MỞ ĐẦU I - LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” là một trong nhữngphong trào thi đua do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động trong toàn ngành nhằmnâng cao ch
Trang 1MỤC LỤC
B Nội dung 4
1.Thực trạng của việc xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích
3 Kết quả khảo sát thực trạng về phong trào thi đua xây dựng lớp
C Kết luận, kiến nghị
Trang 2A MỞ ĐẦU
I - LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” là một trong nhữngphong trào thi đua do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động trong toàn ngành nhằmnâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh trong các trường phổ thông.Với mục tiêu huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng giáo dục trong vàngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quảphù hợp với điều kiện của địa phương và đáp ứng nhu cầu xã hội; phát huy tínhchủ động tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập và các hoạt động xã hội mộtcách phù hợp và hiệu quả
Quá trình thực hiện Chỉ thị 40/2008/CT- BGD ĐT ngày 22 tháng 7 năm
2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, dưới sự chỉ đạo của ban ngành cấp trên cùngvới việc tổ chức thực hiện của nhà trường, bản thân tôi nhận thấy đây là một phongtrào thi đua có ý nghĩa thiết thực mang tính nhân văn và đặc thù nghề nghiệp cao,tạo ra môi trường tốt để giáo dục học sinh nên tôi rất phấn khích tham gia Hơnnữa, trong tiêu chí thi đua hàng năm, nhà trường và Phòng giáo dục rất quan tâm
và đề cao nội dung này Tuy nhiên, kể từ ngày phát động phong trào thi đua chođến nay, tôi rất băn khoăn và trăn trở về thực trạng xây dựng phong trào thi đuanày ở nhà trường Các đoàn thanh kiểm tra của Phòng Giáo dục và cấp trên vềkiểm tra nội dung này đều đánh giá còn nhiều hạn chế: Khuôn viên nhà trườngchưa đẹp, nhà vệ sinh chưa đảm bảo; phòng học, phòng chức năng, trang thiết bịdạy học còn thiếu nhiều, các lớp học trang trí rườm rà, không khoa học, không phùhợp, thậm chí có những nội dung trang trí đã cũ và mờ nội dung, phòng học thiếucây xanh, đặc biệt chất lượng giáo dục thấp, học sinh thiếu kĩ năng sống, giao tiếphạn chế, tính tự quản kém Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy và kiêm nhiệmcông tác chủ nhiệm lớp, tôi thiết nghĩ mình phải chịu một phần trách nhiệm trong
việc này Do đó, bằng kinh nghiệm của bản thân, tôi đã đưa ra: ‘‘Một số biện pháp xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực ở lớp 5B Trường Tiểu học Yên Lâm
”, để góp phần nâng cao chất lượng phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” ở các nhà trường nói chung và Trường Tiểu học Yên Lâmnói riêng
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu đề tài này nhằm mục đích tìm hiểu thực trạng xây dựng lớp họcthân thiện, học sinh tích cực của lớp 5B Trường Tiểu học Yên Lâm, tìm hiểunguyên nhân của các tồn tại Từ đó đưa ra một số biện pháp nhằm khắc phục vànâng cao chất lượng của phong trào thi đua xây dựng lớp học thân thiện, học sinhtích cực
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Phong trào thi đua “xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực lớp 5B Trường Tiểu học Yên Lâm”
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Phương pháp nghiên cứu lí luận
2 Phương pháp phân tích tổng hợp
Trang 33 Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin.
