Chương trình môn Vật lý mới giúp học sinh có được những kiến thức phổ thông cốt lõi về: các mô hình hệ vật lý; chất, năng lượng và sóng; lực và trường; vận dụng được một số kỹ năng tiến
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài
Trong chương trình giáo dục phổ thông mới, giáo dục vật lý được phân bố
ở cả ba cấp học với các mức độ khác nhau, thông qua các môn học: Tự nhiên và
Xã hội (lớp 1, lớp 2 và lớp 3); Khoa học (lớp 4 và lớp 5); Khoa học tự nhiên (Trung học cơ sở); Vật lý (trung học phổ thông) Chương trình môn Vật lý mới giúp học sinh có được những kiến thức phổ thông cốt lõi về: các mô hình hệ vật lý; chất, năng lượng và sóng; lực và trường; vận dụng được một số kỹ năng tiến trình khoa học; bước đầu sử dụng được toán học, tin học làm ngôn ngữ, công cụ giải quyết vấn đề; vận dụng được một số tri thức vào thực tiễn, ứng xử được với thiên nhiên phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững xã hội và bảo vệ môi trường; nhận biết đúng được một số năng lực, sở trường của bản thân và lựa chọn được một số ngành nghề liên quan đến lĩnh vực mà môn học đề cập
Ở cấp THPT, trên cơ sở nội dung nền tảng đã trang bị cho học sinh ở giai đoạn giáo dục cơ bản, chương trình môn Vật lý lựa chọn phát triển những vấn đề cốt lõi thiết thực nhất, đồng thời chú trọng đến những vấn đề mang tính ứng dụng cao là cơ sở của nhiều ngành kỹ thuật, khoa học và công nghệ Chương trình coi trọng việc rèn luyện cho học sinh kỹ năng vận dụng tri thức vật lý vào việc tìm hiểu và giải quyết ở mức độ nhất định một số vấn đề của thực tiễn, đáp ứng đòi hỏi của cuộc sống; vừa bảo đảm phát triển năng lực trên nền tảng những năng lực chung và năng lực tìm hiểu thế giới tự nhiên đã hình thành ở giai đoạn giáo dục cơ bản, vừa đáp ứng yêu cầu định hướng vào một số ngành nghề cụ thể
Xác định rõ vị trí, vai trò của nhiệm vụ đó, trong những năm qua Cấp Uỷ, Ban Giám hiệu Trường THPT Thường Xuân 2 luôn quan tâm chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện tốt công tác dạy và học môn Vật lý cho giáo viên, học sinh Đặc biệt chỉ đạo, xây dựng kế hoạch hướng dẫn giáo viên chọn các hình thức tổ chức Dạy - Học tích cực; Các giáo viên cũng thường xuyên được tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học, từ đó đã mạnh dạn thay đổi cách soạn giáo án, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với trình độ nhận thức lứa tuổi cũng như nội dung và kiến thức môn học Việc đổi mới phương pháp Dạy - Học là một vấn đề đang được toàn xã hội nói chung và đặc biệt là ngành giáo dục nói riêng rất quan tâm, nhằm tạo sự chuyển biến lớn trong quá trình Dạy - Học, điều đó càng đòi hỏi người Giáo viên phải tích cực tìm tòi, học hỏi và không ngừng sáng tạo để đạt được mục tiêu giáo dục đề ra
Cùng với các nội dung giáo dục cốt lõi có thời lượng 70 tiết/ năm học, những học sinh có định hướng nghề nghiệp cần vận dụng nhiều tri thức vật lý được học vào thực tiễn Trong các chuyên đề dạy học bằng thực tiễn; một số có tác dụng mở rộng, nâng cao kiến thức và năng lực đáp ứng yêu cầu phân hóa ở cấp THPT; một số nhằm tăng cường hoạt động thực hành, vận dụng thực tế, giúp học sinh phát triển tình yêu, sự say mê, ham thích tìm hiểu khoa học, định hướng nghề nghiệp
Nhờ sự chỉ đạo kịp thời, thường xuyên từ phía nhà trường, sự nổ lực của đội ngũ thầy cô bộ môn; Môn học đã từng bước đi vào nề nếp có chất lượng, nhận thức của học sinh về kiến thức môn học được nâng lên đáng kể; Tuy nhiên kết quả đạt được chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ của môn học, trong các
Trang 2tiết học lý thuyết còn tính hình thức, khô khan, gò bó, kỹ năng liên hệ thực thế còn nhiều thiếu sót, hạn chế so với mục đích và yêu cầu
