SKKN một số giải pháp xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực tại trư¬ờng tiểu học hền chung

Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo đã phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013 với mong muốn động viênk

Nội dung Trang

1 Mở đầu

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2 - 4

2.3 Các giải pháp để thực hiện tốt 5 tiêu chí trong phong trào " Xây

dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực"

2.3.1 Nội dung 1: Xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn 9,102.3.2 Nội dung 2: Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm

của học sinh giúp các em tự tin trong học tập

10,11

2.3.3 Nội dung 3: Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh 11,122.3.4 Nội dung 4: Tổ chức hoạt động tập thể vui chơi lành mạnh 12,132.3.5 Nội dung 5: Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát

huy các giá trị các di tích lịch sử, văn hoá, cách mạng ở địa

1.1 Lí do chọn sáng kiến:

“Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực” là một chủ trương

đ-ược lãnh đạo Đảng và Nhà nước quan tâm Bộ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo

đã phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực” trong các trường phổ thông giai đoạn 2008-2013 với mong muốn động viênkhuyến khích các thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý giáo dục các cấp và toàn thểhọc sinh cùng với các lực lượng ngoài xã hội tích cực, chủ động tham gia xâydựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hình thành và phát huy tính tíchcực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập và tư tưởng đạo đức theo tinh

thần cuộc vận động "Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” và “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học, sáng tạo”.

“Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực” là một phong trào

thi đua có mục tiêu rõ ràng, thiết thực và nội dung hết sức phong phú, sâu rộng,phù hợp với đối tượng là các thầy giáo, cô giáo, cán bộ quản lý Đồng thời cũng

là một cuộc vận động cần có sự phối hợp hành động của cha mẹ học sinh, củacộng đồng xã hội và của các tổ chức chính trị Ngoài những yêu cầu về cơ sở vậtchất, trang thiết bị dạy học, giờ học của học sinh thì những hoạt động vui chơigiúp cho các em giảm stress sau giờ học căng thẳng, áp lực của những con số,những bài toán hóc búa, những mảng kiến thức rộng rãi, đa dạng yêu cầu caođối với người học…và quan trọng hơn đã tạo ra sự gần gũi, đoàn kết giữa thầy

và thầy, thầy với trò và trò với trò

Là Hiệu Trưởng trường tiểu bản thân nhận thấy phong trào xây dựng Trườnghọc thân thiện – Học sinh tích cực ở nhiều năm học, tôi cùng Ban giám hiệu đã

tập trung chỉ đạo theo 5 nội dung: “Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực”, tạo thêm sân chơi mới lạ, những trò chơi hay để thu hút lôi cuốn học sinh tham gia, để học sinh thực sự thấy “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” là điều mà trường tiểu học Hiền Chung đã làm được trong năm qua Mục

tiêu giáo dục của tiểu học là giúp trẻ phát triển toàn diện, giúp trẻ hình thànhnhững phẩm chất cơ bản của con người, với những vốn kiến thức cơ bản về tựnhiên xã hội, làm cho trẻ dễ dàng học lên các cấp học trên Một yêu cầu đặt ra:Những nhà quản lý phải làm gì? Làm thế nào để các hoạt động của nhà trường

có chất lượng nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục trong trường Tiểu học mà xã hội

quan tâm Theo văn bản hướng dẫn thi đua “Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực” có 5 nội dung đánh giá.

Một là: Xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn; Hai là: Dạy và học có

hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp

học sinh tự giác học tập; Ba là: Rèn kĩ năng sống cho học sinh; Bốn là: Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh; Năm là: Học sinh tham gia tìm hiểu,

chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa

Vậy làm thế nào để việc “ Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tíchcực” có hiệu quả? Đó là câu hỏi mà bản thân tôi luôn trăn trở và luôn tìm tòi,nghiên cứu, sáng tạo, chỉ đạo bám sát 5 nội dung đánh giá “ Xây dựng trườnghọc thân thiện – học sinh tích cực”.

