SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁTRƯỜNG THPT LANG CHÁNH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM LỒNG GHÉP MỘT SỐ KIẾN THỨC VỀ MA TÚY VÀO PHẦN 3, I, BÀI 7 SGK GDQP-AN LỚP 10 NHẰM NÂNG CAO HIỂU BIẾT VÀ PHÒNG
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT LANG CHÁNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
LỒNG GHÉP MỘT SỐ KIẾN THỨC VỀ MA TÚY VÀO PHẦN 3, I, BÀI 7 SGK GDQP-AN LỚP 10 NHẰM NÂNG CAO HIỂU BIẾT VÀ PHÒNG TRÁNH MA TÚY CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT
LANG CHÁNH
Người thực hiện: Lê Đình Hưng
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực: Giáo dục Quốc phòng-An ninh
THANH HOÁ NĂM 2021
Trang 2MỤC LỤC
7 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3
8 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 6
9 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 6
10 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đã sử dụng để giải quyết vấn đề 12
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:
Giáo dục Quốc phòng - An ninh là một bộ phận quan trọng của công tác giáo dục quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân Là môn học chính khóa nằm trong chương trình giảng dạy của các trường THPT nhằm rèn luyện, hình thành nhân cách, góp phần nâng cao ý thức quốc phòng an ninh, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững mạnh Nhận rõ vị trí, vai trò của nhiệm
vụ trên, những năm qua Ban giám đốc Sở giáo dục và đào tạo Thanh Hoá luôn quan tâm chỉ đạo và tổ chức, triển khai thực hiện tốt công tác giáo dục quốc phòng, an ninh cho học sinh
Mục tiêu giáo dục xã hội đang đặt ra những yêu cầu cấp thiết cần phải giải quyết, cụ thể là phải đào tạo con người phát triển toàn diện theo hướng tích cực, hiện đại Trong đó giáo dục quốc phòng và an ninh đóng vai trò quan trọng, góp phần bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, bảo đảm an ninh trật tự, ổn định xã hội đáp ứng công cuộc phát triển đất nước vững mạnh
Hiện nay, ma túy đã và đang len lỏi vào môi trường học đường Nhiều học sinh bị dụ dỗ, lôi kéo trở thành nạn nhân hoặc tham gia tàng trữ, mua bán ma túy, tiềm ẩn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng trong đời sống xã hội, mà trực tiếp là môi trường học đường và bản thân các em học sinh, sinh viên
Trên thị trường hiện nay có hàng trăm loại ma túy đang lưu hành trái phép
Ma túy không chỉ làm hủy hoại sức khỏe bản thân người nghiện, làm hao tốn tiền bạc của gia đình mà còn để lại biết bao hệ lụy cho giới trẻ
Để công tác phòng, chống ma túy trong trường học đạt hiệu quả cao, ngoài sự
nỗ lực của các ngành chức năng, các nhà trường rất cần sự chung sức từ các gia đình trong việc quản lý, chăm lo giáo dục tốt con em mình, cần quan tâm đến tâm sinh lý, các mối quan hệ bạn bè của con trong và ngoài nhà trường, nhất là chú ý giám sát việc sử dụng mạng xã hội; sẵn sàng tâm sự, chia sẻ, giúp các em nâng cao
ý thức phòng ngừa, tránh xa ma túy, góp phần tạo môi trường học tập an toàn, lành mạnh cho các em
Với kinh nghiệm giảng dạy của mình, tôi quyết định viết SKKN với đề tài