4 Phương pháp thống kê, xử lí số liệu
5 Phương pháp đàm thoại
6 Phương pháp thực nghiệm
7 Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm
Trang 4Trên tinh thần đó, để thực hiện tốt phong trào thì mỗi cá nhân, mỗi lớp học
sẽ là nhân tố quyết định cho mọi thành công Lớp học là một đơn vị hợp thành
trường học Do đó để xây dựng được “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”
tôi nghĩ cần phải xây dựng lớp học thân thiện Dựa trên 5 tiêu chí xây dựng trườnghọc thân thiện học sinh tích cực, chúng ta có thể hiểu Lớp học thân thiện là mộtlớp học sạch sẽ, thoáng mát, đẹp đẽ; chất lượng học đảm bảo; phương pháp dạyhọc phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh; tổ chức tốt các hoạt động tập thể; họcsinh có các kĩ năng sống cơ bản theo yêu cầu của lứa tuổi; tập thể lớp tích cựctham gia tìm hiểu và chăm sóc các di tích lịch sử cách mạng ở địa phương
Làm thế nào để các em coi lớp học như ngôi nhà thứ hai của mình? Ở đócác em được học tập, rèn luyện, vui chơi trong bầu không khí thân thiện, gần gũinhư gia đình Ở đó có cô giáo như người mẹ hiền luôn gần gũi yêu thương và biếtkhơi dậy sự tự tin, hứng thú học tập cho các em Trong lớp, học sinh luôn đoàn kếtyêu thương và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Các em tích cực tham gia các hoạt độngtập thể; Tích cực tìm hiểu và chăm sóc các di tích lịch sử ở địa phương Từ đó các
em dần hình thành các kĩ năng sống cần thiết
Xây dựng lớp học thân thiện giúp các em hứng thú trong học tập và đem lại hiệu quả cao trong giáo dục đồng thời các em cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” Môi trường lớp học là một trong những yếu tố quan trọnggóp phần nâng cao chất lượng hiệu quả các môn học Môi trường lớp học thân thiện giúp học sinh hình thành và phát triển các kĩ năng cơ bản và cần thiết phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của lứa tuổi Trong môi trường lớp học thân thiện, học sinh sẽ tự tin, tích cực và chủ động hơn khi tham gia các hoạt động học tập và rèn luyện, các em có cơ hội thể hiện khả năng của mình đồng thời học tập được những cái hay của bạn.Từ đó, kĩ năng tham gia các hoạt động, kĩ năng giao tiếp hợp tác, kĩ năng nhận thức được phát triển một cách tốt nhất.Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là một việc làm hết sức quan trọng và cấp thiết đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay Ở tiểu học, các em rất tò mò hiếu động, thích tham gia các trò chơi tập thể Chính vì vậy mà việc tổ chức cho các em tham gia vào các trò chơi tập thể là một việc làm hết sức cần thiết Thông qua các trò chơi giúp các em dễ hòa đồng với bạn bè, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
Khi các lớp học đã thực sự thân thiện, học sinh thực sự tích cực thì việc xâydựng trường học thân thiện và học sinh tích cực mới thực sự có hiệu quả
II Cơ sở thực tiễn
Trang 51 Thực trạng của việc xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” ở Trường Tiểu học Yên Lâm
Trong những năm gần đây, thực hiện công văn của ban ngành cấp trên, BanGiám hiệu nhà trường đã xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện phong tràonày một cách tích cực và đem lại một số hiệu quả nhất định Hàng năm nhà trườngđược trang cấp và mua sắm thêm trang thiết bị dạy học đồng thời phát động phongtrào giáo viên tự làm đồ dùng dạy học Bên cạnh đó tổ chức Đội cũng hỗ trợ tốtphong trào này Phòng giáo dục chỉ đạo sát sao, cung cấp đầy đủ các văn bản cóliên quan đến nội dung này Một số phụ huynh quan tâm và phối hợp tốt với giáoviên Một số học sinh tích cực và hào hứng tham gia phong trào Bên cạnh nhữngthuận lợi thì cũng không ít khó khăn Trường Tiểu học Yên Lâm là trường học duynhất của huyện Yên Định hiện còn thiếu thốn nhiều về cơ sở vật chất và trang thiết
bị dạy học; phòng học và các phòng chức năng còn thiếu gây ảnh hưởng rất lớnđến quá trình giảng dạy của giáo viên cũng như chất lượng học tập của học sinh.Trong những năm gần đây, mặc dù nhà trường rất quan tâm đến phong trào thi đua
xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” mỗi giáo viên đều tham
gia Tuy nhiên, chất lượng của phong trào thi đua này còn nhiều mặt hạn chế Cơ
sở vật chất và trang thiết bị dạy học còn thiếu nhiều Cảnh quan nhà trường chưađẹp; lớp học thiếu cây xanh, kĩ năng sống và kĩ năng giao tiếp của học sinh hạnchế, chất lượng tham gia các hoạt động tập thể chưa cao, học sinh chưa tích cựctham gia tìm hiểu và chăm sóc các di tích lịch sử ở địa phương Một số giáo viênchưa tích cực đổi mới phương pháp dạy học
2 Nguyên nhân của những tồn tại
-Về cơ sở vật chất: Yên Lâm là xã miền núi duy nhất của huyện Yên Định.