Từ những kết quả trường tiểu học Hiền Chung đã đạt được trong những

năm qua, tôi mạnh dạn chọn sáng kiến: "Một số giải pháp xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực tại trường Tiểu học Hền Chung"

1.2 Mục đích nghiên cứu.

- Huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để

xây dựng môi trường giáo dục an toàn thân thiện, hiệu quả, môi trường “ Xanh,sạch, đẹp” phù hợp với điều kiện của địa phương và đáp ứng nhu cầu xã hội

- Phát huy tính chủ động, sáng tạo, tích cực của học sinh trong học tập và cáchoạt động xã hội một cách phù hợp và hiệu quả

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Các giải pháp, kinh nghiệm trường Tiểu học Hiền Chung đã tiến hành đểthực hiện tốt năm nội dung của phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thânthiện – học sinh tích cực”

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp quan sát khoa học

- Phương pháp điều tra

- Phương pháp thực nghiệm khoa học

- Phương pháp phân tích, tổng kết kinh nghiệm

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lý luận:

Trường học thân thiện là trường học mà ở đó học sinh được tạo điều kiện

để sống khỏe mạnh, vui vẻ, tích cực học tập và tham gia các hoạt động khác,được giáo viên nhiệt tình giảng dạy, yêu thương, tôn trọng, được gia đình vàcộng đồng tạo điều kiện phát huy hết tiềm năng của mình trong môi trường antoàn và thuận lợi, quyền được đi học của học sinh được đảm bảo

Trường học thân thiện là trường thực hiện tốt nhất, có hiệu quả nhấtkết quả nhất các quyền cơ bản của trẻ em như quyền được sống, quyền được họctập, quyền được chăm sóc và bảo vệ, nơi mà các nhà hoạt động học tập và giáodục đều quan điểm: “ Coi học sinh là nhân vật trung tâm” Nơi mà nhà trườnghoạt động không riêng lẻ mà trong sự phối hợp liên thông giữa các môi trườnggiáo dục là gia đình, nhà trường và cộng đồng

Những hoạt động của nhà trường đều mang ý nghĩa gần gũi, thân thiện vớitrẻ

- Trường học thân thiện không chỉ giúp học sinh nhận ra rằng các em cũng cóquyền được hưởng nền giáo dục có chất lượng mà còn có nhiều quyền khác nữa.– giúp trẻ học những gì các em cần học để đối mặt với những thách thức trongthời đại thế kỷ mới đảm bảo cho các em có được môi trường để học tập, mộtmôi trường không có bạo lực và lạm dụng; nâng cao nhiệt huyết của giáo viên,

có tinh thần và động cơ làm việc với học sinh và vận động sự hỗ trợ của cộngđồng cho nền giáo dục

- Trường học thân thiện không chỉ thể hiện kết quả giáo dục trong lớp học

và rộng hơn còn là chất lượng của cả môi trường học đường và mối quan hệgiữa gia đình, nhà trường và cộng đồng

Trường học thân thiện thúc đẩy phương pháp học tập tích cực, lòng bao

dung, sự quan tâm chăm sóc, trí sáng tạo và quan trọng hơn cả là lòng tự trọng

của trẻ em

Trường học thân thiện làm mọi việc để ngăn chặn các hành động ức

hiếp và các hình thức bạo lực khác trong nhà trường, trở thành thân thiện với trẻ

em nó trở thành quyết tâm và cam kết lâu dài nhằm đáp ứng nhu cầu tâm lý củatrẻ em

Trường học thân thiện là nơi diễn ra nền giáo dục “tốt” Giáo dục trongtrường học thân thiện mang tính toàn diện, có hiệu quả Đảm bảo cho học sinhđợc tiếp cận ở môi trường học thân thiện lành mạnh Trường học thân thiện côngkhai các cuộc thảo luận về tác hại của việc sử dụng ma túy, thuốc lá; sự phânbiệt giới tính và các vấn đề nóng bỏng khác Trường học thân thiện với trẻ cũng

là trường học thân thiện với giáo viên và tôn trọng nghề dạy học

Trường học thân thiện ở đó các cộng đồng giáo dục đóng vai trò quantrọng trong việc thúc đẩy quyền của trẻ thông qua hệ thống quản lý nhà nước.Giáo viên thân thiện với học sinh là thành phần quan trọng nhất tạo ra trườnghọc thân thiện Vậy tại sao chúng ta cần có trường học thân thiện?

