SKKN phân loại các chữ theo từng nhóm chữ để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh lớp 1

Trong năm học 2020 - 2021 tôi được phân công giảng dạy chủ nhiệm lớp1C, với mong muốn làm thế nào để học sinh sử dụng tiếng Việt một cách cơ bảnthành thạo, có kĩ năng nghe - nói và viết

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh

Nghiên cứu nội dung chương trình sách giáo khoa

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt

động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà

Phụ lục

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:

Chữ viết là sáng tạo kỳ diệu của con người Sự xuất hiện của chữ viếtđánh dấu một giai đoạn phát triển về chất của một ngôn ngữ Chữ viết ra đời gópphần ổn định hóa ngôn ngữ âm thanh, mở rộng phạm vi hoạt động ngôn ngữ từnghe, nói sang đọc, viết Chữ viết chắp cánh cho chúng ta vượt qua mọi hạn chế

về thời gian, không gian cũng như mọi hạn chế khác nảy sinh trong giao tiếp.Biết đọc, biết viết thì cả một thế giới rộng lớn mênh mông mở ra trước mắtcác em Dạy các em viết chữ là chúng ta đã trao cho các em chìa khoá để mở ranhững cánh cửa tri thức bước vào tương lai Chữ viết là công cụ để các em vậndụng suốt đời Vì vậy, dạy chữ chính là dạy người

Dạy học sinh viết đúng, viết đẹp là rèn luyện cho các em những phẩm chấtđạo đức tốt như: tính kỉ luật, tính cẩn thận, óc thẩm mỹ và sáng tạo như cố Thủ

tướng Phạm Văn Đồng đã từng nói: “Chữ viết là biểu hiện của nết người Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, tính kỷ luật, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với thầy cô

và bạn đọc bài vở của mình”.

Qua nghiên cứu, tôi nhận thấy, trong những năm gần đây, chữ viết của họcsinh vẫn còn nhiều hạn chế như viết sai, viết xấu và viết rất chậm, chữ viết mấtnét, nghiêng ngả Học sinh viết chưa đúng độ cao, độ rộng của từng con chữ;khoảng cách giữa các chữ chưa đều, cỡ chữ chưa chuẩn, chữ quá to hoặc quábé, Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng học môn Tiếng Việt nóiriêng và học các môn học khác nói chung

Đặc biệt là học sinh lớp 1 - lớp đầu cấp, các em còn nhỏ, tâm sinh lý chưahoàn thiện, nhận thức không đồng đều, khả năng ghi nhớ chưa cao Quan trọnghơn cả là việc giáo dục cho các em những phẩm chất đạo đức tốt như: Tính cẩnthận, tính kỷ luật và khiếu thẩm mỹ chưa được quan tâm đúng mức Điều này cóliên quan đến việc dạy học môn Tập viết cho học sinh Tiểu học Mặt khác, từmôi trường hoạt động vui chơi là chính chuyển sang môi trường hoạt động họctập là chủ đạo, các em phải đọc, phải viết nhiều hơn, gây mỏi tay, mỏi mắt…dẫnđến tình trạng uể oải, nản chí, ngại viết

Năm học 2020 - 2021, trường tôi chọn môn Tiếng Việt của bộ sách Kết nốitri thức với cuộc sống để dạy cho học sinh lớp 1 Hơn nữa, chúng ta đang ápdụng chương trình GDPT 2018 về vấn đề thay sách giáo khoa lớp 1 Đây là nămhọc đầu tiên bước vào giai đoạn mới nên cả nước đều quan tâm đến chươngtrình, nội dung và kết quả học tập của học sinh lớp 1 Đi kèm với sự thay đổi đó

là các quy trình dạy học, tài liệu dạy và học thay đổi Nếu chúng ta nói, viết sai,

dùng những từ ngữ, những cách ghép lời, ghép chữ xa lạ với những gì có trong

vốn thì tức là chúng ta đã "làm hỏng" ngôn ngữ (Lê - nin)

