SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT LANG CHÁNH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC “TÌNH YÊU TUỔI HỌC TRÒ” NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC GIỚI TÍNH CHO HỌC SINH TRƯ
Trang 1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT LANG CHÁNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC “TÌNH YÊU TUỔI HỌC TRÒ” NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC GIỚI TÍNH CHO
HỌC SINH TRƯỜNG THPT LANG CHÁNH
Người thực hiện: Phùng Thị Dung
SKKN thuộc lĩnh vực: Công tác Chủ nhiệm
Trang 22.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vân đề 9
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:
Tình yêu là một đề tài muôn thuở của nhân loại Ngày nay, cụm từ “tìnhyêu” được nhắc đến rất nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng nhưtruyền hình, báo đài, mạng Internet, Hầu hết các cuộc khảo sát về tình yêu tuổihọc trò, học sinh chịu ảnh hưởng nhiều của yếu tố xã hội trong thời đại đang có
sự phát triển mạnh mẽ về thông tin và sự giao thoa giữa các nền văn hóa Trênthực tế tình yêu tuổi học trò xuất hiện tràn lan như một trào lưu Trong đó, ở độtuổi trung học phổ thông chiếm tỷ lệ cao Thêm vào đó, lứa tuổi học sinh trunghọc vẫn còn đang ở giai đoạn chưa hoàn thiện về tâm sinh lí, phát triển trí tuệ vàcác mối quan hệ xã hội; những gì các em đọc và xem sẽ có ảnh hưởng rất lớn tới
sự phát triển hoàn thiện nhân cách và tương lai cuộc sống của các em sau này.Tình yêu tuổi học trò luôn được coi là tình yêu đẹp Nhưng nếu tình yêu ấy thiếu
sự tỉnh táo, sáng suốt sẽ dẫn tới những hậu quả đáng tiếc: học kém, nói dối, trốnhọc, nếm “trái cấm”, nạo phá thai Những người đang yêu thường để quên lí trí ởnhà, và thật khó để có những suy nghĩ thấu đáo Một trong những nguyên nhândẫn đến các vấn đề trên là do các em còn thiếu hiểu biết về giới tính, tìnhdục,thiếu kỹ năng sống cần thiết.Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa dẫn đến tìnhtrạng trên phần lớn là do các em thiếu sự quan tâm của gia đình, nhà trường Cácphụ huynh còn khá dè dặt trong việc trao đổi với con em mình về giới tính, đùnđẩy trách nhiệm cho nhà trường Trong khi đó, chương trình học chính khóa đãquá dày nên việc giáo dục giới tính cho học sinh ở trường chỉ mang tính phongtrào Điều này không những chỉ tốn kém về kinh tế, vật chất mà còn đem lạinhững hậu quả nặng nề về mặt sức khoẻ cho các em Nếu gia đình và nhà trườngkhông quan tâm đến việc giáo dục, hướng dẫn để các em có những kiến thức, kỹnăng, thái độ phòng chống các vấn đề xã hội thì sẽ trở thành gánh nặng trực tiếpảnh hưởng đến lao động, kinh tế của đất nước trong tương lai không xa Chính
vì vậy, các em cần được quan tâm chu đáo về mọi mặt từ phía gia đình, nhàtrường và xã hội, trong đó việc hướng cho các em có những tình cảm trong sáng
và lành mạnh là một việc làm quan trọng
Lang Chánh là một huyện miền núi với những đặc thù về điều kiện kinh tế,văn hóa, xã hội, phong tục, tập quán… nhiều khi đã trở thành những trở ngại choquá trình nâng cao hiệu quả của việc giáo dục giới tính Các em chưa có những
kĩ năng sống cần thiết, chưa biết cách bảo vệ bản thân trước những tác động tiêucực Vì vậy nhiều em hành động một cách bột phát để thỏa mãn nhu cầu củamình mà không có sự nhìn nhận, suy xét kỹ lưỡng Điều đó đặt ra cho nhàtrường, xã hội một trách nhiệm lớn phải quan tâm đến việc giáo dục về giới tínhcho học sinh Bởi vậy, việc giáo dục “tình yêu tuổi học trò” cho học sinh là điều
Trang 4rất cần thiết, để từ đó tạo tiền đề cho các em hình thành kỹ năng sống cần thiết
từ đó góp phần xây dựng và phát triển đất nước trong thời kì hội nhập Chính vìvậy tôi chọn đề tài "Một số giải pháp giáo dục “tình yêu tuổi học trò” nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục giới tính cho học sinn Trường THPT Lang Chánh".