Trường THPT Thường Xuân 2 được đặt trên địa bàn xã Luận Thành – huyện Thường Xuân, là một xã đang có nhiều bước tiến trong hoạt động sản xuất kinh doanh Trên địa bàn xã đã bước đầu có nhiều mô hình sản xuất tiến bộ Tuy nhiên việc khai thác các thành tố của hoạt động sản xuất, kinh doanh ở địa bàn nhà trường đóng như là nguồn tri thức, là phương tiện dạy học, giáo dục rất ít được quan tâm hoặc nếu có thường mang tính tự phát Trước thực trạng đó trong quá trình giảng dạy tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và vận dụng một
số biện pháp cho thầy và trò nhằm nâng cao chất lượng giờ học Bước đầu tôi lựa chọn một bài học và mô hình sản xuất tại địa phương phù hợp với nội dung
bài học: “Bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí” – Vật lý 10
cơ bản và “Mô hình sản xuất gạch không nung” Kết quả sau khi vận dụng cho
thấy chất lượng dạy và học được nâng lên toàn diện cụ thể, học sinh hăng say tham gia, giờ học sôi nổi, tinh thần thái độ học tập nghiêm túc tự giác cao, em nào cũng cảm thấy thích thú hăng say, bước đầu xây dựng được định hướng nghề nghiệp cho bản thân Đặc biệt qua thống kê so sánh kết quả học tập nội dung bài học “Bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí” – Vật lý 10 cơ bản, tỷ lệ loại khá, giỏi được nâng lên cách biệt, loại trung bình, yếu giảm xuống một cách rõ rệt Giờ dạy của giáo viên trở nên phong phú, sinh động và nhẹ nhàng Thiết nghĩ đây là môn học được nhiều học sinh yêu thích và có hứng thú khi học, bản thân tôi cũng luôn trăn trở muốn bằng cách nào đó giúp cho tất cả các em đều được tham gia học tâp sôi nổi nhiệt tình, tạo cho các em biết hoà mình trong tập thể, một tâm thế sẵn sàng, mạnh dạn tự tin, ham học và đây cũng là một điều kiện thuận lợi giúp cho các em hình thành sở thích, khả năng và định hướng lựa chọn nghề nghiệp sau này
Từ những yêu cầu, nhiệm vụ mới đặt ra của môn học cũng như hiệu quả của việc áp dụng một số biện pháp cụ thể vào trong quá trình giảng dạy, học tập Tôi đã từng đề xuất sáng kiến kinh nghiệm với đề tài: “Sử dụng mô hình sản xuất gạch không nung tại địa phương nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí – Vật lý 10 cơ bản ở trường THPT Thường Xuân 2” và đạt giải C cấp tỉnh Tiếp bước thành công ban đầu của
đề tài, vào năm học 2020 – 2021 tôi đã mạnh dạn tổ chức đề tài “Nâng cao chất
lượng dạy và học Bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí – Vật lý 10 cơ bản ở trường THPT Thường Xuân 2 bằng hoạt động trải nghiệm tại mô hình sản xuất gạch không nung tại địa phương”
Sáng kiến tuy chỉ áp dụng trong một bài học, tuy nhiên từ kết quả đạt được, ta có thể mở rộng việc áp dụng sử dụng mô hình sản xuất tại địa phương trong nhiều lĩnh vực, cho nhiều nội dung Vật lý THPT ở trường THPH Thường Xuân 2
Trang 31.2 Mục đích nghiên cứu
Trong những năm qua, cách dạy học môn vật lý của giáo viên đã có nhiều thay đổi Đa số giáo viên chú trọng đầu tư trong việc biên soạn giáo án, thực luyện giáo án… theo đúng nội dung chuẩn kiến thức, kỹ năng của bài học, tiết học Tuy nhiên biện pháp để phát huy cao tính tự giác, tích cực, chủ động tìm hiểu kiến thức, liên hệ thực tế và đặc biệt là định hướng nghề nghiệp cho học sinh còn một số hạn chế
Học sinh chưa chủ động tìm tòi, học hỏi, liên hệ kiến thức được truyền thụ với thực tế Các em đang còn phụ thuộc nhiều vào sách vở Ngoài ra việc định hướng khả năng, sở thích của các em còn nhiều hạn chế Hiện tượng học sinh sau khi học xong cấp THPT vẫn chưa định hướng được nghề nghiệp phù hợp với năng lực và sở thích của bản thân còn phổ biến Tư tưởng của đại đa số học sinh là kết thúc khối học THPT sẽ kiếm cơ hội việc làm thông qua thi cử hoặc đi làm tại các thành phố lớn mà chưa chú tâm nhiều đến tiềm năng khai thác việc làm ngay tại địa phương mình sinh sống
