SKKN phát triển năng lực cho học sinh qua vận dụng kiến thức liên hệ vào thực tiễn để dạy chương III sinh trưởng và phát triển sinh học 11

Cơ sở thực tiễn của đề tài………..5 III.Thiết kế hệ thống CH-BT và đề xuất các biện pháp nhằm phát triển năng lực học sinh qua vận dụng kiến thức liên hệ vào thực tiễn để dạy chương III: Si

MỤC LỤC

PHẦN I MỞ ĐẦU ……… 3

PHẦN II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ……… 5

I Cơ sở lí luận của đề tài ……… 5

II Cơ sở thực tiễn của đề tài……… 5

III.Thiết kế hệ thống CH-BT và đề xuất các biện pháp nhằm phát triển năng lực học sinh qua vận dụng kiến thức liên hệ vào thực tiễn để dạy chương III: Sinh trưởng và phát triển – Sinh học 11 ……… … 5

1 Phân tích nội dung và cấu trúc phần kiến thức sinh trưởng, phát triển……… 6

2 Những nội dung của phần kiến thức sinh trưởng, phát triển có thể thiết kế các hoạt động dạy và học nhằm phát triển năng lực cho học sinh ……… 7

3 Thiết kế hệ thống câu hỏi và bài tập vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn vào chương III: Sinh trưởng, phát triển……….……… 9

3.1 Nguyên tắc thiết kế CH-BT, vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn …… 9

3.2 Quy trình thiết kế CH- BT vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn .……… 9

3.3 Một số biện pháp phát triển năng lực cho HS qua vận dụng kiến thức Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật sinh học 11 9

3.3.1 Sử dụng CH – BT 9

3.3.2 Tổ chức thực hiện trải nghiệm sáng tạo trong dạy học phần Sinh trưởng, phát triển, để phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn bằng dự án học tập……… 12

3.3.3 Sử dụng để tổ chức hoạt động học tập bằng dạy học STEM 14

IV Thực nghiệm sư phạm ……… …14

1 Mục đích thực nghiệm sư phạm ……… ……… 14

2 Nội dung và thời gian thực nghiệm sư phạm ……….15

3 Phương pháp thực nghiệm ……… …….… 16

4.Kết quả……… 16

PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……… …… 19

1 Kết luận……….…… 19

2 Kiến nghị……… 19

Phụ lục 1

Phụ lục 2

Phụ lục 3

DANH MỤC VIẾT TẮT

PHẦN I MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Theo quan điểm chỉ đạo định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục vàđào tạo theo Nghị Quyết 29 của hội nghị ban chấp hành Trung ương Đảng Cộngsản Việt Nam lần thứ 8 khóa XI đã nêu rõ ''…Chuyển mạnh quá trình giáo dục

từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển năng lực toàn diện năng lực vàphẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn…” Đồngthời nghị quyết cũng chỉ rõ: Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và họctheo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiếnthức kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớmáy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở đểngười học tự cập nhật và đổi mới tri thức Để thực hiện được mục tiêu này thìcần phải đổi mới giáo dục toàn diện, trên mọi mặt từ mục tiêu, nội dung, pháp,hình thức tổ chức và phương tiện dạy học Trong đó đổi mới phương pháp dạyhọc là trọng tâm có ý nghĩa chiến lược

Trên cơ sở các quan điểm chỉ đạo đó, kết hợp với bộ môn sinh học là bộmôn có nhiều nội dung kiến thức gắn liền với thực tiễn Tuy nhiên, thực trạngdạy và học bộ môn sinh học trong nhiều trường phổ thông hiện nay mặc dầugiáo viên đã chú trọng nhiều nhưng học sinh chưa thực sự quan tâm, say mê.Đồng thời điều kiện trang thiết bị, cơ sở vật chất, thời gian chưa đáp ứng đầy đủ

và chưa đảm bảo để thực hiện đúng yêu cầu dạy học bộ môn Việc phát triểnnăng lực cho học sinh và sử dụng chúng một cách hợp lý trong dạy học sinh học

ở trường trung học phổ thông là việc làm quan trọng nhằm cụ thể hóa mục tiêuphát triển năng lực áp dụng thực tiễn của người học, vừa góp phần nâng cao chấtlượng dạy học bộ môn, vừa phát triển được năng lực chuyên biệt của bộ môncho người học

Trong chương trình sinh học 11 - THPT, chương III: Sinh trưởng và pháttriển có nhiều nội dung phù hợp cho việc lựa chọn kiến thức để phát triển nănglực thực tiễn cho học sinh Qua đó sẽ từng bước cụ thể hóa cơ sở lý luận của dềtài vào thực tiễn dạy học bộ môn sinh học ở trường trung học phổ thông, giúphọc sinh hiểu sâu sắc hơn về các kiến thức, đem lại niềm vui, hứng thú học tậpcho học sinh

Xuất phát từ những lí do trên và dựa vào thực tiễn dạy học ở trường THPT,Tôi chọn đề tài nghiên cứu:

"PHÁT TRIỀN NĂNG LỰC CHO HỌC SINH QUA VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN HỆ VÀO THỰC TIỄN ĐỂ DẠY CHƯƠNG III: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN SINH HỌC 11.''

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Thiết kế được hệ thống câu hỏi- bài tập phù hợp và đề xuất được các biện phápphát triển năng lực vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn để sử dụng trong dạy họcnhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học chương III: Sinh trưởng và phát triển

III PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu và đúc rút kinh nghiệm phát triển năng lực thực tiễn cho họcsinh thông qua hoạt động học, trải nghiệm sáng tạo, dự án, stem, đối với họcsinh trong trường THPT Nga Sơn, các trường THPT trên địa bàn Huyện NgaSơn, Tỉnh Thanh Hoá

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp nghiên cứu về cơ sở lý luận

Phương pháp tổng hợp, phân tích, hệ thống lý thuyết về câu hỏi- bài tập chohọc sinh

2 Phương pháp điều tra

Phương pháp quan sát sư phạm, phương pháp điều tra khảo sát, phươngpháp tổng kết kinh nghiệm

3 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Phương pháp nghiên cứu trên nhóm lớp thực nghiệm qua việc đánh giá cáctiêu chí tương ứng với các mức độ đạt được