"Lồng ghép, bổ sung nội dung, một số loại chất ma túy học sinh, sinh viên thường sử dụng trái phép vào phần 3-I bài 7 SGK GDQP-AN lớp 10 nhằm nâng cao hiểu biết và phòng tránh ma túy cho học sinh" Đây là vấn đề cấp thiết, phù hợp với xu thế giáo dục nói chung và môn học nói riêng
1.2 Mục đích nghiên cứu:
- Giúp học sinh nắm được một số chất ma túy mà học sinh, sinh viên thường sử dụng trái phép trong thực tế Từ đó các em biết cách phòng tránh ma túy hiệu quả
Trang 4- Học tập, nghiên cứu nắm vững những qui định của pháp luật đối với công tác phòng, chống ma túy và nghiêm chỉnh chấp hành
- Học sinh biết và khuyên nhủ bạn học, người thân của mình không sử dụng ma túy hoặc các hoạt dộng vận chuyển, mua bán ma túy
- Nâng cao cảnh giác, tránh bị đối tường xấu rủ rê, lôi kéo vào các việc làm phạm pháp, kể cả việc sử dụng và buôn bán ma túy
- Trang bị những kĩ năng về phòng, chống ma túy cho học sinh như:
+ Kĩ năng tìm kiếm và huy động sự hỗ trợ đề phòng, chống ma túy
+ Kĩ năng tố giác tội phạm về ma túy
+ Kĩ năng từ chối lời rủ rê sử dụng ma túy
+ Kĩ năng hóa giải những cảm xúc tieu cực
+ Kĩ năng đối đầu với những tình huống có nguy cơ dẫn đến hành vi sử dụng ma túy
- Bài học sinh động, hấp dẫn, gần gũi với học sinh Hình ảnh trực quan giúp các em dễ nhận biết ngoài thực tế
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu là học sinh khối lớp 10 năm học 2019-2020 trường THPT Lang Chánh
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- Phương pháp trực quan sinh động
- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
- Trong những năm qua, Sở giáo dục và đào tạo đã chỉ đạo, xây dựng kế hoạch hướng dẫn các nhà trường chọn nhiều hình thức tổ chức giảng dạy và học tập môn học này theo hướng tích cực Vì thế, công tác giáo dục quốc phòng – an ninh trong toàn tỉnh đã có những bước phát triển mạnh mẽ Đặc biệt là giáo dục quốc phòng – an ninh cho học sinh các trường THPT, đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH đất nước
Trang 5Khai mạc Hội thao GDQP-AN các trường THPT năm 2020
- Giáo dục Quốc phòng – An ninh là môn học đặc thù với lượng kiến thức lớn ở nhiều lĩnh vực được cập nhật thường xuyên, liên tục đáp ứng yêu cầu giảng dạy trong tình hình mới Với yêu cầu giáo dục học sinh phát triển toàn diện về mọi mặt, mỗi giáo viên phải luôn tự học hỏi và nghiên cứu, tìm phương pháp dạy học phù hợp, cập nhật kiến thức thường xuyên thì mới đáp ứng tốt nhu cầu dạy học ngày nay
- Hiện nay, ma túy đã và đang len lỏi vào môi trường học đường Nhiều học sinh bị dụ dỗ, lôi kéo trở thành nạn nhân hoặc tham gia tàng trữ, mua bán ma túy, tiềm ẩn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng trong đời sống xã hội, mà trực tiếp là môi trường học đường và bản thân các em học sinh, sinh viên
- Theo thống kê của Bộ lao động thương binh và xã hội thì hiện nay, trong hồ
sơ quản lí có trên 70% số người nghiện ma túy dưới 30 tuổi, 5% trong tổng số người sử dụng ma túy trong đội tuổi dưới 18 tuổi, đặc biệt 50% trong số này là người nghiện dưới 16 tuổi Như vậy thực trạng này đã dóng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ ma túy xâm nhập học đường
- Thanh thiếu niên là độ tuổi có nhu cầu học và chơi rất lớn, lứa tuổi này luôn