Sáng kiến kinh nghiệm là ghi nhận, đúc kết những kinh nghiệm trong việc nghiên cứu đưa ra các biện pháp vào trong quá trình giảng dạy của bản thân
và đồng nghiêp, áp dụng vào trong quá trình học tập, lĩnh hội tri thức, kỹ năng
của học sinh Sáng kiến “Nâng cao chất lượng dạy và học Bài 28: Cấu tạo
chất Thuyết động học phân tử chất khí – Vật lý 10 cơ bản ở trường THPT Thường Xuân 2 bằng hoạt động trải nghiệm tại mô hình sản xuất gạch không nung tại địa phương” giúp học sinh phát huy tính chủ động, sáng tạo, vận dụng kiến thức vào thực tiễn và tạo điều kiện cho học sinh được tìm hiểu thực tế một ngành nghề cụ thể, bước đầu giúp học sinh trải nghiệm , xây dựng sở thích, định hướng năng lực phù hợp với ngành nghề sản xuất từ đó
có cơ sở định hướng nghề nghiệp cho tương lai.
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Ứng dụng của lực tương tác phân tử vào mô hình sản xuất gạch không nung
- Hoạt động dạy học “Bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí – Vật lý 10 cơ bản ở trường THPT Thường Xuân 2”
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu tôi sử dụng các phương pháp sau:
* Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu
* Phương pháp quan sát sư phạm
* Phương pháp phỏng vấn toạ đàm
* Phương pháp thực nghiệm sư phạm
* Phương pháp toán học thống kê
Trang 42 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Môn Vật lí thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên Môn Vật lí mô tả các hiện tượng tự nhiên và đặc tính của vật chất; nội dung môn Vật lí bao gồm từ cấu tạo hạt cơ bản tới cấu trúc vũ trụ Vật lí học là cơ sở của nhiều ngành kĩ thuật và công nghệ quan trong Vì vậy những hiểu biết về Vật lí và phương pháp nhận thức vật lí có giá trị to lớn đối với con người
Chương trình môn Vật lí coi trọng những yêu cầu đối với việc rèn luyện
và phát triển năng lực cho học sinh Môn Vật lí góp phần phát triển tất cả các năng lực chung, phẩm chất chủ yếu đã đề ra trong chương trình tổng thể, đặc biệt là năng lực giải quyết vấn đề, sánh tạo và năng lực tính toán [1]
Các kiến thức được lựa chọn để đưa vào chương trình chủ yếu là những kiến thức cần thiết cho việc nhận thức đúng các hiện tượng tự nhiên, cho cuộc sống hằng ngày và cho việc lao động trong nhiều ngành kĩ thuật.Chương trình cũng đề cập đến nhiều dụng cụ và thiết bị kĩ thuật hiện đang được sử dụng phổ biến trong cuộc sống và sản xuất Chương trình coi trọng kiến thức về các phương pháp nhận thức đặc thù của vật lí học như phương pháp thực nghiệm, phương pháp mô hình, phương pháp tương tự
Khi dạy học Vật lý việc tổ chức cho học sinh vận dụng và mở rộng kiến thức, kỹ năng trong nhà trường vào thực tế sản xuất kinh doanh rất quan trọng Khai thác các thành tố sản xuất kinh doanh ở địa bàn
nhà trường đóng như nguồn tri thức, là phương tiện dạy học, giáo dục sẽ phát huy tính chủ động sáng tạo của học sinh khi tiếp nhận kiến thức Tổ chức học sinh đi thăm quan và tổ chức dạy học dạy học tại cơ sở sản xuất kinh doanh, thực hiện phương châm “Học đi đôi với hành; lí luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục nhà trường và giáo dục xã hội” [2]
Bài “Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí” phần lực liên kết phân tử là cơ sở khoa học trong việc sản xuất gạch không nung Khi học sinh tham quan khu sản xuất sẽ giúp học sinh bộc lộ năng lực, sở trường, hứng thú của mình đối với ngành sản xuất gạch không nung, có tác dụng lớn trong việc xác định con đường phát triển nghề nghiệp trong tương lai của học sinh
Chính vì vậy, việc áp dụng hoạt động trải nghiệm tại mô hình sản xuất gạch không nung tại địa phương nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí – Vật lý 10 cơ bản là việc làm
cần thiết, thiết thực hiện nay trong giảng dạy ở trường THPH Thường Xuân 2
Tài liệu tham khảo
- [1] http://vi.wikipedia.org (n.d.).
