Tiểu luận môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin _ Về quy luật giá trị(Khái niệm, vai trò, ý nghĩa); Kết quả của sự vận dụng quy luật kinh tế vào nền kinh tế hiện đại (Sự vận dụng quy luật vào nền kinh tế hiện đại ở việt Nam,Tác động của quy luật kinh tế đối với nền kinh tế hiện nay, tác động đối với thế giới)
Trang 1I Khái quát chung:
1 Giới thiệu một số khái niệm:
Sản xuất hàng hóa là một khái niệm được sử dụng trong Kinh tế chính trị
Marx-Lenin dùng để chỉ về kiểu tổ chức kinh tế, trong đó sản phẩm đượcsản xuất ra không phải là để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của chính người trựctiếp sản xuất ra nó mà là để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người khác,thông qua việc trao đổi, mua bán Hay nói một cách khác, sản xuất hàng hóa
là kiểu tổ chức kinh tế mà sản phẩm sản xuất ra là để bán
Thuật ngữ “sản xuất hàng hóa” bắt đầu xuất hiện từ khi kinh tế hàng hóađược hình thành và vì thế nó cũng gắn liền 2 điều kiện:
- Phân công lao động xã hội là sự chuyên môn hóa lao động trong phạm vi
xã hội , kết quả là hình thành những ngành, nghề khác nhau, sản xuất ranhững sản phẩm khác nhau
VD: muốn sản xuất một chiếc lò vi sóng thì mỗi chi tiết như buồng nấu, mạch vi điều khiển, máy phát sóng cao tần,…đều phải qua từng công ty chuyên sản xuất chi tiết để tạo thành một chiếc lò vi sóng hoàn chỉnh.
- Sự tách biệt tương đối về mặt kinh tế của những người sản xuất tức lànhững người sản xuất trở thành những chủ thể có sự độc lập nhất định vớinhau Do đó sản phẩm làm ra thuộc quyền sở hữu của các chủ thể kinh tế,người này muốn tiêu dùng sản phẩm lao động của người khác cần phải thôngqua trao đổi, mua bán hàng hoá
VD: Trong chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất thì tư liệu sản xuất thuộc sởhữu của mỗi cá nhân và kết quả là sản phẩm làm ra thuộc quyền sở hữu của họ
Đó là hai điều kiện cần và đủ của sản xuất hàng hóa, nếu thiếu mộttrong hai điều kiện thì không có sản xuất hàng hóa và sản phẩm lao độngkhông mang hình thái hàng hóa
Hàng hóa là sản phẩm của lao động, có thể thỏa mãn những nhu cầu nhất
định nào đó của con người thông qua trao đổi, mua bán
Trang 2Trong kinh tế chính trị Marx-Lenin, hàng hóa cũng được định nghĩa là sảnphẩm của lao động thông qua trao đổi, mua bán Hàng hóa có thể là hữuhình như sắt thép, quyển sách hay ở dạng vô hình như sức lao động.
