EQ với Tất cả mọi người, Trí thông minh cảm xúc

EQ với Tất cả mọi người Steven Hein Chương một: Sơ lược về Thông Minh Cảm Súc (Emotional Intelligence). Chương hai: Những yếu tố cần thiết của Sự cân bằng, Nhận thức, Trách nhiệm, Sự thông cảm. ________________________________________ Đây là định nghĩa của tôi về trí thông minh cảm xúc (emotional intelligence): Khả năng nhận biết tình cảm mà chúng ta có từ khi mới sinh ra thứ đem lại cho chúng ta sự nhạy cảm về mặt cảm xúc và khả năng tiềm ẩn đối với những kỹ năng quản lý việc nhận biết cảm xúc có thể giúp chúng ta đạt được trạng thái sức khoẻ tốt nhất, hạnh phúc và sự sống dài lâu. S. Hein, Tháng 3 năm 2004. Định nghĩa và Lịch sử của Trí thông minh cảm xúc. Năm 1985, một sinh viên tốt nghiệp tại trường cao đẳng nghệ thuật ở Mỹ đã viết một luận án tiến sĩ trong đó đưa vào tiêu đề thuật ngữ trí thông minh cảm xúc. Sau đó, năm 1990, tác phẩm của hai giáo sư đại học Mỹ John Mayer và Peter Salovey đã được đăng tải trong hai bài tạp chí nghiên cứu. Mayer (Đại học New Hampshire) và Salovey (Đại Học Yale), đang cố gắng mở rộng một cách đánh giá mang tính khoa học về sự khác nhau giữa khả năng của con người trong lĩnh vực tình cảm. Họ nhận thấy rằng một số người có năng lực cao hơn những người khác trong việc nhận biết những tình cảm riêng của họ, nhận biết tình cảm của người khác, và giải quyết các vấn đề liên quan đến khía cạnh tinh thần. Từ năm 1990, các giáo sư này đã phát triển hai dạng bài kiểm tra (test) để cố gắng đánh giá cái mà họ gọi là trí thông minh cảm xúc của chúng ta. Bởi vì gần như tất cả các bài viết của họ đều được thực hiện trong phạm vi cộng đồng giới trí thức, cho nên tên tuổi và những phát hiện từ nghiên cứu của họ không được biết đến rộng rãi. Thay vào đó, người có liên quan nhiều nhất tới thuật ngữ trí thông minh tri thức thực tế là một nhà văn người New York, Daniel Goleman. Goleman đã viết nhiều bài báo cho tạp chí Tâm lý Phổ thông (Popular Psychology) và sau đó cho tờ New York Times. Vào khoảng năm 1994 và đầu năm 1995, ông đã lập kế hoạch viết một cuốn sách về sự nhận biết cảm xúc (emotional literacy). Vì cuốn sách đó ông đã tới thăm các trường học để xem họ đã có những chương trình nào cho việc mở rộng sự nhận biết về cảm xúc. Ông cũng đọc rất nhiều về các lĩnh vực tình cảm nói chung. Trong quá trình đọc, ông đã tiếp cận tác phẩm của Mayer và Salovey. Ở điểm này, có vẻ Goleman hoặc là nhà xuất bản của ông đã quyết định thay đổi tiêu đề cuốn sách sắp tới của ông thành Trí thông minh Cảm xúc (emotional intelligence). (Với một câu chuyện thú vị và được viết rất hay về lịch sử của trí thông minh cảm xúc, xem bài báo này của Annie Paul). Như vậy, năm 1995, cuốn sách Trí thông minh Cảm xúc đã được xuất bản. Cuốn sách được quảng cáo trên trang bìa của Tạp chí Time, ít nhất đã xuất hiện trên thị trường Mỹ. Goleman bắt đầu xuất hiện tại các show truyền hình như Oprah Winfrey và Phil Donahue. Ông cũng bắt đầu các chuyến đi để nói chuyện nhằm quảng bá cho cuốn sách. Nhờ những nỗ lực của ông và nhà xuất bản của ông, cuốn sách đã trở thành cuốn sách bán chạy nhất thế giới. Trong vòng khoảng 1 năm, nó vẫn nằm trong danh sách những cuốn sách bán chạy nhất, điều đó khiến cho nhiều người đặt giả thiết rằng Daniel Goleman đã trở thành một nhà triệu phú. Trong cuốn sách của mình, ông đã tập hợp rất nhiều thông tin thú vị về bộ não, những cảm xúc và hành vi. Goleman đã đưa ra rất ít ý kiến riêng, mặc dù ông đã chia sẻ một số nhận xét và niềm tin có tính chất cá nhân. Gần như toàn bộ những việc mà ông đã làm là tập hợp các tác phẩm của những người khác, sắp xếp và biến đổi chúng. Nhưng hiện tại, tôi sẽ chỉ nói rằng, theo ý kiến của tôi, Goleman đã đánh cắp thuật ngữ trí thông minh cảm xúc của Mayer và Salovey và đưa ra trước công chúng định nghĩa chưa đúng về trí thông minh cảm xúc trên thực tế. Từ khi nổi tiếng vào năm 1995, Goleman dường như đã phớt lờ những nghiên cứu thực tế về trí thông minh cảm xúc và thậm chí ngày càng tách rời khỏi thực tế có tính khoa học. Tuy nhiên, điều này cũng không làm tiêu tan sự mến mộ của công chúng đối với ông với tư cách một diễn giả và một chuyên gia tư vấn, và hầu hết mọi người vẫn tin rằng ấn phẩm của ông về trí thông minh cảm xúc là một bản hiệu chỉnh. Hiện nay nhiều người vẫn giữ những suy nghĩ của ông về trí thông minh cảm xúc, coi ông là vị lãnh tụ tinh thần (guru) và đã phát triển các vấn đề về trí thông minh cảm xúc sai lầm của ông hiện rất khó để tách biệt thực tế khỏi những điều hư cấu. Trong khi tôi tin rằng, có cơ sở vững chắc cho khái niệm về trí thông minh cảm xúc như Mayer và Salovey đang cố gắng xây dựng, thật không may là Goleman đã đưa ra những tuyên bố phóng đại và hấp tấp rằng trí thông minh cảm xúc là gì và nó có ý nghĩa gì. Ví dụ, sau khi viết cuốn sách của mình vào năm 1995, Goleman đã nhận ra rằng những người quản lý doanh nghiệp sẵn sàng trả số tiền lớn cho các ý tưởng của ông. Goleman đã sử dụng khảon tiền này làm vốn. Ông từ bỏ công việc viết bài cho tờ New York Times, bắt đầu công việc tư vấn và khởi động một consortium cả hai đều phục vụ cho các công ty đa quốc gia. Cùng lúc ông cũng nhanh chóng đưa một cuốn sách khác ra thị trường. Trong cuốn sách đó, ông đã mở rộng định nghĩa về trí thông minh cảm xúc, cho rằng nó bao gồm 25 kỹ năng, khả năng và năng lực. Có thể không phải ngẫu nhiên mà các loại năng lực này chỉ dành cho các công ty lớn (những nơi có thể thuê chuyên gia tư vấn với giá cao). Vì lý do đó tôi gọi ấn bản của Goleman về trí thông minh cảm xúc là định nghĩa trong kinh doanh. Mặc dù vậy, Mayer và Salovey đã rất thận trọng khi đưa ra những tuyên bố về ý nghĩa của trí thông minh cảm xúc ở một mức độ thực tiễn và điều nó có thể dự đoán về mặt thành công, hạnh phúc và thành viên lý tưởng của xã hội. Theo ý kiến của tôi, họ có tính thống nhất cao hơn Goleman và họ dường như quan tâm hơn đến thực tế khoa học hơn trong việc tạo ra tiền. Ở đây tôi sẽ chỉ thảo luận định nghĩa về trí thông minh cảm xúc như Mayer, Salovey và đồng sự mới đây của họ là David Caruso đã đưa ra (Dưới đây gọi là MSC). MSC chỉ ra rằng Emotional Intelligence vốn được viết tắc là EI không được đánh giá trên khía cạnh khoa học cho đến khi họ bắt đầu công việc nghiên cứu. Một định nghĩa mà họ đề xuất là khả năng xử lý thông tin về cảm xúc, đặc biệt khi nó liên quan đến nhận thức, sự đồng hoá, sự hiểu biết và việc điều khiển cảm xúc. (Mayer và Cobb, 2000). Ở những điểm khác mà họ đi sâu vào chi tiết hơn, giải thích rằng nó bao gồm bốn nhánh của năng lực về tinh thần. 1. Dấu hiệu, nhận thức và sự biểu hiện của cảm xúc. 2. Điều kiện tư duy của cảm xúc. 3. Sự hiểu biết về tình cảm. 4. Việc điều khiển cảm xúc. Trong một ấn bản, họ đã mô tả các khía cạnh này như sau: Thứ nhất, sự nhận thức về cảm xúc, bao gồm những khả năng như nhận biết tình cảm qua biểu hiện trên gương mặt, qua âm nhạc và những câu chuyện. Thứ hai, Điều kiện tư duy của cảm xúc, bao gồm những khả năng như liên hệ cảm xúc với những cảm giác khác như mùi vị và màu sắc (những mối quan hệ có thể được vận dụng trong các tác phẩm nghệ thuật), và sử dụng cảm xúc trong việc phán đoán và giải quyết vấn đề rắc rối. (hợp nhất cảm xúc với tư duy, Mayer và Cobb). Khía cạnh thứ ba, Sự hiểu biết về tình cảm bao gồm việc giải quyết các vấn đề về cảm xúc như nhận biết những điều tương tự hay đối lập với cảm xúc và những mối quan hệ mà chúng chuyển đổi. Khía cạnh thứ tư, Việc điều khiển cảm xúc bao gồm sự hiểu biết về những vấn đề liên quan của các hoạt động xã hội tới cảm xúc và việc điều tiết cảm xúc. (Tham khảo: trong Việc Lựa chọn một phương pháp đo lường Trí thông minh Cảm xúc: Trường hợp về các mức khả năng, 2000). Trong một ấn bản năm 1997, Mayer và Salovey đã liệt kê các nhánh này như sau và đã đưa ra một biểu đồ chi tiết phản ánh những tư tưởng của họ. Trong bài báo đó họ nói rằng các nhánh trên biểu đồ được sắp xếp từ những diễn biến tâm lý cơ bản đến mức cao hơn, các quá trình thống nhất về mặt tâm lý. Ví dụ, nhánh ở mức thấp nhất liên quan đến những khả năng đơn giản (một cách tương đối) của việc nhận thức và biểu hiện cảm xúc. Ngược lại, nhánh ở mức cao nhất liên quan đến việc điều tiết cảm xúc một cách có ý thức, có suy nghĩ. Họ nói thêm rằng những khả năng nổi lên từ sớm trong quá trình phát triển nằm ở bên trái một nhánh nào đó, những khả năng phát triển sau nằm ở bên phải nhánh. Và họ cũng nói rằng, những người có trí thông minh cảm xúc ở mức cao được dự đoán sẽ tiến bộ nhanh hơn thông qua năng lực và được chờ đợi sẽ có khả năng kiềm chế cao hơn. (Từ Trí thông minh cảm xúc là gì? của John Mayer và Peter Salovey, Chương 1, trang 10, 11 trong Sự phát triển cảm xúc và Trí thông minh cảm xúc: Những vấn đề liên quan đến giáo dục, của Peter Salovey và David Sluyter, 1997.). Bốn nhánh của Thông Minh Cảm Súc (Emotional Intelligence ~ EI): 1. Đánh giá Sự nhận thức và Biểu hiện của Cảm xúc. 2. Sự thuận lợi về tư duy của Cảm xúc. 3. Sự hiểu biết và phân tích cảm xúc; Sử dụng kiến thức về Cảm xúc. 4. Sự điều tiết tư duy về Cảm xúc nhằm thúc đẩy Sự phát triển của Cảm xúc và Trí tuệ. Sự nhận thức, Đánh giá và Biểu hiện của Cảm xúc. Khả năng nhận biết cảm xúc trong các trạng thái thể chất, tình cảm và suy nghĩ của con người. Khả năng nhận biết cảm xúc của những người khác, các kiến trúc, tác phẩm nghệ thuật, ?thông qua ngôn ngữ, âm thanh, diện mạo và hành vi. Khả năng thể hiện cảm xúc một cách chính xác, và thể hiện những yêu cầu liên quan đến những tình cảm đó. Khả năng phân biệt giữa những biểu hiện chính xác và không chính xác, hay trung thực đối chọi với thiếu trung thực của tình cảm. Sự thuận lợi về tư duy của cảm xúc. Cảm xúc dành quyền ưu tiên về tư duy bằng cách hướng sự chú ý tới những thông tin quan trọng. Cảm xúc sống động và luôn sẵn có để chúng có thể được tạo ra như là sự hỗ trợ cho trí nhớ liên quan đến những tình cảm. Sự thay đổi trạng thái cảm xúc làm thay đổi hình ảnh của các cá nhân từ lạc quan đến bi quan, thúc đẩy mối quan tâm đối với nhiều khía cạnh. Các trạng thái cảm xúc khác nhau khuyến khích các cách giải quyết vấn đề khác nhau như tâm trạng hạnh phúc kích thích sự phán đoán và sáng tạo có tính chất cảm ứng. Hiểu biết và Phân tích cảm xúc; Sử dụng kiến thức có tính chất cảm xúc. Khả năng chỉ ra những cảm xúc và nhận ra những mối quan hệ giữa lời nói và cảm xúc, như mối quan hệ giữa yêu và ghét. Khả năng diễn giải các ý nghĩa mà cảm xúc truyền tải liên quan đến các mối quan hệ, như tâm trạng buồn thường kèm theo một sự mất mát. Khả năng hiểu được những tình cảm phức tạp: những tình cảm xuất hiện đồng thời giữa yêu và ghét hay cảm xúc lẫn lộn như sự kinh sợ là sự kết hợp giữ sợ hãi và ngạc nhiên. Khả năng nhận ra những bước chuyển tiếp có thể của những cảm xúc, như sự chuyển tiếp từ giận dữ đến hài lòng hay từ giận dữ đến thất vọng. Sự tiều tiết về mặt suy nghĩ của cảm xúc nhằm thúc đẩy sự phát triển của cảm xúc và trí tuệ. Khả năng giữ vẻ cởi mở, cả khi tâm trạng vui vẻ và khi tâm trạng không vui vẻ. Khả năng kết nối hoặc tách rời một cách có suy nghĩ một cảm xúc dựa trên sự đa dạng thông tin hay tính hữu ích. Khả năng giám sát một cách có suy nghĩ những cảm xúc trong mối quan hệ với bản thân và những người khác, như thừa nhận chúng rõ ràng, tiêu biểu hoặc có ảnh hưởng sâu rộng như thế nào. Khả năng kiểm soát cảm xúc của bản thân và của những người khác bằng cách giảm nhẹ những cảm xúc tiêu cực và tăng cường những cảm giác vui vẻ mà không che giấu hay thổi phồng thông tin mà chúng có thể truyền tải. Tôi có một vài mối quan tâm đối với định nghĩa của họ và một số gợi ý mà tôi mong rằng họ sẽ quan tâm đến. Thứ nhất, tôi muốn thấy họ tập trung nhiều hơn vào ý kiến cho rằng trí thông minh có tính chất tiềm ẩn. Ví dụ, một đứa trẻ có thể được coi là thông minh mà không có khả năng đọc, viết hay làm các bài kiểm tra xác định chỉ số thông minh. Nói cách khác, nó có thể chưa có những khả năng rõ ràng, song nó có khả năng tiềm ẩn cực kỳ lớn. Đơn giản nó không có cơ hội để phát triển khả năng tiềm ẩn và trí thông minh của nó trở thành những năng lực có thể được đo lường bằng các bài kiểm tra. Từ khả năng vốn có hai nghĩa. Thứ nhất, nó có nghĩa là tiềm năng, khả năng chưa được phát huy. Thứ hai, nó có nghĩa là tiềm năng đã phát triển thành điều gì đó có thể được thể hiện, được đo lường hay kiểm tra. Hiện nay khó có thể đo lường tiềm năng thực chất, vì vậy các bài kiểm tra MSC (MÉI MSCEIT) chỉ tập trung vào dạng khả năng thứ hai. (Mặc dù vậy, tôi ngờ rằng một ngày nào đó, các thiết bị quét não bộ sẽ có thể cho chúng ta biết nhiều hơn về tiềm năng của một đứa trẻ). Thứ hai, định nghĩa của họ và cách mà họ thảo luận về EI trong tác phẩm của họ dường như phớt lờ thực tế là một đứa trẻ có thể bắt đầu với trí thông minh cảm xúc thiên bẩm ở mức cao và sau đó bị tổn hại về tình cảm. Tôi muốn xem thêm họ giải quyết vấn đề này như thế nào trong tác phẩm của họ. Thứ ba, tôi muốn xem họ tập trung vào việc một người có trí thông minh về cảm xúc có thể làm chủ một vốn từ phong phú của cái mà tôi gọi là những ngôn ngữ tình cảm như thế nào. Ý tôi muốn nói, có khả năng không chỉ để nhận thức một phạm vi rộng lớn những tình cảm của bản thân và của người khác, mà còn để nhanh chóng xác định tình cảm, ví dụ trong việc đàm thoại với với người khác hay độc thoại. Trong một số tác phẩm của mình, MSC đã nói đến khả năng biểu hiện cảm xúc như là một phần của nhánh đầu tiên trên đồ thị EI, song họ dường như chỉ giới hạn bài kiểm tra của họ ở một số cảm xúc so với phạm vi vốn có rộng lớn hơn của ngôn ngữ tình cảm. Thứ tư, trong phần nói về sự hiểu biết liên quan đến cảm xúc này, tốt hơn nên được gọi là kiến thức về những cảm xúc, chứ không phải là một khía cạnh của bản thân trí thông minh cảm xúc. Kiến thức có thể học được, nhưng trí thông minh thể hiện khả năng tiềm ẩn trước khi bất cứ quá trình học nào diễn ra. Tất nhiên, nếu con người thông minh hơn, về phương diện cảm xúc hay về các phương diện khác, quá trình học diễn ra nhanh hơn và có thể tiến xa hơn. Thứ năm là mối quan tâm của tôi tới việc đánh giá sự thuận lợi về tư duy của cảm xúc và việc điều khiển cảm xúc. Tôi không biết bạn có thể thực sự làm bài kiểm tra này như thế nào với một tờ giấy và một chiếc bút chì. MSC nói rằng họ đang đo lường một số khả năng này thông qua những bài kiểm tra của họ, song thật khó để nói rằng điểm số các bài kiểm tra của họ phản ánh khả năng thực sự trong những hoàn cảnh sống thực tế, hay khi chịu sự căng thẳng quá mức. Và đây là những hoàn cảnh khi mà trí thông minh cảm xúc đã phát triển ở mức cao có thể là điều quan trọng nhất. Cuối cùng, định nghĩa của họ hơi trừu tượng đối với tôi khi nó đi vào những vấn đề như nhận biết cảm xúc trong nghệ thuật và âm nhạc. Tôi nhận thấy phần này trong bài kiểm tra ở CDROM của họ hơi khó để có thể làm một cách nghiêm túc khi bài kiểm tra đó đề nghị bạn nhìn vào hình vẽ và đoán thử xem hình vẽ truyền tải những cảm xúc gì. Do vậy, tôi muốn thấy họ thực hiện những bài kiểm tra với các vấn đề như khả năng nhận biết cảm xúc qua giọng điệu hay ngôn ngữ cử chỉ. Bây giờ tôi sẽ đưa ra cho các bạn nội dung điều chỉnh của tôi đối với định nghĩa của họ. 1. Dấu hiệu, nhận thức và sự biểu hiện của cảm xúc. · Khả năng nhận thức và nhận biết những cảm xúc qua vẻ mặt, giọng điệu, ngôn ngữ cử chỉ. · Khả năng tự nhận thức: nhận thức được những tình cảm của riêng bạn khi chúng xuất hiện. · Khả năng hiểu được cảm xúc. Có thể gọi tên những cảm giác cụ thể của bản thân bạn và của những người khác, có thể thảo luận về những cảm xúc và nói chuyện một cách rõ ràng và thẳng thắn.