ở tâm thế muốn tìm tòi, khám phá để khẳng định mình trước bạn bè, do vậy, những sinh hoạt trong nhóm bạn bè rất dễ tác động đến các em Tự bản thân các
em suy nghĩ còn non nớt, dễ bị lôi kéo, thích ăn chơi đua đòi, dễ bị ảnh hưởng bởi lối sống gấp, lối sống hưởng thu một cách cực đoan Nếu không ngăn chặn kịp thời các em dễ buông xuôi phó mặc, lao vào cuộc chơi và dễ bị các đối thượng phạm tội về ma túy và người nghiện ma túy dụ dỗ, lôi kéo, thậm chí khống chế, ép buộc sử dụng trái phép chất ma túy
- Nguy hiểm hơn một số em quan niệm sai lầm cho rằng sử dụng ma túy tổng hợp như ma túy đá, ma túy tem giấy… chỉ gây hưng phấn tức thời, nhằm giải trí cho vui, chứ hoàn toàn không gây nghiện Các em sử dụng ma túy để vui chơi hết mình, chứng tỏ “đẳng cấp” mà không biết nó có sức tàn phá ghê gớm đến sức khỏe, không kiểm soát được hành vi của bản thân, gây ảnh hưởng xấu đến xã hội,
Trang 6như: Chém giết người vô cớ, cuồng dâm, hoang tưởng, nặng nề hơn sẽ mắc bệnh tâm thần, suy kiệt thể chất…
- Trên thị trường có hàng trăm loại ma túy đang lưu hành trái phép Ma túy không chỉ làm hủy hoại sức khỏe bản thân người nghiện, làm hao tốn tiền bạc của gia đình mà còn để lại biết bao hệ lụy cho giới trẻ
- Nguyên nhân dẫn đến học sinh sa ngã vào ma túy được cho là do tâm lý học sinh dễ bị kích động; chưa có bản lĩnh tự chủ trong cuộc sống, dễ bị rủ rê, lôi kéo
và thiếu sự giám sát chặt chẽ của gia đình, nhà trường
- Đầu tiên là tò mò "thử một lần cho biết", rồi lần 2, lần 3, dẫn đến nghiện và
lệ thuộc vào ma túy lúc nào không hay Khi đã lệ thuộc vào ma túy, các em bị kẻ xấu sai khiến trộm cắp, trấn lột, thậm chí phạm tội hình sự để có tiền hút, chích
- Đẻ bảo vệ các em học sinh khỏi sự cám dỗ của ma túy, trong năm học nhà trường, đoàn trường cũng đã phối kết hợp với chi đoàn Công an huyện Lang chánh
tổ chức tuyên truyền cho học sinh về phòng tránh ma túy, đặc biệt giúp các em nhận biết được các loại ma túy và các chất kích thích đang được các bạn học sinh
và sinh viên sử dụng rộng rãi trong thời gian qua
Một buổi hoạt động ngoại khóa về tuyên truyền phòng chống ma túy
- Thực tế cho thấy, khi học sinh chưa có những hiểu biết đầy đủ về ma túy
sẽ dẫn đến tình trạng chung đó là thiếu ý thức đề phòng, nhất là với những loại
ma túy mới xuất hiện gần đây như: Cỏ Mỹ,bóng cười, tem giấy… Phần lớn học sinh không có nhiều kỹ năng xử lí những tình huống có nguy cơ dẫn đến hành vi
sử dụng trái phép chất ma túy, nên dễ trở thành nạn nhân của ma túy
- Hiện tại với nội dung bài "Tác hại của ma túy và trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma túy" chưa cung cấp đủ nội dung cần thiết để giúp các em hiểu và biết được các chất ma túy thường gặp, thường hay sử dụng Vì thế trên thực tế các em không biết được các chất ma túy đang tồn tại như thế nào, mà nếu gặp chưa hẳn các em đã biết được đó là ma túy
- Vì lí do nêu trên, với kinh nghiệm giảng dạy của mình cùng với sự hiểu biết cơ bản về các chất ma túy, tôi quyết định viết SKKN với đề tài “Lồng ghép một số kiến thức về ma túy vào phần 3, I bài 7 SGK GDQP-AN lớp 10 nhằm
