SKKN một số giải pháp hướng dẫn học sinh tự học ở nhà nhằm nâng cao kết quả học tập môn lịch sử lớp 9 giai đoạn 1919 1930

Vậy giải pháp gì để học sinh có tự giác học tập với môn học này ở nhà thôngqua các tài liệu, sách giáo khoa và trên hệ thống Interrnet,… cũng như bằngnhiều hình thức khác như tham quan,

MỤC LỤC Nội dung Trang

1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu 3

1.4 Phương pháp nghiên cứu 3

2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 4

2.1.Cơ sở lý luận 4

2.2.Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4

2.3.Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5

2.4 Hiệu quả của sáng kiến 16

3.KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 17

3.1 Kết luận 17

3.2 Kiến nghị 17

* Tài liệu tham khảo 19

* Danh mục SKKN đã được Hội đồng SKKN ngành giáo dục và đào tạo huyện, tỉnh và các cấp xếp loại từ C trở lên 20

1 MỞ ĐẦU

Lịch sử là một trong những môn học quan trọng và đang được xã hội quantâm Bởi vì đây là bộ môn giúp cho học sinh có thể hiểu biết về lịch sử của dântộc và của thế giới Qua đó sẽ góp phần hoàn thiện và phát triển nhân cách củacon người Tuy nhiên, do đặc thù bộ môn đây là môn học nặng về lí thuyết, sựkiện, ngày tháng nên khi học sinh học thường chán và khó nhớ Trong nhữngnăm gần đây, do sự phát triển của kinh tế thị trường nên học sinh thường thíchchọn những môn khoa học tự nhiên để thi đại học thì cơ hội việc làm sẽ thuậnlợi hơn Điều đó, dẫn tới một hệ quả là thi tốt nghiệp, rồi đại học chất lượng mônlịch sử đang ở mức báo động

Vậy giải pháp gì để học sinh có tự giác học tập với môn học này ở nhà thôngqua các tài liệu, sách giáo khoa và trên hệ thống Interrnet,… cũng như bằngnhiều hình thức khác như tham quan, du lịch, …cũng sẽ góp phần nâng cao chấtlượng dạy và học cho bộ môn Lịch sử trong các nhà trường nói chung và tạitrường THCS Nga An nói riêng? Đang là câu hỏi khiến nhiều giáo viên dạy Sửquan tâm và trăn trở

1.1 Lý do chọn đề tài:

Trong chương trình lịch sử lớp 9 - phần lịch sử Việt Nam từ 1919-1930chứa đựng hàm lượng nội dung kiến thức phong phú Đồng thời, đây chính làgiai đoạn khởi đầu cho các bước ngoặt của cách mạng Việt Nam kể từ khi cóĐảng Chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của Thực Dân Pháp; ảnhhưởng của cách mạnh tháng mười Nga và sự phát triển của phong trào cáchmạng thế giới đã tác động mạnh đến tình hình kinh tế, xã hội cũng như tưtưởng, khuynh hướng đấu tranh cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam.Hàng loạt các giai cấp mới xuất hiện, nhưng nhiều tầng lớp trong xã hội dưới sự

áp bức, bóc lột của bọn thực dân, phong kiến đã khiến cho mâu thuẫn dân tộc,giai cấp trở nên gay gắt Đó cũng là nguyên nhân thúc đẩy sự phát triển củaphong trào dân tộc, dân chủ ở nước ta và việc tìm ra con đường cứu nước đúngđắn để cứu nước, cứu dân Giai đoạn lịch sử 1919-1930 là sự vận động cáchmạng, sự sàng lọc lựa chọn nghiêm túc của lịch sử về con đường, khuynh hướngcách mạng đúng đắn để giải phóng dân tộc Nó gắn liền với tên tuổi của những

cá nhân ưu tú, những tổ chức cách mạng, những phong trào to lớn và những sựkiện trọng đại cho cả tiến trình cách mạng nước ta sau này