- [2] Tập huấn Xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục định hướng phát triển năng lực cho
học sinh và tổ chức hoạt động giáo dục trong nhà trường gắn với sản xuất, kinh doanh tại địa phương môn Vật lý (Bộ Giáo dục và đạo tạo) 2018.
Trang 52.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Trong chương trình Vật lý 10 THPT, kiến thức “Bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí” có nhiều ứng dụng trong thực tiễn, gắn liền với các ngành nghề đã có sẳn ở địa phương Trong quá trình giảng dạy trên lớp các em chỉ được truyền thụ kiến thức thông qua lí thuyết, được giới thiệu về ứng dụng của kiến thức vật lí nhưng chưa có góc nhìn thực tiễn
Hiện tại, rất nhiều học sinh đang còn bỡ ngỡ chưa biết xác định, hướng nghiệp cho bản thân: Nên theo học ngành gì hay nghề nào? Sau này mình sẽ làm gì Học sinh chưa nhận thức đúng mình đang ở đâu: năng lực bản thân, hoàn cảnh gia đình, địa phương… để chọn cho mình 1 ngành nghề phù hợp Chọn trường, chọn nghề đặc biệt quan trọng đối với các em học sinh bởi vì đó cũng chính là sự lựa chọn tương lai của các em Nếu chọn cho mình một nghề phù hợp, ngoài việc giúp cho mỗi cá nhân đảm bảo cuộc sống vật chất, mà còn giúp
họ có được niềm vui, hạnh phúc và dễ dàng thành công hơn trong cuộc sống Thế nhưng hiện nay, hầu hết học sinh lớp còn rất lúng túng và mơ hồ trước quyết định của mình, không dám chắc nghề mình định chọn có phải là nghề phù hợp với mình hay không, các em thiếu thông tin cần thiết để làm cơ sở trước khi
ra quyết định
Trường THPT Thường Xuân 2 đóng trên địa bàn xã Luận Thành, huyện Thường Xuân Là một xã đang phát triển, tập trung khá đa dạng các ngành nghề sản xuất kinh doanh, tuy nhiện việc khai thác các địa điểm sản xuất kinh doanh trong dạy học còn khá mới mẻ Giáo viên được tạo điều kiện thuận lợi từ nhà trường, chủ cơ sở sản xuất nhưng do việc sử dụng cơ sở sản xuất vào dạy học cần nhiều thời gian, công sức nên ít được áp dụng
2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Giải pháp thực hiện
Xuất phát từ mục tiêu giúp học sinh có hoạt động trải nghiệm sáng tạo, tạo
điều kiện cho học sinh bộc lộ năng lực, sở trường, hứng thú của mình đối với ngành nghề sản xuất gạch không nung và thực hiện đầy đủ mục tiêu dạy học tôi đưa ra giải pháp như sau:
a Đối với học sinh
Nhận thức đầy đủ về mục đích, nội dung, ý nghĩa và yêu cầu của bài học
Có ý thức cao trong học tập, và quá trình thăm quan Không nên có tư tưởng học tập đối phó, tham gia học tập, thăm quan chỉ cho có mặt, đủ quân số, tránh hạ điểm thi đua của lớp
Tự nghiên cứu kỹ các nội dung, mục tiêu thăm quan một cách nghiêm túc, chính xác
Trong quá trình thăm quan từng học sinh phải tích cực, tự giác, chủ động, đặt câu hỏi về các vấn đề cần nghiên cứu có trong cơ sở sản xuất Câu hỏi đã được giáo viên định hướng trước, các em có thể chuẩn bị thêm các câu hỏi mở rộng như: doanh thu hàng tháng, việc xử lí rác thải…
Học sinh chuẩn bị giấy bút, máy ảnh để ghi chép, chụp hình mô hình sản xuất, vấn đề liên quan trong bài học với ngành sản xuất được thăm quan
Trang 6b Đối với giáo viên
Nghiên cứu kỹ, chính xác và đầy đủ các mục tiêu dạy học “Bài: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí”
Tìm hiểu cơ sở sản xuất kinh doanh gạch không nung tại địa phương Liên