Trang 7nâng cao hiểu biết và phòng tránh ma túy cho học sinh trường THPT Lang Chánh”
Tôi khẳng định lí do mình lựa chọn và đề tài viết SKKN trên là cấp tiết, phù hợp với xu thế giáo dục nói chung và môn học nói riêng
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
- Qua phỏng vấn thực trạng các em học sinh hiểu biết về các chất ma túy còn rất hạn chế, đặc biệt cách nhận biết các chất ma túy mà học sinh hay sử dụng trong thời gian gần đây lại càng hạn chế hơn, cụ thể như sau
Lớp Tổng số HS chất ma túy đã học Biết kể tên một số
Biết kể tên một số chất ma túy mà học sinh hay sử dụng
Nhận biết một số chất
ma túy
- Qua kết quả trên thấy được thực tế đa phần học sinh không biết một số chất ma túy mà học sinh, sinh viên hay sử dụng trái phép trong thời gian qua, số học sinh biết còn rất hạn chế
- Đây là kết quả của việc giáo viên không lồng ghép nội dung giảng dạy trên vào thực tế
- Học sinh không được học và nghiên cứu các chất ma túy mà học sinh, sinh viên hay sử dụng trái phép trong thời gian qua Chỉ học xuông mà thiếu hình ảnh trực quan thực tế
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:
2.3.1 “Tem giấy”
Là loại ma túy học đường, được gọi là “bùa lưỡi”, có kích thước 1,5x1,5
cm, trong một miếng bìa có khoảng 25 tem giấy, chúng đều được tẩm LSD (Axit
Trang 8Lysergic Diethylamide), được xem là một hợp chất gây ảo giác rất mạnh Trên bìa in hình các nhân vật nổi tiếng, giống như miếng bìa chơi của trẻ con
Cách sử dụng cũng hết sức đơn giản, chỉ cần liếm miếng tem hoặc ngậm ở đầu lưỡi trong vài phút sẽ đem lại cảm giác ảo ngây ngất cho người dùng Cảm giác này sẽ kéo dài khoảng 12 tiếng đồng hồ, có tác dụng mạnh nhất trong khoảng từ 2 đến 6 tiếng
* Tác hại của “Tem giấy”:
- Người dùng cảm thấy bị kích thích, ảo giác như lạc vào một thế giới khác; thấy hình thù màu sắc rực rỡ lung linh huyền ảo; khung cảnh, đồ vật xung quanh chuyển động
- Đôi khi cảm thấy thế giới bị sụp đỗ, tinh thần có thể trở nên hoảng loạn cực độ, có thể xuất hiện những cơn hoang tưởng cấp như bị truy hại, bị theo dõi v.v…
- Trở nên lú lẫn, dễ thực hiện những hành vi bạo lực gây hại chính mình và người xung quanh vì không thể kiểm soát được bản thân, có trường hợp dẫn đến
tự sát
Nếu dùng lặp đi lặp lại nhiều lần có nguy cơ dẫn đến loạn tâm thần hoang tưởng, trầm cảm, lo âu, mất ngủ, mất hết động cơ, mục đích sống
2.3.2 “Kẹo dẻo”:
“Kẹo dẻo” là tên gọi nôm na ám chỉ các loại thực phẩm tẩm cần sa xuất hiện dưới dạng gum Nhìn qua vẻ bề ngoài, kẹo dẻo trông hấp dẫn như những loại kẹo cao su khác, được đóng trong bao bì có màu sắc sặc sỡ, đẹp mắt
* Tác hại của “Kẹo dẻo”: Sử dụng kẹo dẻo với liều lượng quá nhiều sẽ rất nguy hiểm bởi bên trong kẹo dẻo có chứa chất THC (Tetra hydro cannabinol), một chất gây nghiện và tạo ảo giác Người sử dụng sẽ có cảm giác hoảng hốt, nói năng không mạch lạc, hoang tưởng và có thể tự tử vì trầm cảm
Trang 92.3.3 “Kẹo cục gạch”:
“Kẹo cục gạch” là một loại ma túy tổng hợp mới có chứa chất matylen dioxymetamphetamine – MDMA, viên nén màu xanh, hình hộp chữ nhật, trọng lượng 12,315g Người sử dụng loại thuốc này có thể “bay” thâu đêm không biết mệt
2.3.4 “Quả dâu tây nhanh”:
“Quả dâu tây nhanh” (strawberry quick) là loại ma túy tổng hợp có chứa chất methamphetamine, được tẩm thêm mùi vị dâu tây để giới trẻ ưu thích giống như một loại kẹo có vị ngọt và tan nhanh trong miệng
* Tác hại của “Quả dâu tây nhanh”:
Tác dụng trên não: Do tinh thể meth làm tăng sự giải phóng và ngăn chặn
tái hấp thu dopamin Sự gia tăng nồng độ dopamin trong não một cách nhanh chóng khiến cho người dùng có cảm giác hưng phấn ngay sau khi dùng
Tác dụng lên hệ thần kinh: Nếu sử dụng loại ma túy này lặp đi lặp lại sẽ
gây một số hiệu ứng tâm lý bao gồm: lo lắng, khó chịu và hành vi hung hăng, bạo lực; hiếu động thái quá và mất ngủ; tăng đốt cháy năng lượng, tăng ham muốn tình dục, lòng tự trọng, sự tự tin và tính xã hội; ảo tưởng mình là người vĩ
Trang 10đại, có quyền lực và bất khả chiến bại; ảo giác, hoang tưởng, kích động hoặc rối loạn tâm thần; hành vi lặp lại và ám ảnh…
Tác dụng lên hệ tuần hoàn: Tinh thể meth gây ra các vấn đề về tăng nhịp
tim, tăng huyết áp dễ dẫn đến nhịp tim bất thường, đau tim đột quỵ và tử vong
Ảnh hưởng đến hình thể: Giống như các chất kích thích khác, tinh thể meth
cũng có tính chất ức chế sự thèm ăn và thường gây ra sự sụt cân ở những người lạm dụng ma túy
Ảnh hưởng đến răng miệng: Người sử dụng tinh thể meth một cách thường
xuyên có nguy cơ mất răng vì bị sâu răng nghiêm trọng, còn gọi là hiện tượng
“miệng meth”
2.3.5 “Cỏ Mỹ”:
“Cỏ Mỹ” (XLR-11) là chất kích thích tâm thần, người sử dụng nhầm tưởng đây là chất không gây nghiện nhưng thật sự cỏ mỹ không những gây nghiện mà còn làm cho người sử dụng rối loạn tâm thần (hoang tưởng, ảo giác,
đa nghi), mất kiểm soát về hành vi
* Tác hại của “Cỏ Mỹ”: Người lạm dụng cỏ Mỹ thường có biểu hiện suy giảm trí nhớ, mất tập trung, hành động và phản ứng chậm chạp, trì trệ Bên cạnh
đó, người nghiện có thể bị rối loạn thần kinh, buồn ngủ, đau đầu, tăng nhịp tim, đột quỵ, tổn thương thận mất khả năng điều khiển hoặc bất tỉnh
Có Mỹ cũng có thể gây loạn thần, ảo giác, hoang tưởng kéo dài nếu lạm dụng Nguy hiểm hơn, cỏ Mỹ có thể gây những hậu quả nghiêm trọng lâu dài lên não khiến bệnh nhân có nguy cơ bị teo não, não thất giãn rộng, nhưng không thấy có khu vực cụ thể nào bị tổn thương nghiêm trọng
Trang 112.3.6 Lá “Khat”:
Lá “Khat” là lá của cây Khát mọc ở dạng bụi được trồng nhiều ở khu vực Châu Phi có chứa chất kích thích hệ thần kinh trung ương cathinone, do đo, chất
ma túy này có khả năng gây nghiện cao, tác động mạnh mẽ tới hệ thần kinh, gây kích thích, tạo ảo giác nên rất nguy hiểm cho sức khỏe con người
* Tác hại của “Lá khát”: Hoạt chất trong lá khat tác động chủ yếu đến hệ tim mạch, thần kinh, tiêu hóa, hô hấp, nội tiết, sinh dục Hoạt chất này làm tăng huyết áp, tăng nhịp tim, gây mất ngủ, chán ăn, táo bón, đau nửa đầu và suy giảm
khả năng tình dục ở nam giới.
2.3.7 “Trà sữa”
Trà sữa là một chất ma túy tổng hợp dạng bột màu xám hoặc màu vàng, đóng gói trong túi nilon với nhiều mẫu mã khác nhau và chúng có mùi thơm giống trà sữa – loại đồ uống được giới trẻ yêu thích
* Tác hại của trà sữa: Khi sử dụng loại ma túy này thường xuyên sẽ gây ảo giác, loạn thần, hoang tưởng, làm giảm khả năng nhận thức và kiểm soát hành vi