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu thực trạng số học sinh THPT Lang Chánh“yêu tuổi họcđường”, và những ảnh hưởng của tình yêu đối với học sinh trường THPT LangChánh Từ đó đề xuất một số giải pháp giáo dục“tình yêu tuổi học trò”nhằmnâng cao hiệu quả giáo dục giới tính cho học sinh THPT Lang Chánh
Thời gian nghiên cứu đề tài từ năm học 2019-2020 đến năm học 2021
2020-1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện đề tài tôi đã sử dụng các nhóm phương pháp:
+ Phương pháp thống kê, phân loại: Thống kê số học sinh đã yêu và chưayêu trong năm học, những tác động tích cực và tiêu cực đến học tập và rènluyện
+ Nhóm phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Rút ra từ quá trình làmcông tác chủ nhiệm và giảng dạy trong năm học
+ Phương pháp so sánh, đối chiếu
+ Phương pháp tổng hợp, khái quát
+ Phương pháp lấy phiếu thăm dò
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
a Tình yêu là gì?
Tình yêu là sự rung cảm và quyến luyến sâu sắc giữa hai người khác giới
Ở họ có sự phù hợp về nhiều mặt làm cho họ có nhu cầu gần gũi, gắn bó vớinhau, tự nguyện sống vì nhau và sẵn sàng hiến dâng cho nhau cuộc sống củamình.[1]
b Khái niệm tuổi học trò và tình yêu tuổi học trò:
Trang 5- Tuổi học trò, đây là khoảng thời gian mà con người đang tiếp tục hìnhthành nhân cách Ông cha ta có câu:” Cha mẹ sinh con, trời sinh tính” Tính cáchcủa mỗi người sẽ là điều quan trọng để cho và nhận tình yêu.
- Tình yêu tuổi học trò có thể đó là mối tình yêu đơn phương với cô bạnngồi cạnh, cùng lớp, cùng trường… Hay mối tình học sinh đơn sơ chỉ cần đượccầm tay nhau đi dạo hay đưa đón nhau đi học mỗi ngày Đơn giản hơn là đượcnhìn thấy nhau khi tới trường Cũng có thể đó là tình yêu từ hai phía [2]
b Ảnh hưởng của tình yêu tuổi học trò.
* Tác động tích cực:
+ Tình yêu trong sáng, lành mạnh có thể là động lực giúp đỡ nhau chămchỉ, tiến bộ trong học tập hay mang lại cho chúng ta cảm xúc thăng hoa trongcuộc sống làm cuộc sống bớt tẻ nhạt
Có trường hợp vì thích một cô gái cùng lớp mà chàng học sinh quyết tâmhọc thật giỏi để “ghi điểm” với đối tượng của mình Ở cái lứa tuổi các cậu contrai luôn thích thể hiện được bản thân mình Các bạn muốn mọi người nhìn vàovới một ánh mắt ngưỡng mộ nhất Chính vì thế nên dĩ nhiên thành tích học tậpcủa cậu sẽ được nâng cao hơn Hay hai người yêu nhau cùng nhau làm việc khihai trái tim chung một nhịp đập thì có lẽ mọi việc sẽ diễn ra suôn sẻ hơn chăng.Còn gì tuyệt vời hơn khi cả bạn và người ấy đều nỗ lực để trở thành học sinhxuất sắc của lớp, cùng đỗ vào đại học và tiếp tục nuôi dưỡng tình yêu đó
+ Không chỉ vậy tình yêu tuổi học trò sẽ trở thành động lực cho các cặp đôivượt qua khó khăn, suy tư, sầu lo trong cuộc sống, tình yêu sẽ dạy cho ta cáchquan tâm, lo lắng cho người khác Và điều quan trọng hơn là tình yêu tuổi họctrò sẽ trở thành những kỉ niệm đẹp thời áo trắng những kỉ niệm mà chúng ta lưugiữ trong chiếc tủ kính quá khứ để ta nuôi dưỡng tâm hồn mình để chúng ta cónhững kí ức đẹp nhớ về thời áo trắng
* Tác động tiêu cực:
+ Xao nhãng việc học hành: Học sinh đến trường với mục đích học tập, vuichơi, tham gia các hoạt động tập thể lành mạnh Khi mà các em có nhiều hơnmột mối bận tâm thì việc học sẽ bị gạt sang một bên, do đó kết quả học tập sasút Thời gian học trên lớp các em ngồi nhớ nhung bạn của mình, ngồi viết thư,nhắn tin Bạo dạn hơn là bỏ học đi chơi với người yêu Thời gian ở nhà thay choviệc học là ngồi lên mạng chat, nhắn tin, chụp ảnh gửi cho nhau Các em nóichuyện hằng đêm, sáng ra đến lớp muộn, hoặc mệt mỏi không học được
Trang 6Có những bạn nữ bị bố mẹ ngăn cấm đã tìm đến cái chết Có những mốitình tay ba, tay tư ở tuổi học trò dẫn đến ghen tuông, trả thù một cách mù quáng.Rồi các em bỏ nhà đi bụi, sống kiểu một túp lều tranh hai trái tim vàng ở mộtphương trời nào đó Xót xa hơn có em lao vào tình yêu như con thiêu thân sớm
ăn chơi sa đọa, để rồi làm bạn với các tệ nạn xã hội Gia đình và nhà trườngthường không ủng hộ việc học sinh yêu sớm dẫn đến các em luôn trong trạngthái căng thẳng, lo sợ Tình trạng lo lắng kéo dài sẽ dẫn đến tự kỉ và các vấn đề
về thần kinh
+ Ảnh hưởng đến sức khỏe:
Khi yêu sớm, các em thiếu kiến thức về giới tính, sức khỏe sinh sản Khigần gũi bạn khác giới các em trai trở nên cuồng nhiệt và liều lĩnh, còn các emgái lại ở thế thụ động, dễ bị xiêu lòng Và bi kịch thử nghiệm từ những mối tìnhhọc trò ấy là hậu quả của việc có thai ngoài ý muốn Hiện nay tỉ lệ học sinh nữnạo phá thai ở các cơ sở y tế đang tăng lên mức báo động Nạo phá thai ở tuổicòn nhỏ sẽ ảnh hưởng đến cổ tử cung, gây hại đến khả năng sinh sản sau này.Chưa kể đến tâm lý các em khi phá thai luôn bị ám ảnh sợ hãi mọi người xungquanh
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
* Đặc điểm tình hình chung của Trường THPT Lang Chánh.