Nắm bắt được tầm quan trọng của giai đoạn lịch sử 1919 - 1930, trong mỗi

tiết dạy tôi thường tìm tòi và áp dụng những phương pháp giảng dạy mới, sinhđộng, có tính thuyết phục để lôi cuốn học sinh Nhưng điều làm tôi trăn trở hơn

cả là làm sao để rèn luyện cho học sinh khả năng tự học, “chịu tìm tòi”, đức tính

“chia sẻ thông tin, cùng hoạt động” Trong đó, tự học ở nhà cũng là một trongnhững biện pháp mang lại hiệu quả ấy, để từ đó, mỗi bài học, tự khám phá giúphọc sinh tự tin và kết quả học tập sẽ được nâng cao Đồng thời còn giúp học sinhnâng cao ý thức trách nhiệm, kĩ năng rèn luyện và thực hành bài tập lịch sử Xuất phát từ thực tế trên, nắm bắt yêu cầu đổi mới phương pháp nhằm nângcao hiệu quả, chất lượng môn học và phát huy tính tích cực chủ động của học

sinh, tôi mạnh dạn chọn đề tài nghiên cứu: "Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà nhằm nâng cao kết quả học tập môn Lịch sử lớp 9 giai đoạn 1919 – 1930 ở trường THCS Nga An" Với kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm qua, tôi hy

vọng đây là những tìm hiểu bước đầu đóng góp một phần nhỏ trong việc nângcao chất lượng giảng dạy phần lịch sử Việt Nam ở trường THCS Nga An nóiriêng và bộ môn Lịch sử nói chung

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Nhận thấy rõ tầm quan trọng của việc hướng dẫn học sinh tự học ở nhà làmột trong những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bộ môn lịch sử nói chung,phần lịch sử lớp 9 giai đoạn 1919 - 1930 nói riêng, bản thân tôi là một giáo viênđang trực tiếp dạy lịch sử ở trường THCS Nga An, tôi luôn suy nghĩ và xác địnhcho mình phải làm thế nào để nâng cao chất lượng dạy và học của bộ môn lịch

sử theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh, nhất là trong bối cảnh hiệnnay, Thế giới và trong nước đang có nhiều thay đổi, nền giáo dục nước nhà đanghướng tới một chương trình giáo dục phổ thông mới và sự tác động của Đại dịch

co vid 19 đang đòi hỏi mỗi thầy cô giáo cần phải linh hoạt trong các phươngpháp dạy học, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học và phù hợp với những thayđổi hiện nay

Trong khuôn khổ đề tài này, tôi xin đưa ra một số giải pháp nhằm nângcao tính tự học của học sinh lớp 9 môn lịch sử giai đoạn 1919-1930 Góp phầnnâng cao hiệu quả của môn lịch sử lớp 9 nói riêng và bộ môn Lịch sử ở trườngTHCS Nga An nói chung

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: nội dung chương trình Lịch sử lớp 9 giai đoạn

1919-1930, của NXB giáo dục hiện hành Học sinh lớp 9A, 9B

- Phạm vi: Do điều kiện thời gian và cơ sở vật chất có giới hạn, ở đề tài này tôixin trình bày một số giải pháp nhằm nâng cao tính tự học học lịch sử cho họcsinh lớp 9 giai đoạn 1919-1930.

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Để thực hiện bài viết này, tôi sử dụng một số phương pháp nghiên cứu chủ yếu sau:

- Nghiên cứu lý thuyết

- Quan sát sự phạm

- Thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp thống kê

2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN:

2.1 Cơ sở lý luận:

Để đào tạo con người mới có đủ năng lực tự học, tự làm, UNESCO khẳngđịnh: “Học để làm việc, làm người, học để cùng chung sống”

Hội nghị lần thứ IV ban chấp hành trung ương Đảng khóa VII cho rằng:

“Đổi mới phương pháp dạy và học ở tất cả các cấp bậc học, kết hợp tốt học vớihành, học tập với lao động sản xuất, thực nghiệm và nghiên cứu khoa học, gắnnhà trường với xã hội Áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồidưỡng cho học sinh năng lục tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề…” Dựa trên quan điểm đó, những năm gần đây, các nhà tâm lí học và các nhà giáodục học có xu hướng đưa ra những phương pháp khoa học mang tính khái quátcao, có nhiều tiềm năng phát huy cao độ tính tích cực, chủ động và sáng tạo củahọc sinh