4 Phương pháp thống kê toán học

Phương pháp sử dụng toán xác suất, thống kê để xử lý số liệu và tính toán

VI ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI

Đề tài đã nghiên cứu, đề xuất và đúc rút kinh nghiệm thành công những giải phápphát triển năng lực cho học sinh ở trường THPT trên địa bàn huyện Nga Sơn một cáchtương đối đầy đủ và toàn diện Giúp giáo viên và học sinh vận dụng được kiếnthức sinh trưởng, phát triển vào giảng dạy và học tập, nâng cao chất lượng dạy

và học đồng thời giúp học sinh hăng say trong học tập bộ môn hơn

PHẦN II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1 Năng lực và năng lực vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn

1.1.Năng lực

- Năng lực là khả năng thực hiện thành công hoạt động trong một bối cảnhnhất định nhờ sự huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng và các thuộc tính cánhân khác như động cơ, thái độ, hứng thú, niềm tin, ý chí,

Năng lực của cá nhân được hình thành qua hoạt động và được đánh giá quaphương thức và kết quả hoạt động của cá nhân đó khi giải quyết các vấn đề củacuộc sống

Phẩm chất là những tính tốt thể hiện ở thái độ, hành vi ứng xử trong đạođức, lối sống, ý thức pháp luật, niềm tin, tình cảm, của con người

Phẩm chất cùng với năng lực tạo nên nhân cách con người

- Năng lực có thể chia thành hai loại:

+ Năng lực chung, bao gồm: Năng lực phát hiện; Năng lực chủ động sáng

tạo; Năng lực giải quyết vấn đề; Năng lực độc lập trong suy nghĩ và làm việc;Năng lực hệ thống hoá kiến thức;

+ Năng lực riêng: Là sự thể hiện có tính chuyên biệt nhằm đáp ứng yêu cầu

của một lĩnh vực hoạt động chuyên biệt với kết quả cao

1.2 Năng lực vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn

Vận dụng kiến thức vào thực tiễn để giải quyết các vấn đề thuộc về nhậnthức và việc vận dụng kiến thức vào thực tiễn sản xuất trong đời sống, như làmbài tập, bài thực hành,viết báo cáo, xử lí tình huống, chăn nuôi, trồng trọt, Năng lực vận dụng kiến thức thúc đẩy việc gắn kiến thức lý thuyết và thựchành trong nhà trường với thực tiễn đời sống, đẩy mạnh thực hiện dạy học theophương châm "học đi đôi với hành"

1.3 Một số phương pháp dạy học tích cực phát triển năng lực vận dụng

kiến thức liên hệ thực tiễn trong dạy học môn Sinh học.

- Sử dụng câu hỏi-bài tập

- Dạy học giải quyết vấn đề

- Dạy học dự án/ chủ đề thông qua trải nghiệm sáng tạo tham quan

- Dạy học giáo dục STEM

II CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1 Thực trạng của việc dạy học theo phát triển năng lực của học sinh thông qua kiến thức liên hệ thực tiễn ở trường THPT.

Trong chương III phần kiến thức về sinh trưởng và phát triển kiến thức còntrừu tượng, và khi tổ chức dạy học trên lớp, vẫn còn một ít số nhỏ giáo viên vẫn

là phương pháp được sử dụng phổ biến, GV hỏi HS theo hệ thống của SGK, HS

có thể trả lời hoặc không trả lời, vì GV sẽ cung cấp kiến thức đó cho HS, tức làThầy cung cấp - Trò thụ động lĩnh hội kiến thức, khả năng vận dụng thấp Hơnnữa cơ sở vật chất chưa đủ, học sinh chưa thực sự say mê Chính vì vậy hiệu quảtiết học chưa cao, đặc biệt là không hình thành được các năng lực cho HS như

năng lực hợp tác nhóm, năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết vấn đề, năng lựcvận dụng thực tiễn…

2 Thực trạng của việc dạy học phát triển năng lực của học sinh vào dạy học

dự án thông qua chủ đề, trải nghiệm sáng tạo môn sinh học ở trường THPT.

- Về phía giáo viên cơ bản đã có sô đông đầu tư thời gian soạn giáo án, phâncông nhiệm vụ cho học sinh làm theo những hình thức trên và cũng mạnh dạn đề xuấtnhà trường cho học sinh tham quan trải nghiệm, chuẩn bị cơ sở vật chất cho hoạt độngstem

- Về phía học sinh cũng đã thực hiện được một số tiết học dưới các hình thứcthực tiễn thông qua các hình thức chủ đề, trải nghiệm, stem, chất lượng còn hạn chế

3 Những thuận lợi và khó khăn khi áp dụng dạy học phát triển năng lực cho học sinh thông qua kiến thức liên hệ thực tiễn ở trường THPT.

1 Phân tích nội dung và cấu trúc phần kiến thức sinh trưởng phát triển.

Nội dung kiến thức phần sinh trưởng, phát triển được biên soạn theo hướngtiếp cận hệ thống và phát huy tính tích cực của HS Cụ thể là ở mỗi bài đều cólệnh để GV tổ chức hoạt động cho HS, nhằm giúp HS có thể tự mình tìm ra nộidung kiến thức của bài học Có thể hình dung logic nội dung phần kiến thức sinhtrưởng và phát triển Sinh học 11 (Cơ bản) ở trường THPT như sau:

A Sinh trưởng và phát triển ở thực vật

Các nội dung của chương được xây dựng theo hệ thống, chủ yếu đề cập đến

sự sinh trưởng và phát triển, các yếu tố ảnh hưởng, mối quan hệ, hooc môn thựcvật, ứng dụng sinh trưởng và phát triển( bài 34,35,36) sách giáo khoa cơ bản 11

B Sinh trưởng và phát triển ở động vật

Các nội dung của chương được xây dựng theo hệ thống, chủ yếu đề cập đến

sự sinh trưởng và phát triển, các yếu tố ảnh hưởng, ứng dụng sinh trưởng và pháttriển( bài 37,38,39) sách giáo khoa cơ bản 11

Hệ thống chuẩn kiến thức, kĩ năng cần đạt và năng lực hướng tới để dạy phần sinh trưởng và phát trriển.