Trường THPT Lang Chánh có 1153 (tính đến 18/9/2020) học sinh (tính đến18/9/2020) trong đó chủ yếu là người dân tộc thiểu số Tỉ lệ học sinh nữ chiếm50,24% Do trường đóng trên địa bàn miền núi nên tỉ lệ hộ nghèo và cận nghèochiếm gần 48% [3] Nhà trường có đầy đủ phòng học (phòng học kiểu truyềnthống), phòng học bộ môn và trang thiết bị, đồ dùng dạy học tương đối đầy đủ.Thư viện đáp ứng đầy đủ sách giáo khoa cơ bản cho học sinh mượn Có sânchơi, có nhà tập đa năng Nhà trường có khu ký túc xá đáp ứng được khoảng 200chỗ ở cho học sinh
* Những thuận lợi và tồn tại, hạn chế trong việc giáo dục “tình yêu tuổi học trò” nhằm giáo dục giới tính cho học sinh.
+ Thuận lợi: Trường THPT Lang Chánh có đội ngũ giáo viên còn trẻ nên
nhiệt tình trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh Trong năm học 2020
-2021, nhà trường đã tuyển dụng thêm được 23 giáo viên mới trong đó có 6 thạc
sỹ, 17 giáo viên có bằng đại học chính quy Trang thiết bị và đồ dùng dạy họcđược nâng cấp theo dự án phát triển giáo dục, tạo điều kiện thận lợi cho việc sửdụng đồ dùng phục vụ giảng dạy và học tập đặc biệt là tổ chức các hoạt độngngoài giờ lên lớp Nhà trường có một tập thể sư phạm đoàn kết, nhất trí cao, các
tổ chức trong trường như: Công Đoàn, Đoàn thanh niên, Hội Chữ Thập Đỏ, Hộikhuyến học… luôn phối hợp chặt chẽ, là những tổ chức vững mạnh Các hoạtđộng tập thể như: Thể dục thể thao, văn hoá văn nghệ luôn đứng đầu các trường
Trang 7trong huyện miền núi cao Cơ cấu các tổ chuyên môn, văn phòng tương đối phùhợp với tình hình thực tế của nhà trường Học sinh của nhà trường cơ bản các
em ngoan Nhà trường đóng trên địa bàn thị trấn nên thuận lợi cho công tác giáodục
+ Những tồn tại, hạn chế:
- Trường THPT Lang Chánh có đội ngũ giáo viên còn trẻ nên kinh nghiệm
giảng dạy và giáo dục chưa nhiều Số lượng giáo viên ở dưới xuôi lên công tácchiếm phần đông Chất lượng đầu vào của học sinh còn thấp so với các huyện.Học sinh ở phân tán trên khắp địa bàn huyện, điều kiện đi lại khó khăn do đóviệc duy trì sĩ số, nề nếp còn nhiều bất cập Số lượng học sinh hộ nghèo giatăng Ý thức học tập của một bộ phận học sinh chưa cao, động cơ học tập chưa
rõ ràng Còn một bộ phận phụ huynh do mưu sinh nên chưa thực sự quan tâmđến việc học tập, cũng như tâm tư tình cảm của con em mình phó thác cho nhàtrường
- Tỉ lệ học sinh là người dân tộc thiểu số chiếm số đông nên những phongtục, tập quán, thói quen trong sinh hoạt đã ảnh hưởng không nhỏ tới quá trìnhhình thành nhân cách của học sinh Từ thực tế đó, một bộ phận học sinh có lốisống tự do, theo thói quen hoặc lại bị ràng buộc của những phong tục, tập quánlàm mất đi tính chủ động, tích cực trong suy nghĩ, hành vi của các em làm chonhững quy định của pháp luật về luật hôn nhân và gia đình gặp phải những khókhăn trong quá trình tổ chức thực hiện