EQ với Tất cả mọi người

Steven HeinChương một: Sơ lược về Thông Minh Cảm Súc (Emotional Intelligence)

Chương hai: Những yếu tố cần thiết của Sự cân bằng, Nhận thức, Trách nhiệm, Sự thông cảm

Đây là định nghĩa của tôi về trí thông minh cảm xúc (emotional intelligence):

Khả năng nhận biết tình cảm mà chúng ta có từ khi mới sinh ra - thứ đem lại cho chúng ta sự nhạy cảm về mặt cảm xúc và khả năng tiềm ẩn đối với những kỹ năng quản lý việc nhận biết cảm xúc - có thể giúp chúng ta đạt được trạng thái sức khoẻ tốt nhất, hạnh phúc và sự sống dài lâu.

S Hein, Tháng 3 năm 2004

Định nghĩa và Lịch sử của "Trí thông minh cảm xúc".

Năm 1985, một sinh viên tốt nghiệp tại trường cao đẳng nghệ thuật ở Mỹ đã viết một luận án tiến sĩ - trong đó đưa vào tiêu đề thuật ngữ "trí thông minh cảm xúc"

Sau đó, năm 1990, tác phẩm của hai giáo sư đại học Mỹ - John Mayer và Peter Salovey - đã được đăng tải trong hai bài tạp chí nghiên cứu Mayer (Đại học New Hampshire) và Salovey (Đại Học Yale), đang cố gắng mở rộng một cách đánh giá mang tính khoa học về sự khác nhau giữa khả năng của con người trong lĩnh vực tình cảm Họ nhận thấy rằng một số người có năng lực cao hơn những người khác trong việc nhận biết những tình cảm riêng của họ, nhận biết tìnhcảm của người khác, và giải quyết các vấn đề liên quan đến khía cạnh tinh thần

Từ năm 1990, các giáo sư này đã phát triển hai dạng bài kiểm tra (test) để cố gắng đánh giá cái mà họ gọi là "trí thông minh cảm xúc" của chúng ta Bởi vì gần như tất cả các bài viết của

họ đều được thực hiện trong phạm vi cộng đồng giới trí thức, cho nên tên tuổi và những phát hiện từ nghiên cứu của họ không được biết đến rộng rãi

Thay vào đó, người có liên quan nhiều nhất tới thuật ngữ trí thông minh tri thức thực tế là một nhà văn người New York, Daniel Goleman Goleman đã viết nhiều bài báo cho tạp chí Tâm lý Phổ thông (Popular Psychology) và sau đó cho tờ New York Times Vào khoảng năm 1994 và đầu năm 1995, ông đã lập kế hoạch viết một cuốn sách về "sự nhận biết cảm xúc" (emotional literacy) Vì cuốn sách đó ông đã tới thăm các trường học để xem họ đã có những chương trình nào cho việc mở rộng sự nhận biết về cảm xúc Ông cũng đọc rất nhiều về các lĩnh vực tình cảm nói chung Trong quá trình đọc, ông đã tiếp cận tác phẩm của Mayer và Salovey Ở điểm này, có vẻ Goleman hoặc là nhà xuất bản của ông đã quyết định thay đổi tiêu đề cuốn sách sắp tới của ông thành "Trí thông minh Cảm xúc" (emotional intelligence) (Với một câu chuyện thú vị và được viết rất hay về lịch sử của trí thông minh cảm xúc, xem bài báo này của Annie Paul) Như vậy, năm 1995, cuốn sách "Trí thông minh Cảm xúc" đã được xuất bản Cuốn sách được quảng cáo trên trang bìa của Tạp chí Time, ít nhất đã xuất hiện trên thị trường Mỹ Goleman bắt đầu xuất hiện tại các show truyền hình như Oprah Winfrey và Phil Donahue Ông cũng bắt đầu các chuyến đi để nói chuyện nhằm quảng bá cho cuốn sách Nhờ những nỗ lực của ông và nhà xuất bản của ông, cuốn sách đã trở thành cuốn sách bán chạy nhất thế giới Trong vòng khoảng 1 năm, nó vẫn nằm trong danh sách những cuốn sách bán chạy nhất, điều

đó khiến cho nhiều người đặt giả thiết rằng Daniel Goleman đã trở thành một nhà triệu phú

Trong cuốn sách của mình, ông đã tập hợp rất nhiều thông tin thú vị về bộ não, những cảm xúc

và hành vi Goleman đã đưa ra rất ít ý kiến riêng, mặc dù ông đã chia sẻ một số nhận xét và niềm tin có tính chất cá nhân Gần như toàn bộ những việc mà ông đã làm là tập hợp các tác phẩm của những người khác, sắp xếp và biến đổi chúng Nhưng hiện tại, tôi sẽ chỉ nói rằng, theo ý kiến của tôi, Goleman đã đánh cắp thuật ngữ "trí thông minh cảm xúc" của Mayer và Salovey và đưa ra trước công chúng định nghĩa chưa đúng về trí thông minh cảm xúc trên thựctế

Từ khi nổi tiếng vào năm 1995, Goleman dường như đã phớt lờ những nghiên cứu thực tế về trí thông minh cảm xúc và thậm chí ngày càng tách rời khỏi thực tế có tính khoa học Tuy nhiên, điều này cũng không làm tiêu tan sự mến mộ của công chúng đối với ông với tư cách một diễn giả và một chuyên gia tư vấn, và hầu hết mọi người vẫn tin rằng ấn phẩm của ông về trí thông minh cảm xúc là một bản hiệu chỉnh Hiện nay nhiều người vẫn giữ những suy nghĩ của ông về trí thông minh cảm xúc, coi ông là "vị lãnh tụ tinh thần" (guru) và đã phát triển các vấn đề về trí thông minh cảm xúc sai lầm của ông - hiện rất khó để tách biệt thực tế khỏi những điều hư cấu

Trong khi tôi tin rằng, có cơ sở vững chắc cho khái niệm về trí thông minh cảm xúc như Mayer

và Salovey đang cố gắng xây dựng, thật không may là Goleman đã đưa ra những tuyên bố phóng đại và hấp tấp rằng trí thông minh cảm xúc là gì và nó có ý nghĩa gì Ví dụ, sau khi viết cuốn sách của mình vào năm 1995, Goleman đã nhận ra rằng những người quản lý doanh nghiệp sẵn sàng trả số tiền lớn cho các ý tưởng của ông Goleman đã sử dụng khảon tiền này làm vốn Ông từ bỏ công việc viết bài cho tờ New York Times, bắt đầu công việc tư vấn và khởi động một "consortium" - cả hai đều phục vụ cho các công ty đa quốc gia Cùng lúc ông cũng nhanh chóng đưa một cuốn sách khác ra thị trường Trong cuốn sách đó, ông đã mở rộng định nghĩa về trí thông minh cảm xúc, cho rằng nó bao gồm 25 "kỹ năng, khả năng và năng lực" Cóthể không phải ngẫu nhiên mà các loại năng lực này chỉ dành cho các công ty lớn (những nơi

có thể thuê chuyên gia tư vấn với giá cao) Vì lý do đó tôi gọi ấn bản của Goleman về trí thông minh cảm xúc là "định nghĩa trong kinh doanh"

Mặc dù vậy, Mayer và Salovey đã rất thận trọng khi đưa ra những tuyên bố về ý nghĩa của trí thông minh cảm xúc ở một mức độ thực tiễn và điều nó có thể dự đoán về mặt "thành công", hạnh phúc và thành viên "lý tưởng" của xã hội Theo ý kiến của tôi, họ có tính thống nhất cao hơn Goleman và họ dường như quan tâm hơn đến thực tế khoa học hơn trong việc tạo ra tiền

Ở đây tôi sẽ chỉ thảo luận định nghĩa về trí thông minh cảm xúc như Mayer, Salovey và đồng

sự mới đây của họ là David Caruso đã đưa ra (Dưới đây gọi là MSC) MSC chỉ ra rằng Emotional Intelligence vốn được viết tắc là EI - không được đánh giá trên khía cạnh khoa học cho đến khi

họ bắt đầu công việc nghiên cứu Một định nghĩa mà họ đề xuất là "khả năng xử lý thông tin vềcảm xúc, đặc biệt khi nó liên quan đến nhận thức, sự đồng hoá, sự hiểu biết và việc điều khiển cảm xúc" (Mayer và Cobb, 2000) Ở những điểm khác mà họ đi sâu vào chi tiết hơn, giải thích rằng nó bao gồm "bốn nhánh của năng lực về tinh thần"

1 Dấu hiệu, nhận thức và sự biểu hiện của cảm xúc

2 Điều kiện tư duy của cảm xúc

3 Sự hiểu biết về tình cảm

4 Việc điều khiển cảm xúc

Trong một ấn bản, họ đã mô tả các khía cạnh này như sau:

Thứ nhất, sự nhận thức về cảm xúc, bao gồm những khả năng như nhận biết tình cảm qua biểuhiện trên gương mặt, qua âm nhạc và những câu chuyện

Thứ hai, Điều kiện tư duy của cảm xúc, bao gồm những khả năng như liên hệ cảm xúc với những cảm giác khác như mùi vị và màu sắc (những mối quan hệ có thể được vận dụng trong

các tác phẩm nghệ thuật), và sử dụng cảm xúc trong việc phán đoán và giải quyết vấn đề rắc rối (hợp nhất cảm xúc với tư duy", Mayer và Cobb).

Khía cạnh thứ ba, Sự hiểu biết về tình cảm bao gồm việc giải quyết các vấn đề về cảm xúc nhưnhận biết những điều tương tự hay đối lập với cảm xúc và những mối quan hệ mà chúng

đó, những khả năng phát triển sau nằm ở bên phải nhánh" Và họ cũng nói rằng, "những người

có trí thông minh cảm xúc ở mức cao được dự đoán sẽ tiến bộ nhanh hơn thông qua năng lực

và được chờ đợi sẽ có khả năng kiềm chế cao hơn" (Từ Trí thông minh cảm xúc là gì? của John Mayer và Peter Salovey, Chương 1, trang 10, 11 trong Sự phát triển cảm xúc và Trí thông minh cảm xúc: Những vấn đề liên quan đến giáo dục, của Peter Salovey và David Sluyter, 1997.).

Bốn nhánh của Thông Minh Cảm Súc (Emotional Intelligence ~ EI):

1 Đánh giá Sự nhận thức và Biểu hiện của Cảm xúc

2 Sự thuận lợi về tư duy của Cảm xúc

3 Sự hiểu biết và phân tích cảm xúc; Sử dụng kiến thức về Cảm xúc

4 Sự điều tiết tư duy về Cảm xúc nhằm thúc đẩy Sự phát triển của Cảm xúc và Trí tuệ

Sự nhận thức, Đánh giá và Biểu hiện của Cảm xúc.

Khả năng thể hiện cảm xúc một cách chính xác, và thể hiện những yêu cầu liên quan đến những tình cảm đó

Khả năng phân biệt giữa những biểu hiện chính xác

và không chính xác, hay trung thực đối chọi với thiếu trung thực của tình cảm

Sự thuận lợi về tư duy của cảm xúc.

có thể được tạo ra như

là sự hỗ trợ cho trí nhớ

Sự thay đổi trạng thái cảm xúc làm thay đổi hình ảnh của các cá nhân từ lạc quan đến bi

Các trạng thái cảm xúc khác nhau khuyến khích các cách giải quyết vấn đề khác nhau như tâm trạng hạnh phúc kích

những thông tin

quan trọng liên quan đến những tình cảm quan, thúc đẩy mối quantâm đối với nhiều khía

cạnh

thích sự phán đoán và sáng tạo có tính chất cảm ứng

Hiểu biết và Phân tích cảm xúc; Sử dụng kiến thức có tính chất cảm xúc.

Khả năng hiểu được những tình cảm phức tạp: những tình cảm xuất hiện đồng thời giữa yêu và ghét hay cảm xúc lẫn lộn như sự kinh sợ là sự kết hợp giữ sợhãi và ngạc nhiên

Khả năng nhận ra nhữngbước chuyển tiếp có thể của những cảm xúc, như

sự chuyển tiếp từ giận

dữ đến hài lòng hay từ giận dữ đến thất vọng

Sự tiều tiết về mặt suy nghĩ của cảm xúc nhằm thúc đẩy sự phát triển của cảm xúc

Khả năng giám sát một cách

có suy nghĩ những cảm xúc trong mối quan hệ với bản thân và những người khác, như thừa nhận chúng rõ ràng, tiêu biểu hoặc có ảnh hưởng sâu rộng như thế nào

Khả năng kiểm soát cảm xúc củabản thân và của những người khác bằng cách giảm nhẹ những cảm xúc tiêu cực và tăng cường những cảm giác vui vẻ mà khôngche giấu hay thổi phồng thông tin mà chúng có thể truyền tải

Tôi có một vài mối quan tâm đối với định nghĩa của họ và một số gợi ý mà tôi mong rằng họ sẽ quan tâm đến.

Thứ nhất, tôi muốn thấy họ tập trung nhiều hơn vào ý kiến cho rằng trí thông minh có tính chấttiềm ẩn Ví dụ, một đứa trẻ có thể được coi là thông minh mà không có khả năng đọc, viết hay làm các bài kiểm tra xác định chỉ số thông minh Nói cách khác, nó có thể chưa có những khả năng rõ ràng, song nó có khả năng tiềm ẩn cực kỳ lớn Đơn giản nó không có cơ hội để phát triển khả năng tiềm ẩn và trí thông minh của nó trở thành những năng lực có thể được đo lường bằng các bài kiểm tra Từ "khả năng" vốn có hai nghĩa Thứ nhất, nó có nghĩa là tiềm năng, khả năng chưa được phát huy Thứ hai, nó có nghĩa là tiềm năng đã phát triển thành điều gì đó có thể được thể hiện, được đo lường hay kiểm tra Hiện nay khó có thể đo lường tiềmnăng thực chất, vì vậy các bài kiểm tra MSC (MÉI & MSCEIT) chỉ tập trung vào dạng khả năng thứ hai (Mặc dù vậy, tôi ngờ rằng một ngày nào đó, các thiết bị quét não bộ sẽ có thể cho chúng ta biết nhiều hơn về tiềm năng của một đứa trẻ)

Thứ hai, định nghĩa của họ và cách mà họ thảo luận về EI trong tác phẩm của họ dường như phớt lờ thực tế là một đứa trẻ có thể bắt đầu với trí thông minh cảm xúc thiên bẩm ở mức cao

và sau đó bị tổn hại về tình cảm Tôi muốn xem thêm họ giải quyết vấn đề này như thế nào trong tác phẩm của họ

Thứ ba, tôi muốn xem họ tập trung vào việc một người có trí thông minh về cảm xúc có thể làm chủ một vốn từ phong phú của cái mà tôi gọi là những ngôn ngữ tình cảm như thế nào Ý tôi muốn nói, có khả năng không chỉ để nhận thức một phạm vi rộng lớn những tình cảm của bản thân và của người khác, mà còn để nhanh chóng xác định tình cảm, ví dụ trong việc đàm thoại với với người khác hay độc thoại Trong một số tác phẩm của mình, MSC đã nói đến khả năng biểu hiện cảm xúc như là một phần của nhánh đầu tiên trên đồ thị EI, song họ dường như chỉ giới hạn bài kiểm tra của họ ở một số cảm xúc so với phạm vi vốn có rộng lớn hơn của ngônngữ tình cảm

Thứ tư, trong phần nói về sự hiểu biết liên quan đến cảm xúc này, tốt hơn nên được gọi là kiến thức về những cảm xúc, chứ không phải là một khía cạnh của bản thân trí thông minh cảm xúc.Kiến thức có thể học được, nhưng trí thông minh thể hiện khả năng tiềm ẩn trước khi bất cứ quá trình học nào diễn ra Tất nhiên, nếu con người thông minh hơn, về phương diện cảm xúc hay về các phương diện khác, quá trình học diễn ra nhanh hơn và có thể tiến xa hơn.

Thứ năm là mối quan tâm của tôi tới việc đánh giá sự thuận lợi về tư duy của cảm xúc và việc điều khiển cảm xúc Tôi không biết bạn có thể thực sự làm bài kiểm tra này như thế nào với một tờ giấy và một chiếc bút chì MSC nói rằng họ đang đo lường một số khả năng này thông qua những bài kiểm tra của họ, song thật khó để nói rằng điểm số các bài kiểm tra của họ phản ánh khả năng thực sự trong những hoàn cảnh sống thực tế, hay khi chịu sự căng thẳng quá mức Và đây là những hoàn cảnh khi mà trí thông minh cảm xúc đã phát triển ở mức cao

có thể là điều quan trọng nhất

Cuối cùng, định nghĩa của họ hơi trừu tượng đối với tôi khi nó đi vào những vấn đề như nhận biết cảm xúc trong nghệ thuật và âm nhạc Tôi nhận thấy phần này trong bài kiểm tra ở CDROM của họ hơi khó để có thể làm một cách nghiêm túc khi bài kiểm tra đó đề nghị bạn nhìn vào hình vẽ và đoán thử xem hình vẽ truyền tải những cảm xúc gì Do vậy, tôi muốn thấy

họ thực hiện những bài kiểm tra với các vấn đề như khả năng nhận biết cảm xúc qua giọng điệu hay ngôn ngữ cử chỉ

Bây giờ tôi sẽ đưa ra cho các bạn nội dung điều chỉnh của tôi đối với định nghĩa của họ

1 Dấu hiệu, nhận thức và sự biểu hiện của cảm xúc.

· Khả năng nhận thức và nhận biết những cảm xúc qua vẻ mặt, giọng điệu, ngôn ngữ cử chỉ

· Khả năng tự nhận thức: nhận thức được những tình cảm của riêng bạn khi chúng xuất hiện

· Khả năng hiểu được cảm xúc Có thể gọi tên những cảm giác cụ thể của bản thân bạn và của những người khác, có thể thảo luận về những cảm xúc và nói chuyện một cách rõ ràng và thẳng thắn

2 Sự thuận lợi về tư duy của cảm xúc.

· Khả năng đưa cảm xúc vào phân tích, phán đoán, giải quyết vấn đề và đưa ra quyết định

· Khả năng tiềm ẩn với những cảm xúc của bạn trong việc chỉ cho bạn biết suy nghĩ về điều gì

là quan trọng

3 Sự hiểu biết về cảm xúc.

· Khả năng giải quyết những vấn đề tình cảm

· Khả năng nhận biết và hiểu được những mối liên hệ giữa cảm xúc, suy nghĩ và hành vi Thí

dụ, để biết mối quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả, như suy nghĩ có thể ảnh hưởng đến cảmxúc như thế nào, hay là cảm xúc có thể tác động đến suy nghĩ như thế nào, và những tình cảm của bạn có thể dẫn đến những hành vi của bạn và của người khác như thế nào

· Khả năng hiểu giá trị của cảm xúc đối với sự tồn tại của các loài

4 Kiểm soát cảm xúc.

· Khả năng chịu trách nhiệm về tình cảm và hạnh phúc của bản thân

· Khả năng biến những cảm xúc tiêu cực thành những cơ hội học tập và phát triển tích cực.

