151 rủi ro trong thanh toán xuất khẩu giầy dép sang thị trường hoa kỳ bằng phương thức tín dụng chứng từ tại công ty TNHH vinh tuyết

luận văn khách sạn, hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng dịch vụ, chất lượng dịch vụ buồng phòng, marketing thâm nhập thị trường, nâng cao hiệu quả sử dụng

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 1.1 Tính cấp thiết của đề tài.

Trong điều kiện kinh tế thị trường, các quan hệ kinh tế quốc tế này càng phát triểnmạnh mẽ và chiếm một vị trí quan trọng đặc biệt trong giai đoạn công nghiệp hoá – hiệnđại hoá đất nước Song, khi thương mại quốc tế ngày càng phát triển thì mối quan hệ giữangười mua và người bán càng trở nên đa dạng, phức tạp Nhận thức được tầm quan trọngcủa việc thanh toán trong hợp đồng ngoại thương, các bên ký kết hợp đồng luôn chọn lựaphương thức thanh toán thích hợp nhằm bảo vệ lợi ích của mình trong trường hợp phátsinh tranh chấp Hiện nay, có nhiều PTTT trong thương mại quốc tế như nhờ thu, chuyểntiền, TDCT, v.v… Trong số đó, TDCT là PTTT được sử dụng rộng rãi, an toàn vì có sựcam kết trả tiền của bên thứ ba là NH Bản thân phương thức thanh toán TDCT tỏ ra ưuviệt, song nó không phải là phương thức tránh được rủi ro cho các bên tham gia một cáchtuyệt đối Thực tế cho thấy, các bên tham gia của Việt Nam bước vào thị trường thế giới

đa phần còn mới lạ, kinh nghiệm còn non trẻ Trong điều kiện đó các NH và doanhnghiệp XNK đã gặp nhiều khó khăn khi phát sinh những rủi ro trong việc thanh toán bằngTDCT, có trường hợp thiệt hại lên đến hàng triệu USD

Công ty TNHH Vinh Tuyết là một doanh nghiệp sử dụng phương thức TDCT làPTTT chủ yếu trong hoạt động XK của mình Nhìn chung công ty đã thực hiện khá tốtcông tác thanh toán tuy nhiên do tác động của nhân tố môi trường cũng như sự phức tạpcủa bản thân phương thức TDCT mà công tác thanh toán còn gặp phải nhiều rủi ro, gâynên những ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả hoạt động kinh doanh của công ty

1.2 Xác lập và tuyên bố vấn đề.

Trong khuôn khổ của một chuyên đề tốt nghiệp, dựa trên cơ sở những kiến thức đã

học và kết quả điều tra tổng hợp, em xin chọn đề tài: “ Rủi ro trong thanh toán xuất khẩu giầy dép sang thị trường Hoa Kỳ bằng phương thức tín dụng chứng từ tại công

ty TNHH Vinh Tuyết” Việc chọn đề tài này xuất phát từ yêu cầu thực tế về việc hoàn

thiện công tác thanh toán quốc tế theo phương thức TDCT của các doanh nghiệp kinhdoanh XNK, đây cũng là yêu cầu bức thiết của công ty TNHH Vinh Tuyết đơn vị nơi emthực tập, do đó đề tài nghiên cứu có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn Em mong sẽ làm rõđược những vấn đề liên quan đến rủi ro trong thanh toán quốc tế theo phương thức TDCT

Trên cơ sở đó đánh giá, phân tích thực trạng và đưa ra những giải pháp nhằm phòng ngừarủi ro trong hoạt động thanh toán XK giầy dép sang thị trường Hoa Kỳ bằng phương thứcTDCT tại công ty TNHH Vinh Tuyết.

1.3 Các mục tiêu nghiên cứu.

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận có liên quan đến TTQT và rủi ro trong thanh toán bằngphương thức TDCT

- Tìm hiểu thực trạng công tác thanh toán theo phương thức TDCT và những rủi rotồn tại khi thực hiện thanh toán XK giầy dép sang thị trường Hoa Kỳ theo phương thứcTDCT tại công ty TNHH Vinh Tuyết

- Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa rủi ro trong thanh toán XKgiầy dép sang thị trường Hoa Kỳ theo phương thức TDCT tại công ty TNHH Vinh Tuyết

1.4 Phạm vi nghiên cứu.

- Phạm vi về không gian: Đề tài nghiên cứu tập trung giải quyết các vấn đề về rủi rotrong thanh toán xuất khẩu giầy dép sang thị trường Hoa Kỳ bằng phương thức tín dụngchứng từ tại công ty TNHH Vinh Tuyết

- Phạm vi về thời gian: Đề tài nghiên cứu thu thập các số liệu có liên quan trong thờigian từ năm 2008 đến năm 2010

- Đối tượng nghiên cứu của chuyên đề là rủi ro trong thanh toán xuất khẩu giầy dépsang thị trường Hoa Kỳ bằng phương thức TDCT

- Phương pháp nghiên cứu đề tài: Đề tài nghiên cứu sử dụng cả 2 phương phápnghiên cứu định lượng và định tính Tuy nhiên trong đề tài sử dụng phương pháp địnhtính làm chủ đạo