- Nêu được khái quát về sinh trưởng ở thực vật.

- Vận dụng kiến thức đề xuất cách đảm bảo câytrồng sinh trưởng tốt

Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích,

so sánh

- Phân biệt được sinh trưởng sơ cấp và thứ cấp

- Ứng dụng nhận biết tuổi của cây qua vòng năm

- Mô tả được 3 ứng dụng trong nông nghiệp đốivới từng hooc môn thuộc nhóm chất kích thích

Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh

- Vận dụng tác dụng của hooc môn đẻ ủ quả chín,nhân giống

+ Nêu khái niệm về sự phát triển của thực vật

+ Mô tả sự xen kẽ thế hệ trong chu trình sống củathực vật

+ Biết được các yếu tố chi phối sự ra hoa

+ Nêu được vai trò của phitocrom trong sự pháttriển của thực vật

Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích,

so sánh

Kiến thức:

- Nêu được khái niệm sinh trưởng và phát triển ởđộng vật Lấy ví dụ

- Nêu được khái niệm biến thái

- Giới thiệu được phát triển qua biến thái vàkhông qua biến thái

- Lấy được các ví dụ

Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh

- Biết vận dụng kiến thức sinh trưởng và pháttriển vào chăn nuôi

Kiến thức

- Phân tích được các tác động của nhân tố bênngoài ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triểncủa động vật.

- Nêu được một số biện pháp điều khiển sinhtrưởng, phát triển ở động và người

Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh

- Vận dụng được kiến thức các yếu tố sinh trưởng

và phát triển vào thực tiễn

Năng lực hướng tới:

+ Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giảiquyết vấn đề,

+ Năng lực chuyên biệt: năng lực giao tiếp, làmviệc theo nhóm nhỏ, năng lực thực tế

2 Những nội dung của phần kiến thức sinh trưởng và phát triển có thể thiết

kế các hoạt động dạy và học nhằm phát triển năng lực cho học sinh.

- Phân biệt sinh trưởng ở cây 1 lá mầm và 2 lá mầm

- Liên hệ để chăm sóc cây từ nhỏ đến lớn qua các giaiđoạn và để tăng năng suất cây trồng

- Liên hệ sinh trưởng để khai thác gỗ hợp lý

Hooc mônthực vật

- Vai trò của từng loại hooc môn ảnh hưởng đến cơ thểthực vật

- Liên hệ để sử dụng một sồ loại hooc môn trongtrồng trọt; sử dụng hooc môn để ủ quả chín

Bài 36: Pháttriển ở thựcvật có hoa

- Nhận ra được phát triển ở thực vật có hoa

- Liên hệ kiến thức để chăm sóc và thu hoạch câytrồng có hiệu quả

PHÀN B

Bài 37: Sinhtrưởng

và phát triển

ở động vật

- Tìm hiểu một số vòng đời của động vật

- Liên hệ kiến thức để điều khiển sinh trưởng và pháttriển ở động vật và người

- Tìm hiểu vòng đời của sâu bệnh để có biện phápphòng trừ

Bài 38: Cácyếu tố ảnhhưởng đếnsinh trưởng

và phát triển

ở động vật

- Vận dụng các yếu tố bên trong ảnh hưởng đến sinhtrưởng và phát triển của động vật để cải thiện chấtlượng dân số ở con người

- Vận dụng các yếu tố bên trong ảnh hưởng đến sinhtrưởng và phát triển ở động vật không xương sống đểkhống chế vòng đời của sâu bệnh

- Vận dụng các yếu tố bên trong ảnh hưởng đến sinhtrưởng và phát triển của động vật để chăm sóc, chọn ,tạo giống vật nuôi có hiệu quả.

Bài 39: Cácyếu tố ảnhhưởng đếnsinh trưởng

và phát triển

ở động vật

Vận dụng các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến sinhtrưởng và phát triển của động vật để cải thiện chấtlượng dân số ở con người

3 Thiết kế hệ thống câu hỏi và bài tập, bài tập tình huống vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn chương III: Sinh trưởng và phát triển

3.1 Nguyên tắc thiết kế câu hỏi – bài tập vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn.

- Đảm bảo cho học sinh nắm vững kiến thức, kĩ năng Sinh học để có thểvận dụng chúng vào thực tiễn

- Chú trọng đến các kiến thức Sinh học có nhiều ứng dụng trong thực tiễn

3.2 Quy trình thiết kế CH - BT vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn.

Quy trình thiết kế câu hỏi gồm các bước sau đây:

Bước 1:

Bước 2:

Bước 3:

Bước 4:

Quy trình thiết kế CH – BT vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn

3.3 Một số biện pháp phát triển năng lực cho HS qua vận dụng kiến thức Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật sinh học 11.

3.3.1 Sử dụng câu hỏi- bài tập

3.3.1.1 Vai trò của câu hỏi-bài tập trong vận dụng kiến thức Sinh học vào liên hệ thực tiễn để phát triển năng lực cho HS.

Thông qua trả lời câu hỏi và giải bài tập, hình thành, phát triển năng lực tưduy, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực thích ứng cho HS, qua đó rèn luyệncác kĩ năng cho HS, đặc biệt là năng lực tự nghiên cứu độc lập và năng lực vậndụng kiến thức liên hệ vào thực tiễn một cách linh hoạt và hiệu quả

Xác định mục tiêu, nhiệm vụ dạy học Phân tích cấu trúc nội dung dạy học

Xác định chủ đề có thể lựa chọn mã hóa thành CH – BT,

BTTH đáp ứng từng mục tiêu dạy học Diễn đạt thành CH – BT để mã hóa nội dung kiến thức đó

được vận dụng trong thực tiễn

Câu hỏi-bài tập được sử dụng trong dạy học với nhiều mục tiêu khác nhaunhư:

- Sử dụng CH-BT để tạo tình huống học tập

- Sử dụng CH-BT để liên hệ với thực tiễn

- Sử dụng CH-BT để kiểm tra đánh giá kết quả học tập

Sử dụng CH-BT vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn cho học sinh trong dạyhọc phần sinh trưởng và phát triển được xem là biện pháp chủ yếu, được tôi sửdụng nhiều nhất trong quá trình dạy học

