ĐỊNH NGHĨA Thở máy kéo dài sẽ dẫn đến nhiễm trùng bệnh viện, tổn thương phổi do thở máy, chi phí điều trị tốn kém dẫn đến khó bỏ máy và người bệnh có nguy cơ tử vong.. Do vậy mỗi khi ngư
Trang 1QUY TRÌNH KỸ THUẬT CHĂM SÓC
BỆNH NHÂN CAI THỞ MÁY
SỞ Y TẾ BẠC LIÊU BỆNH VIỆN ĐA KHOA THANH VŨ MEDIC BẠC LIÊU
CN NGUYỄN HUY HOÀNG
I ĐỊNH NGHĨA
Thở máy kéo dài sẽ dẫn đến nhiễm trùng bệnh viện, tổn
thương phổi do thở máy, chi phí điều trị tốn kém dẫn đến khó bỏ
máy và người bệnh có nguy cơ tử vong Do vậy mỗi khi người
bệnh phải thở máy, người thực hiện cần phải nhanh chóng đánh
giá cai thở máy của người bệnh để xem xét bỏ máy thở càng
sớm càng tốt
Trang 2I ĐỊNH NGHĨA
ĐỊNH NGHĨA
Có nhiều phương thức cai thở máy như: PSV, SIMV, cai
thở máy qua ống chữ T Tuy nhiên dù có cai thở máy bằng
phương thức nào thì người thực hiện cũng phải tuân theo
các tiêu chuẩn cai thở máy chung.
Trang 3CHỈ ĐỊNH VÀ CHỐNG CHỈ ĐỊNH
II CHỈ ĐỊNH
Người bệnh có đủ tiêu chuẩn cai thở máy
III CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Người bệnh ngừng thở, ngừng tim
- Người bệnh không có khả năng tự thở (như bệnh lý thần kinh cơ
nặng )
- Chưa đủ tiêu chuẩn cai thở máy
Trang 4IV CHUẨN BỊ
IV CHUẨN BỊ
1 Người thực hiện:
01 Bác sĩ và 01 điều dưỡng chuyên khoa Hồi sức
cấp cứu hoặc đã được đào tạo về thở máy.
2 Phương tiện:
2.1 Vật tư tiêu hao:
- Ống chữ T (T tube)
+ Chuẩn bị ống chữ T, dây oxy , bình làm ẩm oxy
- Oxy thở máy
- Mũ phẫu thuật: 03 chiếc
- Bộ dây máy thở: 01 bộ
IV CHUẨN BỊ
Trang 5- Găng tay vô khuẩn: 03 đôi
- Khí nén
- Găng tay sạch
- Gạc tiểu phẫu
- Xà phòng rửa tay
IV CHUẨN BỊ
2.2 Dụng cụ cấp cứu:
01 bộ mở màng phổi dẫn lưu khí
2.3 Các chi phí khác:
- Tiêu hao điện, nước
- Phí hấp, rửa dụng cụ
- Xử trí chất thải y tế và chất thải sinh hoạt
IV CHUẨN BỊ
Trang 63 Người bệnh:
3.1 Giải thích cho người bệnh (nếu người bệnh còn tỉnh táo) và gia
đình/người đại diện hợp pháp của người bệnh về sự cần thiết và các nguy
cơ của thở máy Người bệnh/ đại diện của người bệnh ký cam kết thực
hiện kỹ thuật.
3.2 Tư thế Người bệnh: Người bệnh nằm đầu cao 30 độ (nếu không có tụt huyết áp),
nằm đầu bằng nếu tụt huyết áp.
3.3 Thở máy tại giường bệnh
IV CHUẨN BỊ
IV CHUẨN BỊ
4 Hồ sơ bệnh án:
Giải thích về kỹ thuật cho người bệnh, gia
đình người bệnh và kí cam kết đồng ý kỹ
thuật, phiếu ghi chép theo dõi thủ thuật.