1.5 Một số khái niệm và phân định nội dung của vấn đề nghiên cứu.

1.5.1 Thanh toán quốc tế theo phương thức TDCT.

1.5.1.1 Khái niệm.

- Thanh toán quốc tế: là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi vềtiền tệ phát sinh trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức, cá nhânnước này với các tổ chức, cá nhân nước khác, hay giữa một quốc gia với các tổ chức quốc

tế, thông qua quan hệ ngân hàng của các nước liên quan

- Phương thức thanh toán TDCT: là sự thoả thuận mà trong đó một NH (NH mở thưtín dụng) theo yêu cầu của khách hàng (người xin mở thư tín dụng) cam kết sẽ trả một sốtiền nhất định cho một người thứ ba (người hưởng lợi số tiền của thư tín dụng) hoặc chấpnhận hối phiếu do người thứ ba này ký phát trong phạm vi số tiền đó, khi người thứ banày xuất trình cho ngân hàng một bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những quy định đề

ra trong một văn bản gọi là thư tín dụng (Letter of credit), viết tắt là L/C

- Thư tín dụng: là một bức thư do ngân hàng viết ra theo yêu cầu của bên mua camkết trả cho bên bán hoặc bất kỳ người nào theo lệnh của bên bán một số tiền nhất định,trong một thời gian nhất định khi khi bên bán xuất trình đầy đủ các chứng từ và thực hiệnđầy đủ các yêu cầu quy định trong bức thư đó

1.5.1.2 Đặc điểm và lợi ích của phương thức thanh toán TDCT.

* Đặc điểm của phương thức thanh toán TDCT.

Thứ nhất, L/C là văn bản pháp lý quan trọng của phương thức thanh toán TDCT, nếu

thanh toán bằng phương thức TDCT mà không có L/C thì người XK không giao hàng vànhư vậy phương thức này cũng không được hình thành

Thứ hai, TDCT là PTTT liên quan đến việc xuất trình bộ chứng từ hợp lệ Người bán

sẽ được đảm bảo thanh toán, nếu xuất trình tại NH bộ chứng từ phù hợp với những quyđịnh đề ra

Thứ ba, phương thức thanh toán TDCT cũng có thể hiểu nó như là một khoản tạm

ứng mà NH dành cho nhà NK hoặc nhà XK

Thứ tư, chỉ có những tổ chức tín dụng mới có quyền thực hiện các giao dịch này Thứ năm, do tính độc quyền của hoạt động ngân hàng, giao dịch thanh toán này chỉ

có thể được thực hiện thường xuyên bởi các tổ chức tín dụng

Thứ sáu, thư tín dụng hoạt động theo 2 nguyên tắc:

- Độc lập: Thư tín dụng có tính chất quan trọng, nó được hình thành trên cơ sở củahợp đồng mua bán, nhưng sau khi được thiết lập, nó lại hoàn toàn độc lập với hợp đồngmua bán: Điều này có nghĩa là NH có nghĩa vụ thanh toán khi người bán xuất trình đầy đủchứng từ theo yêu cầu của L/C NH hoàn toàn không quan tâm đến hợp đồng và cũngkhông quan tâm đến hàng hoá thực

- Tuân thủ nghiêm ngặt: NH chỉ thanh toán nếu các chứng từ giao hàng hoàn toànphù hợp với L/C, đúng với các chỉ dẫn của người mua Theo nguyên tắc này, NH sẽ kiểmtra kỹ lưỡng và máy móc toàn bộ chứng từ người bán xuất trình Nếu ngân hàng khôngphát hiện ra những sai biệt, thanh toán toán nhầm thì NH sẽ phải chịu trách nhiệm.

* Lợi ích của phương thức thanh toán TDCT:

Phương thức TDCT từ được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực NH Đó là hình thứcthanh toán linh hoạt, bảo đảm tính an toàn cho các giao dịch thương mại quốc tế TDCTđược nhiều công ty, NH ưu tiên lựa chọn vì nó đáp ứng được những yêu cầu chủ yếu củathương mại quốc tế

Thứ nhất, do các đối tác ký kết hợp đồng thường có trụ sở ở những quốc gia khác

nhau nên giữa các bên vẫn tồn tại sự thiếu tin tưởng lẫn nhau, phương thức TDCT giúploại bỏ rào cản đó

Thứ hai, trong giao dịch TDCT, luôn có sự hiện diện của các ngân hàng đại diện của

hai bên đối tác, cùng với những yêu cầu khắt khe về bộ chứng từ, những yếu tố đó sẽdung hòa lợi ích đối nghịch giữa các bên trong hợp đồng

1.5.1.3 Các chủ thể tham gia trong phương thức TDCT

Các chủ thể tham gia vào quá trình thanh toán theo phương thức TDCT gồm 4 bên:

- Người xin mở thư tín dụng (Applicant for Credit): Là người mua, người NK hànghoá

- NH mở thư tín dụng (Issusing Bank): Là ngân hàng đại diện cho người NK, thựchiện phát hành L/C theo yêu cầu của người mở, cung cấp tín dụng cho người NK

- Người hưởng lợi thư tín dụng (Benificialy): Là người bán, người XK hay bất kỳngười nào khác mà người hưởng lợi chỉ định

- NH thông báo thư tín dụng (Advising Bank): Là NH ở nước người hưởng lợi.Ngoài ra, trong thực tế vận dụng phương thức TDCT, tuỳ theo từng điều kiện cụ thểcòn có sự tham gia của một số NH khác như: NH xác nhận (Confirmed Bank), NH chỉđịnh (Nominated Bank), NHhoàn trả (Reimbursing Bank)…

1.5.1.4 Quy trình nghiệp vụ thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ.

Sơ đồ 1.1: Quy trình nghiệp vụ thanh toán theo phương thức TDCT.