-Giá trị sử dụng của một hàng hóa là công dụng của nó hay khả năng thoảmãn một nhu cầu nào đó của người mua
-Giá trị của hàng hóa là lao động xã hội của người sản xuất hàng hóa kếttinh trong hàng hóa
Giá trị là cơ sở để các chủ thể kinh tế trao đổi sản phẩm cho nhau, cụ thể
hơn là giá trị xã hội Giá trị xã hội mang trong nó lợi ích của cả người mua
và người bán, họ đồng ý trao đổi sản phẩm cho nhau có nghĩa là lợi ích củangười bán và người mua được thực hiện
2 Khái luận chung về quy luật giá trị:
Khái niệm của quy luật giá trị:
Quy luật giá trị là quy luật kinh tế cơ bản của sản xuất hàng hóa, nó quy địnhviệc sản xuất và trao đổi hàng hóa phải căn cứ vào hao phí lao động xã hộicần thiết
Nội dung của quy luật giá trị:
Trong sản xuất, tác động của quy luật giá trị buộc người sản xuất phải làmsao cho mức hao phí lao động cá biệt của mình phù hợp với mức hao phí laođộng xã hội cần thiết có như vậy họ mới tồn tại được; còn trong trao đổi haylưu thông, phải thực hiện theo nguyên tắc ngang giá: tức giá cả bằng giá trị.Quy luật giá trị buộc những người sản xuất hàng hóa phải tuân theo “mệnhlệnh” của giá cả thị trường Thông qua sự vận động của giá cả thị trường sẽthấy được sự hoạt động của quy luật giá trị Giá cả thị trường lên xuống mộtcách tự phát xoay quanh giá trị hàng hóa và biểu hiện sự tác động của quyluật giá trị trong điều kiện sản xuất và trao đổi hàng hóa
II Vai trò của quy luật giá trị
1 Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa
1.1 Điều tiết sản xuất
Điều tiết sản xuất là điều hòa, phân bổ các yếu tố sản xuất giữa các ngành,các lĩnh vực của nền kinh tế Tác động này của quy luật giá trị thông qua sựbiến đổi của giá cả hàng hóa trên thị trường dưới tác động của quy luật cung
Trang 3cầu Quy luật giá trị điều tiết sản xuất hàng hóa được thể hiện trong hai trườnghợp sau:
- Thứ nhất, nếu như một mặt hàng nào đó có giá cả cao hơn giá trị, hàng hóabán chạy và lãi cao, những người sản xuất sẽ mở rộng quy mô sản xuất, đầu tưthêm tư liệu sản xuất và sức lao động Mặt khác, những người sản xuất hànghóa khác cũng có thể chuyển sang sản xuất mặt hàng này, do đó, tư liệu sảnxuất và sức lao động ở ngành này tăng lên, quy mô sản xuất càng được mởrộng
- Thứ hai, nếu như một mặt hàng nào đó có giá cả thấp hơn giá trị, sẽ bị lỗvốn Tình hình đó buộc người sản xuất phải thu hẹp việc sản xuất mặt hàng nàyhoặc chuyển sang sản xuất mặt hàng khác, làm cho tư liệu sản xuất và sức laođộng ở ngành này giảm đi, ở ngành khác lại có thể tăng lên
- Còn nếu như mặt hàng nào đó giá cả bằng giá trị thì người sản xuất có thểtiếp tục sản xuất mặt hàng này
Mục đích của nguời sản xuất là thu nhiều lãi Dựa vào sự biến động của giá
cả thị trường do tác động của cung – cầu người ta biết hàng nào đang thiếuđang thừa, từ đó người sản xuất sẽ mở rộng sản xuất thu nhiều lãi thậm chíđóng cửa những mặt hàng ế, thừa, giá thấp
Cung = Cầu: Giá cả = Giá trị => Lãi suất trung bình => Hiếm khi xảyra
Cung > Cầu: Giá cả < Giá trị => Thua lỗ => Thu hẹp quy mô sản xuất,chuyển sang đầu tư ngành khác
Cung < Cầu: Giá cả > Giá trị => Lãi cao => Người sản xuất đổ xôvào ngành => Sức lao động, tư liệu sản xuất chuyển dịch vào càng tăng
Như vậy, quy luật giá trị đã tự động điều tiết tỷ lệ phân chia tư liệu sản xuất vàsức lao động vào các ngành sản xuất khác nhau, đáp ứng nhu cầu của xã hội
1.2 Điều tiết lưu thông
Yêu cầu của qui luật là phải trao đổi ngang giá, nhưng thực tế do tác độngcủa qui luật cung cầu nên có thể nơi này bán cao hơn giá trị nhưng nơi khác lạiphải bán thấp hơn giá trị Nội dung của qui luật của quy luật giá trị thể hiện ởchỗ nó thu hút hàng hoá từ nơi có giá cả thấp đến nơi có giá cả cao và do đó,góp phần làm cho hàng hoá giữa các vùng có sự cân bằng nhất định Nếu giá trịthị trường hạ thấp thì nói chung nhu cầu xã hội sẽ mở rộng thêm và trong giớihạn nhất định có thể thu hút những khối lượng hàng hóa lớn hơn Nếu giá trị thịtrường tăng lên thì nhu cầu xã hội về hàng hóa sẽ thu hẹp và khối lượng hànghóa tiêu thụ cũng sẽ giảm xuống Cho nên nếu cung cầu điều tiết giá cả thịtrường (điều tiết sự chênh lệch giữa giá cả và giá trị thị trường) thì chính giá trị
Trang 4thị trường điều tiết quan hệ cung cầu hay cấu thành trung tâm đó là những sựthay đổi trong cung cầu làm cho những giá cả thị trường phải lên xuống.