Trong mấy năm gần đây, cùng một lúc xã xây dựng rất nhiều công trình cơ bản ởđịa phương nên chưa đủ kinh phí để xây dựng cơ sở vật chất bổ sung cho nhàtrường dẫn đến nhà trường còn thiếu các phòng chức năng, phòng đa năng, phòngđọc, thiếu các phương tiện hỗ trợ dạy học
-Về giáo viên.
Kiến thức và kĩ năng xây dựng lớp học thân thiện học sinh tích cực còn hạn
chế Một số giáo viên chưa quan tâm đến nội dung này mà chỉ chú trọng tới việc
dạy kiến thứcToán, kiến thức Tiếng Việt cho học sinh
Giáo viên chưa biết cách huy động và phối hợp cùng phụ huynh, các giáo viên bộ môn cùng các lực lượng giáo dục khác để xây dựng môi trường giáo dục Chính vì vậy chưa tạo được sức mạnh tổng thể giúp phong trào thi đua này đạt hiệu quả cao Một số giáo viên đôi khi quá nóng vội trong việc giáo dục học sinh
để đảm bảo chỉ tiêu dễ rơi vào tình trạng áp đặt, nhồi nhét kiến thức, răn đe, gò bó học sinh, chưa lắng nghe tâm tư nguyện vọng của các em,…khiến các em cảm thấymệt mỏi Một số giáo viên còn lúng túng trong việc xử lí các tình huống sư phạm Giáo viên còn dạy chay nhiều dẫn đến giờ học thiếu hấp dẫn Tổ chức Đội hoạt động còn mờ nhạt, chưa thúc đẩy và tạo động lực cho các em tích cực tham gia cáchoạt động tập thể và tìm hiểu về các di tích lịch sử ở địa phương
-Về học sinh Ở lứa tuổi này, các em rất hiếu động, vốn sống hạn chế và
không kiểm soát kĩ các hành vi của mình trước khi làm, làm việc thường ít khi
Trang 6nghĩ tới hậu quả Các em chưa được bồi dưỡng nhận thức về tầm quan trọng và giá
trị của các kĩ năng sống đối với đời sống của mình Không dành thời gian và chưa
để tâm vào việc rèn kĩ năng sống Chưa chủ động và tích cực rèn luyện các hành vi
và thói quen tốt Kỹ năng vận dụng thực hành hạn chế Một số em ý thức kỉ luậtkém, chưa chấp hành tốt các nội quy Nhiều em chưa tự giác học tập Một số emcòn bị ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội
-Về phụ huynh Đa số phụ huynh còn phó mặc con em cho nhà trường, họ
chưa quan tâm đến việc xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực đặc biệt
là họ chưa chú trọng rèn kĩ năng sống cho con em mình Phần lớn phụ huynh chỉquan tâm đến việc học kiến thức Toán và Tiếng Việt Sự kết hợp giáo dục giữa nhàtrường, gia đình và xã hội chưa hiệu quả
3 Kết quả khảo sát thực trạng phong trào thi đua lớp 5B vào đầu năm học
Sau khi nhận lớp, tôi đã tiến hành quan sát và khảo sát thực trạng về môitrường lớp học và hoạt động của học sinh lớp 5B, kết quả đạt được như sau:
Sĩ số
36
Đầu năm học 2020- 2021 Nội dung đánh giá Mức độ/ Số lượng Tỉ lệ
Môi trường lớp học Chưa thân thiệnHọc sinh tích cực, chủ động, tự tin
trong học tập và tham gia các hoạt
III - CÁC BIỆN PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Năm học 2020-2021 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm và giảng dạylớp 5B Lớp tôi gồm 36 học sinh trong đó có 18 học sinh nữ, 17 em là người dân tộc thiểu số Phần lớn phụ huynh lớp tôi là nông dân, điều kiện quan tâm giáo dục dạy dỗ có những hạn chế nhất định Sau khi nhận lớp, tôi căn cứ vào tình hình thực
tế của lớp để triển khai các biện pháp xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực nhằm hưởng ứng phong trào thi đua xây dựng trường học, học sinh tích cực dongành phát động
Biện pháp1 Thực hiện tốt việc trang trí lớp học
Một trong 5 nội dung của phong trào xây dựng “Trường học thân thiện, họcsinh tích cực” là xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn Do đó tôi rất quan
Trang 7tâm đến việc trang trí lớp Môi trường lớp học xanh, sạch đẹp an toàn thân thiện làyếu tố quan trọng góp phần thu hút trẻ đến trường.Từ đó giúp học sinh cảm nhậnlớp học là ngôi nhà thứ hai của mình Để có sản phẩm trang trí đẹp, khoa học và