(1): Người NK làm đơn xin mở L/C và gửi cho ngân hàng mở L/C, yêu cầu mở L/Ccho người bán hưởng

(2): Căn cứ vào đơn xin mở L/C, ngân hàng mở L/C sẽ lập một L/C và chuyển cho

NH thông báo L/C Thông thường NH thông báo L/C là chi nhánh, hoặc là đại lý của NH

mở L/C ở nước người XK

(3): Khi nhận được thông báo này, NH thông báo sẽ thông báo cho người XK toàn

bộ nội dung thông báo về việc mở L/C, và khi nhận được bản gốc L/C thì chuyển ngaycho người XK

(4): Người XK nếu chấp nhận L/C thì tiến hành giao hàng, nếu không thì đề nghịngười mua và ngân hàng mở L/C sửa đổi, bổ sung L/C cho phù hợp với hợp đồng, đến khichấp nhận mới giao hàng

(5): Sau khi giao hàng, người bán lập bộ chứng từ theo yêu cầu của L/C xuất trìnhcho NH mở L/C thông qua NH thông báo để đòi tiền

(6): Ngân hàng mở L/C kiểm tra bộ chứng từ, nếu phù hợp với L/C thì trả tiền chongười XK, hoặc chấp nhận hối phiếu (đối với hối phiếu có kỳ hạn) Nếu không phù hợpthì từ chối thanh toán và gửi trả lại toàn bộ chứng từ cho người XK

(7): Ngân hàng mở L/C đòi tiền người NK và chuyển BCT hàng hoá cho người NK.(8): Người mua kiểm tra chứng từ, nếu thấy phù hợp với L/C thì hoàn trả lại tiền chongân hàng mở L/C, nếu thấy không phù hợp thì có quyền từ chối trả tiền

thông báo L/C

52

1.5.1.5 Các loại thư tín dụng thường dùng trong thanh toán quốc tế và những nội dung cơ bản của L/C.

* Các loại thư tín dụng thường dùng trong thanh toán quốc tế (Xem phụ lục bảng 1.1 )

* Những nội dung cơ bản của L/C (Xem phụ lục bảng 1.2)

1.5.2 Rủi ro trong thanh toán bằng phương thức tín dụng chứng từ.

- Theo trường phái trung hòa, rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được, vừa mang tínhtích cực, vừa mang tính tiêu cực Rủi ro có thể mang đến những tổn thất mất mát cho conngười nhưng cũng có thể mang lại những lợi ích, những cơ hội Nếu tích cực nghiên cứurủi ro, người ta có thể tìm ra những biện pháp phòng ngừa, hạn chế những rủi ro tiêu cực,đón nhận những cơ hội mang lại kết quả tốt đẹp cho tương lai

Theo PGS.TS Đoàn Thị Hồng Vân (2007) trong cuốn “Quản trị rủi ro và khủng hoảng”xuất bản tại NXB Lao động xã hội, rủi ro trong kinh doanh xuất nhập khẩu được định

nghĩa như sau: “Rủi ro trong kinh doanh xuất nhập khẩu là những sự kiện bất trắc có thể

đo lường được, nó có thể tạo ra những tổn thất, mất mát, những thiệt hại hoặc làm mất đi những cơ hội sinh lời, những cơ hội thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu” Như vậy

định nghĩa này cũng theo trường phái trung hòa, rủi ro có thể mang lại tổn thất nhưngcũng mang lại những cơ hội kinh doanh sinh lời

Rủi ro trong thanh toán bằng phương thức TDCT là rủi ro xảy ra đối với quá trìnhthanh toán bằng phương thức TDCT tại các doanh nghiệp kinh doanh XNK khi quyền lợicủa một hoặc các bên tham gia bị vi phạm.

Rủi ro trong thanh toán bằng phương thức TDCT không chỉ hiểu theo nghĩa hẹp làviệc chứng từ không được thanh toán mà còn phải được hiểu theo nghĩa rộng của nó là bất

kỳ một sự khúc mắc, chậm trễ nào trong các khâu của quá trình thanh toán làm tổn thất vềlợi ích của các bên liên quan Đó là rủi ro hoàn toàn có thể xảy ra đối với tất cả các đốitượng tham gia vào quá trình TTQT