hệ để khảo sát cơ sở kinh doanh, từ đó lập kế hoạch giáo dục
Giáo viên hướng dẫn học sinh thăm quan học tập tại cơ sở sản xuất kinh doanh, ngoài các nội dung thăm quan thông thường, giáo viên phải hướng học sinh liên hệ các hoạt động ở cơ sở với những nội dung đã học Qua đó vừa giúp học sinh hiểu rõ hơn nội dung học tập vừa thấy được ý nghĩa của việc học tập môn học
Thực hiện hoạt động giáo dục tại cơ sở giáo dục theo kế hoạch Để đảm bảo tính khả thi và không ảnh hưởng nhiều đến kế hoạch giáo dục của nhà trường, giáo viên sắp xếp giờ thăm quan, học tập vào cuối giờ buổi chiều Thời gian thăm quan cũng hạn chế trong khoảng 1 giờ, tránh mất cả buổi học của học sinh Việc lựa chọn cơ sở sản xuất cũng được tính toán cẩn thận, chọn cơ sở có đầy đủ thiết bị cơ sở vật chất, an toàn lao động, xử lí rác thải và đóng ở địa điểm gần trường học
2.3.2 Một số biện pháp “Nâng cao chất lượng dạy và học Bài 28: Cấu tạo
chất Thuyết động học phân tử chất khí – Vật lý 10 cơ bản ở trường THPT Thường Xuân 2 bằng hoạt động trải nghiệm tại mô hình sản xuất gạch không nung tại địa phương”
a Các biện pháp được sử dụng
Biện pháp 1: Lập quy trình giảng dạy
Bước 1: Lựa chọn cơ sở sản xuất kinh doanh gạch không nung tại địa phương giúp học sinh nghiên cứu ứng dụng của lực liên kết phân tử
Bước 2: Khảo sát cơ sở sản xuất kinh doanh tại địa phương
Bước 3: Lập kế hoạch giáo dục
Bước 4: Thực hiện hoạt động giáo dục
Biện pháp 2: Thực hiện kế hoạch giáo dục theo ba giai đoạn:
Giai đoạn 1 Học tập tại lớp
Giáo viên thực hiện giảng dạy, thực hiện đầy đủ mục tiêu “Bài học: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí” Thực hiện nghiên cứu lí thuyết và thực nghiệm trong sách giáo khoa Hướng cho học sinh mối liên hệ giữa lực tương tác phân tử với ngành sản xuất gạch không nung
1 tiết
Giai đoạn 2 Trải nghiệm thực tiễn
Học sinh tìm hiểu ứng dụng của lực tương tác phân tử ở thực tế để thu thập những kiến thức từ thực tiễn, sắp xếp các kiến thức thu được
1 giờ
Từ 16h-17h
Giai đoạn 3 Thực hiện ở Học sinh tìm tòi, thảo luận, chia 1 tiết
Trang 7nhà và ở lớp
sẽ, trình bày kết quả ứng với các nhiệm vụ tìm tòi mở rộng sau buổi trải nghiệm Thảo luận nhóm, thống nhất nội dung báo cáo, cử đại diện nhóm báo cáo bài thu hoạch trải nghiệm trước lớp
Biện pháp 3: Giáo viên chủ động trong cả ba giai đoạn trong công tác định
hướng giúp học sinh tìm tòi kiến thức Đảm bảo hiệu quả của buổi thăm quan
mà vẫn an toàn
Biện pháp 4: Trước buổi thăm quan, giáo viên nêu rõ nội dung và phương án
tổ chức thăm quan trong qua trình thăm quan giáo viên giám sát quá trình tìm hiểu của học sinh, học sinh nào thực hiện không đúng với quy định buổi thăm quan phải nhắc nhở ngay lập tức, tránh tình trạng học sinh thực hiện nhiệm vụ đơn lẻ
Biện pháp 5: Kết thúc buổi thăm quan phải tổ chức kiểm tra, nhận xét, đánh
giá kịp thời, chỉ ra được những sai sót, ưu điểm, nhược điểm của học sinh và giao nhiệm vụ để học sinh chuẩn bị cho bài thảo luận sắp tới
Biện pháp 6: Đưa ra các câu hỏi kiểm tra đánh giá cho từng học sinh ở cuối
buổi thảo luận Từ kết quả bài kiểm tra, đánh giá, so sánh kết quả học tập để tìm
ra ưu điểm, nhược điểm của phương pháp giáo dục đã áp dụng
b Các bài tập trong quá trình học tập và kiểm tra đánh giá.