Bộ GD&ĐT cũng đã tổ chức nhiều lớp tập huấn nhằm đẩy mạnh đổi mớiphương pháp dạy học, lấy học sinh làm trung tâm

Tự học không có nghĩa là bắt học sinh phải tự mình làm tất cả mọi việc vàhọc thuộc lòng một cách máy móc từng câu chữ có trong nội dung bài học ởsách giáo khoa Mà tự học là dưới sự hướng dẫn của Giáo viên định hướng chohọc sinh chuẩn bị bài, xem bài trước khi lên lớp để học sinh dễ dàng tiếp thukiến thức - con đường hình thành tri thức trong đầu học sinh là vậy

Giáo viên phải có thủ thuật sư phạm khéo léo, nêu các tình huống có vấn đề,khơi dậy sự tò mò ham hiểu biết của các em Nếu làm được như vậy, giáo viên

sẽ khích lệ được ý thức tự giác, giúp các em tích cực chủ động trong học tập, sẽgiảm bớt sự căng thẳng, nặng nề, nhàm chán trong giờ học lịch sử Thực tiễndạy học chứng minh sử dụng phương pháp tự học là biện pháp để phát triển tưduy lịch sử, gây hứng thú học tập cho HS

2.2 Thực trạng vấn đề

Trong những năm gần đây, tình hình môn lịch sử có nhiều dư luận đachiều, trong đó, cơ bản là nói về vấn đề dạy – học: dạy không hiểu, như trongSGK, phương pháp cũ; học không chăm, coi thường bộ môn, chất lượng thi đạihọc kém

Về phía giáo viên: Thực tế giảng dạy cho thấy, khi kết thúc bài học, GV

có dặn học sinh về tự học nhưng tự học như thế nào, phần nào không đượchướng dẫn Việc chỉ dặn dò “học bài cũ, nghiên cứu bài mới” trở nên “cửamiệng” Do vậy, phương pháp tự học chưa thực sự có hiệu quả ở mỗi bài học

lịch sử Rất nhiều giáo viên ít khi sử dụng phương pháp này, nếu có sử dụng chỉmang tính hình thức, nêu qua loa, đại khái làm cho hoc sinh thiếu hứng thú Cứnhư vậy, chất lượng học tập không thể nâng cao

Về phía học sinh: Hầu như học sinh rất ngán học lịch sử vì không nhớđược số liệu lịch sử, không biết vận dụng so sánh sự kiện, hiện tượng lịch sử vàkhông có khả năng sử dụng khái niệm lịch sử trong bài học cũng như thực tiễn

Kĩ năng thực hành bài tập lịch sử rất kém Kết quả học lịch sử của học sinhkhông cao

Qua điều tra khảo sát thực tế cho thấy việc coi nhẹ việc hướng dẫn họcsinh tự học ở nhà đã làm cho học sinh khó nắm bắt sự kiện lịch sử, khó tiếp thubài học trên lớp do lượng kiến thức của bộ môn lịch sử khá khô khan và nhiều

sự kiện dẫn tới không hiểu bài, chất lượng môn học giảm, học sinh có tâm lýchán học môn Sử Điều đó được thể hiện rõ qua kết quả khảo sát cuối năm mônLịch Sử lớp 9, trường THCS Nga An năm học 2018 – 2019, kết quả như sau:

Bảng 1: Kết quả khảo sát cuối năm học 2018-2019

Trước thực trạng trên, tôi mong muốn rèn luyện cho học sinh khối 9phương pháp tự học để nâng cao hiệu quả giảng dạy lịch sử trong từng tiết học,

để gieo lên niềm ham mê lịch sử cho học sinh, giúp học sinh hiểu được bứctranh quá khứ thật chân thực và sinh động

2.3 Giải pháp và tổ chức thực hiện.

2.3.1 Những yếu tố tác động đến hoạt động tự học

1.1 Một là, yếu tố chủ quan từ phía người học:

- Người học phải có nhận thức sâu sắc về vai trò quyết định của hoạt động

tự học đối với việc hoàn thành nhiệm vụ học tập; có mục đích và thái độ học tậpđúng đắn, có tầm nhìn xa cùng những mục tiêu trước mắt, phải có ý chí lớn thìmới có năng lực tự học, tự sáng tạo

- Người học phải có lòng tin và có khả năng tự học, khắc phục bệnh tự ty,

đồng thời cũng phải biết khắc phục tâm lí dễ thoả mãn.