1.5.2.2 Rủi ro trong thanh toán theo phương thức TDCT từ đối với hoạt động XK

Bảng 1.3: Rủi ro trong thanh toán theo phương thức TDCT

đối với hoạt động XK

Khi nhận được L/C từ ngân hàng thông báo, nếu nhàxuất khẩu kiểm tra các điều kiện chứng từ không kỹ, chấpnhận cả những yêu cầu bất lợi mà nhà xuất khẩu không thểđáp ứng được trong khâu lập chứng từ sau này Khi các yêucầu đó không được thoả mãn, ngân hàng phát hành từ chối bộchứng từ và không thanh toán Lúc đó, nhà nhập khẩu sẽ cólợi thế để thương lượng lại về giá cả nằm ngoài các điềukhoản của L/C và nhà xuất khẩu sẽ gặp bất lợi

Rủi ro do lập bộ chứng từ thanh toán không phù hợp với quy định của L/C

Phương thức thanh toán TDCT đòi hỏi sự chính xáctuyệt đối giữa bộ chứng từ thanh toán với nội dung quy địnhtrong L/C Chỉ cần một sơ suất nhỏ trong việc lập bộ chứng từthì nhà XK cũng có thể bị ngân hàng mở L/C và người mua

từ chối thanh bắt lỗi, từ chối thanh toán Do đó, việc lập bộchứng từ thanh toán là một khâu quan trọng và rất dễ gặp rủi

ro đối với nhà XK

Trên thực tế có rất niều sai sót xảy ra trong quá trình lập

chứng từ như: Không thống nhất khi thể hiện được đơn vị đolường trên các chứng từ khác nhau; ghi sai hoặc không ghiđơn vị tiền tệ, thể hiện không thống nhất về giá trị lô hàng;ghi không đầy đủ, thiếu thống nhất tên và địa chỉ các bên trênchứng từ; chứng từ không đầy đủ như quy định của L/C;chứng từ được cấp không đúng thẩm quyền theo yêu cầu L/C… Nói chung là mọi sai sót dù là nhỏ giữa chứng từ và yêucầu của L/C đều có thể bị từ chối thanh toán.

Tổn thất mà người XK có thể phải gánh chịu trongtrường hợp này thường là bị chậm được trả tiền hoặc bị từchối trả tiền; phải chấp nhận giảm giá để được trả tiền hoặcphải lập lại bộ chứng từ…dẫn đến không chỉ là mất thời gian,

lỡ cơ hội kinh doanh mà còn thiệt hại về tài chính do chậmnhận được tiền và phải giảm giá Mức độ thiệt hại sẽ tăng lênđáng kể khi đối tác (người NK hoặc ngân hàng mở L/C)không có thiện chí, gây sức ép đối với người XK

từ phía ngân hàng

mở L/C

Loại rủi ro này thường xảy ra khi XK hàng hoá vàonhững khu vực thị trường mà các quan hệ thanh toán liênngân hàng giữa các ngân hàng bên XK và ngân hàng bên NKchưa được xác lập chắc chắn hoặc XK vào những khu vực thịtrường có những biến động mạnh về tình hình chính trị, hoặcthanh toán với những ngân hàng nhỏ ở những khu vực thịtrường mới, kinh doanh không nghiêm túc Với những trườnghợp này, các ngân hàng từ chối thanh toán cho dù thực tếngười bán không vi phạm những quy định trong L/C

Rủi ro đạo đức kinh doanh từ phía người nhập khẩu

Khi người NK không có thiện chí, cố ý không thực hiệnhợp đồng thì họ có thể dựa vào sai sót cho dù là rất nhỏ của

bộ chứng từ để đòi giảm giá, kéo dài thời gian thanh toán đểchiếm dụng vốn của người bán, thậm chí từ chối thanh toán

3 Rủi ro Các chủ thể tham gia trong phương thức thanh toán

Rủi ro chính trị trong thanh toán quốc tế theo phươngthức TDCT là những rủi ro bắt nguồn từ sự không ổn định vềchính trị của các nước có liên quan trong quá trình thanh toán.Thông thường đó là rủi ro do thay đổi môi trường pháp lýnhư: thay đổi đột ngột về thuế XNK, hạn nghạch, cơ chếngoại hối (hạn chế ngoại hối), luật XNK Những thay đổi nàylàm cho các điều kiện trên thị trường tài chính thay đổi độtbiến không dự tính trước làm các bên tham gia XNK và ngânhàng không thực hiện được nghĩa vụ của mình, làm cho L/C

có thể bị huỷ bỏ, gây thiệt hại cho các bên tham gia

Bên cạnh đó, các cuộc biểu tình, bạo động, chiến tranh,đảo chính,…hay những rủi ro bất khả kháng như thiên tai,hoả hoạn ở các nước có liên quan trong quá trình thanh toáncũng có thể dẫn đến những rủi ro trong quá trình thanh toán.Rủi ro do

khủng hoảng, suy thoái kinh

tế hoặc tình trạng

nợ công nặng nề của nước người NK

Khi nền kinh tế của nước người NK gặp phải tình trạngkhủng hoảng, suy thoái kinh tế kéo dài sẽ kéo theo nhiềungân hàng bị phong toả, tạm ngưng hoạt động hoặc phá sản,nhiều doanh nghiệp cũng mất khả năng thanh toán, từ đó làmảnh hưởng tới quá trình thanh toán quốc tế