có tính giáo dục, tôi đã chủ động tìm hiểu cách trang trí lớp trên mạng Internet vàtận dụng cơ hội trong lần thi Giáo viên giỏi cấp tỉnh để tham quan một số trường ởthành phố như: Đông Thọ, Đông Cương, Ba Đình, Nguyễn Văn Trỗi ,…tôi nghiêncứu chọn lọc và sáng tạo cho phù hợp với điều kiện thực tế lớp mình Các khẩuhiệu trong lớp có ý nghĩa, mang tính giáo dục và nhân văn cao như “Thi đua dạytốt, học tốt”, được đặt trang trọng ngay chính giữa bức tường phía trên Khẩu hiệu
“Tất cả vì học sinh thân yêu”được gắn ngay chính giữa bức tường cuối lớp nhưnhắc nhở giáo viên hãy nâng cao tinh thần trách nhiệm Nội quy học sinh đượcthiết kế trên một cây hoa sinh động với những từ ngữ súc tích, ngắn gọn, dễ hiểu;trích thư Bác Hồ, Bảng ghi 5 điều Bác Hồ dạy và Di ảnh Bác Hồ được đặt trangtrọng trên tường phía trên lớp học như nhắc nhở học sinh hãy làm theo lời Bác Tôigiải thích để các em hiểu được nội dung ý nghĩa của mỗi mảng trang trí và khéoléo nhắc nhở các em thực hiện nội quy bằng một bài thơ Tôi dành một góc tường
để làm báo ảnh ghi lại những khoảnh khắc của cô và trò trong năm học Bước vàolớp tôi đề nghị học sinh mở toang hết cửa sổ để đón không khí trong lành Lớp học
có đủ ánh sáng, lọ hoa , cây xanh, tạo không khí thật sự thoải mái, thân thiện, gầngũi với thiên nhiên hơn Cuối lớp là góc trưng bày sản phẩm của học sinh, nhữngkiến thức cần nhớ và góc sinh nhật Tôi cố gắng lồng ghép cho học sinh tiếp cậnnội dung chương trình SGK mới thông qua 5 phẩm chất chủ yếu và 10 năng lực cốtlõi để sang năm các em lên lớp 6 không bỡ ngỡ Đặc biệt trong bối cảnh năm họcnày, thông điệp 5K của Bộ Y tế cũng được tôi khéo léo đưa vào để nhắc nhở các
em thực hiện tốt việc phòng chống dịch COVID- 19 Tôi phát động phong trào làmbáo ảnh với nội dung liên quan đến nội dung học tập và giáo dục nhằm nhắc nhởcác em biết ơn nguồn cội qua bài Đạo đức “Nhớ ơn tổ tiên” kết hợp bài Tập đọc
“Phong cảnh Đền Hùng”
Tôi chia sẻ và tham mưu với Ban Giám hiệu nhà trường phối hợp cùng phụhuynh để triển khai thực hiện Tôi xác định nội dung trang trí và thông báo cho họcsinh cùng tham gia Học sinh rất hào hứng tham gia Tôi phân công nhiệm vụ phùhợp với khả năng của từng em Học sinh tự giác lau cửa, đánh giấy giáp mặt bàncho sạch vết bẩn, làm sản phẩm trưng bày
Đây là một số hình ảnh nội dung trang trí trong lớp 5B của tôi
Trang 10Biện pháp 2: Tổ chức dạy và học có hiệu quả, phù hợp
Hoạt động dạy và học là hoạt động chủ đạo trong nhà trường góp phần quyếtđịnh vào việc nâng cao chất lượng giáo dục Do đó tôi thường xuyên tự học tựnghiên cứu, không ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sựchuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo, khả năng tự học và ý thức vươn lên củahọc sinh Trong mỗi tiết học, tôi hướng dẫn để các em tự tìm ra kiến thức mới Tôidành thời gian để các em được đọc, được làm, được bày tỏ ý kiến, được trao đổithảo luận nhiều hơn Đối với những môn học có nhiều kênh hình để minh họa tôi
sử dụng giáo án điện tử để hỗ trợ Chính vì vậy học sinh rất hứng thú học tập Đốivới các môn cần tư duy cao tôi thường kích thích hứng thú cho các em bằng cáchnêu vấn đề để các em tìm cách giải Bạn nào tìm ra cách giải nhanh và đúng sẽđược tặng hoa khen.Tôi tạo cơ hội để các em nêu ra các sáng kiến học tập và cùng
Trang 11cô thực hiện Trong năm học này, tôi tham gia dự thi giáo viên giỏi cấp tỉnh và đạtgiờ dạy giỏi Điều đó càng thôi thúc tôi cần phải cố gắng và học tập nghiên cứunhiều hơn nhằm nâng cao tay nghề xứng đáng với danh hiệu đó Chất lượng họctập của lớp tôi qua 3 lần kiểm tra định kì luôn dẫn đầu trong khối Số lượng họcsinh đạt điểm giỏi các môn tăng dần đều Đó là một minh chứng rõ nhất cho hiệuquả trong việc đổi mới phương pháp dạy học.