Bài tập 1: Liệt kê các phần quan sát được tại cơ sở sản xuất.
Bài tập 2: Nêu quy trình sản xuất gạch không nung Vai trò của lực liên kết
phân tử trong quá trình sản xuất gạch
Bài tập 3: Ưu điểm, nhược điểm của ngành sản xuất gạch không nung.
Bài tập 4: So sánh ngành sản xuất gạch không nung với sản xuất gạch thông
thường
Bài tập 5: Việc sản xuất gạch không nung ảnh hưởng đến môi trường như
thế nào
Bài tập 6: Ngoài việc sản xuất gạch không nung, lực liên kết phân tử còn có
thể ứng dụng trong các ngành sản xuất nào khác không
Bài tập 7: Nếu cho em khởi nghiệp bằng cách sản xuất kinh doanh gạch
không nung, em sẽ đưa ra những giải pháp nào nhằm kinh doanh hiệu quả gạch không nung tại địa phương em sinh sống
Trang 82.4 Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
Để xác định tích khả quan của đề tài, tôi đã mạnh dạn xin phép ban giám hiệu được tiến hành áp dụng đề tài trong giảng dạy 4 lớp học khối 10 có mức độ nhận thức ngang nhau
Bảng 1: Kết quả học tập môn vật lí của 4 lớp 10C3, 10C4, 10C5 trong học kỳ I trước khi áp dụng đề tài như sau:
Lớp Sĩsố
Kết quả học tập môn vật lí học kỳ I Loại giỏi Loại khá Loại TB Loại yếu Loại kém
- Hai lớp 10C3, 10C4 là các lớp thực nghiệm (TN): sử dụng mô hình sản xuất gạch không nung tại địa phương nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
“Bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí”
- Hai lớp 10C5, 10C6 là các lớp đối chứng (ĐC): Trong quá trình giảng dạy “Bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí” vẫn sử dụng theo phương pháp truyền thống
1 Đánh giá định tính
Qua theo dõi, quan sát giờ học ở các lớp thực nghiệm và đối chiếu được tiến hành theo tiến trình dạy học đã thiết kế, tôi rút ra một số nhận xét sau:
- Đối với các lớp đối chứng: giáo viên chủ yếu là truyền giảng, học sinh tập trung lắng nghe và ghi chép Học sinh có trả lời các câu hỏi giáo viên đặt ra nhưng chưa thể hiện rõ sự tự giác học tập, ít liên hệ vào thực tế Tuy nhiên, giáo viên cũng hoàn thành mục tiêu của bài học và học sinh thu nhận kiến thức chỉ ở mức độ nhận biết, ghi nhớ máy móc, năng lực vận dụng kiến thức còn hạn chế
- Đối với lớp thực nghiệm: giáo viên vận dụng dạy học sử dụng mô hình sản xuất gạch không nung tại địa phương kích thích được hứng thú học tập, hình thành và phát triển được nhiều năng lực ở học sinh đặc biệt là năng lực thực nghiệm, năng lực hoạt động nhóm và năng lực định hướng nghề nghiệp
2 Đánh giá định lượng
Để đánh giá kết quả, tôi đã tiến hành cho học sinh các lớp thực nghiệm và đối chứng làm cùng 2 bài kiểm tra với thời gian 15 phút và 45 phút Thời điểm kiểm tra là lúc kết thúc các tiết dạy để có thể kiểm tra được kết quả học tập trên lớp cũng như ở nhà của học sinh.