Nợ công nước ngoài quá lớn dẫn đến áp dụng các biệnpháp như tăng thuế, phá giá nối tệ, từ đó làm giảm khả năngchi trả của ngân hàng và người mua, làm tăng nguy cơ khôngđược thanh toán đúng hạn hoặc thậm chí không được thanhtoán của người XK

Rủi ro do

tỷ giá hối đoái thay đổi

Rủi ro tỷ giá hối đoái là một vấn đề mà các doanhnghiệp luôn phải đối đầu trong kinh doanh quốc tế và đặc biệtđáng lo ngại với các công ty có hoạt động XK mạnh Sự thayđổi tỷ giá ngoại tệ so với nội tệ làm thay đổi giá trị kỳ vọng

của các khoản thu trong tương lai khiến cho hiệu quả của hoạtđộng XK của doanh nghiệp có thể bị giảm đi một cách đáng

kể Dù doanh nghiệp có lựa chọn phương thức thanh toán trảtiền mặt, phương thức chuyển tiền, phương thức ghi sổ,phương thức nhờ thu hay phương thức TDCT, mà đồng tiềnthanh toán được sử dụng là đồng ngoại tệ thì đều có khả nănggặp phải loại rủi ro này

1.5.2.3 Phòng ngừa rủi ro trong thanh toán XK theo phương thức TDCT

* Phòng ngừa ở giai đoạn ký kết hợp đồng thương mại quốc tế.

Khi ký kết hợp đồng thương mại quốc tế có thỏa thuận thanh toán bằng TDCT thìdoanh nghiệp cần nắm vững những vấn đề cơ bản trong giao dịch bằng đó là:

- Mặc dù L/C được hình thành từ hợp đồng thương mại quốc tế nhưng khi đã đượcthiết lập thì L/C lại hoàn toàn độc lập với chính hợp đồng đó Hệ quả là điều khoản nàocủa hợp đồng không được ghi vào L/C sẽ không có giá trị điều chỉnh đối với các bên liênquan Mặt khác, những điều khoản mà hợp đồng không điều chỉnh nhưng lại được quyđịnh trong L/C thì sẽ có giá trị ràng buộc đối với các bên liên quan Chính vì vậy, khi kýkết hợp đồng thương mại quốc tế cần phải đặc biệt chú ý đến điều khoản thanh toán Mộtvấn đề nữa cần chú ý là doanh nghiệp XK khi nhận được thông báo L/C phải kiểm tra chitiết nội dung L/C và hợp đồng thương mại quốc tế đã ký kết

- Doanh nghiệp XK cần phải biết về khả năng, uy tín của NH phát hành do cam kếttrả tiền L/C được thực hiện bởi chính NH phát hành chứ không phải doanh nghiệp NK

Do vậy, việc biết được chắc chắn khả năng, uy tín của NH phát hành có ý nghĩa rất quantrọng nhằm đảm bảo khả năng thu được tiền bán hàng của doanh nghiệp XK Để biếtđược khả năng, uy tín của NH phát hành, doanh nghiệp cần yêu cầu NH phục vụ mình tưvấn về khả năng, uy tín của NH phát hành Bên cạnh đó, để lường trước rủi ro, trước khi

ký kết hợp đồng thương mại quốc tế, doanh nghiệp XK nên đến NH phục vụ mình để yêucầu tư vấn về các điều khoản cụ thể trong L/C nhằm tránh trường hợp khi nhận được L/Cmới đi tư vấn, như vậy thì đã quá muộn

* Phòng ngừa ở giai đoạn tổ chức, thực hiện giao dịch L/C trong doanh nghiệp xuất

nhập khẩu: Khi thiết lập một bộ chứng từ L/C, doanh nghiệp XK cần thực hiện tốt các

công việc theo trình tự sau:

Thứ nhất, doanh nghiệp cần có sự phối kết hợp chặt chẽ trong các hoạt động XK

bởi sai sót trong khâu lập chứng từ thường xảy ra phổ biến ở những doanh nghiệp hoạtđộng bán chuyên nghiệp, không được tổ chức tốt, ít tập huấn chuyên môn và không nắmvững L/C, UCP, ISBP và Incoterms

Thứ hai, doanh nghiệp XK cần chủ động thiết lập đề cương các điều khoản sẽ sử

dụng trong thương lượng về nội dung L/C như một bộ phận cấu thành của hợp đồngthương mại quốc tế Khi thương lượng phải làm rõ về số loại chứng từ, bản gốc, bản sao,

số lượng mỗi bản, người phát hành, nội dung… và phải luôn trong khả năng thực hiệnđúng hạn

Thứ ba, doanh nghiệp XK phải kiểm tra kỹ L/C ngay khi nhận được, nếu phát hiện

có điều khoản mập mờ, không rõ ràng, khó thực hiện thì yêu cầu sửa đổi, tu chính kịp thờinhằm tránh việc không thanh toán được tiền

Thứ tư, doanh nghiệp XK cần lập kế hoạch chi tiết cho các công việc như sản xuất

hay thu gom hàng hóa XK, giao hàng, lập bộ chứng từ, xuất trình… và tổ chức thực hiện,giám sát quá trình này