· Khả năng giúp người khác nhận biết và được lợi từ những tình cảm của họ

· Bởi vì việc cố gắng diễn giải bằng một định nghĩa ở trên vẫn còn gặp phải bế tắc, cho nên đây

là hai cách ít phức tạp hơn để xem xét vấn đề

Khả năng về mặt tinh thần có từ khi chúng ta mới sinh ra - thứ đem lại cho chúng ta sự nhạy cảm về phương diện cảm xúc và khả năng tiềm ẩn đối với những kỹ năng kiểm soát cảm xúc - giúp chúng ta có được trạng thái sức khoe tốt nhất, hạnh phúc và sự sống lâu dài Hay đơn giản hơn:

Biết cách phân biệt những tình cảm lành mạnh với những tình cảm thiếu lành mạnh và cách biến những tình cảm tiêu cực thành tích cực

Trí thông minh cảm xúc thiên bẩm khác với Chỉ số cảm Súc (Emotional Quotient ~

"EQ").

Hầu hết các tác giả đều hoán đổi vị trí các thuật ngữ Emotional Quotient (EQ) và trí thông minhcảm xúc (Emotional Intelligence ~ EI) Tuy vậy, trong bài viết của tôi đã có sự phân biệt giữa hai khái niệm đó Tôi sử dụng thuật ngữ trí thông minh cảm xúc để đề cập tới một khả năng tiềm ẩn thiên phú của một con người Tôi tin rằng mỗi đứa trẻ được sinh ra với một khả năng tiềm ẩn nào đó trong sự nhạy cảm về phương diện cảm xúc, sự ghi nhận cảm xúc, quá trình xử

lý những cảm xúc và khả năng nhận thức về mặt tình cảm Tôi in rằng bốn yếu tố bẩm sinh này chính là những thành phần tạo nên tâm điểm của trí thông minh cảm xúc Trí thông minh thiên bẩm này có thể được phát huy hoặc bị thui chột qua những trải nghiệm trong cuộc sống, đặc biệt qua những bài học về tình cảm mà con người nhận được từ cha mẹ, thầy cô, những người quan tâm và gia đình trong suốt thời thơ ấu và thời niên thiếu Tác động của những bài học này dẫn đến điều mà tôi đề cập đến như là mức "EQ" của con người Nói cách khác, "EQ" thể hiện một cách đánh giá tương đối về sự phát triển lành mạnh hoặc thiếu lành mạnh của trí thông minh cảm xúc bẩm sinh

Khi tôi nói "EQ", không phải tôi đang nói về điểm số của một bài kiểm tra giống như IQ Đó chỉ đơn giản là một cách gọi thuận tiện mà tôi đang sử dụng Tôi là người duy nhất đưa ra sự khác nhau giữa khả năng bẩm sinh và

sự phát triển hay tiêu biến sau này Tôi tin rằng một đứa trẻ có thể bắt đầu cuộc sống với một mức độ cao về trí thông minh cảm xúc thiên bẩm, nhưng sau đó lại học được những thói quen

về tình cảm thiếu lành mạnh do sống trong gia đình có tình trạng ngược đãi Một đứa trẻ như vậy sẽ lớn lên với EQ thấp Tôi ngờ rằng những đứa trẻ bị ngược đãi, thiếu sự quan tâm về mặt tình cảm sẽ có điểm số trong bài kiểm tra về trí thông minh cảm xúc thấp hơn nhiều so với những đứa trẻ khác có cùng mức độ đánh giá trí thông minh cảm xúc từ khi mới sinh ra

Vì vậy, tôi tin rằng một người có thể có khởi đầu với EQ cao, nhưng sau đó bị tổn thất về mặt tình cảm trong quãng thời gian ở tuổi thơ ấu, sẽ dẫn đến mức EQ thấp Mặt khác, tôi tin rằng một đứa trẻ có thể khởi đầu với EI tương đối thấp, nhưng được giáo dục bằng những tấm gương

có tình cảm lành mạnh, được nuôi dưỡng tốt,?- sẽ dẫn đến một mức EI cao, so với sự phát triển

EQ của một đứa trẻ có EI thấp Điều này tuân theo nguyên tắc là, nhìn chung thì phá vẫn dễ dàng hơn xây

(TQ hiệu đính: EQ và EI khác nhau Emotional Quotient được viết tắc là EQ được ra là Chỉ Số Cảm Súc và Emotional Intelligence được viết tắc là EI, có nghĩa là Thông Minh Cảm Súc Nhiều tác giả sử dụng hai từ EQ và EI tương đương.  EQ là mục tiêu của các nhà nghiên cứu; họ đang tìm cách đo sự thông minh về cảm súc tại một điểm của hiện tại; còn EI là lý thuyết về sự thông minh của cảm súc để làm sao sống quân bình giữa lý trí và tình cảm)

Trong so sánh, khi nói đến trí thông minh trong lĩnh vực toán học, điều quan trọng là cần chú ý rằng, một số người xuất phát với khả năng bẩm sinh về toán học cao và sau đó khả năng này

bị thui chột do quá trình đào tạo hay dạy dỗ mắc phải sai lầm Tôi nói đến một số người bởi vì tôi có ý muốn sánh với số trẻ em nhạy cảm có những dấu ấn tình cảm thiếu lành mạnh và tự tiêu biến từ một số nguồn Cha mẹ và các show truyền hình nhìn chung không dạy rằng 2+2=968 Những họ thường dạy những bài học về tình cảm trong tình trạng thiếu lành mạnh

có ý nghĩa tương đương như phương trình này trong một đáp số thiếu chính xác Hoặc chúng ta

có thể nói việc phá vỡ một mối quan hệ gần gũi cũng giống như một phương trình sai sẽ là công việc của một kế toán viên

Hiện tại, tất cả các mô hình khác của trí thông minh cảm xúc, thậm chí bao gồm cả phần

"thuần tuý" nhất của nhóm, mô hình Mayer-Salovey/Caruso, kết hợp với cách xác định những biến số cảm xúc bẩm sinh (sự nhạy cảm, trí nhớ, việc xử trí và học hỏi) với những ảnh hưởng của môi trường tới những biến số này Một số tác giả đã định nghĩa trí thông minh nói chung là

"khả năng tiềm ẩn" tôi đồng ý với định nghĩa này và đây là lý do giải thích tại sao tôi muốn phân biệt EI với EQ

Ghi chú:

1 ví dụ, H.G trong "một trường hợp đối lập với trí thông minh về tinh thần"

EQ với Tất cả mọi người

Steven Hein

Phiên dịch: Lưu Khánh Minh

Dưới đây là những mối liên hệ với cuốn sách được hoàn thành năm 1996 của tôi Tôi đã quyết định đưa toàn bộ nội dung cuốn sách lên mạng để khôi phục niềm tin rằng trên thế giới, điều cần thiết là phải chia sẻ các ý tưởng và thông tin tự do hơn, ít sáng tạo hơn và ít tích luỹ tiền cùng với mọi thứ

Với một số ít trường hợp ngoại lệ, tôi đã để nó chính xác giống như được viết trong bản gốc, mặc dù không có sự định dạng

Hãy chú ý rằng khi tôi viết cuốn sách này, tôi đã diễn giải thuật ngữ trí thông minh cảm xúc một  cách tổng quát hơn bây giờ Tôi cho rằng bạn nên nghĩ về những gì tôi viết như là một sự kết hợp của:

1) sự phát triển cao bất thường về trí thông minh cảm xúc thiên bẩm, như định nghĩa của John Mayer và các đồng sự của ông

2) các kỹ năng thực hành của cá nhân và xã hội

3) Một triết lý sống vượt ra khỏi định nghĩa trong giới trí thức về EI (Emotional Intelligence) và các biện pháp có thể tốt hơn gọi là "Sự giác ngộ về cảm xúc" (Emotional Enlightenment)

Steve Hein - Tháng 9 năm 2000.

EQ với tất cả mọi người

Một hướng dẫn thực hành cho trí thông minh cảm xúc

Lời tựa

Lần đầu tiên tôi nghe nói đến cụm từ "EQ" là vào mùa thu năm 1995, khi cuốn sách Emotional Intelligence (Trí thông minh cảm xúc) của Daniel Goleman được các nhà xuất bản Mỹ phát hành rộng rãi Nghiên cứu mở rộng được đưa ra trong cuốn sách đã hỗ trợ cho những quan sát

và những nghi vấn của riêng tôi về cuộc sống và những tình cảm, giúp tôi khẳng định lại rằng tôi đã đi đúng hướng trong quá trình tìm kiếm hạnh phúc Nghiên cứu này tiếp tục khẳng định kết luận của tôi là: tình cảm có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với sự khỏe mạnh, hạnh phúc và

sự hòa nhập với xã hội của mỗi cá nhân Điều này có vẻ ít rõ ràng, song đó luôn là điều hiển nhiên đối với tôi Tôi đã lớn lên trong một gia đình mà ở đó chúng tôi không nói chuyện về tình cảm Chúng tôi nói về những ý tưởng, những khái niệm và những nguyên tắc Kết quả là, tôi có thể nói cho bạn biết tôi nghĩ gì về tất cả mọi thứ, song tôi không thể nói cho bạn biết tôi cảm thấy như thế nào đối với bất cứ vấn đề gì Sau một vài mối quan hệ thất bại, tôi đã dành thời gian để suy ngẫm về cuộc đời, và nhận ra rằng tôi đã có rất nhiều quyết định không đem lại hạnh phúc cho bản thân và những người khác Sau khi nghiên cứu văn học về cảm xúc và tình cảm, tôi đi đến kết luận rằng hầu hết những quyết định nghèo nàn của tôi có thể bị coi là biểu hiện của trí thông minh cảm xúc thấp hay EQ thấp Trước đây, tôi cố gắng để tìm kiếm hạnh phúc theo cách truyền thống: sự thành công về mặt vật chất và những mối quan hệ khác giới Tuy nhiên, đến bây giờ tôi đã nhận ra rằng:

1 Không có ý nghĩa đối với tài sản hay các mối quan hệ khác giới nếu bạn không hạnh phúc

2 Thật khó để có thể chung sống hạnh phúc với những người khác nếu tự bản thân bạn không cảm thấy hạnh phúc cho chính mình

3 Thật khó để tự thân bạn cảm thấy hạnh phúc nếu bạn không cảm nhận được những điều tốt đẹp về bản thân bạn, ví dụ như có lòng tự trọng cao

4 Thật khó để có những cảm nhận tốt đẹp về bản thân bạn nếu bạn không có những khả năng tốt để quản lý cảm xúc

5 Những khả năng quản lý cảm xúc, đối tượng hàng đầu của EQ, do đó là một trong những thành phần cơ bản nhất của cảm giác hạnh phúc

Thậm chí trước khi tôi đọc những cuốn sách nghiên cứu về EQ, tôi đã nhận ra tầm quan trọng của tình cảm Tôi đã bắt đầu lắng nghe những cảm xúc của tôi, từ đó tôi kết luận rằng vạn vật

sẽ không phát triển những tình cảm nếu chúng không có ý nghĩa quan trọng ở mức độ nào đó Khi tôi nghiên cứu về cảm xúc, tôi đã học được tình cảm là những cơ chế phản hồi phức tạp chochúng ta biết chúng ta đang đi đúng hướng trên con đường theo đuổi cuộc sống lành mạnh và hạnh phúc Kết luận này được hỗ trợ bởi bằng chứng ngày càng rõ ràng rằng những cảm xúc tiêu cực như giận dữ, căng thẳng và sự ghen ghét gây ra những vấn đề nghiêm trọng về sức khoẻ Những cảm giác tiêu cực này là cách tự nhiên để cho chúng ta biết chúng ta đang đi lạc hướng, và chúng ta cần điều chỉnh quan điểm hay hoàn cảnh của chúng ta Tôi đã viết cuốn sách này để cho bạn thấy một cách rõ ràng và đơn giản về cách vận dụng những nguyên tắc của EQ trong cuộc sống của bạn, như tôi đã cố gắng để vận dụng chúng Tôi tin, bằng cách giảiquyết những nhu cầu về tình cảm trên phương diện cá nhân, chúng ta có thể tạo ra một ảnh hưởng lớn đối với hạnh phúc của tập thể Khi tôi nhìn vào loài người trên khắp thế giới, tôi thấy

sự xa cách và sự tách biệt ngày càng lớn; tình trạng tội phạm bạo lực và tính tham lam ngày càng nghiêm trọng; và chỉ có 1 sối ít quan hệ lứa đôi hạnh phúc Đất nước của tôi, Hoa Kỳ, là nước dẫn đầu thế giới về các chỉ số rõ ràng thể hiện cuộc sống thiếu hạnh phúc, cũng là nước dẫn đầu thế giới về của cải và sức mạnh quân sự Hàng triệu người dân Mỹ dường như đang tìm kiếm một nét tương đồng (identiy) Chúng ta dường như không hiểu bản thân chúng ta, mànhận dạng qua các ngôi sao thể thao, ngôi sao màn bạc, các đội bóng rổ, các đảng chính trị và các tổ chức tôn giáo Tuy nhiên, tôi cảm thấy như được khích lệ khi biết rằng Mỹ là nước dẫn đầu thế giới trên phương diện phát triển cá nhân một khía cạnh mà cuốn sách này cố gắng đưa ra một phần đóng góp có giá trị Khi viết cuốn sách này, tôi đã cố gắng xây dựng những nguyên tắc của EQ dễ hiểu hơn, dễ tiếp cận hơn và thích hợp hơn Để làm điều này, tôi đã mở rộng khái niệm về EQ ở một mức độ nào đó Ví dụ, tôi đưa vào tầm quan trọng của việc thực hiện trách nhiệm cá nhân đối với những tình cảm của chúng ta như một phần trọn vẹn trong sựtham gia có trách nhiệm của chúng ta vào cộng đồng xã hội Tôi cũng giới thiệu về tầm quan

trọng đặc biệt của giá trị về mặt tình cảm Cuối cùng, tôi giải thích mối liên hệ trực tiếp giữ EQ,

sự tự trọng và hạnh phúc

Lời giới thiệu

"Bớ người ơi, tôi cảm thấy thật ngớ ngẩn".

Chúng ta đã nói điều đó bao nhiêu lần?

Tất cả chúng ta đều cảm thấy "ngớ ngẩn" từ lúc này đến lúc khác Tất cả chúng ta làm mọi việc mà chúng ta thừa nhận là "ngu ngốc" Vậy khi bạn cảm thấy thiếu năng lực, hãy cố gắng nhớ rằng bạn không bị lẽ loi Chỉ bằng việc nhận ra điều  này cũng có thể giúp bạn cảm thấy tốt hơn

Thực tế, chúng ta càng thông minh, chúng ta càng có thể tạo ra hoàn cảnh tốt hơn để chứng tỏ

sự ngu ngốc của chúng ta Những người thông minh thường là các chuyên gia trong việc khiến cho bản thân họ (và những người khác) cảm thấy đau khổ Tại sao ư? Bởi vì những người thông minh rất giỏi trong việc đưa ra những kết luận từ việc thu thập, sắp xếp và diễn giải dữ liệu Càng trở nên thông minh, họ càng có thể làm điều đó nhanh hơn Trong thời gian ngắn, họ có thể thấy rõ mối liên hệ giữa sự thiếu hoàn hảo ở mức độ nhẹ nhất và sự kết thúc của thế giới như chúng ta biết Việc dữ liệu đúng hay sai, thích hợp hay không - chuyện đó không thành vấn

đề - bất kể họ muốn chứng tỏ điều gì, họ đều có thể thực hiện

Nếu chúng ta không bận rộn với việc làm cho bản thân chúng ta cảm thấy tồi tệ, chúng ta thường cố gắng không cảm thấy gì hết Nhiều người trong số chúng ta sử dụng khả năng nhận thức để trở thành những chủ nhân trong việc tự tách mình ra khỏi những tình cảm của chúng

ta Chúng ta đã cố gắng vượt qua trạng thái bất hạnh bằng cách "trở nên mạnh mẽ", nói cách khác, bằng cách phủ nhận, chế ngự hay "chơi khăm"với những tình cảm của chúng ta Chúng

ta trí thức hoá, hợp lý hoá, biện minh, phủ nhận và bào chữa Nói theo cách khác, chúng ta sử dụng tư duy - bộ não bậc cao hơn (upper brain) của chúng ta nhằm chế ngự những tình cảm nằm trong bộ não có liên quan đến cảm xúc - bộ não bậc thấp hơn (lower brain) Những vai trò

mà hai bộ não này đóng góp trong cảm xúc và trong cuộc sỗng của chúng ta đã trở thành trọng tâm của nhiều nghiên cứu về trí thông minh cảm xúc (EQ) Những khám phá này cho thấy mỗi bộ não có một mục đích rõ ràng và riêng biệt, và chúng ta làm việc tốt nhất khi cả hai

bộ não cùng hoạt động suông sẻ và không mâu thuẫn với nhau

Khi chúng ta đấu tranh với những tình cảm của mình, chúng ta lãng phí rất nhiều thời gian và sức lực, bởi vì những tình cảm của chúng ta rất thực tế Thật vậy, khi chúng ta đấu tranh với những tình cảm của mình, chúng ta đấu tranh với thực tại - điều gì đó nói chung là một sự diễn tập có tính chất đấu tranh Thay vì khám phá xem chúng ta thực sự là ai, chúng ta cố gắng làmngười như chúng ta được mong đợi, được mách bảo sẽ trở thành người như thế Chúng ta tìm kiếm sự ủng hộ của những người quan trọng đối với chúng ta, như cha mẹ, vợ hoặc chồng, thầy

cô giáo và những người chỉ đạo trong tôn giáo Song để được hạnh phúc, chúng ta chỉ có thể là chính bản thân chúng ta Chúng ta có thể trưởng thành và thay đổi, nhưng khi chúng ta cố gắng trưởng thành theo một xu hướng chống lại bản chất có tính cách cá nhân của chúng ta (ví

dụ chống lại những chỉ dẫn có tính di truyền duy nhất), chúng ta đang đấu tranh với tự nhiên

và hàng triệu năm tiến hoá Tất cả những nguồn lực lãng phí và lạc hướng này đều không quá linh hoạt, bởi vì cả thời gian và năng lượng của chúng ta đều là những nguồn lực cụ thể, hạn chế

Có lẽ đó là lý do tại sao Trí thông minh cảm xúc đã thu hút nhiều sự chú ý Nó đưa ra một ý nghĩa mới của từ thông minh "smart" Trong những trang viết sau, chúng ta sẽ có một cái nhìn gần gũi với ý nghĩa mới này, sử dụng nhiều ví dụ thực tiễn để khiến cho học thuyết này phù hợp với cuộc sống Chúng ta thường coi những cảm xúc của chúng ta là dĩ nhiên bằng cách nói những điều như "Đó chính là cách của tôi", hoặc "Đó chính là tôi" Tuy nhiên, tất cả các nghiên cứu về EQ chứng tỏ, chúng ta có thể, và thường làm thay đổi cách mà chúng ta kiểm soát những tình cảm của mình Mục đích của cuốn sách này là nhằm giúp bạn làm điều đó Bằng việc vận dụng những nguyên tắc này, bạn có thể ngay lập tức bắt đầu tiến hành những thay

đổi sẽ dẫn đến việc củng cố cuộc sống hạnh phúc lâu dài của bạn Bằng cách thực hiện điều này, bạn cũng sẽ tạo ra một sự đóng góp có ý nghĩa quan trọng đối với xã hội.