Công tác giáo dục muốn thành công đòi hỏi phải có những điều kiện nhất

định, đó là học sinh phải khỏe mạnh về thể chất và động cơ học tập tốt, giáoviên phải được đào tạo tốt và có công nghệ giáo dục thiết thực, phương tiện và

tư liệu giáo dục đầy đủ, công tác quản lý điều hành phải có sự tham gia của cộngđồng, văn hóa địa phương được tôn trọng

Xây dựng môi trường thân thiện, sạch sẽ:

- Nâng cao sức khỏe về tinh thần và thể lực, xây dựng được những động

cơ học tập tốt

- Khuyến khích học sinh tới trường và hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập

- Nâng cao chất lượng giáo dục

- Đảm bảo sự an toàn về mọi mặt và bảo vệ trẻ em

- Vận động sự hỗ trợ của cộng đồng cho sự nghiệp giáo dục

- Một trong những vấn đề ưu tiên của trường học thân thiện là sẵn sàngđón tất cả những học sinh mà không có sự kì thị nào về nguồn gốc, giới tính,khỏe mạnh, hay khuyết tật, dân tộc thiểu số, hoàn cảnh gia đình, các giáo viên

và học sinh phải cùng hợp tác, đóng góp sức lực nhằm tạo ra môi trường tốt

- Trường học thân thiện sẽ thúc đẩy phương pháp học tập tích cực, hòanhập,sự tham gia, tinh thần hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm giữa các giáo viên,học sinh, phụ huynh

- Nhân tố chính của trường học thân thiện là môi trường an toàn, môitrường không có bạo lực, không gây tổn thương cho trẻ, không được phép đánhtrẻ hay dùng các hình thức phạt đối với trẻ

- Trong trường học thân thiện điều quan trọng là học sinh đều có lòng tự trọng và tôn trọng sự khác biệt, điều quan trọng hơn nữa là học sinh có khả năng

tổ chức và tham gia các hoạt động.

- Trường học thân thiện phải đảm bảo môi trường lành mạnh hợp vệ sinh,các lớp học phải đảm bảo tiêu chuẩn, có đủ nước và khu công trình phụ cho họcsinh

2.2 Thực trạng việc xây dựng trường học thân thiện:

2.2.1 Thực trạng về việc thực hiện xây dựng trường học thân thiện- học sinh tích cực ở trường tiểu Học Hiền Chung:

Chúng ta đã biết Trường học thân thiện là một cách tiếp cận trên cơ sở tôntrọng quyền trẻ em, nhằm khuyến khích học sinh khỏe mạnh, hài lòng với việchọc tập và được giáo viên nhiệt tình dạy dỗ cùng với sự hỗ trợ của gia đình vàcộng đồng để các em có thể phát triển hết tiềm năng của mình trong một môitrường an toàn:

- Khuyến khích học sinh học tập tích cực, chủ động khuyến khích các quátrình dạy và học phù hợp với mức độ phát triển, năng lực và phong cách học tậpcủa trẻ

- Tăng cường năng lực, đạo đức nghề nghiệp và lợi ích của giáo viên

- Luôn tạo môi trường lành mạnh, an toàn và bảo vệ: đảm bảo vệ sinh antoàn và có đủ nước sạch đối với học sinh

- Xây dựng mối quan hệ giáo viên với giáo viên, học sinh với học sinh:thân thiện, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau

- Có chính sách và biện pháp không có các hình thức hà khắc hoặc cáchình thức xâm phạm thân thể và tinh thần trẻ, bình đẳng về giới, xóa bỏ các hìnhthức thiên vị giới

- Giúp trẻ em nam và nữ hòa nhập trong một môi trường phi bạo lực, tôntrọng các quyền, các giá trị về sự công bằng

- Có sự tham gia của trẻ em, cha mẹ và cộng đồng

- Luôn tôn trọng và lấy ý kiến đóng góp của cha mẹ học sinh

- Phối hợp chặt chẽ với địa phương trong công tác quản lý, phát triểntrường học và quan tâm tới quyền và phúc lợi của học sinh

Vài nét về trường Tiểu học Hền Chung:

Năm học 2020 - 2021 toàn trường có 12 lớp với số học sinh là 243 em.Đội ngũ giáo viên, cán bộ và nhân viên là 22 người Ban giám hiệu là 2 đồngchí Biên chế có 21 người, tuổi đời bình quân trên 35 Có giáo viên dạy các môn:Ngoại ngữ, Âm nhạc, thể dục Học sinh hầu hết là con em của xã Hiền Chung,gần 100% học sinh là người dân tộc, có 4 học sinh là trẻ khuyết tật hoà nhập, 15học sinh là trẻ mồ côi bố hoặc mẹ, cả bố và mẹ Đối với nhà trường yếu tố thânthiện trong trường học thể hiện ở việc động viên và khuyến khích học sinh, xâydựng môi trường giáo dục với tình yêu thương và trách nhiệm