Như vậy, sự biến động của giá cả thị trường không những chỉ rõ sự biếnđộng về kinh tế mà còn có tác động điều tiết nền kinh tế hàng hóa
1.3 Vận dụng thực tế
Thị trường gạo Việt Nam những năm gần đây là minh chứng cho tác độngđiều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa của quy luật giá trị Nhìn lại quá trìnhtham gia thị trường gạo thế giới, có thể thấy đến năm 2007, kinh tế Việt Nammới chính thức hội nhập vào kinh tế toàn cầu, nhưng người nông dân sản xuấtgạo Việt Nam đã tham gia thị trường lúa gạo thế giới trước đó 2 thập kỉ ViệtNam đã trở thành quốc gia cung cấp gạo quan trọng trên thị trường thế giới.Trong giai đoạn 1989-2008 VN đã xuất khẩu gạo sang 128 nước trên thếgiới, trên 3 triệu tấn gạo Trong năm 2009, xuất khẩu gạo đã tăng vọt lên hơn 6triệu tấn Đến năm 2010, xuất khẩu gạo tiếp tục đạt kỷ lục mới về cả số lượng
và trị giá với 6,75 triệu tấn và thu được 3 tỷ USD
Nhìn vào những thành công trong xuất khẩu gạo của nước ta, có thể thấy rõ
sự tác động của quy luật giá trị vào nền kinh tế Xét riêng trong trường hợp này
là trong lưu thông hàng hóa Do nguồn cung cấp gạo trên thế giới bị thiếu hụt,nhiều nước muốn nhập khẩu gạo, giá gạo được đẩy lên cao, những nhà đầu tư
sẽ chung chuyển gạo từ nơi có giá thấp đến nơi có giá cao, làm cho lưu thônghàng hóa thông suốt, góp phần làm thị trường gạo trên thế giới có sự cân bằngnhất định
2 Kích thích lực lượng sản xuất phát triển, kích thích cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất nhằm tăng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm
2.1 Lý luận
Hàng hoá sản xuất trong những điều kiện khác nhau, do đó, có mức hao phílao động cá biệt (giá thành) khác nhau, nhưng trên thị trường các hàng hoá đềuđược trao đổi theo mức hao phí lao động cá biệt thấp hơn hao phí lao động xãhội cần thiết thì sẽ thu được nhiều lãi và càng thấp thì lãi càng nhiều Điều nàykích thích những người sản xuất hàng hoá cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sảnxuất, cải tiến tổ chức quản lý, thực hiện tiết kiệm nhằm tăng năng suất laođộng, hạ chi phí sản xuất để thu được nhiều lợi hơn Lợi ích kinh tế thúc đẩycác nhà sản xuất cạnh tranh quyết liệt, hệ quả là năng suất lao động trong toàn
xã hội không ngừng tăng lên, chi phí sản xuất xã hội không ngừng tăng lên
Để tránh bị phá sản, giành được ưu thế trong cạnh tranh và thu hút đượcnhiều lãi, từng người sản xuất hàng hoá đều tìm mọi cách cải tiến kỹ thuật, hợp
lý hoá sản xuất để giảm hao phí lao động cá biệt của mình, giảm giá trị cá biệt
Trang 5của hàng hoá do họ sản xuất ra Từ đó làm cho kỹ thuật của toàn xã hội càngphát triển lên trình độ cao hơn, năng suất càng tăng cao hơn Thực tế chúng tathấy rằng phương thức sản xuất tư liệu sản xuất luôn biến đổi dẫn đến sự phâncông tỉ mỉ, dùng nhiều máy móc thiết bị hiện đại hơn Đó là quy luật đưa sảnxuất ra khỏi con đường cũ và luôn buộc sản xuất phải làm cho sức sản xuất laođộng khẩn trương hơn nhằm giữ cho giá cả hàng hoá ngang bằng với chi phísản xuất của chính hàng hoá đó trong giới hạn của những biến động chu kỳ củathương mại