Hạnh phúc của một xã hội phụ thuộc vào hạnh phúc của các cá nhân trong đó.

Trí thông minh cảm xúc giải quyết một phạm vi rộng lớn của nhiều vấn đề Ví dụ,  nó giúp chúng ta trả lời tất cả những câu hỏi sau:

1 "Tại sao chúng ta làm những việc mà chúng ta biết là chúng ta sẽ hối tiếc?"

2 "Bằng cách nào tôi có thể tạo ra một sự khác biệt có ý nghĩa tích cực trên thế giới?"

3 "Hạnh phúc thực sự có ý nghĩa gì?"

4 "Đâu là nguyên nhân gốc rễ của sự giận dữ, bạo lực và sự tham lam?"

5 "Tại sao ngày nay con người sống tách biệt và không quan tâm đến nhau?"

6 "Người dân ở các nước giàu nhất có thể thiếu hạnh phúc như thế nào?"

Mỗi câu hỏi có thể được trả lời bằng cách khám phá về chính bản thân và bản chất của loài người theo những nghiên cứu về EQ Tất cả đều liên quan đến những nhu cầu về tình cảm và những kỹ năng cảm xúc của chúng ta

Nghiên cứu về EQ ủng hộ thực tế là những tình cảm phát triển tự nhiên qua hàng triệu năm tiến hoá để cho chúng ta biết chính xác khi nào những nhu cầu của chúng ta không được đáp ứng Bởi vì tất cả chúng ta đều là con người, cho nên chúng ta cùng chia sẻ một số nhu cầu chung nào đó Khi một trong các nhu cầu không được đáp ứng, chúng ta cảm thấy một chút cảm giác tiêu cực Tương tự, khi mọi việc dường như đều tốt đẹp, chúng ta thấy hạnh phúc Một định nghĩa đơn giản về trí thông minh cảm xúc, do đó là, hiểu rõ điều gì tốt, điều gì xấu và làm thế nào để biến xấu thành tốt

Tìm ra cách để biến những điều xấu thành những điều tốt đôi khi đòi hỏi rất nhiều tư duy, và đây là một cách mà bộ não bậc cao hơn của bạn phân biệt chúng ta với những loài động vật thuộc họ hàng kém tiến hoá hơn của chúng ta Hơn nữa, loài người chúng ta học được nhiều từ những người thầy kinh nghiệm hơn là bất cứ loài động vật nào khác Hầu hết các động vật chủ yếu đều dựa vào những ký ức thuộc bản năng hoặc do di truyền Ví dụ, nhện mẹ không dạy con chúng cách giăng tơ Do đó, cái đi vào bộ não bậc cao của chúng ta trước tiên là tất cả những thứ mà chúng ta được dạy ở trường, ở nhà, trên tivi, v.v Vì vậy, cái mà chúng ta gọi là

sự suy nghĩ thường chỉ là việc nhại lại ý tưởng của người khác

Mặc dù vậy, những cảm xúc của chúng ta có tính bản năng cao hơn, giống với động vật hơn, vàkhó lập chương trình hơn Đó là bởi vì chúng bị cản trở bởi bộ não bậc thấp hơn của chúng ta,

bộ não này đã được khoa học chứng minh là có già dặn hơn so với bộ não bậc cao theo quá trình tiến hoá Khi con người tiến hoá, bộ não của anh ta theo nghĩa tầm thường đã phát triển

từ phần thấp hơn, phía sau đầu, tới phần cao hơn, phía trước

Bởi vì những cảm xúc của chúng ta khó lập chương trình hơn như những dấu vân tay của chúng ta chúng phụ thuộc duy nhất vào chúng ta Đó là bởi vì chúng ta có những tính cách ditruyền khác nhau, những sở thích và những điều không thích có tính di truyền khác nhau Nghiên cứu chỉ ra rằng những cảm xúc của chúng ta hầu hết đều là chức năng của sinh vật học, mặc dù không phải hoàn toàn (Song, việc chúng ta hành động dựa trên những cảm xúc

đó phụ thuộc chủ yếu vào sự rèn luyện của chúng ta)

Mặc dù mỗi chúng ta đều là duy nhất, song chúng ta đều được lập kế hoạch để hành động theonhững cách tương tự dựa trên mong muốn của cha mẹ chúng ta, nền văn hoá của chúng ta, xãhội của chúng ta,? Từ khi chúng ta còn trẻ, chúng ta đã được chỉ bảo phải làm gì, không phải làm gì, cái gì được chấp nhận và cái gì không được chấp nhận Chúng ta thậm chí được chỉ bảo rằng chúng ta sẽ như thế nào - ví dụ, khi nào cảm thấy có tội, xấu hổ hay hạnh phúc Nhưng

chúng ta là những người duy nhất giữ những tình cảm của bản thân chúng ta, bởi vì chúng dựa trên sự kết hợp duy nhất của những tính cách bẩm sinh, những suy nghĩ sâu thẳm bên trong vànhững kinh nghiệm sống của cá nhân Hơn bất cứ thứ gì khác, đó là những tình cảm khiến cho chúng ta trở thành những cá nhân khác nhau Toàn bộ xã hội có thể buộc phải tin vào những điều giống nhau, lặp lại những khẩu hiệu như nhau, thực hiện những nghi thức giống nhau, và mặc những loại quần áo tương tự, song không ai có thể tạo ra thậm chí chỉ hai người cùng có cảm nhận giống nhau Vì vậy, không phải là xe hơi của chúng ta, hay cơ thể của chúng ta, mà chính những cảm xúc đã tạo nên con người chúng ta (TQ hiệu đính: độc lập và duy nhất).Học thuyết EQ thích hợp ở tất cả các lĩnh vực trong cuộc sống, bởi vì dù chúng ta đi đâu, chúng

ta cũng mang theo những tình cảm của mình Những tình cảm đó đóng vai trò chủ yếu trong việc quyết định xem chúng ta có thể nuôi dưỡng con cái như thế nào, con cái chúng ta có những biểu hiện tốt như thế nào ở trường, chúng ta thành công trong công việc như thế nào, chúng ta hoà hợp với những người khác như thế nào, và chúng ta thân thiết như thế nào trong các mối quan hệ Tóm lại, những cảm xúc của chúng ta quyết định chúng ta là những con người cá nhân hạnh phúc như thế nào, và xã hội của chúng ta hạnh phúc như thế nào

Bây giờ chúng ta hãy nhìn lướt qua để xem xét thông tin về EQ

Chương 1: Sơ lược về EQ

"EQ" nói một cách chính xác là gì?

EQ là cụm từ viết tắt của Chỉ số Cảm xúc (Emotional Quotient) Nó vay mượn của khái niệm

"Chỉ số thông minh" (Itelligence Quotient), và nó được sử dụng có tính chất thay thế với cụm từ

"Trí thông minh cảm xúc" (Emotional Inteligence)

Định nghĩa chính thức của Trí thông minh Cảm xúc là gì?

Trong phần giới thiệu, tôi đã đưa ra một định nghĩa dễ hiểu về Trí thông minh Cảm xúc: Biết cái

gì là tốt, cái gì xấu, và làm thế nào biến xấu thành tốt Một định nghĩa khoa học có tính chất chính thức hơn là:

Sự nhận thức về cảm xúc và những kỹ năng quản lý cảm xúc tạo ra khả năng cân bằng giữa cảm xúc và khả năng suy luận để có thể tối ưu cuộc sống hạnh phúc lâu dài

EQ được đo lường như thế nào?

Không có một bài kiểm tra định lượng chính thức nào được xây dựng để đo lường EQ của chúng

ta bằng một con số Tuy nhiên, chẳng còn nghi ngờ gì nữa, trước khi tình trạng này thay đổi, đóchỉ là vấn đề thời gian Cho đến khi đó chúng ta hãy xem xét một số phân tích định tính sau:

Anh ta rất thiếu nhạy cảm Một người thật ngu ngốc Cô ấy quá nhạy cảm Cô ấy tự làm tất cả mọi việc Anh ta không nắm bắt được những cảm xúc của mình Vai trò của cô ấy bị phủ nhận Trong đầu anh ta, anh ta luôn coi mnìh quá cao.

Hoặc chúng ta có thể sử dụng những nhận xét có tính chất mỉa mai, như khi Dorothy Parker nói

rằng diễn viên Kathherine Hepburn "thể hiện được toàn bộ các trạng thái tình cảm? từ A đến B".

 Ai khởi xướng thuật ngữ "Trí thông minh Cảm xúc"?

Cụm từ này được cho là của Peter Salovey từ Đại Học Yale và John Mayer thuộc trường Đại học New Hamsphire (Hiệu chỉnh năm 1999 - Các tác giả này không nhận công lao!)

Khi nào nó trở thành một chủ đề được thảo luận rộng rãi?

Mặc dù thuật ngữ "Trí thông minh cảm xúc" xuất hiện từ năm 1990, song nó chỉ mới được phổ

biến rộng rãi vào cuối năm 1995, khi cuốn sách của Daniel Goleman - Emotional Intelligence

(Trí thông minh Cảm xúc) - trở thành cuốn sách bán chạy nhất theo xếp hạng của tạp chí New York Times và vẫn còn nằm trong bảng xếp hạng những cuốn sách bán chạy nhất trong vòng hơn một năm

Tại sao cuốn sách thu hút được sự chú ý?

Nhờ sức lôi cuốn của thuật ngữ "EQ", song chủ yếu bởi vì ngày càng có nhiều nghiên cứu mới đang thể hiện mối quan hệ rõ ràng giữa cảm xúc, tiến trình hoạt động của bộ não, hạnh phúc, sức khoẻ tốt và sự thành công trong cuộc sống

Tại sao cảm xúc lại có ý nghĩa quan trọng?

Những cảm xúc của chúng ta là cách mà cơ thể của chúng ta trò chuyện với chúng ta và cho chúng ta biết chúng ta cần gì để được mạnh khoẻ và hạnh phúc Những cảm xúc được tạo ra qua hàng triệu năm của quá trình chọn lọc có tính chất tiến hoá để giúp chúng ta sống sót và phát triển Nếu chúng ta không lắng nghe những thông điệp mà cảm xúc của chúng ta đang gửi đi, chúng ta sẽ không được đảm bảo về một cuộc sống hạnh phúc, trong khi phải chịu rủi ro

vì tình trạng sức khoẻ ốm yếu và sớm tử vong

Cảm xúc của chúng ta cũng có vai trò chuyển thông điệp tới những người khác Ví dụ, khi chúng ta giận dữ, gương mặt của chúng ta nói rằng "HÃY TRÁNH XA" Mặt khác, khi chúng ta mỉm cười, trạng thái đó gửi gắm thông điệp đây là thời điểm an toàn để người khác tiếp cận chúng ta

Một số phát hiện chính trong quá trình nghiên cứu về EQ?

* Những người có EQ cao thường hạnh phúc hơn, mạnh khoẻ hơn và thành công hơn trong các mối quan hệ của họ

* Những người có EQ cao thể hiện tất cả những đặc điểm sau:

- Một sự cân bằng giữa cảm xúc và khả năng suy luận

- Một sự nhận thức về những tình cảm riêng của họ

- Sự thông cảm và lòng trắc ẩn đối với những người khác

- Các dấu hiệu thể hiện lòng tự trọng cao

* Tất cả chúng ta khi sinh ra không giống nhau về phương diện cảm xúc - chúng ta có những tính cách tự nhiên rất khác nhau

* Tuy nhiên, cách chúng ta cư xử, biểu hiện những cảm xúc của mình có thể có sự thay đổi lớn

* Không giống như IQ, EQ có thể được hun đúc một cách đáng kể

* Sự phát triển cảm xúc lành mạnh của những đứa trẻ có ý nghĩa sống còn đối với cả khả năng học tập khi còn trẻ, đối với sự thành công và hạnh phúc khi đã trưởng thành

* Sự phát triển cảm xúc của trẻ thơ bị sao nhãng là một phần khiếm khuyết của chính sách xã hội Điều này dẫn đến việc trẻ thơ thường phải chịu sự ảnh hưởng do các bậc cha mẹ có cuộc sống mang tinh chất cá nhân, không có kỹ năng về cảm xúc, truyền thống tôn giáo và văn hoá cứng nhắc

* Trí thông minh cảm xúc của trẻ thơ đang có xu hướng giảm trên phạm vi toàn thế giới.

* Cơ thể của chúng ta chứa đựng những tình cảm không được thể hiện và không được phân tíchvới những tổn thất về mặt sức khoẻ thể chất của chúng ta

* Những cảm xúc dễ bị ảnh hưởng Những người nhạy cảm có khả năng lớn nhất trong việc truyền tải cảm xúc tới những người khác

Những kết quả thực tiễn gắn với EQ cao và EQ thấp?

EQ thấp có khả năng dẫn đến cảm giác không hạnh phúc nói chung, được thể hiện trong nhữngcảm giác như sau:

5 Sự thanh thản của tâm hồn

2 Khi chồng hoặc vợ bạn làm điều gì đó khiến bạn bực mình, bạn sẽ nói:

Anh (cô) không nên như thế? Anh (cô) thực sự đã làm tổn thương tôi.

Hay,

Tôi cảm thấy bị tổn thương vì điều đó.

3 Khi ai đó chỉ ra sự sai trái, bạn sẽ:

Ngụy biện Nhận thấy điều gì đó sai trái đối với người khác hay lý luận của họ.

Hay,

Cảm ơn người đó.

4 Khi đối mặt với một hoàn cảnh đáng sợ, bạn sẽ:

Lo lắng về điều đó Cố gắng tránh suy nghĩ về điều đó Hy vọng rằng việc đó sẽ sớm chấm dứt.

Tính khả năng những điều bạn lo sợ sẽ trở thành hiện thực và bắt đầu nhấn mạnh vào sự lựa chọn (options) của bạn.

5 Khi ai đó phản ứng mạnh với điều bạn nói, bạn sẽ:

Nghĩ rằng họ quá nhạy cảm Nói cho họ biết bạn chỉ nói đùa thôi.

Hay:

Xin lỗi và hỏi họ xem điều gì khiến họ buồn phiền vì những gì bạn đã nói.

Nhìn chung,  bạn càng có xu hướng tiến đến câu trả lời thứ hai, mức EQ của bạn càng cao Đó

là lý do tại sao:

1 Mức EQ cao chỉ ra rằng bạn có thể nhận biết và thể hiện những cảm xúc của bạn

2 Mức EQ cao cho biết bạn phải chịu trách nhiệm về những cảm xúc của bạn bằng cách nói:

"Tôi cảm thấy?" thay vì nói "Bạn không nên có?"

3 Nếu bạn có EQ cao, bạn không dễ dàng bị đe doạ bởi sự chỉ trích, vì vậy bạn không thấy cần phải tự vệ hay tấn công người khác Thay vào đó, bạn luôn sẵn sàng lắng nghe và học hỏi từ những người khác

Hạnh phúc của một xã hội phụ thuộc vào hạnh phúc của các cá nhân trong đó.

Trí thông minh cảm xúc giải quyết một phạm vi rộng lớn của nhiều vấn đề Ví dụ,  nó giúp chúng ta trả lời tất cả những câu hỏi sau:

1 "Tại sao chúng ta làm những việc mà chúng ta biết là chúng ta sẽ hối tiếc?"

2 "Bằng cách nào tôi có thể tạo ra một sự khác biệt có ý nghĩa tích cực trên thế giới?"

3 "Hạnh phúc thực sự có ý nghĩa gì?"

4 "Đâu là nguyên nhân gốc rễ của sự giận dữ, bạo lực và sự tham lam?"

5 "Tại sao ngày nay con người sống tách biệt và không quan tâm đến nhau?"

6 "Người dân ở các nước giàu nhất có thể thiếu hạnh phúc như thế nào?"