Thứ năm, doanh nghiệp XK chuẩn bị và tổ chức lập BCT trên cơ sở nắm vững kiến

thức chuyên môn, các quy tắc của UCP, ISBP và sử dụng danh mục kiểm tra chứng từ(Checklist) để đối chiếu khi lập chứng từ và gửi nội dung mà các chứng từ phải tuân thủcho người chuyên chở, công ty bảo hiểm, phòng thương mại… để lập các chứng từ tươngứng cho phù hợp với yêu cầu

Thứ sáu, doanh nghiệp XK cần kiểm tra bộ chứng từ trước khi xuất trình nhằm phát

hiện ra các lỗi chính tả, đánh máy, in ấn… để tu chính kịp thời bởi biện pháp ngăn ngừabao giờ cũng hữu hiệu hơn biện pháp sửa chữa

Thứ bảy, doanh nghiệp XK cần xuất trình bộ chứng từ đúng hạn cũng như tính toán

để có đủ thời gian tu chính và xuất trình lại chứng từ nếu có sai sót xảy ra

Thứ tám, doanh nghiệp XK cần kiểm tra và kiểm soát thường xuyên quá trình lập BCT và các nhân tố có thể làm cho quá trình này và việc xuất trình chậm trễ * Phòng ngừa ở giai đoạn kiểm tra L/C

- Ngay khi nhận được L/C, doanh nghiệp cần kiểm tra L/C thuộc đối tượng điềuchỉnh của UCP nào? Kiểm tra tính chân thực của L/C nhằm tránh trường hợp gặp L/C giả;kiểm tra nội dung chi tiết của L/C…

- Quy tắc của UCP cho thấy một L/C không chỉ rõ là loại nào thì được xác định làloại không hủy ngang và trong trường hợp này cần kiểm tra các vấn đề là: L/C có đượcthanh toán theo thời hạn và đúng địa điểm như thỏa thuận không?; kiểm tra L/C thuộc loạiPayment at sight, Deferred, Usance hay Negotiation; kiểm tra tên và địa chỉ của ngườimua và người bán; kiểm tra khoản phí của ngân hàng…

- Cần kiểm tra chi tiết của L/C như giá trị của L/C và điều kiện thanh toán; mô tảhàng hóa và xuất xứ hàng hóa; cơ sở và điều kiện giao hàng theo hợp đồng thương mạiquốc tế; điều kiện về chuyển tải; ngày hết hạn của L/C…

Thực tiễn lập BCT và thanh toán bằng TDCT rất phức tạp, đòi hỏi bộ phận chuyênmôn của doanh nghiệp phải có kinh nghiệm và am hiểu pháp luật về thương mại quốc tế,thanh toán quốc tế Có như vậy mới hạn chế đáng kể các rủi ro phát sinh khi sử dụngphương thức thanh toán bằng TDCT

1.5.3 Phân định nội dung nghiên cứu đề tài.

* Trong hoạt động thanh toán quốc tế bao gồm rất nhiều các phương thức thanh toánkhác nhau như:

- Phương thức chyển tiền

Từ đó đưa ra được những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác phòngngừa rủi ro trên tại công ty.

* Trong quá trình hoàn thành luận văn, em đã nghiên cứu và tham khảo các côngtrình luận văn của sinh viên Đại học Thương Mại:

Luận văn tốt nghiệp của Nguyễn Thùy Dương – Khoa thương mại quốc tế năm 2007với đề tài: “Một số giải pháp hạn chế rủi ro trong TTQT theo phương thức TDCT tại sởgiao dịch NH đầu tư và phát triển nông thôn”– giáo viên hướng dẫn Th.s Phạm Tuấn Anh.Luận văn tốt nghiệp của Vũ Hải Anh– Khoa thương mại quốc tế năm 2009 với đềtài: “Phòng ngừa rủi ro trong thanh toán quốc tế theo phương thức TDCT tại ngân hàngTMCP Ngoại Thương Việt Nam chi nhánh Hà Nội” – giáo viên hướng dẫn PGS.TSNguyễn Văn Thanh

Luận văn tốt nghiệp của Hồ Sỹ Đạt – Khoa thương mại quốc tế năm 2005 với đề tài:

“Một số giải pháp hạn chế và phòng ngừa rủi ro trong thanh toán quốc tế theo phươngthức TDCT tại NH Ngoại Thương Hà Nội, chi nhánh Cầu Giấy” – giáo viên hướng dẫnTh.s Phùng Việt Hà

Trong các đề tài mà em đã tham khảo đều nghiên cứu về rủi ro trong thanh toán quốc

tế theo phương thức TDCT tại các ngân hàng thương mại, chưa có đề tài nào làm về rủi rotrong trong thanh toán XK giầy dép bằng phương thức TDCT tại công ty TNHH VinhTuyết, do vậy chuyên đề của em giải quyết một đề tài độc lập, không trùng lặp với cácchuyên đề luận văn trước đó đã nghiên cứu mà em được biết

1.5.4 Kết cấu chuyên đề tốt nghiệp.

Ngoài lời cám ơn, mục lục, các danh mục bảng biểu, sơ đồ, biểu đồ, danh mục từviết tắt, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, chuyên đề bao gồm 3 chương:

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài.