Nếu một người nào sản xuất được rẻ hơn, có thể bán được nhiều hàng hoáhơn và do đó chiếm lĩnh được ở trên thị trường một địa bàn rộng hơn bằngcách bán ra có giá thấp hơn giá thị trường hay hạ thấp hơn giá trị thị trường thìngười đó sẽ làm ngay như vậy và dần dần buộc những người khác cũng phải ápdụng các phương pháp ít tốn kém hơn và làm cho thời gian lao động xã hội cầnthiết giảm xuống một mức thấp hơn
Quy luật giá trị có vai trò vô cùng quan trọng trong thực tiễn đổi mới nềnkinh tế của bất kì quốc gia nào, đặc biệt trong việc kích thích sản xuất phát triển.Mỗi doanh nghiệp đều phải cố gắng cải tiến máy móc mẫu mã, nâng cao tay nghềlao động Nếu không quy luật giá trị sẽ thực hiện vai trò đào thải của nó: loại bỏnhững cái kém hiệu quả, kích thích các cá nhân, ngành, doanh nghiệp phát huy hếttính hiệu quả tiềm năng của nó Từ đó tất yếu dẫn đến sự phát triển của lực lượngsản xuất mà trong đó đội ngũ lao động có chuyên môn tay nghề ngày càng cao,công cụ lao động luôn luôn được nâng cao, cải tiến Vì vậy, sự xã hội hoá, chuyênmôn hoá lực lượng sản xuất được phát triển, nền kinh tế xã hội sẽ luôn trên đà đổimới, phát triển mạnh mẽ
2.2 Biểu hiện thực tế
Lúc này, trình độ khoa học, kỹ thuật công nghệ nước ta đang còn rất yếu,không có thành tựu nào đáng kể trong nghiên cứu khoa học mà chỉ thừa hưởngnhững công nghệ đã lạc lậu của các quốc gia có nền kinh tế phát triển trên thế giớichuyển giao lại Điều đáng nói là ngay cả việc giám định các công nghệ chuyểngiao cũng không có Nó đã gây lãng phí ngân sách Nhà nước rất nhiều vì chúng taphải nhận mua những máy móc thiết bị công nghệ đã qua sử dụng với giá cả ngangbằng với giá của máy móc, công nghệ mới Nguyên nhân là do Nhà nước không cónhững chính sách đầu tư chính đáng cho nghiên cứu, ứng dụng triển khai các thành
tự khoa học kỹ thuật mới Nhận thức và vận dụng quy luật giá trị thể hiện chủ yếutrong việc hình thành giá cả (giá cả là biểu hiện bằng tiền của giá trị, giá cả phảilấy giá trị làm cơ sở thì mới có căn cứ kinh tế, mới có tác dụng kích thích tăngnăng suất lao động, cải tiến kỹ thuật), Nhà nước ta đã chủ động lợi dụng cơ chếhoạt động của quy luật giá trị nghĩa là khả năng giá cả tách rời giá trị và xu hướnggiá cả tách rời giá trị Thông qua chính sách giá cả, Nhà nước vận dụng quy luật
Trang 6giá trị nhằm điều hoà lưu thông hàng tiêu dùng; phân phối và phân phối lại thunhập quốc dân; tổ chức và hạch toán kinh tế; và hơn cả là kích thích sản xuất pháttriển: đối với xí nghiệp quốc doanh, chủ yếu là xây dựng một hệ thống giá bán đểđưa hạch toán kinh tế đi vào nền nếp và có căn cứ vững chắc.