Đây chính là điều mà tôi băn khoăn và trăn trở khi dạy Tập viết cho họcsinh Là một giáo viên dạy lớp 1, tôi luôn tự đặt cho mình những câu hỏi: Làmthế nào để những đôi bàn tay còn vụng về, lóng ngóng của các em có thể viếtđược những dòng chữ đều, đẹp? Bằng cách nào để các em có thể viết đúng, viếtđẹp

Trong năm học 2020 - 2021 tôi được phân công giảng dạy chủ nhiệm lớp1C, với mong muốn làm thế nào để học sinh sử dụng tiếng Việt một cách cơ bảnthành thạo, có kĩ năng nghe - nói và viết đúng - đẹp tiếng Việt tôi mạnh dạn đưa

ra một số giải pháp: “Phân loại các chữ theo từng nhóm chữ để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh lớp 1” Mong rằng qua sáng kiến này, giáo viên có

thể áp dụng để chất lượng dạy học môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 sẽ ngàycàng được nâng cao hơn

1.2 Mục đích nghiên cứu.

- Việc rèn kĩ năng viết cho học sinh nhằm giúp cho các em rèn luyện tínhcẩn thận, óc thẩm mĩ, kiên trì, chịu khó và sáng tạo, có cơ hội phát huy cao nhấtnăng lực của mình, củng cố và nâng cao vốn kiến thức cơ bản về tiếng mẹ đẻ

- Việc phân loại các chữ theo các nhóm chữ giải quyết được mâu thuẫngiữa đặc điểm tâm sinh lí của học sinh lớp 1 với sự đa dạng về chữ viết

- Phát hiện học sinh viết không đúng mẫu để kịp thời uốn nắn, sửa sai giúphọc sinh viết đúng và viết đẹp

- Nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh lớp 1 Từ đó nâng cao chấtlượng dạy và học môn Tiếng Việt

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

- Sáng kiến kinh nghiệm của cá nhân tôi tập trung vào nội dung “Phân loại

các chữ theo từng nhóm chữ nhằm nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinhlớp 1”, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học phân môn Tập viết nói riêng vàmôn Tiếng Việt nói chung

- Phát hiện học sinh viết không đúng mẫu để kịp thời uốn nắn, sửa sai giúphọc sinh viết đúng và viết đẹp

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Trong quá trình thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này, bản thân tôi đã sửdụng một số phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

''Bậc Tiểu học là bậc nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân'' (Điều 2 Luật phổ cập giáo dục) Bậc Tiểu học là bậc học rất quan trọng trong việc đặt

-nền móng hình thành nhân cách cho học sinh Chính vì vậy để giáo dục học sinhphát triển một cách toàn diện xuất phát từ giáo dục, việc dạy đủ các môn họcgóp phần nâng cao phát triển tư duy sáng tạo cho một con người mới Chínhnhững giáo viên làm công tác giảng dạy bậc Tiểu học, đặc biệt là giáo viên dạy

lớp 1 đóng một vai trò hết sức quan trọng là "bà đỡ trí tuệ đầu tiên của nhân loại", là người đặt ''viên gạch'' đầu tiên để xây lên "ngôi nhà" giáo dục, ''móng"

có chắc thì "nhà" mới vững.

Riêng ở lớp 1, việc dạy viết được phối hợp nhịp nhàng với việc dạy đọc.Học sinh luyện tập viết chữ dưới hai hình thức chủ yếu: luyện tập viết chữ trong

các tiết học âm - chữ ghi âm, vần và tập viết theo các yêu cầu kĩ thuật trong cáctiết Tiếng Việt.