- Người học phải có thói quen tự học ở mọi lúc, mọi nơi, ở mọi người vàmọi nội dung nhằm rèn luyện được các loại tư duy lôgíc, tư duy trừu tượng, tưduy biện chứng, tư duy quản lí…

- Biết rút kinh nghiệm để tự mình hình thành phương pháp tự học phù hợpvới mục đích, phù hợp với hoàn cảnh điều kiện của bản thân mình, tránh tưtưởng học chiếu lệ hay học đối phó Biết tự lập kế hoạch, tự sắp xếp thời gianhợp lí

1.2.Hai là, các yếu tố khách quan:

Đó là hệ thống tổ chức quản lí của nhà trường (thể hiện qua các nội quy,quy chế, các tổ chức lớp, hội, đoàn …), nội dung dạy học, phương pháp dạy học,điều kiện và môi trường học tập…

2.3.2 Một số giải pháp cần tiến hành nhằm tăng cường hiệu quả quá trình tự học cho học sinh:

Phần lịch sử Việt Nam giai đoạn 1919-1930 chứa đựng dung lượng kiếnthức lớn, mặc dù đã được cắt giảm nhưng vẫn là phần học tương đối “nặng” kiếnthức đối với học sinh Vì vậy đòi hỏi giáo viên phải có kiến thức và phươngpháp sư phạm vững vàng

Thông thường, trong mỗi bài dạy, giáo viên lên lớp theo một quán tính đãđược lập trình sẵn, trong quá trình ấy giáo viên thao thao bất tuyệt theo ý đồ củamình đã được “kết tinh” trong giáo án Điều này khiến cho học sinh hoàn toàn bịđộng và tỏ ra lạ lẫm với kiến thức của bài học Khi được giáo viên phát vấn đểtrả lời câu hỏi liên quan đến nội dung bài học, các em tỏ ra lúng túng và phảiloay hoay tìm kiếm kiến thức rất vất vả và rồi như “con vẹt” đọc y nguyên từngcâu chữ như sách giáo khoa đã in, hầu như các em không biết vận dụng kiếnthức và không biết cách trả lời câu hỏi, thậm chí có những em không biết vấn đề

mà giáo viên đang nói nằm ở đâu Các em chỉ biết chờ đợi giáo viên ghi bảng,rồi chép bài vào vở và học thuộc lòng nội dung đó Với cách đó, học sinh dễquên và khó tạo được biểu tượng lịch sử về sự kiện, hiện tượng trong bài học Vìthế, trong mỗi giờ dạy, giáo viên nên cần hướng dẫn học sinh phương pháp tựhọc để các em làm quen, tiếp xúc và nhận dạng được kiến thức Có như vậy các

em mới tích cực, chủ động và hào hứng trong học tập, từ đó mới có thể giúp họcsinh khắc sâu, nhớ lâu kiến thức lịch sử Vậy làm thế nào để thực hiện đượcphương pháp này một cách có hiệu quả? Theo tôi cần tiến hành các biện phápsau:

2.3.2.1.Giáo viên cần làm tốt vai trò của công tác tuyên truyền:

Vai trò của người thầy không chỉ thể hiện trên bục giảng qua các bàigiảng, mà ở mọi lúc mọi nơi và không ngừng tuyên truyền đến các bậc phụhuynh và toàn xã hội về vai trò và ý nghĩa của việc “tự học” Đặc biệt, tăngcường công tác tuyên truyền cho học sinh thấy được vai trò, ý nghĩa của hoạtđộng tự học, từ đó kích thích sự hứng thú của học sinh vào các hoạt động tự họcnói chung và tự học Lịch sử nói riêng Và việc tuyên truyền có thể bằng nhiềuhình thức, nhưng hình thức “nêu gương” là một trong những hình thức khá thíchhợp và hiệu quả cho công tác này nó vừa cụ thể vừa sinh động và có tính giáodục cao