=> Kết quả của việc vận dụng quy luật giá trị vào nước ta :
Đối với năng lực cạnh tranh dịch vụ của nước ta trong những năm gần đây
đã được nâng cao song cũng không ít những sản phẩm dịch vụ năng lực cạnh tranhcòn thấp Nhóm các sản phẩm có khả năng cạnh tranh chủ yếu là sản phẩm nôngnghiệp, khoáng sản chưa qua chế biến là những mặt hàng lao động có tỉ lệ cao, dựavào lợi thế so sánh về sự khéo léo, chi phí tiền công lao động thấp Tuy nhiên cácmặt hàng này chưa có thương hiệu, kiểu dáng riêng, chưa tạo được cơ sở nguyênliệu, phụ liệu, cơ sở công nghệ và kĩ thuật cần thiết, giá thành còn cao Hàng thủcông mĩ nghệ có khả năng cạnh tranh tương đối tốt song chất lượng còn thiếu ổnđịnh, năng lực hạn chế, chưa đáp ứng được đơn hàng lớn
3 Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và phân hóa người sản xuất hàng hóa thành người giàu, người nghèo
3.1 Sự lựa chọn tự nhiên
Quy luật giá trị là quy luật kinh tế căn bản của sản xuất và trao đổi hàng hóa,
ở đâu có sản xuất và trao đổi hàng hóa thì ở đó có sự tồn tại và phát huy tác dụngcủa quy luật giá trị Yêu cầu chung của quy luật này là việc sản xuất và trao đổihàng hóa phải dựa trên cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết Yêu cầu này cho tabiết, người sản xuất nào có hao phí lao động cá biệt cao hơn mức chi phí mà xãhội chấp nhận được thì sẽ không có lãi Trong xã hội, bên cạnh người sản xuất cáthể, nhỏ lẻ, tự phát; còn xuất hiện phương thức sản xuất xác lập được sự phâncông, tổ chức theo kế hoạch (sản xuất xã hội) Tất nhiên, tổ chức có kế hoạchmạnh hơn nhiều so với sự phân công tự phát Ví dụ sản phẩm của một công xưởngđưa lại nhiều lợi thế kinh tế hơn so với sản phẩm của cá nhân, sản xuất tự phát,nhỏ lẻ Theo như quy luật giá trị, những người có điều kiện sản xuất thuận lợi, cótrình độ, kiến thức cao, trang bị kĩ thuật tốt nên có hao phí lao động cá biệt thấphơn hao phí lao động xã hội cần thiết, nhờ đó mà phát tài Ngược lại, nếu không
có những điều kiện thuận lợi, làm ăn kém cỏi sẽ dẫn tới thua lỗ, phá sản và nghèokhó Quy luật giá trị đã chi phối sự lựa chọn tự nhiên, đào thải các yếu kém, kíchthích các nhân tố tích cực phát triển
3.2 Sự phân hóa giàu nghèo
Trang 7Từ sự chi phối lựa chọn tự nhiên, quy luật giá trị dẫn tới sự phân hóa giàunghèo Những người có điều kiện thuận lợi, tinh nhạy trong sản xuất, có tổ chức,
kế hoạch sẽ sớm phát tài Họ dùng tiền có từ hoạt động sản xuất để mở rộng kinhdoanh, thuê lao động, mua máy móc,… và dần dần trở thành những ông chủ.Ngược lại những người thua lỗ trong sản xuất vì không có điều kiện thuận lợi,.làmviệc không có kế hoạch, sẽ dần mất hết vốn và cuối cùng trở thành người làm thuê
3.3 Ví dụ về sự phân hóa giàu nghèo
Anh Ba đầu tư xưởng dệt may ở một địa điểm gần trung tâm thành phố nêngiá thành cao, nhân công của công ty anh chủ yếu là con cháu của bà con anh em
họ hàng nhờ gửi nên mức lương khá cao, thấp quá anh Ba sợ khó ăn nói Nguồnnguyên liệu anh chủ yếu phải nhập từ các vùng nông thôn lại thêm tiền vậnchuyển Công ty anh chủ yếu làm những loại vải bình thường trên thị trường nên
có sức cạnh tranh rất mạnh Do đó, làm được một thời gian, công ty anh Ba đã bịphá sản do thiếu vốn, anh Ba phải đi làm thuê cho một công ty khác
=> Như vậy, cùng là sản xuất hàng hóa, xã hội đã phân hóa giàu nghèo.