Giai đoạn cuối lớp 1 học sinh được rèn viết văn bản Văn bản ở đây thựcchất là hoạt động nghe viết

- Về tri thức: Dạy học sinh có được những hiểu biết về đường kẻ, dòng

kẻ, độ cao, cỡ chữ, hình dáng và tên gọi các nét chữ, cấu tạo chữ cái, vị trí dấuthanh, dấu phụ, các khái niệm liên kết nét chữ hoặc liên kết chữ cái, từ đó hìnhthành ở các em những biểu tượng về hình dáng, độ cao, sự cân đối, tính thẩm mĩcủa chữ viết

- Về kĩ năng: Dạy học sinh các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức

tạp, bao gồm kĩ năng viết nét, liên kết nét tạo chữ cái và liên kết chữ cái tạo chữghi tiếng Đồng thời giúp các em xác định khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên vở kẻ

ô li để hình thành kĩ năng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh, viếtđẹp Ngoài ra tư thế ngồi viết, cách cầm bút, để vở, cách trình bày bài viết cũng

là một kĩ năng đặc thù của việc dạy Tập viết mà giáo viên cần thường xuyênquan tâm

Là một giáo viên tiểu học lại đang giảng dạy trực tiếp lớp 1, bản thân tôinhận thấy rằng việc rèn chữ viết cho học sinh là vô cùng quan trọng Bởi vì chữ

viết của các em ảnh hưởng rất nhiều đến tính cách: “ Nét chữ, nết người” và là nền tảng cho các môn học khác " Nét chữ nết người" là hàm ý hai vấn đề:

Thứ nhất: Nét chữ thể hiện tính cách con người

Hai là: Thông qua rèn chữ viết mà giáo dục nhân cách con người, các em

có viết đúng, viết đẹp thì những môn học khác mới đạt kết quả cao Đồng thờigiúp các em xác định khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên vở kẻ ô li để hình thành kỹnăng viết đúng mẫu, rõ ràng và cao hơn là viết nhanh, viết đẹp Ngoài ra, tư thếngồi viết, cách cầm bút, để vở, cách trình bày bài viết cũng là một kỹ năng đặcthù của việc dạy Tập viết mà giáo viên cần thường xuyên quan tâm

Một số ít giáo viên chưa hiểu rõ bản chất của các nguyên tắc và phươngpháp dạy Tập viết cho học sinh, thường có quan niệm xem nhẹ việc dạy chữ,chưa hiểu rõ được vai trò, tác dụng của một số phương tiện trực quan trong việcdạy chữ như bảng con, chữ mẫu Bên cạnh đó một số giáo viên chưa có sự thốngnhất về tên gọi của các nét chữ, con chữ trong khi dạy Tập viết, chưa nắm được

kỹ thuật viết chữ, cách gọi các thuật ngữ khi dạy viết chữ Tiếng Việt như: chữghi âm, chữ ghi vần, chữ ghi tiếng, chữ ghi từ Mặt khác còn nhiều giáo viên cònnhầm lẫn giữa cách rê bút, cách lia bút, điểm đặt bút, điểm dừng bút, cách nốichữ khi viết

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

* Thuận lợi:

Được sự quan tâm của Ban lãnh đạo địa phương đã tạo điều về cơ sở vậtchất, trang thiết bị, đồ dùng dạy học trang bị khá đồng bộ, đảm bảo cho việcgiảng dạy Ban giám hiệu nhà trường luôn tạo điều kiện để cho cán bộ giáo viên

nỗ lực phấn đấu không ngừng đã từng bước góp phần nâng cao chất lượng giáodục toàn diện cho học sinh

Nhà trường tổ chức tốt cho các lớp họp cha mẹ học sinh ngay từ đầu nămhọc để thống nhất một số nội dung trong quá trình học tập và chấn chỉnh nề nếp

học tập của các em, vì thế rất thuận lợi cho giáo viên trong quá trình giảng dạynhằm góp phần nâng cao chất lượng toàn diện

* Khó khăn:

- Năm học 2020 - 2021 là năm học đầu tiên thực hiện chương trình GDPT

2018 về thay sách giáo khoa lớp 1 nên nội dung còn khá mới mẻ cho giáo viên,phụ huynh và học sinh