- Về chất lượng công tác tuyên truyền giáo dục giới tính cho học sinh cònnhiều hạn chế
- Tình trạng đạo đức, lối sống của một bộ phận học sinh hiện nay có nhiềubất ổn, từ thái độ học tập, ý thức chấp hành nội quy, kỷ luật của nhà trường,chấp hành pháp luật đến những hành vi tiêu cực trong học tập, thi cử của họcsinh và sự xâm nhập của các tệ nạn xã hội vào học đường
- Tâm lý e ngại của học sinh; nhận thức của học sinh và phụ huynh về vấn
đề giới tính chưa cao
- Nhà trường chưa có những biện pháp tích cực, cụ thể và hiệu quả để địnhhướng và tác động đến nhận thức của các em Các thầy cô chưa tỏ thái độnghiêm khắc hoặc nhắc nhở, khuyên bảo hoc sinh trước những biểu hiện tháiquá, thiếu tếnhị của tình yêu học trò
- Học sinh trung học đang ở lứa tuổi phát triển và thay đổi về tâm sinh lí,nên nhiều em không làm chủ được suy nghĩ và hành động của bản thân, thiếu sựnhận thức đúng đắn về tình yêu (yêu theo phong trào, yêu để giải trí, để lợidụng)
PHIẾU KHẢO SÁT Ý KIẾN HỌC SINH
VỀ TÌNH YÊU TUỔI HỌC TRÒ
Trang 8* Số học sinh được khảo sát: Khảo sát ngẫu nhiên 80 học sinh ở 2 lớp
11A5, 11A6 trường THPT Lang Chánh
1 Xin vui lòng cho biết bạn đang học lớp:
Lớp 10 Lớp 11 Lớp 12
2 Học lực của bạn:
Loại giỏi Loại khá Loại trung bình Loại yếu
3 Bạn đã từng yêu ở độ tuổi này chưa? Rồi Chưa Đã từng rung động
4 Thời gian mà bạn dành cho tình yêu nhiều nhất trong ngày
1 tiếng 2-3 tiếng 3-4 tiếng 4-5 tiếng
5 Theo bạn nguyên nhân nào dẫn đến việc yêu ở tuổi học đường?
Cô đơn trong cuộc sống
Thay đổi tâm sinh lý
Thiếu sự quan tâm của gia đình
Hạn chế kĩ năng mềm
Mạng xã hội phát triển
Ảnh hưởng bởi phim ảnh
6.Theo bạn việc có người yêu khi còn là học sinh có quan trọng không?
Có Không
7 Bạn thấy yêu ở tuổi học đường nhằm mục đích gì?
Giúp nhau tiến bộ trong học tập
Giải trí
Yêu theo phong trào
Cho oai với bạn bè
Số học sinh yêu dành nhiều thời gian cho việc học
Số học sinh yêu dành nhiều thời gian cho việc yêu(vui chơi, nhắn tin, hẹn hò )
Trang 911A6(đối chứng) 40 10 30 03 07
Qua khảo sát cho thấy hầu hết các em học sinh đều chưa xác định đượcmục đích, động cơ đúng đắn của việc yêu Vì vậy có thể thấy rằng tình yêu tuổihọc trò đang tác động mạnh mẽ và có sức ảnh hưởng vô cùng lớn đến các bạnhọc sinh Do đó việc giúp học sinh lứa tuổi THPT hiểu được tác hại của tình yêutuổi học trò là vô cùng cần thiết Hơn nữa, thời gian các em dành quá nhiềucho những việc vô bổ của tình yêu Chính sự lãng phí thời gian đó đã lấy đi rấtnhiều thứ của các em khi cuộc sống xã hội hiện đại luôn đòi hỏi rất nhiều Nếucác em dành thời gian đó cho việc học tập hoặc giúp bố mẹ lao động thì sẽ cótác dụng rất lớn cho quỹ thời gian mà các em đang lãng phí đó
* Nguyên nhân của những tồn tại, khó khăn.