Bởi lẽ hoạt động tự học chỉ có ý nghĩa khi học sinh chủ động, tự giác họctập, tìm kiếm tri thức để thỏa mãn nhu cầu hiểu biết của mình bằng cách tự lập

kế hoạch tự học, tự tìm tài liệu nghiên cứu, tự thực hiện kế hoạch, tự rút kinhnghiệm về tư duy, tự phê bình về tính cách và tự đánh giá kết quả học tập củabản thân Tuy nhiên, không phải bất cứ học sinh nào cũng nhận thức được ýnghĩa,vai trò, tầm quan trọng của việc tự học Do đó, trong quá trình dạy họcgiáo viên cũng cần đẩy mạnh các biện pháp tuyên truyền để:

- Giúp học sinh thấy được ý nghĩa của việc tự học nhằm bổ sung các kiếnthức bổ trợ cho bài học mà với thời gian ít ỏi trên lớp giáo viên không thể trìnhbày hết cho học sinh, học sinh cũng không thể hiểu nội dung bài học nếu chỉ lĩnhhội từng ấy tri thức từ giáo viên

- Giúp học sinh hình dung được các nội dung mình cần chuẩn bị để cóhoạt động tự học lịch sử đạt hiệu quả Cụ thể:

+ Học sinh phải lập kế hoạch cho việc tự học của mình: Học lúc nào? Học

ở đâu? Học phần nào trước, phần nào sau? Học với ai? Học như thế nào? Cầnrèn luyện được phương pháp học ở mọi nơi, mọi lúc

+ Người học phải rèn luyện được sự tập trung tư tưởng cao độ khi học tập,không chịu sự tác động của các yếu tố xung quanh Phải rèn luyện kĩ năng đọcsách, kĩ năng tìm tài liệu, phải học cách hệ thống hóa các kiến thức lịch sử từtrên lớp kết hợp với kiến thức đã học thông qua cách lập các sơ đồ về mối quan

hệ giữa các kiến thức, lập các bảng so sánh, các bảng tổng hợp các nội dungkiến thức lịch sử đã học

2.3.2.2 Cần tạo cho học sinh môi trường học tập, sinh hoạt văn minh, lành mạnh, tăng cường các hoạt động học tập theo nhóm:

Môi trường có ý nghĩa rất lớn đến việc hình thành, bồi dưỡng nhân cách

của con người, bởi “con người là tổng hòa các mối quan hệ tự nhiên và xã hội”.

Tục ngữ có câu “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” để chỉ những ảnh hưởngcủa môi trường xung quanh tác động đến nhân cách con người Do đó, cần phảichú trọng việc xây dựng một môi trường thật sự văn minh, lành mạnh để họcsinh yên tâm học tập, rèn luyện, cống hiến

Học nhóm là một hình thức học hợp tác nâng cao chất lượng của học sinh.Các học sinh giao lưu với nhau và có được những kết quả học tập tiến bộ vềnhiều mặt Học sinh được tạo cơ hội tự đặt câu hỏi, thảo luận, trình bày quanđiểm, và thực hiện học hợp tác

- Học nhóm có các tác dụng sau:

+ Xây dựng tinh thần đồng đội, tinh thần tập thể và ý thức công đồng + Cân bằng tâm lí, khả năng hoà nhập, kĩ năng giao tiếp

+ Nâng cao thành tích học tập của các thành viên trong nhóm

- Thành lập nhóm được dựa trên các yếu tố cơ bản sau:

+ Cùng mục đích: những người tham gia vào nhóm để cùng làm một côngviệc nào đó Đây là nền tảng để học sinh hiểu biết lẫn nhau và từ đó chia sẻ lẫnnhau Sự chia sẻ này sẽ kéo dài khi công việc đó vẫn còn tiếp diễn

+ Sự đồng thuận: các thành viên trong nhóm đều hướng đến sự hoànthành nhiệm vụ học tập