3.3.1.2 Một số CH-BT phát triển năng lực vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn cho HS trong dạy học phần sinh trưởng và phát triển

Hệ thống CH-BT và đáp án sử dụng trong quá trình dạy học nhằm pháttriển năng lực vận dụng kiến thức liên hệ thực tiễn cho HS trong dạy học phần

sinh trưởng và phát triển (đáp án trình bày chi tiết ở phần Phụ lục) Cụ thể như

sau:

Chương III : Sinh trưởng và phát triển

Ví dụ 1: Trong dạy học nội dung bài 34, trang 134 -138, SGK sinh học lớp

11 CB "Sinh trưởng ở thực vật" có thể sử dụng các câu hỏi sau để phát triển năng

lực cho HS qua vận dụng kiến thức vào liên hệ thực tiễn:

Câu 1: Giải thích hiện tượng mọc vống ở thực vât

Câu 2: Những nét văn hoa trên gỗ xuất phát từ đâu? chúng có ý nghĩa nhưthế nào?

Câu 3: Sự sinh trưởng của 2 loài cây, người ta thấy loài cây A từ cây conđến khi cây trưởng thành chỉ sinh trưởng chiều cao mà hầu như như không sinhtrưởng về chiều ngang, còn loài cây B sinh trưởng cả về chiều cao và chiềungang Hãy cho biết loài cây A và B là loài cây 1 lá mầm hay 2 lá mầm Giảithích?

Câu 4: Giải thích tại sao tán lá của cây thường có cấu trúc hình tháp, đỉnhphía trên?

Ví dụ 2: Trong dạy học nội dung bài 35, trang 139 -142, SGK sinh học lớp

11 CB "Hooc môn thực vậtt" có thể sử dụng các câu hỏi sau để phát triển năng lực

cho HS qua vận dụng kiến thức vào liên hệ thực tiễn

Câu 5: Nêu 2 biện pháp có ứng dụng hooc môn thực vật ?

Câu 6 : Điều cần tránh trong vệc ứng dụng các chất điều hòa sinh trưởngnhân tạo? vì sao?

Câu 7: Trong nông nghiệp sử dụng hooc môn thực vật đã mang lại kết quả

cụ thể nào? ví dụ ở địa phương?

Câu 8: Vì sao người ta thường xếp quả chín xen kẽ với quả xanh?

Câu 9: Trong nuôi cấy mô thực vật, Xitôkinin có vai trò gì đối với sựhình thành chồi trong mô calluc? Trình bày vai trò chủ yếu của chúng?

Câu 10: Vì sao chúng ta không nên sử dụng thực vật đã được xử lý bằng Auxin nhân tạo?

Câu 11: Dựa trên nguyên tăc nào tao quả không hạt?

Ví dụ 3: Trong dạy học nội dung bài 36, trang 143 -146, SGK sinh học lớp

11 CB "Phát triển ở thực vật " có thể sử dụng các câu hỏi sau để phát triển năng

lực cho HS qua vận dụng kiến thức vào liên hệ thực tiễn:

Câu 12: Lúc nào thì cây ra hoa?

Câu 13: Trong trồng trọt khi thu hoạch sản phẩm, tùy theo mục đích kinh

tế, Mục đích sử dụng, có thể kết thúc ở một giai đoạn nào đó của chu kỳ pháttriển được không? cho vài ví dụ và giải thích?

Câu 14: Em hiểu như thế nào là xuân hóa?

Câu 15: Yếu tố nào đóng vai trò cảm ứng của hiện tượng xuân hóa?

Câu 16: Đặc điểm của hiện tượng xuân hóa với nhiệt độ? Cơ quan nào tiếpnhận yếu tố nhiệt độ?

Câu 17: Nêu ứng dụng của hiện tượng xuân hóa trong sản xuất?

Câu 18: Hoa loa kèn nở vào tháng 4? Hãy đề xuất biện pháp làm cho hoaloa kèn nở vào dịp tết?

Câu 19: Bấm ngọn chính có ảnh hưởng như thế nào đến sinh trưởng và pháttriển của cây? Giải thích?

Câu 20: Nhửng loại cây nào thì bấm ngọn những loại cây nào thì tỉa cành?cho ví dụ?

Câu 21: Giải thích vì sao mùa thu người ta thắp đèn ở ruộng hoa cúc? Mùađông thắp đèn ở vườn thanh long?

Câu 22: Giải thích mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển?

Ví dụ 4: Dạy bài 37, trang 147 -151, SGK sinh học 1l cb "Sinh trưởng và phát triển ở động vật" có thể sử dụng các câu hỏi sau:

Câu 23: Phân biệt sinh trưởng, phát triển qua biến thái?

Câu 25: Nếu em nuôi gà Ri và gà Hồ đạt khối lượng 1,5kg, nên nuôi tiếp gànào? Tại sao?

Câu 26: Qúa trình sinh trưởng của ếch và phát triển của ếch thuộc kiểu biếnthái hoàn toàn hay không hoàn toàn? Vì sao?

Câu27: Bướm hai chấm không phá hoại mùa màng như sâu hai vạch nhưngngười nông dân thường dùng đèn bẩy bướm vì sao?

Câu 28: Hãy quan sát bọ cánh cứng chỉ ra con non biến đổi qua những giaiđoạn nào? và chúng khác với bọ trưởng thành về những đặc điểm gì?

Câu 29: Tại sao nuôi cá rô phi người ta thường thu hoạch cá sau 1 năm nuôinuôi khi cá đạt 1,5kg-> 1,8kg mà không nuôi cá kéo dài tới năm thứ 3 khi cá cóthể đạt 2,5kg?

Ví dụ 5: Dạy bài 38: trang 152 -154, SGK sinh học lớp 11 CB "Các nhân tố ảnh hưởng sinh trưởng phát triển ở động vật" có thể sử dụng các câu hỏi sau để

phát triển năng lực cho HS qua vận dụng kiến thức vào liên hệ thực tiễn:

Câu 30: Vào thời kỳ dậy thì của nam và nữ , hooc môn nào tiết ra nhiềulàm cơ thể thay đổi mạnh về thể chất và tâm sinh lý?