- Độ tuổi của học sinh THPT, đây là độ tuổi đang bắt đầu có sự thay đổi về
tâm, sinh lý; là lứa tuổi bồng bột, chủ quan, nông nổi, tiếp nhận thông tin ít chọnlọc, vốn sống và vốn hiểu biết về luật hôn nhân và gia đình còn nhiều hạn chế,
dễ bị ảnh hưởng, lôi kéo bởi những tác động bên ngoài Cùng với thói quen, tự
do trong sinh hoạt, kinh nghiệm sống và trình độ nhận thức còn hạn chế, khảnăng kiềm chế chưa cao, dễ bị kích động, lôi kéo và dụ dỗ Vì thế nhiều bạn đãkhông làm chủ được suy nghĩ và hành động của bản thân, chưa có quan niệm vànhận thức đúng đắn về tình yêu (yêu theo phong trào, yêu để giải trí, yêu để lợidụng )
- Một số gia đình vì điều kiện kinh tế khó khăn, cha mẹ đi làm ăn xa không
có nhiều thời gian dành cho con cái Một số gia đình là đồng bào dân tộc thiểu
số còn bị ảnh hưởng rất lớn bởi những phong tục tập quán như tục bắt vợ, Một số bậc phụ huynh chưa thực sự quan tâm tới sự phát triển tâm sinh lý củacác em, đặc biệt là ở độ tuổi THPT là lứa tuổi rất dễ bị ảnh hưởng của nhữngluồng thông tin xấu dẫn tới sự lệch lạc về hành vi Những ảnh hưởng từ phía giađình dần dần hình thành cho các em những thói quen không tốt, môi trường sống
tự do, tùy tiện ảnh hưởng tới quá trình hình thành nhân cách và nhận thức vềtrách nhiệm đối với bản thân, gia đình và xã hội
- Do ảnh hưởng của mặt trái nền kinh tế thị trường đã tác động không nhỏ
tới tư tưởng, nhận thức và quá trình hình thành nhân cách của học sinh, hìnhthành lối sống hưởng thụ, thực dụng trong một bộ phận học sinh và có xu hướnglan tỏa ở phạm vi rộng
- Giáo viên là những người được đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ sưphạm, song không phải giáo viên nào cũng làm tốt công tác chủ nhiệm Thực tếcho thấy trong những năm học qua, nhiều giáo viên còn gặp khó khăn trongcông tác chủ nhiệm trong đó có việc giáo dục tình yêu tuổi học trò cho các em
Do không chuyên nên khả năng diễn giảng về bảo vệ sức khỏe nói chung, sứckhỏe sinh sản còn nhiều hạn chế
- Do áp lực của chương trình đào tạo chính khoá, thời gian dànhcho các hoạt động ngoại khóa không nhiều, do vậy, việc tổ chức hoạt
Trang 10động ngoại khóa nhằm nâng cao kiến thức về giới tính cho các em còn
bị hạn chế
2.3 Các giải pháp giáo dục “tình yêu tuổi học trò” nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục giới tính cho học sinh trường THPT Lang Chánh.
Thứ nhất, giáo dục “tình yêu tuổi học trò” nhằm nâng cao hiệu quả giáo
dục giới tính cho học sinh thông qua các môn học đặc biệt là môn giáo dục côngdân và môn sinh học
Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về đưa giáo dục giới tính vàonhà trường, các cơ quan quản lý nhà nước, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã phối hợpxây dựng chương trình, đưa nội dung kiến thức giới tính vào các môn học Đồngthời, nghiên cứu tích hợp, lồng ghép các nội dung kiến thức giới tính vào cácmôn học như Giáo dục công dân, sinh học, địa lý, ngữ văn
Ví dụ, ở môn Sinh học lớp 11 khi tìm hiểu bài 46: Cơ chế điều hòa sinhsản Học sinh có thể phần nào giải đáp những thắc mắc về cơ thể mình như: Đếntuổi dạy thì, tại sao các bạn nữ cơ thể lại thay đổi, nở nang, ra dáng thiếu nữ?Còn các bạn nam lại chậm hơn các bạn nữ cùng tuổi? Rồi tại sao các bạn nam lạithay đổi giọng nói, mà ta vẫn hay gọi là "vỡ giọng", và đến khi nào thì hết vỡgiọng? Những thắc mắc tâm lí như tại sao lại cảm thấy ngượng ngùng trướcbạn khác phái, tại sao lại cảm thấy hồi hộp, đỏ mặt, bối rối trước một bạn nào
đó, có hay không tình bạn chân thành giữa một bạn nam và một bạn nữ, Rấtnhiều những câu hỏi mà các em mong muốn được giải đáp, có những điều rấtngây ngô, dễ thương nhưng cũng đáng để thầy cô, cha mẹ quan tâm
Hay khi tìm hiểu bài 47: Điều khiển sinh sản ở động vật và sinh đẻ có kếhoạch ở người (Sinh học lớp 11) Giáo viên có thể liên hệ và giải thích cho họcsinh: Tại sao chỉ nên có tình bạn trong sáng ở tuổi đi học, tác hại của việc thiếuhiểu biết trong quan hệ bạn bè khác giới, tác hại của việc nạo phá thai, tại saopháp luật lại quy định nữ từ 18 tuổi, nam từ 20 tuổi mới được kết hôn, tảo hônthì sẽ dẫn đến hậu quả gì?