+ Chia sẻ thông tin: muốn nhóm hoàn thành nhiệm vụ, hay tổ chức củamình thành công, thì khả năng thu nhận thông tin từ đồng nghiệp và chia sẻthông tin của mình đến học sinh khác là rất cần thiết Không nên xem việc giữ bímật thông tin để làm “của để giành” như là một sự vượt trội của riêng mình

+ Tôn trọng và trợ giúp: mỗi thành viên trong nhóm phải tôn trọng ý kiếncủa những người khác thể hiện qua việc động viên, hỗ trợ nhau, nỗ lực biến các

+ Thảo luận: Qua cách thức mỗi người đặt câu hỏi trong thảo luận, chúng

ta có thể nhận biết mức độ tác động lẫn nhau, khả năng thảo luận, đưa ra vấn đềcho các thành viên khác của họ

+ Thuyết phục: Các thành viên phải trao đổi, suy xét những ý tưởng đã

đưa ra, đồng thời mỗi thanh viên tự bảo vệ và thuyết phục người khác đồng tìnhvới ý kiến của mình.

+ Tạo lập ý tưởng: Việc tạo lập ý tưởng tốt sẽ là yếu tố quyết định sựthành công của nhóm

Ở lớp 9A(Lớp thực nghiệm) Trường THCS Nga An, ngay từ đầu năm học

2019 - 2020, tôi đã tiến hành chia lớp thành 8 nhóm học tập (Nhóm 1 và 2, mỗinhóm có 4 học sinh; từ nhóm 3 đến nhóm 8, mỗi nhóm có 5 học sinh) Trongsuốt năm học tôi luôn duy trì sự hoạt động của các nhóm học tập Các nhóm họctập này hoạt động cả trong giờ học và ở nhà Để tăng cường việc tự học ở nhàcủa học sinh, sau mỗi giờ học, tôi đều giao nhiệm vụ cho các nhóm trao đổi ởnhà Trước khi vào giờ học các em có thể chia ra từng cặp để trao đổi, ôn luyện

và dò bài nhau Trong giờ học phải tích cực thảo luận, trao đổi Khi chuẩn bị bàimới nên chia vở thành hai cột theo tỉ lệ 7/3 Cột bên trái ghi phần tự học ở nhà,cột bên phải ghi phần bổ sung tại lớp Giáo viên hướng dẫn cho học sinh trìnhbày phần tự học thì ghi kiến thức ngắn gọn, cơ bản theo nội dung tiêu đề màgiáo viên yêu cầu Sau phần giáo viên chốt kiến thức học sinh tự đối chiếu vớiphần ghi ở nhà nếu có chỗ nào chưa chính xác thì tự điều chỉnh, bổ sung ở cột

kế bên tương ứng, nếu còn thắc mắc thì chủ động trao đổi với giáo viên và bạn

bè để hiểu và nắm vững kiến thức Ví dụ trong bài 14: Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất Ở mục I Chương trình khai thác lần thứ hai của Thực dân Pháp Giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh tìm hiểu về hoàn cảnh,

mục đích, nội dung và tác động của chương trình khai thác thuộc địa lần thứ haicủa thực dân pháp Khi các em tìm hiểu được nội dung này trước ở nhà thì lúcđến lớp được Giáo viên phân tích, giảng giải sẽ dễ hiểu hơn về việc tại sao Pháplại tiến hành khai thác thuộc địa lần thứ hai ở Việt Nam sau chiến tranh thế giớithứ nhất, với quy mô lớn, tốc độ nhanh nhưng chỉ tập trung vào nông nghiệp vàcông nghiệp nhẹ Đặc biệt, giáo viên cần định hướng và nêu vấn đề để thu hút

sự tò mò và khả năng tư duy của học sinh về tác động của chương trình khaithác thuộc địa lần hai của thực dân pháp đối với kinh tế, xã hội nước ta, nhất là