Câu 31: Tại sao tuyến yên sản xuất ra quá ít hoặc quá nhiều hooc môn sinhtrưởng lại gây ra hậu quả người lùn và người khổng lồ?

Câu 32: Tại sao thức ăn và nước uống thiếu iốt thì trẻ em sẽ chậm lớn hoặcngừng lớn, chịu lạnh kém, não ít nếp nhăn, trí tuệ thấp?

Câu 33: Tại sao gà trống con sau khi cắt bỏ tinh hoàn thì phát triển khôngbình thường Mào nhỏ, không cựa, không gáy và mất bản năng sinh dục?

Câu 34: Nếu cắt bỏ tuyến giáp của nòng nọc thì nòng nọc có biến đổi đượcthành ếch nữa không? Tại sao?

Ví dụ 6: Dạy bài 39, trang 155 -157, SGK sinh học lớp 11 CB " Các nhân tố ảnh hưởng sinh trưởng phát triển ở động vật " có thể sử dụng các câu hỏi sau để

phát triển năng lực cho HS qua vận dụng kiến thức vào liên hệ thực tiễn:

Câu 35: Tại sao vào những ngày mùa đông cần cho gia súc ăn nhiều hơn đểchúng sinh trưởng và phát triển binh thường?

Câu 36: Dựa vào những hiểu biết của mình về các nhân tố môi trường ảnhhưởng đên sinh trưởng và phát triển của động vật Hãy nêu các biện pháp cảithiện chất lượng dân số?

3.3.2 Tổ chức thực hiện trải nghiệm sáng tạo trong dạy học phần Sinh trưởng, phát triển, để phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn bằng dự án học tập.

* Dự án học tập: “THAM QUAN MỘT SỐ MÔ HÌNH CHĂN NUÔI GÀ, VỊT, LỢN , TÔM Ở ĐIA PHƯƠNG” để dạy bài 38 và bài 39 “ Các yếu tố ảnh

hưởng đến sinh trưởng và phát triển ở động vật”

1 Mục tiêu dự án:

- Kể tên được các hooc môn và nêu được vai trò của các hooc môn đó đốivới sinh trưởng và phát triển của động vật có xương sống và động vật khôngxương sống

- Kể tên được các yếu tố môi trường sống ảnh hưởng đến sinh trưởng vàphát triển ở động vật

- Nêu được một số biện pháp điều khiển sinh trưởng, phát triển ở động vàngười

Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh

- Rèn luyện được kĩ năng tư duy sáng tạo, cách xử lý và giải quyết tìnhhuống thực tế

- Rèn luyện các kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng hợp tác nhóm để hoànthành dự án

- Vận dụng được kiến thức các yếu tố sinh trưởng và phát triển vào thựctiễn

- Đề xuất các biện pháp để chăn nuôi có hiệu quả, và cải thiện chất lượng

dân số cho cuộc sống con người

Năng lực hướng tới:

- Năng lực vận dụng kiến thức sinh học vào thực tiễn cuộc sống

- Năng lực tham gia và tổ chức hoạt động trong tập thể

2 Nội dung dự án:

2.1 Lí do hình thành dự án:

Hiện nay việc chăn nuôi có rất nhiều mô hình chăn nuôi có hiệu quả Bêncạnh đó có một số mô hình của người dân chưa thực sự có hiệu quả Qua đó ảnhhưởng không nhỏ đến chăn nuôi và chất lượng cuộc sống của con người.Thôngqua dự án này các em sẽ có thêm hiểu biết và có thái độ đúng đắn, biết cách chănnuôi có hiệu quả để mang lại đời sống kinh tế của mỗi gia đình và xã hội

2.2 Nhiệm vụ dự án: Tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng sinh trưởng và pháttriển ở động vật kể cả con người

Tìm hiểu thực trạng chăn nuôi ở cơ sở Nga Bạch, Nga Phượng, Nga Trung,Nga Tân, Nga Thạch

2.3 Giao nhiệm vụ: Nhóm dự án gồm các HS ở Nga Bạch, Nga Phượng,Nga Trung, Nga Tân, Nga Thạch

2.4 Tổ chức thực hiện:

+ Giao nhiệm vụ cho học sinh quan sát một số địa điểm tại xã liên quan đếnviệc chăn nuôi

+ Điều tra một số chuồng trại thức ăn, cách chăm sóc vật nuôi

+ Tiến hành thu thập các hình ảnh trong chăn nuôi

+ Lắp ráp để hoàn thiện dự án; Học sinh báo cáo sản phẩm

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh

- Rèn luyện các kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng hợp tác nhóm để hoànthành dự án

- Phân biệt được sinh trưởng sơ cấp và thứ cấp

- Ứng dụng nhận biết tuổi của cây qua vòng năm

Về thái độ:

- Rèn luyện tư duy nghiên cứu khoa học thông qua thực hiện các hoạt

động trải nghiệm

- Vận dụng được các biện pháp để tính tuổi và khai thác gỗ hợp lý

Năng lực hướng tới:

- Năng lực vận dụng kiến thức sinh học về hooc môn sử dụng trong nôngnghiệp vào thực tiễn cuộc sống

- Năng lực giải quyết vấn đề; Năng lực tham gia hoạt động nhóm, tập thể

2 Nội dung dự án:

2.1 Lí do hình thành dự án:

Hiện nay việc khai thác và sử dụng gỗ chưa hợp lý, ý thức bảo vệ rừng củamột số người dân chưa cao Qua đó ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất và chấtlượng cuộc sống của con người Thông qua dự án này các em sẽ có thêm hiểubiết và có thái độ đúng đắn trong việc khai thác gỗ và bảo vệ rừng,bảo vệ môitrường

2.2 Nhiệm vụ dự án:

- Tìm hiểu các biện pháp sử dụng để khai thác gỗ

- Tìm hiểu thực trạng sử dụng gỗ ở một số cơ sở ở, Nga Phượng, NgaThạch, Nga Bạch

3.3.3 Sử dụng để tổ chức hoạt động học tập trải nghiệm sáng tạo bằng dạy học STEM

* Vai trò của trải nghiệm sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động học tập STEM cho HS.