Trong những năm qua, Việt Nam dần đưa nền kinh tế phát triển theo hướngkinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Vận dụng quy luật giá trị, nền kinh
tế việt nam ngày một phát triển, đồng thời tỉ lệ người nghèo cũng giảm xuống
TỶ LỆ HỘ NGHÈO NĂM 2004 VÀ NĂM 2006 THEO CHUẨN MỚI CỦA CHÍNH PHỦ GIAI ĐOẠN 2006-2010 (%)
Năm 2004(Tính theo chuẩn mới của Chính phủgiai đoạn 2006-2010 quy về giá tháng
Trang 8Tuy nhiên khoảng cách giàu nghèo lại tăng lên một nghiên cứu của Oxfam
về tình trạng bất bình đẳng tại Việt Nam mới đây cũng cho thấy, khoảng cách giàunghèo tại Việt Nam ngày càng tăng Thu nhập 1 năm của nhóm 210 người siêugiàu tại Việt Nam đủ sức để đưa 3,2 triệu người thoát nghèo, chấm dứt nghèo cùngcực trên cả nước
Vì vậy nhà nước cần có biện pháp khắc phục tác động hạn chế này của quyluật giá trị
4 Ý nghĩa của vai trò của quy luật giá trị
C Mác đã nói “Ở đâu có sản xuất và trao đổi hàng hoá thì ở đó có quy luậtgiá trị” (Tư bản quyển III STH 1978 Tr.309) Đúng vậy, tác dụng của quy luật giátrị có ý nghĩa khách quan, khả năng nhận thức của con người nhận thức và vậndụng quy luật sẽ quy định tính chất tiêu cực hay tích cực mà việc vận dụng nó sẽmang lại cho xã hội, vì vậy nghiên cứu để có thể áp dụng quy luật giá trị một cáchkhoa học hiệu quả tận dụng một cách tối ưu nhất những ưu điểm của nó khi thamgia vào nền kinh tế đất nước
Quy luật giá trị yêu cầu sản xuất và trao đổi hàng hoá phải dựa trên giá trị của
nó, tức là dựa trên hao phí lao động xã hội cần thiết
Những tác động của quy luật giá trị trong nền kinh tế hàng hoá có ý nghĩa lýluận và thực tiễn to lớn:
Một mặt , quy luật giá trị chi phối sự lựa chọn tự nhiên, đào thải các yếu kém,
kích thích các nhân tố tích cực phát triển
Một khi các yếu tố cũ, lạc hậu, yếu kém không còn phù hợp nữa thì không sớmthì muộn nó sẽ bị thay thế, đào thải, tạo tiền đề để những nhân tố tích cực pháttriển tốt hơn
Trang 9Tác động của việc điều tiết hàng hoá của quy luật giá trị thể hiện nó thu húthàng hoá ở nơi có giá cả thấp hơn đến nơi có giá trị cao hơn Điều này góp phầnlàm cho hàng hoá ở mỗi khu vực có sự cân bằng nhất định.