Biện pháp 3 Tăng cường giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
Kĩ năng sống là một hình thức giáo dục mới được triển khai thực hiện trongnhững năm học gần đây Học sinh có kĩ năng sống tốt sẽ thúc đẩy thay đổi cáchnhìn nhận bản thân và môi trường sống xung quanh, tạo dựng niềm tin, lòng tựtrọng, thái độ tích cực và tạo động lực cho bản thân tự mình quyết định số phậncủa mình Để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, ngoài những chủ đề trongchương trình tôi lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua các mônhọc như Khoa học, Tiếng Việt và Đạo đức,… Giáo dục các em phòng tránh bị xâmhại, phòng tránh đuối nước cần phải học bơi, kĩ năng từ chối các lời rủ rê lôi kéolàm việc xấu, nói “Không” với rượu, bia và các chất gây nghiện,… và nhiều kĩnăng ứng xử khác Thông qua các tình huống sinh động cụ thể để các em xử lí Đặcbiệt, tôi luôn thấm nhuần 3 quan điểm trong dạy học hiện nay đó là: Quan điểmgiao tiếp, tích hợp và tích cực hóa hoạt động của học sinh Ba quan điểm này luônđồng hành với phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện học sinh tíchcực Do đó, để giáo dục học sinh đạt hiệu quả trong môi trường thân thiện, giúpcác em tự tin trong học tập và rèn luyện, tôi đã quan tâm đến giáo dục kĩ năngsống, đặc biệt là kĩ năng giao tiếp, ứng xử cho các em Trong giao tiếp, lời nóiđóng vai trò quan trọng Nó là công cụ, là phương tiện giao tiếp chủ yếu Lời giảngbài hấp dẫn, truyền cảm sẽ gây sự chú ý cao cho học sinh Chính vì vậy tôi thườngxuyên trau chuốt mài giũa lời nói của mình để đem lại hiệu quả cao nhất trong quátrình giảng dạy Nó cũng chính là trực quan sinh động giúp học sinh học tập bắtchước theo Không chỉ chú ý lời nói, tôi quan tâm đến cử chỉ, ánh mắt và điệu bộ.Đôi mắt là cửa sổ tâm hồn Tôi thường nhìn các em bằng ánh mắt trìu mến thânthương Từ kĩ năng của cô, học trò sẽ học tập và bắt chước được rất nhiều.Trongcác giờ học, tôi luôn yêu cầu học sinh tham gia bày tỏ ý kiến: trả lời câu hỏi, thảoluận nhóm, kể chuyện, nêu cách làm bài Tôi chỉnh sửa cho các em cách diễn đạtđặc biệt là cách xưng hô với cô với bạn cho phù hợp và thân thiện
Tôi thường xuyên khen ngợi để các em phấn khích và cảm thấy tự tin hơntrong giao tiếp Một cái xoa đầu hay một cái bắt tay cũng là món quà mà học sinh
về khoe với mẹ Khen ngợi, động viên kịp thời mang lại hiệu quả giáo dục rất lớn
Nó như một liều thuốc tinh thần giúp các em thay đổi hành vi theo hướng tích cực.
Trong mỗi tiết học, tôi thường dành ít phút cho học sinh khởi động, chơi tròchơi hay kể một câu chuyện ngắn hài hước để tạo tiếng cười trong lớp, giúp giờhọc bớt căng thẳng Hơn nữa, tiếng cười còn tạo hưng phấn kích thích tư duy Dạyhọc cũng là một nghệ thuật, người nghệ sĩ phải tạo ra được cảm xúc chân thực từtrái tim