Hoạt động học tập trải nghiệm sáng tạo là các hoạt động giáo dục thực tiễnđược tiến hành song song với hoạt động dạy học trong nhà trường Hoạt độngtrải nghiệm sáng tạo là một bộ phận của quá trình giáo dục được tổ chức ngoàigiờ học các môn văn hóa ở trên lớp và có mối quan hệ bổ sung, hỗ trợ cho hoạtđộng dạy học

Thông qua các hoạt động thực hành, những việc làm cụ thể, học sinh sẽphát huy vai trò cụ thể, tính tích cực, chủ động, tự giác và sáng tạo của bản thân.Các em được tham gia vào tất cả các khâu của quá trình hoạt động từ thiết kế,chuẩn bị, thực hiện và đánh giá kết quả

Bên cạnh đó, các em còn được bày tỏ quan điểm ý tưởng và lựa chọn ýtưởng của chính mình Do vậy mà các em thật sự hào hứng và rất tích cực khiđược học tập dưới dạng hoạt động trải nghiệm sáng tạo

* Tổ chức dạy học phần sinh trưởng, phát triển, nhằm phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn bằng thông qua dạy học STEM.

“HOOC MÔN THỰC VẬT ỨNG DỤNG VÀO ĐỜI SỐNG THỰC TIỄN” để dạy bài 35 “Hooc môn thực vật”.

1 Mục tiêu:

- Mô tả được 3 ứng dụng trong nông nghiệp đối với từng hooc môn thuộcnhóm chất kích thích

Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh

- Rèn luyện được kĩ năng tư duy sáng tạo, cách xử lý và giải quyết tìnhhuống thực tế

- Rèn luyện các kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng hợp tác nhóm để hoàn

- Vận dụng được kiến thức các vào thực tiễn.

Năng lực hướng tới:

-Năng lực hợp tác nhóm

- Năng lực vận dụng kiến thức về hooc môn sử dụng vào thực tiễn cuộc sống

- Năng lực tham gia và tổ chức hoạt động trong tập thể

2 Nội dung:

2.1 Lí do hình thành:

Hiện nay việc áp dụng các hooc môn thực vật vào đời sông cũng khá nhiều

để đạt hiệu quả Thông qua tiết học STEM này các em sẽ có thêm hiểu biết và cóthái độ đúng đắn, biết cách ứng dụng có hiệu quả để mang lại đời sống kinh tếcủa mỗi gia đình và xã hội

2.2 Nhiệm vụ tiết học:

- Sử dụng hooc môn auxin chiết cành, trồng rau

- Áp dụng hooc môn êtylen ủ quả chín trong đời sống

2.3 Giao nhiệm vụ:

- Nhóm dự án thực hành ủ quả chín: + Nhóm 1,2 ủ chuối

+ Nhóm 2,4 ủ cà chua

2.4 Tổ chức thực hiện:

+ Học sinh nhóm 1,2: Thực hiện nhiệm vụ đã giao

+ Học sinh nhóm 3,4: Thực hiện nhiệm vụ đã giao

+ Tiến hành thu thập kết quả, lắp ráp để hoàn thiện

+ Báo cáo kết quả:

IV THỰC NGHỆM SƯ PHẠM

1 Mục đích thực nghiệm sư phạm

2 Nội dung dự án- Trong đề tài nghiên cứu của mình, tôi đã tiến hành thực

nghiệm giảng dạy 2 bài lý thuyết (Bài 38 + 39) thuộc chương Phần A và phầnB: Sinh trưởng và phát triển - Sinh học 11

- Mỗi lớp được chọn tiến hành dạy 2 tiết:

TT Tên bài Tiết ppct Số tiết thựchiện Địa điểm thựchiện

Bài 38 + 39

Các yếu tố ảnhhưởng đến sinhtrưởng, phát triển ởđộng vật

Thời gian thực hiện: Thời gian cuối tháng 12/2020 – Giữa tháng 1/2021.

3 Phương pháp thực nghiệm

* Chọn trường thực nghiệm

- Tôi chọn trường THPT nơi tôi công tác để thực nghiệm

- Sĩ số và trình độ học sinh ở các lớp là tương đương nhau

* Bố trí thực nghiệm: Tôi tiến hành trên 4 lớp với số lượng 158 học sinhtương ứng với các mức độ đạt được trước và sau vận dụng, gồm:

- Trong quá trình thực nghiệm sư phạm, tôi kiểm tra 2 lần với 2 đề (phầnphụ lục) với các câu hỏi cần vận dụng kiến thức thực nghiệm để phát triển nănglực cho học sinh

Qua bảng thống kê kết quả và các đồ thị hình 1; 2; 3 cho thấy: Đối với cáctiêu chí học sinh đạt mức độ 2 khá cao và tỷ lệ thay đổi không quá lớn: Trướcthực nghiệm: (43,45% – 48,21%) và sau thực nghiệm: (46,42% - 50%).

Tuy nhiên mức độ 1 và 3 có sự thay đổi khá rõ:

Mức độ 1: Trước thực nghiệm: (35,71% - 45,83%) và sau thực nghiệm(11,9% - 19,4%)

Mức độ 3: Trước thực nghiệm: (10,71% - 16,66%) và sau thực nghiệm(30,95% - 41,66%)

0 10 20 30 40 50 60 70 80 90

mức 1 mức 2 mức3

trước sau

Hình 3 Đánh giá tiêu chí 3

Hình 2 Đánh giá tiêu chí 2 Hình 1 Đánh giá tiêu chí 1

Hình 3 Đánh giá tiêu chí 3

0 10 20 30 40 50 60 70 80 90

mức 1 mức 2 mức 3

trước sau

0 10 20 30 40 50 60 70 80 90

mức 1 mức 2 mức 3

trước sau

Trước thực nghiệm HS có kiến thức nhưng không biết vận dụng phù hợpcòn lúng túng trong việc sử dụng các kiến thức để trả lời các câu hỏi và bài tập.Chính vậy nhiều học sinh chưa chú ý và tỏ vẻ chán nản.