Ở môn Giáo dục công dân lớp 10 có bài 12: Công dân với tình yêu, hônnhân và gia đình Thông qua bài học tích hợp và lồng ghép các nội dung kiếnthức về giới tính, về tình yêu tuổi học trò các em phần nào hiểu được: Thế nào làmột tình yêu chân chính; Có nên yêu ở tuổi học trò hay không; Tình yêu khôngphải là chuyện riêng của mỗi người; Những điều nên tránh trong tình yêu Bằng vốn kiến thức và kỹ năng sư phạm của mình tôi đã phối hợp với cácthầy cô giáo dạy môn Giáo dục công dân, môn Sinh học, Mỗi tháng tôi tổ chứchai lần mỗi lần khoảng 30 phút vào những buổi sinh hoạt cuối tuần cho lớp chủnhiệm bằng hình thức giao nhiệm vụ trước cho từng tổ chuẩn bị để thảo luận,trao đổi Sau những buổi hoạt động tìm hiểu về “tình yêu tuổi học trò” tôi luôntuyên dương những học sinh có nhiều câu trả lời đúng và đưa ra được những lời
Trang 11khuyên đúng đắn,sáng suốt Bên cạnh đó, thông qua các buổi sinh hoạt tôi cònthường xuyên tâm sự, trao đổi, định hướng cho các em về đề tài tình bạn, tìnhyêu với vai trò là “người bạn lớn” để hiểu tâm lí các em hơn Người bạn lớn ấy
sẽ không nói những điều giáo lí xa xôi, không dọa nạt, không cấm đoán Ngườibạn lớn sẽ tâm sự những cảm xúc, tình cảm của mình thời còn đi học Tâm sự cảnhững tâm tư, hồi hộp khi bất ngờ biết mình “cảm” ai đó Rồi cả cảm giác dễchịu xen lẫn ngượng ngùng khi người đó biết, cả những âu lo khi người lớn pháthiện Từ đó tạo cho các em bầu không khí cởi mở và khích lệ để các em sẵnsàng tâm sự Để từ đó, có thể lái tình cảm của các em theo chiều hướng tích cực,phân tích cho các em thấy mức độ tình cảm của mình và giải thích rằng: đó làtình cảm đẹp đẽ của tuổi học trò, song ngay lúc này, điều quan trọng nhất vẫn làviệc học Đồng thời, khuyên bảo nhắc nhở đến tương lai các em sẽ ảnh hưởngthế nào nếu yêu sớm Do hiểu biết chưa nhiều về giới tính, nhiều khi các em cónhững suy nghĩ rất ngây ngô về bạn khác giới, về tình yêu và cả tình dục Khi
đó, tôi giải thích cặn kẽ, tận tình, dễ hiểu và khoa học những thắc mắc của các
em để các em không vấp phải những điều đáng tiếc
Sau 4 tháng thực hiện cách làm này đã hạn chế đáng kể những biểu hiệnhành vi tiêu cực trong tình yêu, số học sinh đang yêu trước đây đã giảm xuống,thời gian chi phối cho chuyện riêng tư như: hẹn hò, nhắn tin đã giảm xuốngcòn nhiều nhất là 60 phút/ ngày
Thứ hai, giáo dục “tình yêu tuổi học trò” nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục
giới tính cho học sinh thông qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Cùngvới việc giáo dục sức khỏe sinh sản cho học sinh qua các môn Sinh học, Giáodục công dân, tôi còn phối hợp với ban chấp hành Đoàn trường tổ chức cho họcsinh các lớp tham gia hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, hai tháng một lầnbằng hình thức tổ chức cho các em thi ” rung chuông vàng” với các chủ đề:
- Lẽ sống của thanh niên trong giai đoạn CNH, HĐH đất nước
- Thanh niên với tình bạn, tình yêu, hôn nhân và gia đình
- Thanh niên với xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
- Thanh niên với việc giữ gìn, bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc
- Thanh niên với vấn đề lập thân, lập nghiệp
- Những vấn đề có tính nhân loại như: bệnh tật, đói nghèo, dân số, môitrường, hoà bình, hợp tác giữa các dân tộc, tệ nạn xã hội
Cụ thể, tổ chức cho các em
- Thi hỏi đáp về một chủ đề giáo dục giới tính
- Thi giải quyết các tình huống có liên quan đến quan hệ tình bạn, tình yêutuổi học trò
- Trình bày tiểu phẩm về chủ đề giáo dục SKSSVTN
Trang 12- Vẽ tranh châm biếm, đả kích những hành vi và thói quen xấu trong quan
hệ tình bạn, tình yêu tuổi học trò
- Thi tìm hiểu về Luật hôn nhân và gia đình