Mỗi câu hỏi có thể được trả lời bằng cách khám phá về chính bản thân và bản chất của loài người theo những nghiên cứu về EQ Tất cả đều liên quan đến những nhu cầu về tình cảm và những kỹ năng cảm xúc của chúng ta

Nghiên cứu về EQ ủng hộ thực tế là những tình cảm phát triển tự nhiên qua hàng triệu năm tiến hoá để cho chúng ta biết chính xác khi nào những nhu cầu của chúng ta không được đáp ứng Bởi vì tất cả chúng ta đều là con người, cho nên chúng ta cùng chia sẻ một số nhu cầu chung nào đó Khi một trong các nhu cầu không được đáp ứng, chúng ta cảm thấy một chút cảm giác tiêu cực Tương tự, khi mọi việc dường như đều tốt đẹp, chúng ta thấy hạnh phúc Một định nghĩa đơn giản về trí thông minh cảm xúc, do đó là, hiểu rõ điều gì tốt, điều gì xấu và làm thế nào để biến xấu thành tốt

Tìm ra cách để biến những điều xấu thành những điều tốt đôi khi đòi hỏi rất nhiều tư duy, và đây là một cách mà bộ não bậc cao hơn của bạn phân biệt chúng ta với những loài động vật thuộc họ hàng kém tiến hoá hơn của chúng ta Hơn nữa, loài người chúng ta học được nhiều từ những người thầy kinh nghiệm hơn là bất cứ loài động vật nào khác Hầu hết các động vật chủ yếu đều dựa vào những ký ức thuộc bản năng hoặc do di truyền Ví dụ, nhện mẹ không dạy con chúng cách giăng tơ Do đó, cái đi vào bộ não bậc cao của chúng ta trước tiên là tất cả những thứ mà chúng ta được dạy ở trường, ở nhà, trên tivi, v.v Vì vậy, cái mà chúng ta gọi là

sự suy nghĩ thường chỉ là việc nhại lại ý tưởng của người khác

Mặc dù vậy, những cảm xúc của chúng ta có tính bản năng cao hơn, giống với động vật hơn, vàkhó lập chương trình hơn Đó là bởi vì chúng bị cản trở bởi bộ não bậc thấp hơn của chúng ta,

bộ não này đã được khoa học chứng minh là có già dặn hơn so với bộ não bậc cao theo quá trình tiến hoá Khi con người tiến hoá, bộ não của anh ta theo nghĩa tầm thường đã phát triển

từ phần thấp hơn, phía sau đầu, tới phần cao hơn, phía trước

Bởi vì những cảm xúc của chúng ta khó lập chương trình hơn như những dấu vân tay của chúng ta chúng phụ thuộc duy nhất vào chúng ta Đó là bởi vì chúng ta có những tính cách ditruyền khác nhau, những sở thích và những điều không thích có tính di truyền khác nhau Nghiên cứu chỉ ra rằng những cảm xúc của chúng ta hầu hết đều là chức năng của sinh vật học, mặc dù không phải hoàn toàn (Song, việc chúng ta hành động dựa trên những cảm xúc

đó phụ thuộc chủ yếu vào sự rèn luyện của chúng ta)

Mặc dù mỗi chúng ta đều là duy nhất, song chúng ta đều được lập kế hoạch để hành động theonhững cách tương tự dựa trên mong muốn của cha mẹ chúng ta, nền văn hoá của chúng ta, xãhội của chúng ta,? Từ khi chúng ta còn trẻ, chúng ta đã được chỉ bảo phải làm gì, không phải làm gì, cái gì được chấp nhận và cái gì không được chấp nhận Chúng ta thậm chí được chỉ bảo rằng chúng ta sẽ như thế nào - ví dụ, khi nào cảm thấy có tội, xấu hổ hay hạnh phúc Nhưng chúng ta là những người duy nhất giữ những tình cảm của bản thân chúng ta, bởi vì chúng dựa trên sự kết hợp duy nhất của những tính cách bẩm sinh, những suy nghĩ sâu thẳm bên trong vànhững kinh nghiệm sống của cá nhân Hơn bất cứ thứ gì khác, đó là những tình cảm khiến cho chúng ta trở thành những cá nhân khác nhau Toàn bộ xã hội có thể buộc phải tin vào những điều giống nhau, lặp lại những khẩu hiệu như nhau, thực hiện những nghi thức giống nhau, và mặc những loại quần áo tương tự, song không ai có thể tạo ra thậm chí chỉ hai người cùng có cảm nhận giống nhau Vì vậy, không phải là xe hơi của chúng ta, hay cơ thể của chúng ta, mà chính những cảm xúc đã tạo nên con người chúng ta (TQ hiệu đính: độc lập và duy nhất).Học thuyết EQ thích hợp ở tất cả các lĩnh vực trong cuộc sống, bởi vì dù chúng ta đi đâu, chúng

ta cũng mang theo những tình cảm của mình Những tình cảm đó đóng vai trò chủ yếu trong việc quyết định xem chúng ta có thể nuôi dưỡng con cái như thế nào, con cái chúng ta có những biểu hiện tốt như thế nào ở trường, chúng ta thành công trong công việc như thế nào, chúng ta hoà hợp với những người khác như thế nào, và chúng ta thân thiết như thế nào trong các mối quan hệ Tóm lại, những cảm xúc của chúng ta quyết định chúng ta là những con người cá nhân hạnh phúc như thế nào, và xã hội của chúng ta hạnh phúc như thế nào

Bây giờ chúng ta hãy nhìn lướt qua để xem xét thông tin về EQ

Chương 1: Sơ lược về EQ

"EQ" nói một cách chính xác là gì?

EQ là cụm từ viết tắt của Chỉ số Cảm xúc (Emotional Quotient) Nó vay mượn của khái niệm

"Chỉ số thông minh" (Itelligence Quotient), và nó được sử dụng có tính chất thay thế với cụm từ

"Trí thông minh cảm xúc" (Emotional Inteligence)

Định nghĩa chính thức của Trí thông minh Cảm xúc là gì?

Trong phần giới thiệu, tôi đã đưa ra một định nghĩa dễ hiểu về Trí thông minh Cảm xúc: Biết cái

gì là tốt, cái gì xấu, và làm thế nào biến xấu thành tốt Một định nghĩa khoa học có tính chất chính thức hơn là:

Sự nhận thức về cảm xúc và những kỹ năng quản lý cảm xúc tạo ra khả năng cân bằng giữa cảm xúc và khả năng suy luận để có thể tối ưu cuộc sống hạnh phúc lâu dài

EQ được đo lường như thế nào?

Không có một bài kiểm tra định lượng chính thức nào được xây dựng để đo lường EQ của chúng

ta bằng một con số Tuy nhiên, chẳng còn nghi ngờ gì nữa, trước khi tình trạng này thay đổi, đóchỉ là vấn đề thời gian Cho đến khi đó chúng ta hãy xem xét một số phân tích định tính sau:

Anh ta rất thiếu nhạy cảm Một người thật ngu ngốc Cô ấy quá nhạy cảm Cô ấy tự làm tất cả mọi việc Anh ta không nắm bắt được những cảm xúc của mình Vai trò của cô ấy bị phủ nhận Trong đầu anh ta, anh ta luôn coi mnìh quá cao.

Hoặc chúng ta có thể sử dụng những nhận xét có tính chất mỉa mai, như khi Dorothy Parker nói

rằng diễn viên Kathherine Hepburn "thể hiện được toàn bộ các trạng thái tình cảm? từ A đến B".

 Ai khởi xướng thuật ngữ "Trí thông minh Cảm xúc"?

Cụm từ này được cho là của Peter Salovey từ Đại Học Yale và John Mayer thuộc trường Đại học New Hamsphire (Hiệu chỉnh năm 1999 - Các tác giả này không nhận công lao!)

Khi nào nó trở thành một chủ đề được thảo luận rộng rãi?

Mặc dù thuật ngữ "Trí thông minh cảm xúc" xuất hiện từ năm 1990, song nó chỉ mới được phổ

biến rộng rãi vào cuối năm 1995, khi cuốn sách của Daniel Goleman - Emotional Intelligence

(Trí thông minh Cảm xúc) - trở thành cuốn sách bán chạy nhất theo xếp hạng của tạp chí New York Times và vẫn còn nằm trong bảng xếp hạng những cuốn sách bán chạy nhất trong vòng hơn một năm

Tại sao cuốn sách thu hút được sự chú ý?

Nhờ sức lôi cuốn của thuật ngữ "EQ", song chủ yếu bởi vì ngày càng có nhiều nghiên cứu mới đang thể hiện mối quan hệ rõ ràng giữa cảm xúc, tiến trình hoạt động của bộ não, hạnh phúc, sức khoẻ tốt và sự thành công trong cuộc sống

Tại sao cảm xúc lại có ý nghĩa quan trọng?

Những cảm xúc của chúng ta là cách mà cơ thể của chúng ta trò chuyện với chúng ta và cho chúng ta biết chúng ta cần gì để được mạnh khoẻ và hạnh phúc Những cảm xúc được tạo ra qua hàng triệu năm của quá trình chọn lọc có tính chất tiến hoá để giúp chúng ta sống sót và phát triển Nếu chúng ta không lắng nghe những thông điệp mà cảm xúc của chúng ta đang gửi đi, chúng ta sẽ không được đảm bảo về một cuộc sống hạnh phúc, trong khi phải chịu rủi ro

vì tình trạng sức khoẻ ốm yếu và sớm tử vong

Cảm xúc của chúng ta cũng có vai trò chuyển thông điệp tới những người khác Ví dụ, khi chúng ta giận dữ, gương mặt của chúng ta nói rằng "HÃY TRÁNH XA" Mặt khác, khi chúng ta mỉm cười, trạng thái đó gửi gắm thông điệp đây là thời điểm an toàn để người khác tiếp cận chúng ta

Một số phát hiện chính trong quá trình nghiên cứu về EQ?

* Những người có EQ cao thường hạnh phúc hơn, mạnh khoẻ hơn và thành công hơn trong các mối quan hệ của họ.

* Những người có EQ cao thể hiện tất cả những đặc điểm sau:

- Một sự cân bằng giữa cảm xúc và khả năng suy luận

- Một sự nhận thức về những tình cảm riêng của họ

- Sự thông cảm và lòng trắc ẩn đối với những người khác

- Các dấu hiệu thể hiện lòng tự trọng cao

* Tất cả chúng ta khi sinh ra không giống nhau về phương diện cảm xúc - chúng ta có những tính cách tự nhiên rất khác nhau

* Tuy nhiên, cách chúng ta cư xử, biểu hiện những cảm xúc của mình có thể có sự thay đổi lớn

* Không giống như IQ, EQ có thể được hun đúc một cách đáng kể

* Sự phát triển cảm xúc lành mạnh của những đứa trẻ có ý nghĩa sống còn đối với cả khả năng học tập khi còn trẻ, đối với sự thành công và hạnh phúc khi đã trưởng thành

* Sự phát triển cảm xúc của trẻ thơ bị sao nhãng là một phần khiếm khuyết của chính sách xã hội Điều này dẫn đến việc trẻ thơ thường phải chịu sự ảnh hưởng do các bậc cha mẹ có cuộc sống mang tinh chất cá nhân, không có kỹ năng về cảm xúc, truyền thống tôn giáo và văn hoá cứng nhắc

* Trí thông minh cảm xúc của trẻ thơ đang có xu hướng giảm trên phạm vi toàn thế giới

* Cơ thể của chúng ta chứa đựng những tình cảm không được thể hiện và không được phân tíchvới những tổn thất về mặt sức khoẻ thể chất của chúng ta

* Những cảm xúc dễ bị ảnh hưởng Những người nhạy cảm có khả năng lớn nhất trong việc truyền tải cảm xúc tới những người khác

Những kết quả thực tiễn gắn với EQ cao và EQ thấp?

EQ thấp có khả năng dẫn đến cảm giác không hạnh phúc nói chung, được thể hiện trong nhữngcảm giác như sau:

1 Khi bạn đang cảm thấy chán nản và một người bạn đặt câu hỏi: bạn đang cảm thấy thế nào, bạn sẽ trả lời:

Tốt Tôi không biết Ổn, tôi đoán vậy Bạn không cần biết.

Hay:

Tôi cảm thấy chán nản.

2 Khi chồng hoặc vợ bạn làm điều gì đó khiến bạn bực mình, bạn sẽ nói:

Anh (cô) không nên như thế? Anh (cô) thực sự đã làm tổn thương tôi.

Hay,

Tôi cảm thấy bị tổn thương vì điều đó.

3 Khi ai đó chỉ ra sự sai trái, bạn sẽ:

Ngụy biện Nhận thấy điều gì đó sai trái đối với người khác hay lý luận của họ.

Hay,

Cảm ơn người đó.

4 Khi đối mặt với một hoàn cảnh đáng sợ, bạn sẽ:

Lo lắng về điều đó Cố gắng tránh suy nghĩ về điều đó Hy vọng rằng việc đó sẽ sớm chấm dứt Hay:

Tính khả năng những điều bạn lo sợ sẽ trở thành hiện thực và bắt đầu nhấn mạnh vào sự lựa chọn (options) của bạn.

5 Khi ai đó phản ứng mạnh với điều bạn nói, bạn sẽ:

Nghĩ rằng họ quá nhạy cảm Nói cho họ biết bạn chỉ nói đùa thôi.

Hay:

Xin lỗi và hỏi họ xem điều gì khiến họ buồn phiền vì những gì bạn đã nói.

Nhìn chung,  bạn càng có xu hướng tiến đến câu trả lời thứ hai, mức EQ của bạn càng cao Đó

là lý do tại sao:

1 Mức EQ cao chỉ ra rằng bạn có thể nhận biết và thể hiện những cảm xúc của bạn

2 Mức EQ cao cho biết bạn phải chịu trách nhiệm về những cảm xúc của bạn bằng cách nói:

"Tôi cảm thấy?" thay vì nói "Bạn không nên có?"

3 Nếu bạn có EQ cao, bạn không dễ dàng bị đe doạ bởi sự chỉ trích, vì vậy bạn không thấy cần phải tự vệ hay tấn công người khác Thay vào đó, bạn luôn sẵn sàng lắng nghe và học hỏi từ những người khác

Chương 2: Những yếu tố cần thiết của Sự cân bằng, Nhận

thức, Trách nhiệm, và Sự thông cảm

Steve Hein

Phiên dịch: Lưu Khánh Minh

Những nguyên tắc chủ yếu của Trí thông minh Cảm xúc có thể được nhớ một cách thuận tiện làBARE, sử dụng các chữ cái đứng đầu của các từ Cân Bằng (Balance), Nhận Thức (Awareness), Trách Nhiệm (Responsibility), và Sự Thông Cảm (Empathy) Hãy xem xét mỗi khái niệm này

Sự cân bằng (Balance)

Từ thời Aristotle, các triết gia đã ca tụng những ưu điểm của trạng thái cân bằng Tuy nhiên, trong các thời kỳ cổ đại, các vấn đề về cảm xúc được cho là có liên quan chặt chẽ đến trái tim Bây giờ chúng ta biết rằng lịch sử cảm xúc của chúng ta được chứa đựng trong các bộ não bậc thấp hơn của chúng ta Ví dụ, bộ não bậc thấp hơn ghi nhận những khoảng thời gian mà chúng

ta bị đe doạ bởi người nào đó đang hét lên với chúng ta, những khoảng thời gian mà chúng ta cảm thấy bị phản đối bởi những người có ý nghĩa quan trọng đối với chúng ta, và những khoảng thời gian mà chúng ta tràn đầy thích thú Bộ não bậc cao hơn của chúng ta là bộ não

có lý trí - nơi đưa ra các khái niệm, phân tích và đánh giá Nó đánh giá tình hình, đánh giá rủi ro

và lợi ích Một nguyên tắc chính của lý thuyết "Thông Minh Cảm Xúc" là những người có EQ cao

có thể cân bằng các chức năng của hai bộ não khi họ giao tiếp với người khác Ví dụ:

Bạn nhìn thấy một cơ hội để bắt đầu công việc kinh doanh Bạn lo sợ bị phá sản nếu công việc

đó thất bại, tuy nhiên bạn được kích thích bởi những phần thưởng tiềm tàng Bộ não bậc cao hơn của bạn tiến hành một cuộc hội thoại với bộ não bậc thấp hơn để đánh giá nguy cơ và lợi ích, và chỉ ra khả năng của mỗi yếu tố Khi cảm xúc và những phán đoán của bạn cân bằng, các cơ hội được tăng cường, bạn sẽ có một quyết định dẫn đến cảm giác hạnh phúc lâu dài.Bây giờ hãy nhìn vào bốn ví dụ thực tế cụ thể của việc duy trì sự cân bằng giữa cảm xúc và sự phán đoán của chúng ta:

Những méo mó về nhận thức (Cognitive Distortion)

Kết quả nghiên cứu đã khẳng định những điều nghi vấn từ lâu: cảm xúc có khả năng bóp méo quan điểm thực tế Từ đó dẫn đến những biểu hiện chung như sau:

Anh ta nhìn thế giới qua lăng kính màu hồng Anh ta bị che mắt bởi những cơn giận dữ của anh

ta Cô ấy luôn chờ đợi những điều tồi tệ nhất.

Vào những thời điểm như thế, chúng ta đang tạo ra cái mà chúng ta gọi là "những méo mó về nhận thức" do suy nghĩ của chúng ta, hay nhận thức của chúng ta đang bị che mờ bởi tình cảmcủa chúng ta Khi điều này xảy ra, chúng ta bị mất thăng bằng trước những vấn đề thực tế Hãy xem xét các ví dụ sau:

Lý luận bằng cảm xúc (emotional reasoning) Đó là khi chúng ta cho phép những cảm xúc

của mình dẫn chúng ta tới những kết luận sai lầm Một ví dụ là nếu như anh ta cảm thấy thất bại, anh ta đúng là một kẻ thất bại

Sự giam hãm cảm xúc (emotional imprisonment) Đây là khi chúng ta trở thành một tù

nhân đối với những tình cảm của chúng ta Chúng ta cảm thấy bị mắc kẹt hay chúng ta cảm thấy như bị cầm tù trong một phương thức hành động nào đó, thậm chí cả khi những nhận xét của chúng ta và tất cả mọi bằng chứng đều chống lại điều đó

Màu sắc hoá hay thanh lọc hóa (mental coloring or filtering) Chúng ta có thể nhìn nhận

mọi thứ dưới một góc độ tích cực hoặc tiêu cực thái quá Ví dụ, chúng ta có thể xem xét bất cứ dấu hiệu nào biểu hiện vấn đề rắc rối như là "một thảm hoạ" Hoặc chúng ta có thể cho phép những cảm xúc đánh lừa khiến chúng ta chuyển từ trạng thái tích cực tới tiêu cực Ví dụ, một người cảm thấy bản thân mình là kẻ cực kỳ tồi tệ sẽ nghĩ rằng những người tán dương cô ta chắc chắn đang nói dối

Quơ đủa cả nắm (Over-generalization) Đây là khi chúng ta suy nghĩ một cách sai lầm rằng

bởi vì một điều gì đó đã xảy ra từ trước, điều đó sẽ "luôn" xảy ra Những người có EQ cao tự dằn mình khi cảm thấy những điều tồi tệ bằng cách tự nhủ Một số ví dụ về việc tự độc thoại có

sẽ giúp chúng ta nhìn nhận một sự việc trung thực hơn)

Kiểm soát sự giận dữ (Impulse Control).

Kiểm soát trạng thái giận dữ là một thành phần quan trọng của trí thông minh cảm xúc Sử dụng khả năng suy luận để cân bằng những cảm xúc của chúng ta, giúp chúng ta tránh rơi vàotình trạng chưa được chuẩn bị hay mới được chuẩn bị nửa vời Khả năng suy luận ngăn chúng

ta dột ngột đi vào kết luận hay tránh cho chúng ta phải ngụy biện vì lo sợ Người có EQ cao dựavào những quan sát của riêng anh ta để khẳng định hay phủ nhận các vấn đề, thay vì bị ảnh hưởng bởi sự lôi kéo về tình cảm hay những hứa hẹn sai lầm

Kìm nén sự thoả mãn (Delaying Gratification).