Lớp Số
HS
Số bài KT
Số HS đạt điểm từ X i trở xuống
Trang 9Dựa vào bảng số liệu thống kê, ta có nhận xét sau: Điểm trung bình bài kiểm tra nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng Số học sinh đạt từ điểm 7 trở lên của nhóm thực nghiệm cao hơn nhóm đối chứng Qua đó, chúng tôi đã có
cơ sở để khẳng định tính đúng đắn của giả thuyết khoa học của đề tài
Trang 10Như vậy có thể thấy rằng: “Nâng cao chất lượng dạy và học Bài 28: Cấu tạo
chất Thuyết động học phân tử chất khí – Vật lý 10 cơ bản ở trường THPT Thường Xuân 2 bằng hoạt động trải nghiệm tại mô hình sản xuất gạch không nung tại địa phương” đã thực sự đem lại hiệu quả cao Góp phần nâng cao chất
lượng dạy và học của bộ môn Vật lý ở trường THPT Thường Xuân 2 Từ đó tôi đưa ra một số kết luận và kiến nghị như sau:
3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 3.1 Kết luận
3.1.1 Khẳng định điểm mới và sáng tạo trong kết quả nghiên cứu :
* Sơ lược những điểm mới cơ bản nhất trong kết quả nghiên cứu:
Bổ sung thêm một số biện pháp và bài tập mới vào trong giáo án của tiết học
Việc khai thác cơ sở sản xuất kinh doanh tại địa phương vào dạy học vật lý nói chung, nâng cao chất lượng dạy và học Bài 28: Cấu tạo chất Thuyết động học phân tử chất khí – Vật lý 10 cơ bản ở trường THPT Thường Xuân 2 bằng hoạt động trải nghiệm tại mô hình sản xuất gạch không nung tại địa phương nói riêng giúp học sinh phát huy tính tự giác, tích cực,chủ động sáng tạo trong học tập Học sinh có định hướng nghề nghiệp phù hợp với năng lực và sở thích của mỗi học sinh
* Khẳng định tính sáng tạo và khoa học vào thực tiễn của vấn đề:
Lâu nay vấn đề về định hướng nghề nghiệp là một đề tài mà rất nhiều học sinh chưa có lời đáp rõ ràng Các phương pháp dạy học hiện tại chủ yếu dựa vào
lí thuyết, chính vì vậy các em chưa biết được kiến thức các em học có giúp ích cho các em trong nghề nghiệp sau này hay không Khai thác các cơ sở sản xuất kinh doanh tại địa phương giúp các em có cái nhìn rõ nét hơn về các ngành nghề sản xuất Địa điểm thăm quan ngay tại địa phương nên nó gần gũi với học sinh, giảm áp lực quá tải lao động cho các thành phố lớn, tạo nguồn nhân lực lao động
có chất lượng cho địa phương
Trong quá trình sản xuất gạch không nung, học sinh được biết rõ hơn vai trò của lực liên kết phân tử Học sinh có thể liên hệ ứng dụng của lực tương tác phân tử vào một số ngành nghề khác
3.1.2 Những bài học kinh nghiệm
Nói đến phương pháp dạy học là nói đến cách dạy của giáo viên và cách học của học sinh Giáo viên không chỉ chú ý đến phương pháp truyền đạt mà còn phải tạo dựng cho học sinh phương pháp tiếp nhận, để cuối cùng kiến thức, kỹ năng đến với học sinh một cách dễ dàng, nhanh và sâu sắc hơn
Như định hướng đổi mới phương pháp dạy học: Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, từng nội dung mới mang lại hiệu quả Bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn hoạt động vận động, tác động đến tinh thần, ý thức, tính tổ chức kỹ luật trong học tập môn Vật lý
3.1.3 Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm
Muốn học sinh học tốt, người thầy cần có những phương pháp dạy học thích
hợp, kích thích tính tự giác, tích tực, độc lập, chủ động và sáng tạo của HS