Trang 7V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1 Kiểm tra hồ sơ: kiểm tra lại chỉ định, chống chỉ định và giấy cam kết
đồng ý tham gia kỹ thuật
2 Kiểm tra lại người bệnh: Các chức năng sống, xem có thể tiến hành
thủ thuật được không
3 Thực hiện kỹ thuật:
Ghi lại đầy đủ các thông số của phương thức thở máy đang được
thực hiện trước khi chuyển sang phương thức cai thở máy
3.1 Tiêu chuẩn cai thở máy
- Giải quyết được nguyên nhân phải thở máy
- Oxy hóa máu cải thiện: PEEP ≤ 5cmH2O, PaO2 > 60mmHg, với FiO2
< 0,5
- HA ổn định: Không dùng hoặc dùng liều nhỏ thuốc co mạch, trợ
tim
- Nhịp tim <140 chu kỳ/phút
- Nhiệt độ < 38 độ C
- pH và PaCO2 phù hợp với bệnh lý hô hấp nền của người bệnh khi người
bệnh có đủ tiêu chuẩn cai thở máy Tiến hành cai thở máy
V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
Trang 8V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
3.2 Tiến hành cai thở máy:
Sử dụng 1 trong các phương pháp cai thở máy sau:
- PSV (xem quy trình thở máy PSV)
- SIMV (xem quy trình thở máy SIMV)
- Ống chữ T (T tube)
+ Chuẩn bị ống chữ T, dây oxy , bình làm ẩm oxy
+ Kết nối cho người bệnh thở ống chữ T
Trang 93.3 Đánh giá và điều chỉnh máy thở:
- Cai máy bằng PSV (xem quy trình thở máy PSV)
- Cai máy bằng SIMV (xem quy trình thở máy SIMV)
- Cai máy bằng ống chữ T (trong vòng 60 phút): Xem người bệnh có đáp
ứng không
+ Oxy hóa máu: SaO2 ≥ 90%, PaO2 ≥ 60mmHg, pH ≥ 7,32, PaCO2 tăng
dưới 10mmHg so với trước khi cai máy
V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
+ Tần số thở ≤ 30 lần/phút hoặc thay đổi dưới 50% so với trước.
+ Nhịp tim < 140 lần/phút, hoặc thay đổi < 20%
+ Ý thức không thay đổi, không kích thích.
+ Không gắng sức (sử dụng cơ hô hấp phụ, thở nghịch thường)
+ Nếu người bệnh không đáp ứng cai thở máy ống chữ T, chuyển lại phương
thức thở trước khi cai thở máy Đánh giá và cai thở máy hàng ngày.
+ Nếu người bệnh đáp ứng cai thở máy ống chữ T, bỏ máy thở và xem xét
rút nội khí quản (đánh giá ho khạc đờm, ý thức).
Trang 103.4 Nếu người bệnh cai máy thất bại: cần đánh giá
thêm
3.4.1 Ống NKQ:
- Xem xét ống NKQ có nhỏ không?
- Có tắc NKQ không?
V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
3.4.2 Khí máu:
- Tránh kiềm chuyển hóa
- Người bệnh có tăng PaCO2, giữ PaCO2 trên mức giá
trị nền của người bệnh.
V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
Trang 113.4.3 Dinh dưỡng:
- Hỗ trợ đủ năng lượng.
- Tránh rối loạn điện giải.
- Tránh thừa năng lượng.
V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
3.4.4 Đàm:
- Hút sạch đàm
- Tránh mất nước nặng
3.4.5 Vấn đề thần kinh cơ:
- Tránh sử dụng các thuốc làm yếu cơ (thuốc giãn cơ, nhóm aminoglycosid,
clindamycin) ở người bệnh yếu cơ
V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
Trang 123.4.6 Tắc nghẽn đường thở
- Loại trừ dị vật đường thở
- Sử dụng thuốc giãn phế quản nếu cần
3.4.7 Ý thức người bệnh:
- Tránh dùng quá liều thuốc an thần
3.4.8 Cai thở máy vào buổi sáng
V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
VI THEO DÕI
- Mạch, huyết áp, điện tim (trên máy theo dõi), SpO2: thường xuyên
- Xét nghiệm khí trong máu: Làm định kỳ (12 – 24 giờ/lần) tùy theo tình
trạng người bệnh, làm cấp cứu khi có diễn biến bất thường
- Hoạt động của máy thở, các áp lực đường thở, báo động
- X quang phổi: Chụp 1 - 2 ngày/lần, chụp cấp cứu khi có diễn biến bất
thường
Trang 13VII XỬ TRÍ TAI BIẾN VÀ BIẾN CHỨNG
1 Tụt huyết áp:
Xử trí: Truyền dịch, dùng vận mạch nếu cần
2 Chấn thương áp lực (tràn khí màng phổi)
Xử trí: Đặt dẫn lưu màng phổi cấp cứu, hút dẫn lưu liên tục
3 Tổn thương phổi do thở máy: Cai thở máy sớm
4 Nhiễm khuẩn liên quan thở máy: Tuân thủ các nguyên tắc vô
khuẩn bệnh viện Điều trị kháng sinh sớm khi có nhiễm khuẩn
Trang 15TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Nguyễn Gia Bình (2012), cai thở máy, kỹ thuật thở máy và hồi sức hô
hấp, nhà xuất bản y học , trang 32-40.
2 Ashfaq Hasan (2010) , ―Discontinuation of Mechanical Ventilation‖,
Understanding Mechanical Ventilation, Springer, Chapter 12, 393-414.
3 Chad A.Witt, ―Weaning of Mechanical Ventilation ‖, The washington
manual of critical care, Lippincott williams and wilkins 2008, 101-104
4 Scott K Epstein, Allan Walkey (2012) [Internet], ―Methods of weaning
from mechanical ventilation ‖, [updated18.6.2012], Uptodate Reference.
SỞ Y TẾ BẠC LIÊU BỆNH VIỆN ĐA KHOA THANH VŨ MEDIC BẠC LIÊU