Việc cân bằng cảm xúc và suy luận cũng dẫn đến khả năng kìm nén sự thoả mãn khi trạng thái

đó đem lại lợi ích lớn nhất cho chúng ta Ví dụ, khi khởi động một doanh nghiệp, trước tiên phảimất nhiều giờ, nhưng phần thưởng sau này sẽ rất lớn

Một ví dụ dẫn chứng phổ thông nhất về những ảnh hưởng tích cực của khả năng này là việc nghiên cứu giống thục quỳ Trong quá trình nghiên cứu này, một nhóm trẻ con 4 tuổi được đưa

ra cơ hội: hoặc là ngay lập tức sẽ có một cây thục quỳ, hoặc là sẽ có hai cây sau khi nhà nghiên cứu trở lại vào một thời gian ngắn sau đó Khi những đứa trẻ bước vào trường trung học,các nhà nghiên cứu đã nhận thấy rằng những đứa trẻ chọn cách chờ đợi nhìn chung hạnh phúc hơn, có nhiều bạn bè hơn, tự tin, kiên cường và mạo hiểm hơn Chúng đạt mức điểm trung bìnhcao hơn 210 điểm trong các bài kiểm tra SAT

Sự Xa Vời Tình Cảm (emotional detachment).

Nếu chúng ta không hiểu những tình cảm của mình, chúng ta sẽ không có gì để cân bằng với

sự suy luận của chúng ta Nếu chúng ta đưa ra các quyết định và hình thành các mối quan lứa đôi hay bạn bè dựa trên cơ sở tính lý trí, chúng ta có thể bỏ lỡ nhiều thú vui trong cuộc sống với việc suy nghĩ về tất cả những lý do thực tế của sự không hài lòng Ví dụ, những người khác nhau về mặt cảm xúc không thể trải qua quan hệ thân thiết về tình cảm, bởi vì họ không có mối liên hệ với những tình cảm của bất cứ người nào khác cho đến khi họ trở nên hoà đồng Cuối cùng, nếu chúng ta không dung hoà với những tình cảm của mình, chúng ta có thể thất bại trong việc lắng nghe lương tâm của chúng ta, và không cảm thấy hối hận vì đã có lỗi với người khác Trong hầu hết các trường hợp, hành vi thiếu trách nhiệm trên phương diện xã hội này thậm chí cũng có thể quay lại làm hại chúng ta

Nhận Thức (Aware)

Nếu không có sự nhận thức về những tình cảm của chúng ta và nguyên nhân tạo ra những tìnhcảm đó, con người sẽ không thể đi đến một cuộc sống hạnh phúc Chúng ta có thể tiến tới một cuộc sống năng động, thậm chí một cuộc sống thành đạt, nếu như người ta định nghĩa sự thành công bởi địa vị cá nhân hay giá trị vật chất Song để có được một cuộc sống hạnh phúc, chúng ta hoàn toàn phải biết những gì tạo ra cảm xúc tốt đẹp và những gì không Chúng ta cũng phải biết điều gì có thể cảm thấy tốt đẹp trong tương lai trên cơ sở sự tự nhận thức một cách xác đáng Để nhận thức đầy đủ về những tình cảm của mình, chúng ta phải nhìn nhận chúng, chấp nhận chúng và có khả năng hiểu biết chúng.

Nhìn nhận những tình cảm của chúng ta

Tình cảm của chúng ta luôn cần được chú ý đến Chúng thu hút chúng ta theo nhiều cách Chúng gửi cho chúng ta những dấu hiệu thông qua trạng thái tinh thần và dấu hiệu của cơ thể Nếu chúng ta không nhìn nhận chúng, chúng vẫn không ngừng tiếp tục thu hút sự chú ý của chúng ta Ví dụ, cảm giác tội lỗi Tất cả chúng ta đều đã từng làm những điều khiến chúng ta cảm thấy có tội Nếu bạn suy nghĩ trong giây lát, bạn có thể bắt đầu quở trách những hành động trong quá khứ của mình khiến cho bạn cảm thấy mắc tội

Gần đây, con người ngày càng có xu hướng cố gắng phá vỡ cơ chế chỉ dẫn phức tạp thuộc bản chất tự nhiên Ngày càng có nhiều người cố gắng tính toán, trị bệnh, tập thể dục, làm việc, giải trí, hút thuốc lá, uống rượu, hy vọng, mong ước, hay cầu nguyện để thoát ra khỏi những cảm xúc của họ Ví dụ, hàng triệu người có cuộc sống không khoẻ mạnh, căng thẳng và sau đó chọnmột trong các cách:

a) cố gắng giảm căng thẳng và đốt cháy những calo thừa sau ngày làm việc bằng cách vào cácphòng tập thể dục

b) ra ngoài uống rượu sau khi tan sở hay vào các ngày nghỉ cuối tuần

c) là mệt bộ não bằng cách xem tivi

Tốt hơn, hãy thừa nhận tình trạng căng thẳng, tìm hiểu nguyên nhân và có hành động để xoá

bỏ những nguồn gốc gây ra tình trạng căng thẳng, nếu không họ sẽ rơi vào vòng luẩn quẩn Họ

cố gắng vật lộn để kiếm được ngày càng nhiều tiền, nhờ vậy có thể chi tiêu vào các hoạt động giải trí nhằm làm giảm căng thẳng và cảm giác trống rỗng do cuộc sống thiếu hoàn thiện.Mục đích tự nhiên của cảm xúc tiêu cực là thu hút sự chú ý của chúng ta tới nguyên nhân của những cảm xúc tiêu cực đó Con người đã phá vỡ quá trình này bằng việc điều trị khi xuất hiện các triệu chứng bệnh Như vậy có nghĩa là chúng ta đang chống lại hàng triệu năm của quá trình tiến hoá

Thế hệ Rx

Không chỉ ngày càng có nhiều người lớn chuyển sang chữa trị để loại bỏ những triệu chứng không vui vẻ trong lối sống thiếu lành mạnh của họ, mà ngày càng nhiều bậc cha mẹ cho con cái sử dụng các đơn thuốc để điều trị về tâm lý Tôi cực kỳ bối rối bởi một số đứa trẻ thông minh mà tôi gặp - ở trường tỏ ra buồn chán và ở nhà thì bị sao lãng - sau đó đã đi điều trị để cókhả năng tự kiểm soát cao hơn Theo kinh nghiệm của tôi, những vấn đề liên quan đến hành vi

là những dấu hiệu cho thấy đã có điều gì đó không ổn trong gia đình Để phản ứng với những thông điệp được con cái chúng ta gửi đến cho chúng ta một cách gián tiếp, mà không phải tìm hiểu ý nghĩa của những thông điệp đó, cũng giống như dập tắt ngọn lửa báo động bởi vì nó làmphiền chúng ta, trong khi những ngọn lửa đó lan rộng khắp các nhà hàng xóm

Hiểu Biết Cảm Giác riêng biệt

Sau khi thừa nhận việc có một chút cảm giác không hài lòng, nó đặc biệt giúp chúng ta nhận biết cảm giác đó một cách chi tiết nếu có thể Ví dụ, khi chúng ta tức giận, nó giúp chúng ta trở

nên chính xác hơn Chúng ta có thể tức giận vì một số lý do Có thể chúng ta sợ mất tự chủ Có thể chúng ta lo sợ những mối đe doạ về mặt thể chất Có thể chúng ta cảm thấy không được tôn trọng hay bị phớt lờ Chúng ta càng đi vào chi tiết, chúng ta càng chính xác hơn trong việc nhận biết nguồn gốc của cảm xúc.

Chúng ta càng trải qua việc nhận biết cảm xúc nhiều lần, chúng ta càng nhanh chóng lựa chọn được tên gọi đúng của cảm giác Mỗi lần chúng ta xác định một cảm xúc và gọi tên nó, trí nhớ của chúng ta lại ghi nhận hoàn cảnh xung quanh cảm xúc đó và tên gọi mà chúng ta gắn với

nó Khi chúng ta thành thạo hơn trong việc lựa chọn những phản ứng phù hợp, thực tế chúng tađang tổ chức lại bộ nhớ Nếu chúng ta là những học trò nhanh nhạy, quá trình này diễn ra tương đối nhanh Hầu hết chúng ta có thể học bất cứ điều gì mà chúng ta đã tạo dựng bộ nhớ,

vì vậy nếu chúng ta có EQ thấp, cơ hội tốt đó chỉ là bởi vì chúng ta thiếu các mẫu có vai trò EQ cao, hoặc sự chỉ dẫn phù hợp, chứ không phải bởi vì chúng ta thiếu năng lực

Một khi cảm xúc được xác định, điều quan trọng là phải suy nghĩ về việc nó đang cố gắng mách bảo bạn điều gì Mỗi cảm xúc xuất hiện mang đến thông tin như một món quà cho chúng

ta Công việc của chúng ta là cho biết thông tin đó có ý nghĩa gì đối với chúng ta, và sau đó sử dụng thông tin đó một cách khôn khéo

Một điểm quan trọng cần lưu ý là, chúng ta thường cảm nhận đồng thời nhiều cảm xúc Đôi khi những cảm xúc của chúng ta dường như mâu thuẫn nhau, song mỗi cảm xúc có một thông điệp và một mục đích Ví dụ, tôi có thể cảm thấy bị lăng nhục hay bị xúc phạm bởi những điều

mà người nào đó nói, tuy nhiên cũng cảm thấy ngưỡng mộ người đó vì đã dũng cảm nói với tôi

Giá trị của tư duy

Theo kinh nghiệm của riêng tôi, việc xác định những tình cảm khi chúng xuất hiện phải qua nhiều trắc nghiệm thực tế Tôi có thể ghi nhớ nhiều lần khi tôi cảm thấy những cảm xúc tiêu cực trỗi dậy mạnh mẽ, song tôi không thể nhận ra chúng vào thời gian đó Tôi không có cơ hội

để suy nghĩ về chúng cho đến khi tôi ngồi một mình vài giờ sau đó

Trong một cuộc họp mà tôi được tạo điều kiện thuận lợi, một trong những người tham gia đã tỏthái độ gây chia rẽ và chống đối Tôi hoàn toàn mất sự tự vệ và mất phương hướng khi tôi rời cuộc họp Khi tôi đọc những ghi chú trong tạp chí của tôi, tôi nhận ra rằng tôi đã tổng hợp một danh sách dài những cảm giác tiêu cực Bằng cách dành thời gian để suy nghĩ về những tình cảm riêng của mình, tôi đã học được nhiều điều từ kinh nghiệm này và có những hành động sửa chữa Nếu một tình trạng như vậy lại diễn ra, tôi ngờ rằng có nhiều khả năng hơn tôi sẽ hiểu được bản thân và có những bước đi tức thời trước khi cuộc họp bị ảnh hưởng

Phân biệt giữa những cảm xúc có ích và những cảm xúc vô nghĩa.

Đôi khi bộ não cảm xúc của chúng ta gửi cho chúng ta những tín hiệu đã phóng đại Nghiên cứu về EQ giải thích rằng đó là bởi vì sự lo sợ để lại những dấu ấn đậm nét trong bộ não - sự sợhãi càng lớn, dấu ấn càng sâu Căn nguyên giải thích điều này tất nhiên là bản năng sinh tồn của chúng ta Mỗi lần chúng ta đối mặt với tình trạng bị đe doạ, công việc của bộ não bậc cao hơn là đánh giá tính nghiêm trọng của nguy cơ trước khi bộ não thấp hơn đưa ra phản ứng tự động có tính chất thôi thúc đối với sự đe dọa được nhận thức Trong xã hội thời hiện đại, nhữngnguy cơ này chủ yếu là sự đe dọa phi cuộc sống, song bản năng sinh tồn khiến cho chúng ta phản ứng như thể chúng ta đang gặp nguy hiểm về thể chất Quá trình tiến hoá, có vẻ như, không nắm bắt được thực tế là chúng ta không bị đe doạ bởi những con hổ và gấu hàng ngày

Giờ đây, chủ yếu là những cái tôi của ta đang bị đe dọa Nếu chúng ta phản ứng như thể cuộc

sống của chúng ta đang gặp nguy hiểm, chúng ta thường khiến cho tình trạng đó trở nên tồi tệ đối với bản thân chúng ta - vốn rõ ràng là không quá thông minh Ví dụ, nếu ai đó làm tổn hại

danh tiếng của bạn, bộ não thấp hơn có thể nói, "Đây là một thảm họa Anh chàng này đã làm tổn thương tôi Anh ta không có quyền làm điều mà anh ta dã làm Tôi cảm thấy muốn bắn anh ta" Hiển nhiên, một phản ứng như vậy, nếu xảy ra, sẽ không có ý nghĩa đối với cuộc sống hạnh

phúc lâu dài Bộ não bậc cao hơn giúp chúng ta nhấn mạnh vào những cảm xúc có ích hơn, ví

dụ, mong muốn về sự bồi thường Xây dựng mô hình theo vai trò phù hợp, đào tạo các kỹ năng

về cảm xúc, các kỹ năng đưa ra quyết định, và một sự nhận thức rõ ràng về mục đích - tất cả đều giúp chúng ta gia tăng những cơ hội lựa chọn các phản ứng có ích, hơn là các phản ứng không có ý nghĩa Dự báo về những tình cảm - một kỹ năng cực kỳ quan trọng xuất phát từ sự nhận thức về cảm xúc là khả năng dự báo những cảm xúc của chúng ta Chúng ta thực hiện việc này bằng cách dừng lại để cân nhắc xem chúng ta sẽ cảm thấy thế nào nếu chúng ta lựa chọn một phương hướng hành động bị người khác phản đối Giá trị của khả năng này không thểđược phóng đại Chỉ khi chúng ta có thể đoán trước những tình cảm của mình, chúng ta mới có thể đưa ra những quyết định sẽ dẫn đến tình trạng hạnh phúc của chúng ta

Hãy xem xét những tuyên bố sau:

Tôi biết tôi sẽ hối tiếc về điều này Tôi biết tôi sẽ cảm thấy có tội nếu tôi làm điều này.

đối chọi với:

Tôi sẽ cảm thấy rất tốt! Tôi biết tôi sẽ cảm thấy tốt hơn nếu tôi

Trong trường hợp đầu tiên, sự tiên đoán của chúng ta đang cố gắng giúp chúng ta tránh điều gì

đó Trong trường hợp thứ hai, sự tiên đoán của chúng ta về những cảm xúc tích cực giúp cho chúng ta có thêm động cơ Việc đưa ra những quyết định tốt hơn chỉ yêu cầu chúng ta rằng chúng ta hãy lắng nghe những thông điệp bên trong nội tâm của chúng ta Những cảm xúc củachúng ta thực sự là tiếng nói bên trong chỉ dẫn cho chúng ta Chúng ta chỉ cần lắng nghe

gì đó đang hối thúc tôi ra đi, chống lại mong muốn của tôi Bộ não bậc cao hơn của tôi nói,

"Bạn không cần trở về nhà, chỉ bởi vì chiếc vé của bạn nói thế" Nhưng bộ não bậc thấp hơn của tôi lưỡng lự trong việc thừa nhận lý trí đó Mặc dù vậy, cuối cùng, bộ não bậc cao hơn của tôi đã thắng, và tôi đã thay đổi chuyến tàu để quay trở lại Paris

Trên chuyến tàu trở lại thành phố, tôi cảm thấy đầy mới mẻ, như thể tôi được trao cho thêm vài ngày sống Tôi nhận ra rằng thực sự tôi đã nhận được một món quà - một món quà của tôi dành cho chính bản thân tôi.

Tinh thần trách nhiệm (Responsibility)

Quyết định có sức nặng nhất mà chúng ta có thể đưa ra là hãy chịu trách nhiệm về những tình cảm của mình Vấn đề tinh thần trách nhiệm thường không liên quan đến những cảm xúc Tuy nhiên, để trở thành các công dân độc lập và có trách nhiệm, chúng ta phải chịu trách nhiệm vềcuộc sống hạnh phúc của chính chúng ta, bao gồm cả sự lành mạnh về tình thần và tình cảm Ngoài ra, cảm xúc của chúng ta thôi thúc chúng ta đưa ra những sự lựa chọn dẫn tới những hành động và hành vi của chúng ta Vì vậy, để chịu trách nhiệm về cuộc sống của chúng ta, có nghĩa là chúng ta phải chịu trách nhiệm về những cảm xúc của mình Cụ thể hơn, chúng ta phải chịu trách nhiệm về những hành động của chúng ta - vốn phần lớn được thúc đẩy bởi những suy nghĩ của chúng ta, những giá trị, nỗi sợ hãi, mong muốn và niềm tin của chúng ta

Tinh thần trách nhiệm đối với những hành động của chúng ta.

Chịu trách nhiệm về những hành động của chúng ta bao gồm việc xem xét những động cơ của chúng ta Một số trong những động cơ này là sự sợ hãi, sự mong muốn, những giá trị, niềm tin

và những suy nghĩ kéo theo của chúng ta Hãy xem xét từng yếu tố để biết chúng có ảnh hưởng như thế nào tới những tình cảm của chúng ta, và chúng ta có thể làm cách nào để tăng cường kiểm soát chúng?

Sợ hãi đối chọi với Mong muốn

Rõ ràng tất cả những hành động của chúng ta đều được thúc đẩy bởi một trong hai cảm xúc cơbản: lo sợ và mong muốn Hãy xem bạn có đồng ý với tôi không sau khi nhìn vào các danh sách dưới đây:

2 Mong muốn hạnh phúc

3 Mong muốn sự thành công

4 Mong muốn được thừa nhận

5 Mong muốn sự an toàn

6 Mong muốn sự ổn định

7 Mong muốn sự vui vẻ

8 Mong muốn quyền lực

9 Mong muốn phát triển

Mức độ của mỗi trạng thái cảm xúc sợ hãi và mong muốn của chúng ta chủ yếu phụ thuộc vào các giá trị cá nhân Ví dụ, nếu chúng ta đánh giá cao sự an toàn, chúng ta sẽ lo sợ hơn về tình trạng bất ổn định, sự thất bại, sự khước từ và sự bất tán thành Kết quả là, chúng ta sẽ có rủi ro

ít hơn và ở gần gia đình hơn Mặt khác, nếu chúng ta đánh giá cao sự tự do, chúng ta sẽ có nguy cơ rủi ro cao hơn, ít quan tâm hơn tới sự chấp nhận và mạo hiểm hơn

Các giá trị

Các giá trị của chúng ta cũng ảnh hưởng tới các động cơ và cảm xúc của chúng ta Chúng ta đánh giá cao những gì có ý nghĩa quan trọng đối với chúng ta Khi điều gì đó là quan trọng với chúng ta, chúng ta muốn điều đó, và nếu chúng ta không có nó, chúng ta sẽ bực bội hoặc lo sợ

Đây là một số yếu tố mà chúng ta có thể đánh giá cao:

Bởi vì các giá trị cá nhân của chúng ta bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các giá trị xung quanh chúng

ta, việc có một cái nhìn cận cảnh đối với các giá trị xã hội sẽ là điều hữu ích Một cách nhanh chóng để thực hiện điều này là hãy khám phá xem công chúng trong xã hội của bạn hay nhữngngười xung quanh bạn sử dụng thời gian và tiền bạc của họ như thế nào Ví dụ, họ có chi tiêu vào việc phát triển cá nhân hay sự giải trí phi cá nhân hay không? Họ có đến các công viên tự nhiên hay các công viên giải trí hay không? Họ có đến thư viện hay đến xem các trận thi đấu thể thao hay không? Họ có sử dụng thời gian vào việc phát triển các mối quan hệ có ý nghĩa hay tự hạ nhục mình trước những người khác hay không? Họ đọc những loại sách nào? Họ xem những loại phim nào?