- Tiếp nhận mọi trẻ em đến trường

- Đảm bảo cho mọi trẻ em trong độ tuổi thuộc địa bàn của trường họcđược đi học và hoàn thành cấp học

- Không có biểu hiện kì thị và đối xử bất bình đẳng , đặc biệt trẻ khuyếttật, trẻ có hoàn cảnh khó khăn hay trẻ có khó khăn trong học tập

- Đảm bảo hiệu quả giáo dục Tuy nhiên, trong những năm học trước đó

việc tăng cường các nội dung phù hợp và hữu ích với trẻ, giúp các em đạt đượcnhững kiến thức và kĩ năng cần thiết cho cuộc sống, bao gồm cả phương pháphọc chủ động và kĩ năng sống chưa thật sự được phát huy, đặc biệt là các kĩnăng sống Còn rất nhiều hiện tượng học sinh ăn quà vặt ở trường hoặc sử dụng

đồ chơi trẻ em của Trung Quốc, đồ chơi mang tính bạo lực Các trò chơi dângian đã được các em chơi song chỉ là tự các em tổ chức, chưa có vai trò của giáoviên chủ nhiệm và tổ chức Đội sao trong đó Hiện tượng giáo viên quát mắng, hàkhắc với học sinh, thậm chí lấy thước dọa học sinh vẫn có Công tác phối hợpgiáo dục gia đình, nhà trường đã được triển khai song chưa mang lại hiệu quảcao Nhiều phụ huynh ỷ lại cho nhà trường cả việc dạy chữ, dạy người Họ chorằng đến trường cô giáo phải có trách nhiệm hết trong việc con em họ có đượcnhững gì trong đầu là do cô dạy ở trường, ở lớp Việc nhà trường phối hợp vớicác tổ chức đoàn thể xã hội ở địa phương trong giáo dục học sinh đã có từ lâusong ở những giai đoạn trước sự phối hợp vẫn chưa thực sự có chiều sâu Đoànthanh niên trong xã nhận học sinh về sinh hoạt hè song không tổ chức cho các

em có những hoạt động hè bổ ích, thiết thực hoặc có làm cũng chỉ mang tínhhình thức Hội Khuyến học chưa thật sự làm tốt vai trò chức năng

Qua khảo sát bản thân nhận thấy việc thực hiện các tiêu chí xây dựng trường họcthân thiện học sinh tích cực đạt được như sau:

ST

T

1 Nội dung 1: Xây dựng trường lớp xanh, sạch,đẹp, an toàn Đạt khá

2

Nội dung 2: Dạy và học có hiệu quả, phù hợp

với đặc điểm của học sinh giúp các em tự tin

trong học tập

Đạt TB

3 Nội dung 3: Rèn luyện kỹ năng sống cho họcsinh. Đạt TB

4 Nội dung 4: Tổ chức các hoạt động tập thểvui tươi, lành mạnh. Đạt TB

5

Nội dung 5: Học sinh tham gia tìm hiểu,

chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch

sử, văn hoá, cách mạng ở địa phương.

Đạt TBMột số hình ảnh của nhà trường khi chuẩn bị xây dựng trường học thân thiện

( Hình ảnh khuôn viên nhà trường khi bắt đầu xây dượng môi trường thân thiện)

( Hình ảnh vườn hoa nhà trường trước khi xây dựng trường học thân thiện)

( Hình ảnh cổng trường trước khi xây dựng trường học thân thiện)

Từ bảng khảo sát thực tế bản thân nhận thấy việc thực hiện 5 nội dungxây dựng trường học thân thiện - học sinh tích cực nhà trường còn đang đạt ởmức độ đạt khá và trung bình Từ những kết quả đó bản thân nhận thấy có nhiềuyếu tố ảnh hưởng đến các vấn đề trên, trong đó có cả nhà trường, cha mẹ họcsinh, cộng đồng xã hội Nhận thức được điều đó, bản thân đã nghiêm túc kiểmđiểm, nhìn nhận lại vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, từ nhiều phía Từ đó đưa

ra các biện pháp hữu hiệu để phát huy, làm tốt hơn nữa phong trào " Xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực" Đến thời điểm hiện nay, có thể nóiphong trào này đã thực sự thấm nhuần đến từng cán bộ giáo viên, cha mẹ họcsinh, cộng đồng xã hội, chính quyền địa phương và mang lại hiệu quả giáo dụcđáng trân trọng

2.2.2.Các đối tượng không thể thiếu để xây dựng trường học thân thiện đó là học sinh, giáo viên, phụ huynh, nhà trường, cộng đồng , các tổ chức xã hội

* Học sinh.

