thức về mình, phát huy tối đa khả năng học tập, lựa chọn đăng ký học phần, xây dựng

kế hoạch học tập phù hợp để đáp ứng mục tiêu tốt nghiệp, tìm việc làm thích hợp; theo dõi thành tích học tập của SV nhằm giúp SV điều chỉnh kịp thời hoặc

đưa ra một lựa chọn phù hợp trong quá trình học tập Thực tiễn đào tạo theo hệ

thống tín chỉ cho thấy tùy theo quy định của từng cơ sở giáo dục đại học, CVHT

có thể có những chức năng khác nhau Ở đây, chúng tôi bàn về chức năng tư

vấn học tập của CVHT Nhìn từ góc độ quá trình học tập của SV, có thể thấy

chức năng tư vấn học tập của CVHT thể hiện ở mọi khâu của quá trình học tập,

tích lũy tín chỉ của SV theo sơ đồ dưới đây:

SV thi; báo cáo thực hành, thực tập; bảo vệ đồ

án, khóa luận

SV đăng ký học

lại, cải thiện điểm; học thêm các kiến thức, kỹ năng, chứng chỉ khác

CVHT tư vấn