Khi tôi nhìn vào các nước phương Tây, tôi nhận thấy con người ngày càng sử dụng nhiều thời gian và chi tiêu vào xe hơi, quần áo, đồ trang điểm, vẻ bề ngoài, các hàng hoá vật chất, các thiết bị điện tử, các trò chơi video, và nhiều loại hình giải trí có tính chất tưởng tượng Tôi lo ngại rằng tất cả những thứ này xuất hiện sẽ kéo theo cuộc sống nghèo nàn về mặt tình cảm đi đôi với sự giàu có về mặt vật chất

Những niềm tin

Mỗi chúng ta đều là duy nhất trong những phần có ý nghĩa quan trọng đối với chúng ta Đây là một lý do giải thích vì sao những tình cảm của chúng rất khác nhau Một lý do khác là những khác biệt về niềm tin của chúng ta Ví dụ, nếu bạn tin nói dối là sai trái, bạn sẽ bực tức với sự thiếu trung thực hơn người nào đó coi những lời nói dối chính là một phần của cuộc sống

Giá trị và niềm tin có vai trò quan trọng còn bởi vì, chúng là những yếu tố có ảnh hưởng sâu xa đối với tư duy và cảm xúc của chúng ta Chúng ta không thể luôn nhận ra một cách ý thức rằngchúng ta đang vận hành cuộc sống từ cơ sở nền tảng là giá trị hoặc niềm tin, song nhìn chung

đó chính xác là điều mà chúng ta đang làm Hãy xem xét một câu hỏi khá đơn giản sau: Bạn muốn đi ăn ở đâu? Câu trả lời cho câu hỏi này còn tuỳ thuộc Nó tuỳ thuộc vào những giá trị và những niềm tin của bạn trong số những thứ khác

Ví dụ, nếu bạn đánh giá cao thức ăn có lợi cho sức khoẻ, bạn sẽ tránh một số loại nhà hàng Nếu bạn tin rằng một số nhà hàng nào đó thiếu vệ sinh, bạn sẽ không bảo vệ những nơi đó Bạn cũng có thể tin rằng việc bảo vệ các nhà hàng ở địa phương là điều tốt Dù bạn có đánh giá cao tốc độ, bầu không khí, sự phục vụ, khẩu vị hoặc giá cả hay không, chúng đều có sự khác biệt trong việc lựa chọn của bạn

Vì vậy, chúng ta có thể thấy rằng có nhiều yếu tố có ảnh hưởng đến quyết định của bạn Bạn không thể nhận thức được rằng bạn đang xử lý một cách vô thức tất cả những thông tin này Nếu bạn hiểu rõ về bản thân mình, nếu bạn biết điều gì quan trọng với bạn và điều gì tốt cho bạn, quyết định của bạn sẽ dễ dàng hơn Nếu không, bạn sẽ đưa ra những quyết định mà bạn cảm thấy hối tiếc, hoặc bạn sẽ rơi vào trạng thái do dự

Nếu chúng ta không bao giờ tìm hiểu về những niềm tin của chúng ta, chúng ta sẽ không thể thực sự nhận ra tác động của chúng đối với những tình cảm của chúng ta Ví dụ, nếu có ai đó dặt câu hỏi về những niềm tin của chúng ta, chúng ta có thể sẽ tức giận Ta có thể suy nghĩ một cách sai lầm rằng họ đã khiến chúng ta nổi giận vì sự thô lỗ của họ Điều mà chúng ta không nhận ra là, thực sự chúng ta đang lo sợ những niềm tin của chúng ta sẽ bị phá vỡ.Đối với nhiều người trong chúng ta, suy nghĩ về những niềm tin căn bản và liên quan đến tôn giáo của chúng ta - đang được đề cập đến - là điều đáng lo ngại Chúng ta càng bất an với những niềm tin đó, chúng ta càng cảm thấy bị đe dọa Ở mức độ nào đó, để thực sự chịu trách nhiệm về cuộc sống của chúng ta, chúng ta phải chịu trách nhiệm về những hành động của mình, về những tình cảm thúc đẩy các hành động đó, về những niềm tin và những giá trị thúc đẩy tình cảm

Không thể nghi ngờ rằng, mỗi chúng ta đều có một số, nếu không nói là nhiều, niềm tin có tính chất mạo hiểm đối với sự lành mạnh về tinh thần của chúng ta Những niềm tin như vậy là những niềm tin có chức năng khác biệt Chúng không có ý nghĩa đối với mục tiêu hạnh phúc của chúng ta bởi vì chúng ta đã lãng phí quá nhiều thời gian và năng lượng để cố gắng dung hoà thế giới hiện thực với thế giới tưởng tượng của chúng ta

Những suy nghĩ.

Những suy nghĩ của chúng ta cũng có một vai trò quan trọng đối với tình cảm của chúng ta Ví

dụ, hầu hết chúng ta có thể tự làm cho bản thân chúng ta nổi giận chỉ bằng cách suy nghĩ về điều gì đó thực sự làm phiền lòng chúng ta Hơn nữa, nếu chúng ta nghĩ về những điều vui vẻ, chúng ta sẽ cảm thấy tốt hơn Mặc dù vậy, nhiều người nghĩ rằng họ không có sự lựa chọn để phán ứng với cách họ làm Họ nghĩ rằng các sự kiện gây ra những phản ứng của họ Nói cách khác, họ nghĩ đây là cách mọi thứ vận hành

Sự kiện (A) gây ra Phản ứng (C) 

A -> C

Thay vào đó, điều thực sự xảy ra giống như thế này:

Sự kiện (A) khởi đầu cho Những suy nghĩ, Những niềm tin, Những giá trị và Những cảm xúc (B), rồi gây ra Phản ứng (C)

A -> B -> C

Ví dụ khi bạn ra khỏi cửa hàng và nhận thấy chiếc xe hơi mới của bạn bị móp đầu mà không cógiấy giao thiệp.

Suy nghĩ: Ôi Chúa ơi! Ồ, không! Điều này thật khủng khiếp Chiếc xe hơi nhãn hiệu mới của tôi!Tôi sẽ mất cả một gia tài! Bây giờ tôi không có thời gian để đem đi sửa Tôi không đủ tiền để mang đi sửa chữa Tôi không biết liệu có thể khôi phục lại được không

Các giá trị: Bề ngoài của chiếc xe hơi, chi phí để sửa chữa nó, nguyên tắc của việc chịu trách nhiệm vì đã làm móp xe hơi của người khác

Những niềm tin: Ai đó đã sai khi làm bẹp xe hơi và khiến cho nó không chạy được Mọi người nên để lại giấy giao thiệp lên những chiếc xe hơi khi họ làm móp xe Mọi người sẽ cẩn thận hơn Xe hơi sẽ không có những vết lõm trên bề mặt

Trong những hoàn cảnh như vậy, bạn nghĩ điều gì sẽ ảnh hưởng đến những tình cảm của chúng ta Bằng cách áp dụng EQ, bạn nhận ra những tình cảm của bạn và sử dụng bộ não bậc cao hơn để xoa dịu những cảm xúc của bạn Bạn lựa chọn những suy nghĩ của bạn dựa trên ảnh hưởng của chúng đối với những tình cảm của bạn Nếu con người có suy nghĩ khiến cho bạn cảm thấy tồi tệ, bạn sẽ có cách tiếp cận khác (giả sử nó dựa trên cơ sở thực tế)

Nếu bạn có thể áp dụng EQ để điều tiết những suy nghĩ của bạn, hãy lựa chọn những giá trị và những niềm tin của bạn, và điều tiết trạng thái tình cảm, bạn sẽ hầu như kiểm soát toàn bộ những phản ứng của bạn Điều này đem lại cho bạn một tình cảm khác lạ trong việc kiểm soát,

và giải phóng bạn khỏi lối mòn của các mô hình lỗi thời của sự suy nghĩ và phản ứng

Những suy nghĩ của chúng ta cũng khiến chúng ta đổ lỗi cho những người khác về cảm xúc củamình Thường chúng ta nghĩ rằng những người khác "không nên" làm những điều mà họ làm, vìvậy chúng ta đổ lỗi cho họ về những tình cảm của chúng ta Hãy xem xét các biểu hiện sau đây Trong mỗi trường hợp chúng ta đổ trách nhiệm có tính chất cá nhân cho những cảm xúc của chúng ta

Cô ta khiến tôi nổi giận Anh ta khiến tôi ghen tức Anh ta làm tổn thương tôi quá nhiều

Trong mỗi trường hợp, chúng ta đang hướng sự chú ý và những suy nghĩ của chúng ta vào người khác Trong khi làm vậy, chúng ta đang tránh tự nhìn vào bản thân để xem xét những điều khiến chúng ta bực bội Nếu không thất bại, khi chúng ta bị tổn thương, giận dữ, buồn chán, có điều gì đó quan trọng đối với chúng ta mà chúng ta tin là đã được thoả hiệp Để chịu trách nhiệm về những tình cảm của chúng ta, thay vì tập trung vào những suy nghĩ của chúng

ta về những người khác, chúng ta chỉ tự nhìn nhận bản thân để cố gắng hiểu được nguyên nhân phản ứng của chúng ta (Một ngoại lệ đối với khẳng định chung này là chúng ta đang bị tổn thương về mặt thể chất)

Khi chúng ta làm điều này, chúng ta học được nhiều điều về bản thân chúng ta Chúng ta nhận

ra những niềm tin và những giá trị nào có ý nghĩa quan trọng với chúng ta Hầu hết những thành phần này có thể được truyền thụ cho chúng ta khi còn là những đứa trẻ Khi chúng ta còn trẻ, nhìn chung chúng ta không được phép nuôi dưỡng những niềm tin và những giá trị củariêng mình, hoặc chúng ta không bao giờ quan tâm đến việc đó Nhưng một phần trách nhiệm của chúng ta khi đã trưởng thành là khám phá những niềm tin và những giá trị để tìm hiểu xemđâu là nguyên nhân khiến cho chúng ta không hạnh phúc

Bằng cách tự xem xét bản thân, chúng ta mở rộng cửa để tạo ra những thay đổi - điều sẽ làm cho chúng ta hạnh phúc hơn Nếu chúng ta chỉ tập trung vào những người ở bên ngoài - những người mà chúng ta suy nghĩ một cách sai lầm là đang khiến cho chúng ta cảm nhận được những điều mà chúng ta cảm thấy, chúng ta sẽ bị cuốn vào nỗ lực làm thay đổi chúng Chúng

ta sẽ cố gắng một cách vô ích để buộc họ chịu trách nhiệm về những tình cảm của chúng ta Một phương cách như vậy chắc chắn sẽ mang đến sự đổ vỡ

Mặt khác, việc chịu trách nhiệm về những tình cảm của bản thân cũng có ý nghĩa về mặt quyền lực Khi chúng ta gánh vác trách nhiệm, chúng ta có quyền kiểm soát Chúng ta thừa nhận rằng chúng ta có trách nhiệm và những người khác không buộc chúng ta làm mọi việc hay cảm thấy mọi điều Thay vào đó, chúng ta nhận ra rằng mọi việc mà chúng ta làm là một

sự lựa chọn dựa trên các nhu cầu của chúng ta, niềm tin, những giá trị, nỗi sợ hãi và những mong muốn của chúng ta

Quan tâm đến những cảm xúc của chúng ta.

Một khía cạnh khác của tinh thần trách nhiệm là chăm sóc cho những cảm xúc của riêng chúng

ta và sự khoẻ mạnh về tinh thần Bằng cách chăm lo cho sự khoẻ mạnh về tinh thần của chúng

ta, chúng ta càng có nhiều khả năng sống hạnh phúc và giảm sự ốm yếu về mặt thể chất Bên cạnh đó, bằng cách tự chăm lo cho bản thân chúng ta, thực tế chúng ta đang ở vào vị trí tốt hơn để có thể giúp đỡ những người khác Ví dụ, nếu chúng ta nghèo khổ, chúng ta không thể giúp bất cứ ai tìm kiếm hạnh phúc Tương tự, khi chúng ta không hạnh phúc hay không khoẻ mạnh, chúng ta trở thành một gánh nặng cho những người khác Do đó, chúng ta phải chăm sóc cho bản thân chúng ta Ba cách chủ yếu để bạn làm điều này là:

1 Không tự làm tổn thương mình

2 Chấp nhận những tình cảm của chúng ta

3 Xác lập những giới hạn của chúng ta

1 Không tự làm tổn thương mình - Một nhiệm vụ đơn giản, nhưng không được chú ý đến

trong việc tự chăm lo cho bản thân, là không tự làm tổn thương chính chúng ta Sự thật nằm trong câu nói, chúng ta là những kẻ thù tồi tệ nhất của chính chúng ta, là một suy nghĩ đáng buồn cho thấy lòng tự trọng thấp Nhiều người không cần thiết phải trải qua cuộc sống trong sựđấu tranh với chính mình Một mặt họ nói:

Tôi phải Tôi sẽ   Người ta chờ đợi tôi sẽ   Tôi có nghĩa vụ phải      Người ta cho rằng tôi sẽ    Tôi phải    Bổn phận của tôi là   Tôi cần phải

Mặt khác họ đang nói và cảm thấy:

Tôi không muốn Tôi ghét Tôi không thể Tôi tức giận khi phải Tôi cảm thấy bị bắt buộc Tôi cảm thấy bế tắc Tôi cảm thấy có tội Tôi cảm thấy bị cưỡng ép Tôi không được Tôi không nên

Nếu chúng ta là những người chăm sóc nhân từ đối với cảm xúc của chúng ta, chúng ta học cách trở thành những người bạn tốt nhất chứ không phải là những kẻ thù tồi tệ nhất Nhưng con người đối xử với một người bạn như thế nào? Một điểm khởi đầu tốt được tìm thấy trong Lờithề Hippocrat của người thầy thuốc:

Trước hết, không làm điều gì có hại

Tuy nhiên, đa số chúng ta đã vi phạm nguyên tắc này theo 5 cách:

1 Tự phán xét bản thân: Tôi đã làm một điều thật ngớ ngẩn - Tôi quá béo, quá gầy, quá cao, quá thấp - Tôi không nên cảm nhận theo cách này

2 Chất vấn bản thân và hối tiếc về những lựa chọn của chúng ta: Tại sao tôi không nghĩ về điều này sớm hơn.- Chúng ta có thể trở nên ngớ ngẩn như thế nào? - Điều gì không ổn với tôi?

3 Tự gán cho bản thân chúng ta: Tôi là một người thất bại, một người thua thiệt, một kẻ ngu ngốc, một kẻ hèn.

4 Tự cấm đoán và giam hãm chính chúng ta: Đây chính là cách tôi làm Tôi sẽ không bao giờ thay đổi.  Tôi là như thế đó

5 Tự làm cho mình nản chí - Không có mục tiêu để cố gắng: Tôi sẽ có thể thất bại

Tất cả những điều trên đang đánh vào chính chúng ta, giống như sự tự ngược đãi Bạn sẽ không làm điều đó cho người mà bạn thực sự quan tâm có phải vậy không?

2 Thừa nhận những tình cảm của chúng ta - Thừa nhận những tình cảm của chúng ta có

nghĩa là chỉ đơn giản cho phép bản thân chúng ta cảm nhận những điều mà chúng ta cảm thấy, trong đó không có sự phán xét, thờ ơ, che giấu hay phủ nhận những tình cảm của mình Bất cứ điều gì chúng ta cảm thấy đều có tính thực tế đối với chúng ta vào thời điểm đó, và cách thông minh luôn là chấp nhận thực tế chứ không phải là cố gắng đấu tranh với nó

Thừa nhận và hiểu biết về những tình cảm tiêu cực của chúng ta, ví dụ, ngay lập tức khởi động

bộ não bậc cao hơn của chúng ta để tìm ra các phương thuốc có thể Điều này xảy ra ở mức độtiềm thức, song nó chắc chắn xảy ra, miễn là bạn hiểu được tình cảm đó Thừa nhận những tìnhcảm của bạn là một phần quan trọng của sự tự chấp nhận, và sự tự chấp nhận được đưa ra mộtcách duy nhất như là bước đi đầu tiên để đạt đến toàn bộ sự phát triển của cá nhân

3 Xác lập các giới hạn - Sau khi bạn đã thừa nhận những tình cảm của bạn, bạn có thể sử

dụng chúng để giúp bạn xác lập các giới hạn có tính chất cá nhân phù hợp với bạn Chỉ có bạn mới có thể biết điều gì là đúng với bạn và điều gì khiến bạn cảm thấy thoải mái Do đó, chỉ có bạn mới có thể chịu trách nhiệm về việc xác lập các giới hạn của mình Bằng cách thể hiện rõ ràng những tình cảm của mình, bạn sẽ để cho mọi người biết "Tôi cảm thấy không thoải mái vềđiều này", hoặc "Tôi cảm thấy không hài lòng về điều này" Nếu bạn lựa chọn, hãy giải thích tạisao bạn cảm thấy theo cách bạn làm Tuy nhiên, phải hiểu rằng, việc cảm nhận nhu cầu bảo

vệ những tình cảm của bạn có thể là một dấu hiệu cho thấy những tình cảm của bạn được người nào đó đề cập đến, hoặc bạn cảm thấy bất an khi thể hiện những tình cảm ấy

Hầu hết mọi người sẽ tôn trong các giới hạn của bạn, hoặc cố gắng để tiến đến một thoả hiệp với chúng ta nếu chúng ta thể hiện rõ ràng những tình cảm của chúng ta Mặc dù vậy, trách nhiệm của chúng ta là truyền tải những tình cảm của chúng ta hơn là chờ đợi người khác đọc tâm trạng của chúng ta hay chúng ta chỉ "biết" điều gì có thể chấp nhận và điều gì không Một

phần trong nội dung về EQ là việc biết cách tự thể hiện theo hướng quả quyết, nhưng không

gay gắt Nếu chúng ta không làm rõ các giới hạn, chúng ta sẽ phải chịu trách nhiệm phần nào

nếu có ai đó vượt qua các giới hạn đó

Đồng thời, nếu chúng ta thể hiện rõ ràng những tình cảm của chúng ta và ai đó lặp lại sự thiếu tôn trọng với những tình cảm đó, việc tự hỏi bản thân chúng ta đâu là mối quan hệ mà chúng

ta muốn có với những tình cảm ấy sẽ là điều có ý nghĩa gì Nói cách khác, chúng ta hỏi: "Nó có đáng như thế không?" Cho đến khi chúng ta nhận thức được những tình cảm của chúng ta về

có thể đoán trước một cách chính xác về chúng, sẽ rất khó khăn để trả lời câu hỏi ấy Song bất

cứ điều gì chúng ta quyết định, nếu chúng ta nhận ra rằng chúng ta đang có một sự lựa chọn tỉnh táo, sau đó chúng ta ít có khả năng hơn sẽ cảm thấy tức giận hoặc cay đắng Theo cách tương tự, nếu chúng ta có những cảm giác cay đắng về điều gì đó đã xảy ra, nó sẽ giúp chúng

ta tìm ra cách để chúng ta góp phần cải thiện tình trạng ấy Khi chúng ta làm điều này, chúng

ta không còn tập trung vào việc đổ lỗi cho những người khác, và chúng ta có thể học được nhiều điều về bản thân chúng ta để ngăn sự tái xuất hiện của cảm giác đó trong tương lai Việcthừa nhận trách nhiệm sẽ giúp chúng ta học hỏi nhiều điều Quá trình học hỏi không chỉ trao quyền cho chúng ta mà còn giúp giải phóng chúng ta khỏi trạng thái thái tức giận, cay đắng, thất vọng mà chúng ta cảm nhận đối với những người khác

Trách nhiệm với những người khác.