- Đoàn kết trong học tập, trong các hoạt động của trường

- Giáo dục học sinh: Biết nhường nhịn nhau, không đánh nhau

- Không phân biệt nam – nữ, giàu – nghèo, khuyết tật hay bình thường

- Biết góp ý học tập cùng nhau tiến lên

- Biết an ủi, khuyên nhủ khi bạn làm sai

- Biết chia sẻ niềm vui, nỗi buồn cùng nhau

- Biết thông cảm và tha lỗi cho bạn khi bạn làm điều sai

- Cần giúp đỡ nhau vượt khó, quan tâm đến nhau nhiều hơn

- Được quyền bày tỏ nguyện vọng của mình với thầy cô, bố mẹ, bạn bè

- Luôn có ý kiến đóng góp xây dựng môi trường tốt

- Có tinh thần tham gia nhiệt tình mọi hoạt động do nhà trường tổ chức.

- Có thái độ tích cực phát biểu khi học tập cũng như khi vui chơi

- Thực hiện tốt quyền mà trẻ em được hưởng, được quan tâm, tôn trọng

- Luôn có ý thức xây dựng môi trường xanh –sạch – đẹp

- Thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy, hoàn thành nhiệm vụ của người họcsinh, tôn trọng, lễ phép với thầy cô, hòa nhã với bạn bè, quan tâm giúp đỡ chamẹ

* Phụ huynh.

- Động viên phụ huynh phối hợp với nhà trường để hiểu thêm về hoạt

động của trường học thân thiện

- Luôn quan tâm động viên con em biết môi trường thân thiện là gì

- Quan tâm và đóng góp ý kiến mới cho nhà trường để phát triển mạnhphong trào “Trường học thân thiện - học sinh tích cực”

- Quan tâm giúp đỡ học sinh nghèo vượt khó Tạo điều kiện để cho con

em tham gia các hoạt động Biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến của trẻ Luôn kếthợp chặt chẽ với nhà trường và thầy cô để giúp trẻ phát triển tốt nhất

* Giáo viên.

- Luôn có tác phong mẫu mực cho học sinh noi theo

- Gần gũi, lắng nghe ý kiến của học sinh chia sẻ mọi tâm tư nguyện vọngvới học sinh

- Quan tâm đến học sinh, luôn bao dung, bình đẳng trong đối xử

- Tạo điều kiện thầy trò cùng học cùng chơi

- Luôn quan tâm, theo dõi, động viên khuyến khích học sinh

- Không dùng hình phạt nặng khi học sinh mắc lỗi mà nên khuyên giải,hướng dẫn học sinh sửa chữa

- Giáo viên luôn yêu nghề, mến trẻ có tâm huyết với công tác giáo dục

- Tạo sân chơi tốt cho học sinh tham gia

- “Sống” tốt với trẻ trong mọi hoàn cảnh

- Luôn biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến của trẻ

- Đổi mới phương pháp dạy học một cách tốt nhất

* Nhà trường.

- Luôn tạo mọi hoạt động thu hút giáo viên và học sinh tham gia

- Tạo khung cảnh sư phạm luôn sạch đẹp, tạo không khí học sinh “ học

mà chơi – chơi mà học”

- Tổ chức nhiều hoạt động vui chơi giải trí, ca hát, xem văn nghệ, thể dụcthể thao, đố vui, trò chơi dân gian

- Người lớn luôn là tấm gương cho học sinh noi theo

- Nhà trường kết hợp việc chính khóa với ngoại khóa để giúp trẻ thực hiệntốt việc học đi đôi với hành và vui để học

- Xây dựng tốt mối quan hệ giáo viên với học sinh, học sinh với học sinh,giáo viên với giáo viên: yêu thương, đoàn kết, bình đẳng

Nhà trường có đội ngũ cán bộ quản lý nhiệt tình, có năng lực, đội ngũ giáo viên được đào tạo đạt chuẩn, phương pháp sư phạm tốt, yêu nghề, yêu trẻ,gương mẫu, công bằng