Sự tác động của việc kích thích cải tiến kỹ thuật, hợp lý hoá sản xuất, tăng năngsuất lao động, thúc đẩy lực lượng sản xuất xã hội phát triển đã góp phần cho chúng
ta thấy được thực tế phương thức sản xuất, tư liệu sản xuất luôn bị biến đổi khôngngừng Từ đó dẫn đến sự phân công lao động, áp dụng cải tiến hơn các loại máymóc trên một quy mô lớn để đưa đến lao động trên một quy mô lớn hơn như thếnào
Ví dụ: Cổ phần Cao su Đồng Phú sau hơn 30 năm hoạt động, diện tích cao sucủa Đồng Phú đã phát triển lên đến hơn 10.000 ha và cho năng suất bình quân 2,5tấn/ha Có được như vậy là nhờ công ty đã nhập khẩu các giống cao su mới chonăng suất cao, cải tiến kĩ thuật trồng và khai thác mủ cao su Ngoài việc trồng vàkhai thác mủ cao su, Đồng Phú còn là đơn vị đi tiên phong và duy nhất trong Tậpđoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam đầu tư công nghệ sản xuất sản phẩm tiêu dùng
từ cao su, nhằm giảm việc xuất khẩu nguyên liệu thô, tạo thêm việc làm, tăng thêmchuỗi lợi nhuận và khẳng định thương hiệu cao su Việt Nam trên thị trường quốctế
Như vậy, với chiến lược cải tiến kĩ thuật, áp dụng giống mới, hợp lý hóa sản xuất,tăng năng suất lao động, ngành cao su nước ta đã có những bước tiến mới, chỗđứng trên thị trường thế giới Sự tiến bộ này đã tạo ra thế cạnh tranh giữa các nướctrong ngành sản xuất mặt hàng cao su buộc tất cả các nước đang sản xuất cao suphải tuân theo quy luật giá trị Áp dụng tốt quy luật giá trị, sáng tạo, đổi mới côngnghệ sản xuất, ngành cao su không những tạo ra uy tín của mình trên thị trường màcòn góp phần thúc đẩy nền kinh tế nước nhà phát triển
Mặt khác , phân hoá xã hội thành kẻ giàu người nghèo, tạo ra sự bất bình đẳng
trong xã hội
Ví dụ : Cùng là những người nông dân xuất thân từ vùng quê nghèo khó làmnghề nuôi trồng thủy sản ở tỉnh Cà Mau, nhưng trong vài năm gần đây, mức thunhập của những người dân ở đây có sự phân hóa rõ rệt Với kinh nghiệm, kiến thứcsẵn có khi còn trồng lúa, nay chuyển sang nuôi tôm, một số nông dân Cà Mau tiếpthu rất nhanh, áp dụng khá tốt những tiến bộ khoa học kĩ thuật vào nghề nuôi tôm
Từ đó, nuôi trồng thủy sản phát triển theo hướng đa dạng hóa các loại hình nuôi,đối tượng nuôi gắn với chọn lựa con giống, xử lý nguồn nước, dịch bệnh AnhÐoàn Văn Túc, anh mạnh dạn vay vốn Ngân hàng và quyết định đầu tư vào nuôitrồng thủy sản Nhận thức được đây là vùng đất nhiều tiềm năng, phù hợp với nuôitrồng thủy hải sản và sản xuất con giống, anh trăn trở để tìm cách giải quyết vấn đề
Trang 10về vốn và kĩ thuật Trong hai năm vừa qua, gia đình anh Túc sản xuất gần 400 triệucon giống cung ứng cho thị trường, đạt doanh thu hơn 5 tỉ đồng.