sự phân hóa giai cấp trong xã hội để các em biết và hiểu, phân tích được khảnăng, thái độ cách mạng của các giai cấp, tầng lớp Đó cũng là cách để học sinhnắm rõ về lực lượng cách mạng trong phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Namlúc bấy giờ Đồng thời nêu vấn đề cho học sinh tại sao trong các giai cấp thì chỉ

có giai cấp công nhân mới có khả năng lãnh đạo cách mạng chứ không phải làgiai cấp nông dân, tư sản, hay tiểu tư sản Hoặc yêu cầu các em xác định được

những mâu thuẫn tồn tại ở Việt Nam lúc này là gì? Mâu thuẫn nào cơ bản nhấtvv Từ những yêu cầu và vấn đề được giao các em sẽ tự nghiên cứu SGK, hoặctrao đổi thảo luận với nhau hay tham khảo thêm tài liệu để tìm hiểu vấn đề Nhưthế học sinh sẽ hiểu ra vì sao từ năm 1919-1925 ở Việt Nam lại diễn ra phongtrào dân tộc dân chủ.

2.3.2.3 Giáo viên cần đặt học sinh luôn trong trạng thái “có vấn đề” để học sinh phải tìm tòi cách giải quyết vấn đề Việc giải quyết vấn đề là một quá trình tự học của học sinh

Ví dụ trong bài 17: Cách mạng Việt Nam trước khi Đảng cộng sản ra đời Sau khi kết thúc bài 16, tôi giao nhiệm vụ ở nhà chuẩn bị bài 17 cho học

sinh bằng cách nêu tình huống "có vấn đề" để tạo hứng thú cho học sinh tìmhiểu: ba tổ chức cách mạng đã phân hóa thành 3 tổ chức cộng sản như thế nào?Tại sao lại có sự phân hóa đó? Từ tình huống "có vấn đề" đó, học sinh sẽ tìmhiểu và đó là bước chuẩn bị bài ở nhà của học sinh

Đây là dạng bài cung cấp kiến thức mới với dung lượng lớn và khá phứctạp với nhiều tổ chức, khuynh hướng, phong trào cách mạng khác nhau vv Rất

dễ làm học sinh rối và khó phân biệt Chẳng hạn ba tổ chức cách mạng với ba tổchức cộng sản; khuynh hướng cách mạng tư sản với khuynh hướng cách mạng

vô sản; phong trào yêu nước với phong trào công nhân Do đó, học sinh rất cầnđược hướng dẫn để nắm bắt vấn đề một cách thấu đáo và tránh sự nhầm lẫn Mặtkhác thực tiễn của cuộc đấu tranh trong phong trào dân tộc dân chủ giai đoạnnày là sự thử thách nghiêm khắc, sự sàng lọc cặn kẽ để lựa chọn về sứ mệnh lịch

sử giữa các tổ chức, khuynh hướng cách mạng đối với dân tộc Cuối cùng thìĐảng Cộng Sản Việt Nam do Nguyễn Ái Quốc sáng lập đã được lịch sử chọnlựa là đảng tiên phong cách mạng, đảm nhận sứ mệnh lãnh đạo phong trào giảiphóng dân tộc Để thấu đáo hết nội dung này thì chỉ với thời gian trên lớp thôirất khó có thể giúp học sinh nắm vững được vấn đề Giáo viên cần vận dụng tốtcác phương pháp, trong đó phương pháp tự học ở nhà là hết sức cần thiết đểgiúp học sinh vững vàng tiếp thu kiến thức

Trong bài đã giảm tải phần nói về Việt Nam quốc dân đảng nhưng giáoviên cũng cần yêu cầu học sinh tìm hiểu về sự ra đời, thành phần, khuynh hướng

và hoạt động của nó để có thể so sánh với Hội Việt Nam Cách Mạng Thanh niên

để hiểu rõ vai trò hạt nhân và là tổ chức tiền thân của Đảng Cộng Sản

Đặc biệt ở mục IV: Ba tổ chức cộng sản nối tiếp nhau ra đời trong năm

1929: Giáo viên hướng dẫn cho học sinh về quá trình hình thành của ba tổ chức

cộng sản, lưu ý chỉ cần nắm chắc về thời gian và tên gọi Khi các em đã chuẩn