Qua thực nghiệm, HS vận dụng các kiến thức vào trả lời câu hỏi và bài tậpgây sự hứng thú, tò mò, chủ động nghiên cứu, tìm tòi, sáng tạo không chỉ ở trênlớp mà còn thực hiện ở nhà Giúp học sinh yêu thích bộ môn sinh học

PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Và trong phạm vi đề tài này tôi cũng đã áp dụng ở lớp 11 tại các trườngTHPT trong huyện Nga Sơn, cụ thể:

Trường THPT Nga Sơn: Lớp 11A Cô giáo: Nguyễn Thị Dung; Lớp 11B.Thầy giáo: Đào Duy Toàn; Lớp 11K Cô giáo: Nguyễn Thị Dung; Lớp 11M Côgiáo: Nguyễn Thị Dung Cho thấy tính khả thi của đề tài Các hệ thống CH-BT… được áp dụng vào giảng dạy giúp HS phát triển năng lực tư duy sáng tạo,năng lực tự học và định hướng phát triển phẩm chất người học thông qua cáchoạt động khởi động, hình thành kiến thức mới, luyện tập, tìm tòi vận dụng vàogiảng dạy giúp HS phát triển năng lực tư duy sáng tạo, năng lực tự học và địnhhướng phát triển phẩm chất người học thông qua các hoạt động khởi động, hìnhthành kiến thức mới, luyện tập, tìm tòi vận dụng

Qua đó, HS phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và biết vận dụngcác kiến thức, kĩ năng cơ bản vào thực tiễn, tạo niềm vui, thích thú khám phákhoa học của HS, và đảm bảo tăng độ bền kiến thức cho các em

2 Kiến nghị

3.2.1 Đề tài mới chỉ đề cập tới kiến thức “Chương III: Sinh trưởng và pháttriển, sinh học lớp 11" Tôi mong rằng hướng nghiên cứu của đề tài sẽ tiếp tụcđược mở rộng và phát triển hơn nữa trong các công trình nghiên cứu tiếp theo.3.2.2 Hiện nay ở các trường phổ thông hầu như xây dựng được hệ thốngCH-BT, các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, STEM chưa thực sự phù hợp đốitượng HS và việc sử dụng nó còn hạn chế Vì vậy, các tổ, nhóm chuyên môn cầnđược tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên để từ đó tổ, nhóm hoặcgiáo viên vận dụng nhiều hơn nữa để đạt được mục tiêu, nhiệm vụ của quá trìnhdạy học

3.2.3 Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học, cácphương tiện hỗ trợ dạy học khối 11 để có thể tổ chức các hoạt động dạy học cóhiệu quả hơn

XÁC NHẬN CỦA Nga Sơn, ngày 19 tháng 5 năm 2021

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ Tôi xin cam đây là sáng kiến kinh nghiệm của mình viết, không sao chép nội dung của người khác.

Người viết

Nguyễn Thị Liêm

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006), Chương trình giáo dục phổ thông môn sinh học, NXB Giáo dục, Hà Nội.

2 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục Trung học phổ thông môn sinh học, NXB Giáo dục, Hà Nội.

3 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014), Tài liệu tâp huấn: Dạy học và kiểm tra; đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực HS môn sinh học cấp THPT (Tài liệu tập huấn cán bộ quản lí - Lưu hành nội bộ), NXB Giáo dục

Việt Nam, Hà Nội

4 Phạm Thị Tâm, nhà xuất bản đại học quốc gia Hà Nội: Tư duy sáng tạobồi dưỡng học sinh giỏi phổ thông chuyên đề

5 Đinh Quang Báo, Nguyễn Đức Thành (2006), Lý luận dạy học sinh học, NXB Giáo dục, Hà Nội.

6 N.A Campbell, J.B Reece, L.A Urry, M.L Cain, S.A Wasserman,

P.V Minorsky và R.B Jackson (2011), Sinh học, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà

Nội

7 Trần Bá Cừ, Nguyễn Thu Hiền, Trần Bá Hoành, Trần Mạnh Kỳ, Đặng

Văn Sử, Lê Đĩnh Thái, Nguyễn Văn Thân, Phạm Ngọc Thịnh (2003), Từ điển bách khoa Sinh học, NXB khoa học và kỹ thuật, Hà Nội.

8 Nguyễn Thành Đạt (Tổng chủ biên), Phạm Văn Lập (Chủ biên), Trần

Dụ Chi, Trịnh Nguyên Giao, Phạm Văn Ty (2006), Sinh học 11 cơ bản, Sách giáo viên, NXB Giáo dục, Hà Nội

9 Phan Cự Nhân (chủ biên), Nguyễn Minh công, Đặng Hữu Lanh (1999),

Di truyền học tập 1, NXB Giáo dục, Hà Nội.

10 Phan Đức Duy (1999), Sử dụng bài tập tình huống sư phạm để rèn luyện cho học sinh kỹ năng dạy học sinh học, Luận án Tiến sĩ Giáo dục, Trường

Đại học sư phạm Hà Nội

11 Phan Khắc Nghệ, Trần Mạnh Hùng (2013), Bồi dưỡng học sinh giỏi sinh học 11, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.

12 Ngô Văn Hùng, Nguyễn Hải Châu - Lê Hồng Diệp - Nguyễn Thị HồngLiên Bộ giáo dục đào tạo: Hướng dẫn chuẩn kiến thức kỹ năng , sinh học 11

13 Huỳnh Quốc Thành, nhà xuất bản Trường đại học quốc gia Hà Nội:Bồi dưỡng học sinh khối 11

14 16 K.A Timiriarep, Đời sống thực vật, NXB Giáo dục

15 Các đề thi GV giỏi, HS giỏi, nguồn intenet…

Câu 2: Những nét văn hoatrên gỗ xuất phát từ đâu?

chúng có ý nghĩa như thếnào?

- Những nét văn hoa trên gỗ có xuất xứ

từ vòng gỗ hàng năm

- Ý nghĩa : Tạo nên gỗ ròng, làm giá đỡ cho câyTạo gỗ dác vận chuyển nước và cácion khoáng

Câu 3: Câu: Quan sát sưsinh trưởng của 2 loài cây,người ta thấy loài cây A từcây con đến cây cây trưởngchỉ sinh trưởng chiều cao

mà hầu như như không sinhtrưởng về chiều ngang, cònloài cây B sinh trưởng cả vềchiều cao và chiều ngang

Hãy cho biết loài cây A và

B là loài cây 1 lá mầm hay 2

lá mầm Giải thích đặc điểmsinh trưởng?