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng rủi ro trong thanh toán xuất giầy dép sang thị trường Hoa Kỳ bằng phương thức TDCT tại công ty TNHH Vinh Tuyết.

Chương 3: Các kết luận và đề xuất vấn đề rủi ro trong thanh toán xuất khẩu giầy dép sang thị trường Hoa Kỳ bằng phương thức TDCT tại công ty TNHH Vinh Tuyết

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG RỦI RO TRONG THANH TOÁN XUẤT KHẨU GIẦY DÉP SANG THỊ TRƯỜNG HOA KỲ BẰNG PHƯƠNG THỨC TÍN

DỤNG CHỨNG TỪ TẠI CÔNG TY TNHH VINH TUYẾT.

2.1 Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu.

2.1.1 Các bước nghiên cứu vấn đề (Xem phụ lục sơ đồ 2.1)

Khái quát nội dung các bước và phương pháp sử dụng tại mỗi bước

Bước 1: Thu thập dữ liệu

- Dữ liệu sơ cấp: Các dữ liệu thứ cấp được thu thập thông qua việc phát phiếu điềutra, phỏng vấn các vấn đề liên quan đến rủi ro trong thanh toán XK giầy dép với các cán

bộ, nhân viên trong công ty

-Dữ liệu thứ cấp: Những dữ liệu thứ cấp thu thập được chủ yếu tại phòng kế toán:các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tình hình thanh toán XK giày dép cácnăm từ 2008-2010, ngoài ra còn có các thông tin liên quan thu thập từ báo chí, internet…

Bước 2: Tổng hợp số liệu: Sau khi thu thập những dữ liệu cần thiết, dữ liệu sơ cấp

được tổng hợp dựa trên kết quả những phiếu điều tra, phỏng vấn thu được Dữ liệu thứcấp sử dụng bảng biểu kết hợp với công cụ so sánh, phân tích

Thông qua những dữ liệu này, giúp đánh giá được thực trạng rủi ro trong thanh toán

XK giày dép sang thị trường Hoa Kỳ bằng phương thức TDCT

Bước 3: Phân tích thực trạng: Trên cơ sở những dữ liệu tổng hợp được tiến hành

phân tích thực trạng thông qua việc thống kê, so sánh…

Bước 4: Đánh giá: Dựa trên những phân tích về thực trạng, đưa ra những đánh giá

về những gì công ty đã đạt được và những vấn đề còn tồn tại trong công tác phòng ngừarủi ro trong thanh toán XK giầy dép sang thị trường Hoa Kỳ bằng phương thức TDCT

Bước 5: Giải pháp: Trên cơ sở những phân tích, đánh giá ở các bước trên đưa ra

những quan điểm của mình về công tác phòng ngừa rủi ro trong thanh toán XK giày dépsang thị trường Hoa Kỳ bằng phương thức TDCT, các biện pháp giải quyết vấn đề vànhững đề xuất, kiến nghị với các cơ quan nhà nước cũng như các ban ngành có liên quan

2.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu

* Dữ liệu sơ cấp: Thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua phiếu điều tra, phỏng vấn Phiếu

điều tra bao gồm 2 phần là thông tin về cá nhân và những câu hỏi Với mục đích làm rõnhận thức quan điểm của các cá nhân về vấn đề rủi ro trong thanh toán XK giày dép sangthị trường Hoa Kỳ bằng phương thức TDCT Đây là những thông tin quan trọng giúpđánh giá được thực trạng rủi ro trong thanh toán XK giày dép sang thị trường Hoa Kỳbằng phương thức TDCT

* Dữ liệu thứ cấp

- Dữ liệu từ nội bộ doanh nghiệp

Dữ liệu thứ cấp quan trọng nhất chính là dữ liệu thu được từ nội bộ doanh nghiệp

Nó giúp ta nắm rõ được tình hình rủi ro trong thanh toán XK giày dép sang thị trườngHoa Kỳ bằng phương thức TDCT tại doanh nghiệp và có cái nhìn định lượng cụ thể hơn

về kết quả Những dữ liệu thu thập trong vòng 3 năm từ 2008-2009 bao gồm:

+ Các bảng kết quả hoạt động kinh doanh

+ Các bảng tổng hợp về tình hình rủi ro trong thanh toán XK giày dép sang thịtrường Hoa Kỳ bằng phương thức TDCT

- Dữ liệu ngoại vi: Những dữ liệu này thu được từ internet, sách, báo, tạp chí, cácphương tiện truyền thông Qua những kênh thông tin này, ta có thể thu thập những thôngtin cập nhật phục vụ cho việc nghiên cứu rủi ro trong thanh toán XK bằng phương thứcTDCT và cũng là kênh để tham khảo, tìm hướng giải quyết những vấn đề đang đặt ra chocông ty

2.1.3 Phương pháp sàng lọc và phân tích dữ liệu

* Phương pháp sàng lọc dữ liệu

- Đối với dữ liệu sơ cấp

Sau Khi thu thập thông tin từ phiếu điều tra, phỏng vấn, ta cần tổng hợp và lựa chọnnhững dữ liệu liên quan đến vấn đề nghiên cứu, dữ liệu thu thập cần bảo đảm làm rõnhững vấn đề sau:

+ Đánh giá thực tế về tình hình rủi ro trong hoạt động thanh toán XK giầy dép sangthị trường Hoa Kỳ bằng phương thức TDCT tại doanh nghiệp như thế nào?