- Thi hùng biện về một chủ đề trong giáo dục SKSSVTN
Hệ thống câu hỏi tôi được các thầy cô giáo dạy môn sinh học và trung tâmdân số của huyện cung cấp Đây là chủ đề mà thu hút được nhiều học sinh củacác lớp quan tâm Cuối buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp tôi cùng với ban đạidiện cha mẹ học sinh trao thưởng cho những học sinh trả lời đúng các câu hỏinhiều nhất Sau một thời gian tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp tôi hỏi các
em học sinh của lớp có nên yêu ở độ tuổi này hay không? Phần lớn số đông các
em đều trả lời không vì sự ảnh hưởng tích cực rất ít, đa phần là chịu ảnh hưởngtiêu cực Khi các em nắm bắt được tác hại của việc yêu sớm, thì chính các emcòn là tuyên truyền viên trong gia đình và nơi các em cư trú về vấn đề hôn nhân,giới tính Qua những buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp giúp các em có vốn kiếnthức nhất định về tình yêu tuổi học trò, sức khoẻ sinh sản, luật hôn nhân và giađình đây cũng là hành trang để các em bước tiếp con đường tương lai ở phíatrước
Thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, học sinh sẽ được tiếp thukiến thức về tình yêu tuổi học trò, giới tính một cách tự nhiên, sinh động vớinhiều hình thức phù hợp, hấp dẫn tạo nên sân chơi lành mạnh mang tính giáodục cao, thu hút được đông đảo học sinh trong lớp tham gia góp phần nâng caohiệu quả định hướng đúng đắn“tình yêu tuổi học trò” cho học sinh
Từ đó giúp học sinh hiểu được ý nghĩa của sự gia tăng dân số có ảnhhưởng tới sự phát triển kinh tế xã hội, tới môi trường sống và chất lượng cuộcsống Hiểu rõ vai trò của gia đình trong giáo dục thanh thiếu niên, trách nhiệmcủa vị thành niên trong quan hệ gia đình và cộng đồng Nâng cao hiểu biết vềquan hệ tình dục an toàn và không an toàn; tác dụng của những biện pháp tránhthai và hậu quả của việc phá thai Hiểu rõ quyền của vị thành niên, khắc sâunhững kiến thức về tình bạn, tình bạn khác giới ở tuổi vị thành niên
Không những thế, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giúp các em có kĩnăng tuyên truyền, vận động gia đình, cộng đồng thực hiện chính sách DS -KHH GĐ của Đảng và Nhà nước Biết cách ứng xử có văn hoá trong quan hệtình bạn, tình bạn khác giới Có kỹ năng sống, luyện tập thể thao để tăng cườngsức khoẻ
Đồng thời có thái độ đúng đắn trong quan hệ tình bạn, tình bạn khác giới đểkhông ảnh hưởng tới cuộc sống gia đình; biết tôn trọng và yêu quý mọi ngườitrong gia đình, bảo vệ và tôn trọng người cùng giới, khác giới Kiên quyết đấutranh với những thái độ và hành vi thô bạo, thiếu văn hoá trong quan hệ tìnhbạn, có nguy cơ xâm hại tình dục
Trang 13Giúp các em nhận thức được việc trước nhất lúc này là lo học hành để cha
mẹ vui và cho tương lai sau này Cuộc đời còn rất dài, tương lai đang ở phíatrước, nếu chúng ta sống và học tập tốt ngay từ hôm nay thì sẽ có một ngày mainhư mong muốn Cuộc sống sẽ tốt đẹp với những ai có ý chí và nghị lực phấnđấu từng ngày để vươn lên
Đối với những bạn đã có người yêu thì xác định yêu nhau là tôn trọngnhau, giúp nhau cùng tiến bộ, quan tâm chia sẻ, động viên nhau cùng tiến bộ, đómới là tình yêu trong sáng và mang tính bền vững Phải biết giữ gìn cho nhau đểkhông hối tiếc về sau
Để có một tình yêu trong sáng cần phải có thời gian, phải đúng đối tượng,đúng độ tuổi và cần phải có lòng chân thành Là học sinh không nên vội lao vàotình yêu, có chăng chỉ nên dừng lại ở tình bạn Bởi vì chúng ta còn rất nhiều việcphải làm ở phía trước Khi chúng ta đã có được ước mơ của riêng mình, chúng tathực sự trưởng thành thì chúng ta sẽ tìm được tình yêu chân chính
Hoạt động ngoài giờ lên lớp
Thứ ba, phối hợp giữa nhà trường với chính quyền địa phương và gia đình.