Tóm lại, sự vận dụng quy luật giá trị vào nền kinh tế Việt Nam cũng đã đem lạinhững hiệu quả nhất định Tuy vẫn còn mặt hạn chế nhưng cũng đã có những khíacạnh đáng kể Để không gặp khó khăn thì chúng ta cần có sự sáng tạo bên cạnh kếthừa để phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện của nền kinh tế Nước ta vốn đi lênXHCN không qua trung gian TBCN nên nền kinh tế còn mang nặng tính nôngnghiệp lạc hậu Cần tăng cường liên kết các quan hệ hàng hoá tiền tệ với các quan
hệ xã hội Nâng cao nhận thức và trình độ của con người vì đội ngũ vận dụng quyluật giá trị vào sản xuất là yếu tố quan trọng nhất
III Kết quả của sự vận dụng quy luật kinh tế vào nền kinh tế hiện đại
1 Sự vận dụng quy luật vào nền kinh tế hiện đại ở việt Nam
1.1Biểu hiện:
Hiện nay nước ta đang hội nhập theo nền kinh tế Thế giới với chính sách
mở cửa hợp tác với các nước Ngay từ đầu, Đảng ta đã đưa ra quan điểm rõ
ràng "Một nền kinh tế phát triển theo mô hình nền kinh tế nhiều thành phần,
theo định hướng xã hội chủ nghĩa và dưới sự quản lý của nhà nước" Trong quátrình phát triển nền kinh tế nước ta chiụ tác động của nhiều nhân tố khách
quan, một trong những nhân tố khách quan chủ yếu là quy luật giá trị Đó là
một quy luật kinh tế căn bản tác động vào nền kinh tế, ở đâu có hàng hoá và sản xuất hàng hoá thì quy luật giá trị còn tồn tại và phát triển, thông qua đó ta thấy vai trò to lớn của quy luật giá trị Nó duy trì và mở rộng sản xuất của xí nghiệp và của
xã hội Việc phân phối thu nhập quốc dân và đạt những cân đối cần thiết của nền kinh tế theo hình thức giá trị, mặt khác kích thích sản xuất dựa vào hao phí lao động xã hội cần thiết, đồng thời tính toán kinh tế để bố trí lực lượng sản xuất trong
cả nước nhằm thực hiện tốt yêu cầu của quy luật phát triển kinh tế có kế hoạch.Với những vai trò đó quy luật giá trị có tác động mạnh trong phân phối xã hội chủ
Trang 11nghĩa: Phân phối theo lao động thông qua giá cả, tiền tệ nó có tác động đẩynhanh hoặc kìm hãm tốc độ thực hiện kế hoạch lưu thông, hoàn thiện hoặc phá
vỡ kế hoạch đó Nhưng trong đó nhân tố giá cả là yếu tố biểu hiện cơ bản của quy luật gía trị Trong thực trạng nước ta hiện nay nó đang biểu hiện nhiều mặt tích
cực, kích thích lưu thông nâng cao hiệu quả sản xuất, nhưng bên cạnh nó nhữngbiểu hiện nhiều mặt tiêu cực Hạn chế rất lớn đối với sự phát triển của nước tahiện nay vì vậy cần phải nghiên cứu kỹ quy luật giá trị để có những hiểu biết
thêm về những biểu hiện mới của nó từ đó có những chính sách và hướng đi rõràng cụ thể để nước ta ngày càng phát triển đi lên.Với các đặc trưng của mô
hình này như đã nói ở trên, các quy luật kinh tế được phép huy tác dụng của nó,trong đó quy luật kinh tế căn bản chi phối toàn bộ sự phát triển của nền kinh tế
a Trong lĩnh vực sản xuất
Nguyên tắc căn bản của kinh tế thị trường là trao đổi ngang giá tức
là thực hiện sự trao đổi hàng hóa thông qua thị trường, sản phẩm phải thành
hàng hóa Đòi hỏi tuân thủ quy luật giá trị - sản xuất và trao đổi
hàng hóa phải dựa trên cơ sở thời gian lao động xã hội cần thiết Cụ thể:
- Xét ở tầm vi mô: mỗi cá nhân khi sản xuất các sản phẩm đều cố gắng
làm cho thời gian lao động cá biệt nhỏ hơn thời gian lao động xã hội
- Xét ở tầm vĩ mô: mỗi doanh nghiệp đều cố gắng nâng cao năng suất lao
động, chất lượng sản phẩm, giảm thời gian lao động xã hội cần thiết
Theo yêu cầu của quy luật giá trị thì trong sản xuất giá trị cá biệt của
từng xí nghiệp phải phù hợp hoặc thấp hơn giá trị xã hội, do đó quy luật giá trịdùng làm cơ sở cho việc thực hiện chế độ hạch toán kinh tế trong sản xuất
kinh doanh Các cấp quản lí kinh tế cũng như các ngành sản xuất, các đơn vị
sản xuất ở cơ sở, khi đặt kế hoạch hay thực hiện hoạch kinh tế đều phải tính đếngiá thành, quan hệ cung cầu, để định lượng, kết cấu hàng hóa,…