+ Có những vướng mắc, tồn tại nào?

+ Hướng gợi mở để giải quết những tồn tại đó?

- Đối với những dữ liệu thứ cấp thu được trong nội bộ doanh nghiệp

Những dữ liệu thu thập được tại doanh nghiệp qua các báo cáo kết quả hoạt độngkinh doanh, báo cáo tình hình thanh toán XK giầy dép của 3 năm từ 2008-2010 Sàng lọc

kỹ xem xét những dữ liệu cần thiết qua đó có thể phân tích các số liệu có tính định lượng

và đánh giá được tình hình rủi ro trong hoạt động thanh toán XK giầy dép sang thị trườngHoa Kỳ bằng phương thức TDCT tại doanh nghiệp như thế nào

- Đối với những dữ liệu thứ cấp thu thập được từ môi trường ngoại vi

Nguồn thông tin này rất đa dạng, nhưng khó đảm bảo được tính chính xác, do vậykhi sử dụng những thông tin thu thập được từ nguồn này cần lựa chọn những thông tincập nhật, có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo độ tin cậy và có nguồn gốc liên quan bổ sungcho vấn đề đang nghiên cứu Tránh sử dụng những thông tin không chính xác ảnh hưởngtới chất lượng của chuyên đề

* Phương pháp phân tích dữ liệu

- Phương pháp thống kê: Thống kê các số liệu liên quan để xem xét sự biến động củachúng qua các thời kỳ Từ đó tìm ra các chỉ tiêu đặc trưng để phát hiện ra các nguyênnhân của sự biến động

- Phương pháp phân tích: Ngoài việc thống kê dữ liệu thì ta còn xem xét các số liệu

và có sự so sánh, đối chiếu nhằm tìm hiểu bản chất của vấn đề Nó giúp ta tìm ra nguyênnhân cũng như phương hướng tìm ra các giải pháp giải quyết vấn đề

- Phương pháp tổng hợp: Khái quát các đặc điểm, tổng kết quá trình phân tích và rút

ra kết luận cho vấn đề

2.2 Đánh giá tổng quan tình hình và ảnh hưởng của nhân tố môi trường đến rủi ro trong thanh toán XK giầy dép sang thị trường Hoa Kỳ bằng phương thức TDCT tại công ty TNHH Vinh Tuyết.

2.2.1 Tổng quan về môi trường kinh doanh của công ty TNHH Vinh Tuyết.

* Quá trình hình thành và phát triển:

Công ty TNHH Vinh Tuyết bắt đầu hoạt động từ 12/03/2002 theo giấy phép kinhdoanh số 1053002205 Với hơn 20 năm xây dựng và phát triển, công ty TNHH Vinh

Tuyết là một trong những doanh nghiệp hàng đầu của Hà Nội trong lĩnh vực kinh doanhXNK giầy dép.

- Tên doanh nghiệp: Công ty TNHH Vinh Tuyết

- Tên giao dịch: Công ty TNHH Vinh Tuyết Fashion 3A

- Tên giao dịch quốc tế: Vinh Tuyet Fashion 3A Co.Ltd

- Địa chỉ của doanh nghiệp: Số 7 - Cầu Gỗ - Hà Nội

- Website: http://giaydepvinhtuyet.com/Introduct.aspx

- Loại hình doanh nghiệp: Công ty trách nhiệm hữu hạn

* Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp (Xem phụ lục sơ đồ 2.2)

* Lĩnh vực hoạt động kinh doanh

- Kinh doanh giầy dép tại thị trường nội địa

- Xuất nhập khẩu giầy dép ra thị trường nước ngoài

- Nhập khẩu giầy dép

* Thị trường chủ yếu

- Thị trường xuất khẩu: EU và Hoa Kỳ

- Thị trường nhập khẩu: Trung Quốc, Tây Ba Nha

2.2.2 Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường đến rủi ro trong thanh toán xuất khẩu giầy dép sang thị trường Hoa Kỳ bằng phương thức tín dụng chứng từ.

2.2.2.1 Môi trường bên trong.

- Nguồn lực con người

+ Trong doanh nghiệp không có bộ phận chuyên trách và quy trình giao dịch trongthanh toán XK bằng phương thức TDCT Hầu hết, các nhân viên trong phòng XNK đềuđảm nhiệm tất cả các khâu trong quá trình xuất nhập khẩu như đàm phán, ký kết hợpđồng, chuẩn bị hàng… và phải làm tất cả các khâu trong quy trình thanh toán

+ Trình độ chuyên môn nghiệp vụ, cũng như trình độ ngoại ngữ của đội ngũ cán bộchưa cao Thiếu nhân viên có kinh nghiệm trong thanh toán XK bằng phương thức TDCT

- Sự phối hợp giữa các phòng ban trong công ty

Các phòng ban trong công ty đặc biệt là phòng kinh doanh, phòng kế toán và phòngXNK chưa được chặt chẽ, các phòng ban mới chỉ chú trọng làm công việc chuyên môn