Cuộc sống trong một xã hội tự do đòi hỏi chúng ta tôn phải trọng các nhu cầu của người khác

Sự tôn trọng đối với nhu cầu của người khác thực tế không chỉ là một trách nhiệm, mà điều nàycũng đem lại lợi ích cho chúng ta về lâu dài Đó là bởi vì những người khác có xu hướng đối xử với chúng ta như chúng ta đối xử với họ Ngoài ra, nếu chúng ta đối xử với những người khác một cách vô trách nhiệm, họ sẽ tập hợp lại và cản trở chúng ta, khiến cho chúng ta mất tự do.Trách nhiệm đầu tiên đối với những người khác cũng giống như trách nhiệm đối với bản thân chúng ta: Không làm điều có hại Đứng từ lập trường tình cảm, điều này đồng nghĩa với việc không phá vỡ lòng tự tôn của những người khác Đồng thời, sẽ có những dịp mà không nói điều

gì đó cũng tương ứng với việc cho phép ai đó tự làm tổn thương mình Nói cách khác, bởi vì sự

im lặng có nghĩa là ngầm tán thành, bạn có thể đang cho phép người nào đó có hành vi thiếu lành mạnh bằng cách đứng khoanh tay trong khi cô ta tiếp tục theo hướng tự huỷ hoại Vào những thời điểm khó khăn như vậy, lòng trắc ẩn, sự cảm thông, và các kỹ năng thông minh tình cảm khác sẽ giúp chúng ta cùng nhau duy trì mối quan hệ trong khi sự thật được phô bày

Có nhiều cách mà bạn có thể gây tổn hại cho người nào đó về mặt tâm lý, nhưng có lẽ nguy hiểm nhất là việc hạ thấp giá trị Hạ thấp giá trị là sự khước từ, chối bỏ, phủ nhận, hạ nhục hay phán xét những cảm xúc của người nào đó Toàn bộ một chương sách đã được dành để viết về vấn đề này Ở đây, tôi xin nhấn mạnh rằng việc hạ thấp giá trị có tác hại cực kỳ lớn với sự tự tôn và trạng thái tinh thần của con người

Trung thực là cách xử sự tốt nhất - Một trách nhiệm khác mà mỗi chúng ta phải có với người khác là hãy trung thực Xã hội dựa vào sự giao tiếp thành thật Nếu không có sự thành thật, những cam kết sẽ không đáng tin cậy, thông tin có thể không có độ tin cậy, và con người không thể đưa ra những quyết định sáng suốt

Thông tin dối trá và che giấu đang kiểm soát và chi phối

Tất cả những điều này được áp dụng cho việc truyền tải và diễn đạt cảm xúc Nếu chúng ta không thể diễn đạt những cảm xúc của chúng ta một cách chân thật, những người khác sẽ không thể biết họ đang đứng ở đâu Vì vậy họ không thể đưa ra những quyết định đem lại lợi ích tốt nhất cho họ

Sự thể hiện cảm xúc chân thật không chỉ giúp cho những người khác mà còn giúp chúng ta xâydựng mối quan hệ gần gũi, bởi vì một số người muốn liên hệ với những người không thể hoặc không muốn biểu hiện ý định thực của mình

Tóm tắt

Để tổng kết, chúng ta hãy cư xử một cách có trách nhiệm khi chúng ta:

· Không làm hại bản thân và người khác

· Chịu trách nhiệm về những giá trị, niềm tin và suy nghĩ của chúng ta

· Chịu trách nhiệm về những cảm xúc riêng của chúng ta

· Chịu trách nhiệm về hạnh phúc của chúng ta

· Không đổ lỗi cho người khác về cuộc sống không hạnh phúc của chúng ta

· Xác lập những giới hạn

· Tôn trọng những cảm xúc của mình và những cảm xúc của người khác

· Truyền tải những tình cảm của chúng ta một cách trung thực.

SỰ CẢM THÔNG (Empathy)Thể hiện sự cảm thông là cho thấy sự đồng cảm với người khác Đó là việc đặt mình vào vị trí của người khác Khả năng thể hiện sự cảm thông trực tiếp phụ thuộc vào khả năng của bạn trong việc cảm nhận những tình cảm của riêng bạn và nhận biết được những tình cảm đó Nếu bạn không bao giờ cảm thấy một cảm giác nhất định, bạn sẽ khó có thể hiểu được người khác cảm thấy như thế nào Điều này đúng cả với cảm giác vui vẻ và cảm giác đau đớn

Ví dụ, nếu bạn chưa bao giờ đặt tay vào ngọn lửa, bạn sẽ không biết được sự đau đớn khi bị phỏng Và nếu bạn chưa từng trải qua sự đam mê về tình dục, bạn sẽ không hiểu được sức mạnh của nó Do đó, những người đã từng trải qua chiều sâu của các thái cực cảm xúc có thể

có khả năng sẽ trở thành những người cảm thông sâu sắc nhất Tương tự, những người có phạm vi cảm xúc hạn chế nhìn chung được coi là những người lạnh lùng và ít quan tâm đến người khác Chúng ta nói rằng những người như thế không thể thân thiện với người khác Điều

mà chúng ta muốn nói là họ không hiểu đến những tình cảm của chúng ta bởi vì họ chưa từng trải qua hoặc chưa từng thừa nhận những tình cảm của riêng họ

Sự nhận thức và sự thừa nhận.

Sự cảm thông bắt đầu với việc nhận thức về những tình cảm của người khác Sẽ dễ dàng hơn trong việc nhận thức về cảm xúc của những người khác nếu họ cho chúng ta biết đơn giản họ cảm thấy thế nào Song vì hầu hết mọi người không làm vậy, chúng ta phải phân loại để đặt câu hỏi, đọc giữa các xu hướng, đoán, và cố gắng diễn đạt những biểu hiện phi khẩu ngữ (non-verbal) Những người có khả năng biểu cảm dễ dàng đọc được cảm xúc, tất nhiên, qua ánh mắt

và gương mặt của họ để cho chúng ta biết họ cảm thấy như thế nào

Một khi chúng ta khám phá ra được người khác cảm thấy thế nào Chúng ta sẽ thể hiện sự cảmthông bằng cách thừa nhận cảm xúc Ví dụ, chúng ta có thể nói:

- Tôi có thể thấy bạn thực sự không thoải mái về vấn đề này

- Tôi có thể hiểu tại sao bạn bực bội

Chúng ta cũng có thể biểu hiện sự cảm thông qua một dấu hiệu tình cảm đơn giản như cái ôm ghì hay sự âu yếm dịu dàng

Sự nhạy cảm.

Ngoài việc nhận thức được những tình cảm của người khác, sự cảm thông còn bao gồm việc thể hiện sự nhạy cảm với những tình cảm của họ Nguyên tắc đầu tiên của sự nhạy cảm là không phủ nhận những tình cảm của họ bằng cách hạ nhục, khước từ, phán xét, hay phớt lờ

họ Thậm chí sự vô cảm còn tốt hơn là sự phủ nhận.  Ví dụ, chỉ một sự thừa nhận đơn giản mà không có bất cứ sự thông cảm thực tế nào đều tốt hơn nhiều so với việc phớt lờ hoàn toàn tình cảm của người nào đó

Sự nhạy cảm đồng nghĩa với việc coi những cảm xúc của người khác là biểu hiện trẻ con Trongthế giới thiếu an toàn, hầu hết chúng ta đều làm tổn thương đến tình cảm của mình Sự nhạy cảm cũng đồng nghĩa với việc dễ cảm thụ ý đồ của người khác, đặc biệt là những thông điệp phi lời nói (non-verbal communication), như những biểu hiện trên khuôn mặt Nó tương tự một chiếc an-ten radio có độ nhạy cao - có thể bắt được những tín hiệu yếu ớt Bạn càng nhận đượcnhiều thông tin, bạn càng có khả năng giúp đỡ người khác và bản thân Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn sẽ thấy có trách nhiệm với những tình cảm của người khác, hoặc bạn sẽ nói dối hay che giấu sự thật để bảo vệ họ

Lòng trắc ẩn và Sự hiểu biết.

Nói chung, bạn càng có nhiều thông tin về một đối tượng, bạn càng hiểu đối tượng đó hơn Bằng cách tập hợp các thông tin về cảm xúc của những người khác, bạn sẽ hiểu họ hơn Điều này hầu như luôn dẫn đến một sự hiểu biết sâu sắc hơn, đến lượt mình, sự hiểu biết sâu sắc hơn lại dẫn đến sự cảm thông lớn hơn Nếu bạn hiểu những người khác, bạn sẽ thấy những nhucầu và những tình cảm của họ giống với bạn như thế nào Điều này giúp bạn dung hoà với họ, quan tâm đến họ, do đó, thông cảm với họ Bởi vì tất cả chúng ta đều là con người, cho nên chúng ta cùng chia sẻ những nhu cầu cơ bản của con người Chúng ta càng thực sự hiểu người khác, điều này càng trở nên rõ ràng

Đôi khi chúng ta áp đặt những suy nghĩ của chúng ta về người nào đó Không gì có thể phá huỷ

sự cảm thông, sự hiểu biết và các mối quan hệ nhanh hơn phán xét và áp đặt cho người khác

CHƯƠNG BA - KHẢ NĂNG DIỄN ĐẠT CẢM XÚC

Steve Hein

Phiên dịch: Trần Tùng

Tìm ra ngôn từ thích hợp là bước khởi đầu cho trí thông minh về cảm xúc.

Mục đích của việc khai thác khả năng diễn đạt cảm xúc của chúng ta là nhận biết và truyền đạtcảm xúc một cách chính xác Để làm được điều này Nhất thiết chúng ta phải có một vốn từ phong phú Bên cạnh đó, nếu chúng ta không biết những từ ngữ để miêu tả cho một sự việc nào đó thì chúng ta không thể coi như là hiểu biết rõ về nó

Trong chương này, chúng ta sẽ xem xét đến một số từ ngữ để thể hiện cảm xúc và xem xét các ví dụ nói về cách diễn đạt những cảm xúc đó như thế nào, cũng như nhìn nhận dù là vô tình hay cố ý, tại sao chúng ta lại thường không diễn đạt được cảm xúc của mình

Những Vấn Đề Cơ Bản

Tôi cho là các bạn học diễn đạt cảm xúc như là học nói: Bắt đầu với những câu nói đơn giản Ví

dụ, bạn nghĩ về cảm xúc của mình và cố gắng nói chúng ra bằng những câu câu có ba phần như thế này

Tôi cảm thấy buồn        Tôi cảm thấy mình có động lực

Tôi cảm thấy giận dữ        Tôi cảm thấy mình được coi trọng

Tôi cảm thấy đau        Tôi cảm thấy mình bị xúc phạm

Điều này nghe có vẻ đơn giản, nhưng rất nhiều người lại gặp khó khăn với nó Tôi đã từng nói chuyện với những người ăn nói trôi chảy và vô cùng thông minh nhưng lại không thể diễn đạt được cảm xúc của chính họ Nhiều người nếu không nói là hầu hết trong chúng ta chưa từng học được cách biểu lộ cảm xúc một cách đúng đắn Chẳng ai trong chúng ta được đào tạo chính quy về cách biểu lộ hay thậm chí là cách cảm nhận được cảm xúc của chính mình Chúng

ta đã được học tên của các quốc gia và thủ đô của các nước đó, tên thực vật và các loài cây, tên những con sông và đất đá, tên các vị tổng thống, tên các nhà triết học, tên các chất hóa học và các hình tam giác,v v nhưng chúng ta lại không được học tên những cảm xúc của chúng ta

Nói cách khác, chúng ta chỉ được học cách nghĩ và ghi nhớ chứ không phải là cảm thấy gì Đó

là lý do tại sao chúng ta nói về suy nghĩ của mình, về những sự kiện và con người gây ra cảm

xúc, nhưng không nói về chính những cảm xúc đó Khi được hỏi là chúng ta cảm thấy như thế

nào, chúng ta thường nói những gì chúng ta nghĩ hơn là việc chúng ta cảm thấy như thế nào.

Giá trị to lớn của những câu nói ba phần đơn giản kia không hề là phóng đai Thẳng thắn mà nói, một câu nói phát biểu cảm xúc (gồm 3 phần) mở ra cánh cửa vào bên trong nội tâm con người của chúng ta, nói nên những gì ta cần, nỗi sợ hãi, niềm tin cũng như hoài bão của chúng

ta Những lời nói như thế thực sự đến từ trái tim của chúng ta Rõ ràng là chúng ta ít khi nghe thấy những lời biểu lộ cảm xúc ngọt ngào trong một xã hội phê bình nhanh chóng này, điều này thường làm chúng ta dễ bị tổn thương hơn Mặc dù chúng ta có thể chọn người để tâm sự những khả năng biểu lộ cảm xúc là một yếu tố rất quan trọng cho dù chỉ để giúp chúng ta hiểu được bản thân mình

Suy nghĩ và cảm giác có giống nhau không?

Kết thúc một buổi tối thảo luận, tôi đã yêu cầu mọi người nói qua xem là họ cảm thấy như thế nào Người đầu tiên đã mở đầu câu nói "Tôi nghĩ rằng?" và rồi mới đưa ra nhận xét về buổi thảo luận Một vài người nhắc nhở anh ta rằng chỉ cần nói lên cảm giác của mình như thế nào thì anh ta nói: "Nó cũng giống như nhau cả phải không?" Khi tiếp tục nói, anh ta lại mở đầu bằng: "Tôi nghĩ?" Rõ ràng là anh ta không thoải mái và nói năng lan man về suy nghĩ của mình trong nhiều phút mà không thể một lần nói với chúng tôi anh ta cảm thấy như thế nào

Đây là một số cảm xúc cơ bản để chúng ta bắt đầu học tên những cảm xúc của chúng ta Danh sách ngắn tên những cảm giác:

Cay ĐắngCăm GhétKhó Ưa,Đáng Chê TráchGiận Dữ,Buồn,Đau Khổ,Thất VọngKhông Được Ủng Hộ

Sợ HãiCăng thẳngThiếu Sinh Khí

Bị Trói Buộc,

Bị Kiểm Soát,

Bị Sa BẫyPhụ Thuộc,Thiếu Thốn

Lo Lắng,Bồn Chồn,Hoảng SợThiếu Năng Lực,Yếu Đuối,Ngu XuẩnTội lỗi,Ngượng Ngùng,Xấu Hổ

Hoàn Toàn Sung Sướng

Có giá Trị

Thân Thiết

Không Xứng Đáng,Không Có Tư Cách,Không Tương XứngBuồn Chán,

Tê Liệt,

Bị Lạnh NhạtTrống Rỗng,Thiếu ThốnMất Giá TrịChia Rẽ,

Cô Lập,Đơn Độc

Những từ chỉ cảm xúc không chỉ biểu lộ một cảm xúc đơn thuần mà nó còn cho thấy cường độ cảm xúc của nó Bằng việc biểu lộ cường độ cảm xúc, chúng sẽ truyền đạt rõ mức độ mà những đòi hỏi của chúng ta được đáp ứng là bao nhiêu cũng như mức độ chúng ta cảm thấy về niềm tin và giá trị con người mình Rõ ràng việc nắm bắt được cường độ của một cảm xúc là yếu tố quyết định để đánh giá thông điệp mà trái tim chúng ta muốn gửi đi Nếu chúng ta thổi phồng hoặc giảm thiểu đi những cảm xúc, thì chúng ta đang bóp méo sự thực và làm mất đi hiệu quả của truyền đạt Có hai cách chung nhất để diễn đạt cường độ của một cảm xúc bằng lời:

1) Dùng một tính từ bổ nghĩa Ví dụ:

Tôi cảm thấy hơi đau

Tôi cảm thấy vô cùng đau đớn

2) Dùng một từ đặc trưng trong các cung bậc của cảm xúc:

Tôi cảm thấy: khó chịu?.bực tức?.cáu giận

Dùng tỷ lệ từ 0-10

Đôi khi tôi cảm thấy rất hữu ích với việc sử dụng tỉ lệ 0-10! Ví dụ, nếu tôi chỉ cảm thấy hơi đau một chút và cho rằng nó sẽ nhanh khỏi, tôi có thể cho nó ở mức độ 1 hoặc 2 Và khi hỏi ai đó cảm thấy thế nào, tôi thường đề nghị họ nói cho tôi biết mức độ là bao nhiêu giữa 0-10 Tôi nhận ra điều này đã cải thiện không nhỏ khả năng diễn đạt và hiểu biết lẫn nhau của chúng ta,mặt khác, nó đem đến sự chia sẻ và gần gũi nhiều hơn so với những cách đối thoại thông thường

Ở đây là một số cung bậc của cảm xúc giúp bạn thấy được phạm vi của các cảm xúc trong từng nhóm cảm xúc khác nhau (Với những điều này bạn bạn có thể sẽ có thêm nhiều sự lựa chọn thích hợp khi biểu lộ cảm xúc)

Niềm Vui Thích/ Sự Đau Khổ

Giận Sôi Máu

Tự mãn Khuây Khỏa

Hạnh PhúcPhấn KhởiVui Sướng

Đê MêVui Mừng Khôn SiếtVui Thích

Tuyệt VờiNgoài Sức Tưởng Tượng

Bị Thất Bại

Bị Kiệt SứcBất Cẩn

Vô Trách NhiệmTuyệt VọngNản Lòng

Có Tổ ChứcTin Tưởng

Đủ Khả NăngBình TĩnhĐược Khích Lệ

Bị Kích Thích

Không Thể Cản ĐượcKhông Thể Bị Tổn ThươngBất Khả Chiển BạiKhông Thể Bị Tổn Thương

Mối Quan Hệ

Đơn Độc Mất Liên Lạc Độc Lập Quý Mến Tương Trợ

Hâm MộThương CảmĐồng Tình

Đối Xử Công BằngThỏa Mãn

Xoa DịuĐền BùTha TộiTha BổngMinh OanBào Chữa

Cho PhépỦng HộTín Nhiệm

Ưu ĐãiNhượng BộĐược MiễnTrao Quyền