Kết hợp giữa nhà trường, gia đình và các tổ chức xã hội trong giáo dục
“tình yêu tuổi học trò” là vấn đề đang được quan tâm đặc biệt trong giai đoạnhiện nay Trong đó yếu tố gia đình đóng vai trò hết sức quan trọng Chính vì vậy
mà các bậc phụ huynh phải hết sức quan tâm đến đời sống tâm sinh lý của các
em, tạo cho các em một môi trường sống lành mạnh Để làm tốt công tác phốihợp giữa gia đình với nhà trường tôi thường xuyên liên lạc, trao đổi với phụhuynh học bằng sổ liên lạc điện tử, lập nhóm Zalo thông báo thường xuyên mỗituần một lần; thông tin về kết quả học tập, số buổi nghỉ học, số lần bỏ tiết, đi họcchậm và những thay đổi mang tính chất bất thường của các em Đồng thời, tôiyêu cầu phụ huynh thường xuyên theo dõi việc học của con, khích lệ động viên
Trang 14những kinh nghiệm, những cái hay cái đẹp của tình yêu tuổi mới lớn, cũng làngười khuyên bảo, ngăn chặn những sai lầm không đáng có của con em mình.Tôi cũng trao đổi để phụ huynh hiểu, không nên nghiêm cấm chuyện con cái yêuđương khi đang tuổi đi học, nên là một người bạn lắng nghe con tâm sự Nênchọn cách cởi mở, thân thiện với con trong chủ đề về tình yêu, giới tính, sứckhỏe sinh sản để thực sự trở thành một người bạn của con, cần chia sẻ và tư vấn
hỗ trợ kịp thời, đúng lúc cho con Không nên cứng nhắc cấm đoán sẽ khiến các
em dấu giếm và trốn tránh tâm sự, càng đẩy các em vào những vấn đề của tìnhyêu học đường
Trong năm học 2019- 2020 lớp 11A5 có học sinh Lương Thúy Lụa đầunăm học em rất chăm chỉ, học khá, luôn năng nổ trong các hoạt động phongtrào Nhưng đến cuối học kì I, tự nhiên em sao nhãng việc học tập và hoạt độngtập thể không chú tâm vào việc gì, lại còn hay tủi thân Có hôm đang trong giờhọc em sử dụng điện thoại Với tư cách là giáo viên chủ nhiệm, tôi đã gọi riêng
em để tâm sự gợi chuyện xem em có vướng mắc gì trong học tập cũng như cuộcsống hằng ngày không thì được biết Em lỡ ngủ với 1 bạn bên Trung tâm giáodục thường xuyên, em rất ân hận sợ mình có thai Đầu tiên tôi khuyên em hãybình tĩnh xem cơ thể có dấu hiệu gì không và sắp xếp thời gian dể đưa em đikhám Thật may là em chưa có thai và cũng chưa mắc các bệnh qua đường tìnhdục, khuyên em nên tâm sự với mẹ Đồng thời tôi gọi điện cho mẹ em để mẹ emchủ động chăm sóc, giúp đỡ em lắng nghe tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của
em Từ đó giúp em tự rút kinh nghiệm về những việc làm dẫn đến hậu quả đángtiếc đó, định hướng để em có nhận thức đúng đắn về tình bạn, tình yêu và tìnhdục, hình thành cho em những kĩ năng sống cần thiết để chăm sóc, bảo vệ sứckhỏe bản thân Bên cạnh đó tôi cũng liên hệ với bên Trung tâm giáo dục thườngxuyên nơi bạn nam kia đang theo học, yêu cầu bạn đó viết bản cam kết khôngquan hệ tình dục với trẻ vị thành niên Không những thế, tôi còn nhờ địa phươngnơi bạn đó sinh sống theo dõi để có biện pháp giáo dục phù hợp và kịp thời Sau
1 tháng tôi quan sát học sinh Lụa đã ổn định tâm lí, chăm chỉ học tập và tích cựctham gia các hoạt động phong trào của lớp của trường
Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội đây là khâu hết sứcquan trọng để trao đổi nắm bắt được tư tưởng của từng học sinh Lang Chánh làmột huyện miền núi nghèo người dân sống chủ yếu bằng cây luồng, nên rấtnhiều gia đình, hai vợ chồng đi làm ăn xa, để lại con cái sống với ông bà hoặc ởnhà một mình và em Hà Khánh Ngân là một trong những học sinh của lớp 11A5rơi vào hoàn cảnh đó Em ở với ông bà do thiếu thốn tình cảm, sự quan tâmchăm sóc của bố mẹ mà khi được 1 bạn nam ở lớp trên để ý, quan tâm em đãđem lòng yêu bạn đó Em đã nhiều lần bỏ học để đi chơi cùng bạn đó Qua tìmhiểu tôi đã trao đổi riêng với Ngân, phân tích trò chuyện giúp em hiểu đượcrằng: Ở tuổi của em có thể yêu, vì đây là một quy luật tất yếu trong đời sống tìnhcảm con người; em có quyền yêu và được yêu Tuy nhiên, khi nào nên yêu: làkhi các bạn đã học xong, tự lập trong cuộc sống; Khi có sự rung cảm của 2 tâm