- Loài A là cây một lá mầm, loài B làcây 2 lá mầm

- Giải thích :+ Cây một lá mầm không sinh trưởngtheo chiều ngang vì không có mô phânsinh bên; sinh trưởng theo chiều cao dohoạt động của mô phân sinh đỉnh vàlóng

+ Cây 2 lá mầm sinh trưởng cả chiềucao và chiều ngang là nhờ hoạt độngcủa mô phân sinh đỉnh và bên

Câu 4: Giải thích tại sao tán

lá của cây thường có cấutrúc hình tháp, đỉnh phíatrên?

- Là do tỷ lệ auxn vận chuyển từ đỉnhcây xuống, càng xuống dưới thì tỷ lệ

au xin càng thấp Làm cho tỷ lệ auxin/xitôkinin giảm dần từ ngọn xuống gốcnên tính ưu thế ngọn càng giảm dần từtrên xuống, do đó cành bên dưới đượchình thành tốt hơn cành phía trên

- Mặt khác cành bên giới được hìnhthành sớm hơn nên sinh trưởng tốt hơncác cành trên tạo hình tháp

Câu 5: Nêu 2 biện pháp cóứng dụng hooc môn thựcvật?

- Tạo quả không hạt: Sử dụng GA

- Làm quả chín nhanh: đặt lẫn quả chínvới quả xanh

Câu 7: Trong nông nghiệp

sử dụng hooc môn thực vật

đã mang lại kết quả cụ thể

nào? ví dụ ở địa phương?

- Auxin: Rễ mọc nhanh, mạnh, tạo quảkhông hạt( cà chua, nho)

- Gibêrelin: Làm sợi lanh, đay dài; quảkhông hạt( cam , dưa hấu, nho)

- Xitôkinin dùng trong nuôi cấy mô tạo

cơ quan sinh dưỡng( rễ mới, cànhmới)

- Axitabxixic: Gây nên trạng thái nghỉ,ngủ của chồi( cam quýt, khoai tây)

- Êtylen: Làm quả chín đều( cà chua,chuối), làm rụng lá

Câu 8: Vì sao người ta

thường xếp quả chín xen kẽ

với quả xanh?

Vì trong quả chín tạo giải phóng raetylen chất này có vai trò thúc đẩy quảchín

Câu 9: Trong nuôi cấy mô

thực vật, Xitôkinin có vai

trò gì đối với sự hình thành

chồi trong mô calluc? Trình

bày vai trò chủ yếu của

chúng?

Trong nuôi cấy mô thực vật, xitôkiningiúp hoạt hóa sự phân hóa và phát sinhchồi thân của mô, nhờ khả năng kíchthích sự phân chia, làm tăng số lượng

tế bào của mô

Câu 11: Dựa trên nguyên

tăc nào tao quả không hạt?

Câu 12: Lúc nào thì cây ra

hoa?

- Phôi tạo ra auxin nội sinh chuyểnvào bầu kích thích các tế bào bầu nhụyphát triển thành quả

- Vận dụng nguyên lý này người tangăn cản không cho hoa thụ phấn vàthụ tinh, đồng thời phun hoặc tiêmngoại sinh kích thích phát triển bầuthành quả

- Cây ra hoa khi đã đạt những điềukiện thích hợp( tuổi, nhiệt độ,ánh

- Tùy thuộc vào tuổi, loài cây.

- Cây ra hoa khi đã đạt những điềukiện thích hợp( tuổi, nhiệt độ,ánhsáng)

- Tùy thuộc vào tuổi, loài cây

Câu 13: Trong trồng trọt khi

thu hoạch sản phẩm, tùy

theo mục đích kinh tế, Mục

đích sử dụng, có thể kết

thúc ở một giai đoạn nào đó

của chu kỳ phát triển được

không? cho vài ví dụ và giải

thích?

- Trong trồng trọt khi thu hoạch sảnphẩm, tùy mục đích kinh tế hay mụcđích sử dụng có thê kết thúc ở một giaiđoạn nào đó

- Ví dụ:

+ Giai đoạn nảy mầm: làm giá để ăn,làm mạch nha để lâu sẽ già ăn khôngngon

+ Giai đoạn mọc lá, sinh trưởng mạnh:Trồng các loại rau làm thức ăn tươi đểlâu cây sẽ già ăn không ngon

Câu 14: Em hiểu như thế

nào là xuân hóa?

Hiện tượng xuân hóa:

Ở một số loài cây mùa đông chúng chỉ

ra hoa sau khi đã trải qua mùa đông giálạnh tự nhiên hoặc xử lý nhiệt độ thấpCâu 15: Yếu tố nào đóng

vai trò cảm ứng của hiện

tượng xuân hóa?

Yếu tố ngoại cảnh đóng vai trò là cácnhân tố cảm ứng sự ra hoa

Câu 16: Đặc điểm của hiện

tượng xuân hóa với nhiệt

độ? Cơ quan nào tiếp nhận

yếu tố nhiệt độ?

- Các thực vật này chỉ ra hoa với nhiệt

độ thích hợp, nếu nhiệt độ cao thì dừng

ra hoa

- Cơ quan tiếp nhận sự ra hoa: Đỉnhsinh trưởng ngọn

Câu 17: Nêu ứng dụng của

hiện tượng xuân hóa trong

sản xuất?

- Xử lý hạt nhiệt độ thấp kéo dài thìgiữ được độ nảy mầm lâu

- Kìm hãm sự nở hoa

Câu 18: Hoa loa kèn nở vào

tháng 4? Hãy đề xuất biện

pháp làm cho hoa loa kèn

nở vào dịp tết?

- Điều tiết ánh sáng

- Điều tiết nhiệt độ

- Thay đổi môi trường , độ ẩm

- Tỉa cành, ức chế hoạt đông của cây

- Hạn chế tưới nước

Câu 19: Bấm ngọn chính có

ảnh hưởng như thế nào đến

sinh trưởng và phát triển

của cây? Giải thích?

- Bấm ngọn làm cho các chồi bên sinhtrưởng mạnh, tán cây phát triển bềrộng

- Vì:

+ Đầu ngọn thân chính thường tập