- Sĩ số học sinh đông 41 em, phần lớn các em đều là con gia đình bố mẹlàm nông nghiệp và đi làm công ty nên không có nhiều thời gian hướng dẫn cáccon học bài ở nhà, chủ yếu là thầy cô giảng dạy trên lớp

- Trong hai năm gần đây do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nên họcsinh nghỉ học dài ngày, điều đó cũng ảnh hưởng lớn đến việc học của các em

Là một giáo viên giảng dạy nhiều năm lớp 1 tôi thấy: Thực tế chữ viết họcsinh lớp 1 hiện nay không đồng đều, các em viết chữ chưa đẹp, viết cẩu thả,chưa biết cách trình bày vở, khoảng cách chưa đều, viết sai li và cỡ chữ, nối nétchưa liền mạch, chưa đúng, chưa ý thức được cái đẹp điều đó sẽ ảnh hưởng đếnkết quả học tập của các em Tư thế ngồi, cách cầm bút sai, đa số các em ngồi cúimặt sát vở, người cong vẹo, vai thấp, vai cao , rất nhiều em cầm bút bằng 4ngón, có em cầm bút bằng 5 ngón, có em cầm bút ngả về phía trước, cán bútvuông góc với mặt vở

Ngay từ đầu tháng 10 năm 2020 tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng chữviết của học sinh lớp 1C Tôi phát cho mỗi em một trang giấy có sẵn chữ mẫu vàyêu cầu các em viết lại và thu được kết quả như sau:

và cẩu thả, hay viết ngược chữ

+ Cầm bút chưa đúng cách, ngồi viết chưa đúng tư thế

- Ngày đầu tiên vào lớp 1 các em chưa có những khái niệm về đường kẻ,dòng kẻ, độ cao, khoảng cách giữa các nét chữ và giữa những chữ cái, chữ ghitiếng, cách viết các chữ thường, dấu thanh và chữ số Việc làm quen với chữ viếtđối với các em thật khó khăn bởi đôi tay còn vụng về, lóng ngóng Học sinhchưa thực hiện tốt, nghiêm túc các quy định khi viết chữ như: cầm bút chưađúng cách, ngồi viết chưa đúng tư thế, vị trí đặt vở khi viết chưa đúng Đa sốhọc sinh chưa nắm được kĩ thuật viết, cách rê bút, cách lia bút, nét nối, điểm đặtbút, điểm dừng bút trong một chữ ghi tiếng và khoảng cách giữa các chữ ghitiếng, ghi từ

Bởi vậy trong quá trình giảng dạy, tôi đã mạnh dạn vận dụng phương pháp

“ Phân loại các chữ theo từng nhóm chữ để nâng cao chất lượng chữ viết cho

học sinh lớp 1” Đồng thời tôi cũng đưa vào sáng kiến quy trình viết một vài

chữ viết thường và chữ viết hoa tiêu biểu của từng nhóm để làm cơ sở hướngdẫn viết các chữ có nét tương đồng

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

2.3.1 Nghiên cứu nội dung chương trình SGK Kết nối tri thức với cuộc sống:

Chương trình Tiếng Việt 1 bộ Kết nối tri thức với cuộc sống có điểm mớilà: Các kĩ năng đọc, viết, nói, nghe được kết nối và dạy học tích hợp trong mộtbài học Đến tập hai, trung tâm để tạo nên sự kết nối và tích hợp đó là văn bảnthuộc các kiểu loại khác nhau Trong sách Tiếng Việt 1 này, ở cả tập một và tậphai, người đọc không tìm thấy các phân môn mà chỉ nhìn thấy các hoạt độnggiao tiếp Nội dung bài học được thiết kế dưới dạng các hoạt động, bắt đầu bằngcác câu lệnh thể hiện yêu cầu mà người học cần phải thực hiện

- Vở Tập viết tập 1: Các bài được cấu trúc gồm 2 phần:

+ Phần tô và viết buổi sáng: 1 dòng tô âm hoặc vần, 1 dòng viết âm hoặc vần + Phần tô và viết buổi chiều: 1 đến 2 dòng viết từ

+ 4 bài viết âm vần mới thì có 1 bài ôn tập Bài ôn tập viết từ hoặc câu

- Vở Tập viết tập 2: Các bài được cấu trúc như sau:

Mỗi bài 4 tiết: gồm 5 hoạt động

+ Tô: 1 dòng chữ hoa cỡ 5 li, tô 1 dòng chữ hoa cỡ 2 li rưỡi

+ Viết từ ngữ

+ Viết câu trả lời cho câu hỏi

+ Viết câu đã hoàn thiện sau khi điền từ

+ Nghe viết chính tả

Trong quá trình dạy Tập viết, tôi luôn cho các em quan sát mẫu chữ, hướngdẫn tỉ mỉ độ cao, độ rộng từng con chữ, chấm các điểm tọa độ chính, Để nângcao kỹ năng viết, các tiết Tiếng Việt buổi hai tôi tiến hành vận dụng sáng kiếntheo từng giai đoạn học tập tương ứng với từng mẫu bài, cụ thể:

2.3.2 Giai đoạn đầu: Hướng dẫn các nét cơ bản

Muốn dạy học sinh kĩ thuật viết đúng, viết đẹp trước hết giáo viên hướngdẫn học sinh xác định vị trí các đường kẻ trong vở Tập viết, toạ độ của các nétchữ, chữ cái trong khung chữ mẫu Đây là một khâu quan trọng góp phần nângcao chất lượng viết chữ Giáo viên hướng dẫn học sinh xác định đường kẻ trong

vở Tập viết và vở ô li Giáo viên hướng dẫn các em nắm được quy ước về cáchgọi

* Giới thiệu về 1 trang vở: lề trên, lề dưới, lề trái, mép vở

- Tôi hướng dẫn các em cách để vở trên mặt bàn

- Cách giở vở sao cho không bị nát vở, không bị kẹp díp 2 trang vở

Đối với học sinh lớp 1, nếu cùng một lúc đòi hỏi các em viết đúng và viếtđẹp ngay là điều rất khó thực hiện Do vậy, tôi đã xác định muốn viết chữ đẹp thì

việc đầu tiên cần làm ở lớp 1 là rèn cho các em có nề nếp và kĩ thuật viết chữđúng thì mới có cơ sở để viết chữ đẹp Đây chính là yêu cầu có tính quyết địnhtrong việc rèn viết chữ đẹp trong suốt quá trình học tập của học sinh

Vì vậy tôi dành nhiều thời gian rèn nề nếp; tư thế ngồi; xác định đúng các

vị trí: trên/ dưới, trái/ phải, trong/ ngoài, trước/ sau Tôi luôn sát sao trong việc

dạy các em cách cầm bút cũng như hướng dẫn các em xác định đường kẻ, dòng

li Việc nhận biết chính xác thứ tự 5 đường kẻ ngang, 4 dòng li và các đường kẻdọc sẽ giúp cho học sinh và giáo viên rất nhiều trong việc dạy và học viết chữđúng, đẹp sau này

Ở giai đoạn này, việc rèn học sinh viết đúng các nét cơ bản là một điều vôcùng quan trọng Tôi yêu cầu các em phải nhớ và viết chính xác 14 nét cơ bản:

nét ngang, nét thẳng, nét xiên trái, nét xiên phải, nét móc xuôi, nét móc ngược, nét móc hai đầu, nét xoắn, nét khuyết trên, nét khuyết dưới, nét cong hở trái, nét cong hở phải, nét cong kín, nét thắt

Sau đó, dựa vào sự tương đồng tôi chia các nét cơ bản theo nhóm chữnhằm giúp học sinh ghi nhớ nhanh, luyện viết đúng và chính xác các nét cơ bản

làm cơ sở cho viết nhanh, đúng sau này Dựa vào quy trình viết các nét cơ bảnđược chia thành nhóm:

Bên cạnh đó ngay từ những nét chữ đầu tiên giáo viên cần giải thích cácthuật ngữ như:

* Điểm đặt bút: Là điểm bắt đầu khi viết một nét trong chữ cái Điểm đặt

bút có thể nằm trên đường kẻ ngang, hoặc không nằm trên đường kẻ ngang

* Điểm dừng bút: Là vị trí kết thúc của nét chữ trong một chữ cái Điểm

dừng bút có thể trùng với điểm đặt bút hoặc không nằm trên đường kẻ ngang.Một việc không thể thiếu là khi dạy từng nhóm nét tôi đều hướng dẫn các

em cách chấm tọa độ từ điểm đặt bút đến điểm chuyển hướng bút rồi đến vị trídừng bút Trong quá trình các em viết giáo viên phải thật sát sao để sửa chữa,khắc phục lỗi sai của em

Việc rèn các nét cơ bản tưởng chừng như đơn giản nhưng đây lại là tiền đề

để các em viết đúng các chữ, có giá trị định hướng cho mọi giờ Tập viết về sau

2.3.3 Giai đoạn 2: Luyện viết chữ thường

Ở giai đoạn “học âm” các em sẽ học viết các chữ cái theo đúng trình tự

bảng chữ cái Việc rèn viết các chữ cái đúng, đẹp có ý nghĩa quyết định sự thànhbại của cả quá trình rèn chữ ở lớp 1 Do vậy, tôi lập kế hoạch mỗi tuần rèn viếtmột nhóm chữ Rèn viết đúng nhóm chữ này thì mới chuyển sang nhóm chữkhác Cứ như thế, học sinh say mê, hứng thú với quá trình luyện chữ mà các emlại càng khắc sâu thêm được kĩ năng

Dựa vào việc chia nhóm các nét cơ bản, chữ thường cũng được chia theonhóm chữ, giúp học sinh ghi nhớ nhanh các chữ có các nét cơ bản giống nhau.Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo nét và mối quan hệ về cách viết các chữ cái để họcsinh viết đúng kĩ thuật, ngay từ đầu, tôi chia nhóm chữ và xác định chữ trọngtâm đại diện cho mỗi nhóm chữ để phát hiện học sinh hay sai chỗ nào, học sinhgặp khó khăn gì khi viết các chữ ở nhóm đó

Nhóm 1: Nhóm chữ có nét nét hất ( sổ) và nét móc

Với nhóm chữ này, học sinh hay mắc lỗi, viết chưa đúng nét nối giữa cácnét, nét móc thường bị đổ nghiêng, khi hất lên thường choãi chân ra nên khôngđúng Nhiều em còn chưa xác định đúng điểm đặt bút, điểm dừng bút.

Để khắc phục nhược điểm trên, ngay từ nét bút đầu tiên, tôi đặt trọng tâmrèn luyện học sinh viết nét móc ngược, móc hai đầu thật đúng, thật ngay ngắntrước khi ghép các nét tạo thành chữ Khi ghép chữ, tôi luôn chú ý minh họa rõnét điểm đặt bút, điểm dừng bút của mỗi nét để chữ viết cân đối, đẹp

Ví dụ:

- Các chữ n, m: 2 chữ này bắt đầu bằng nét móc xuôi nên khi viết đặt bút

ở giữa đường kẻ ngang 2 và đường kẻ ngang 3, dừng bút trên đường kẻ ngang 2

- Các chữ i, u, ư, t: những chữ này bắt đầu là nét xiên trái Đặt bút ở đường

kẻ thứ 2 và dừng bút ở đường kẻ thứ 2, ngang bằng với điểm đặt bút

Từ các nét cơ bản ở nhóm chữ thứ nhất được viết đúng kĩ thuật, học sinh sẽ

có cơ sở viết chữ ở nhóm thứ 2 dễ hơn

Nhóm 2: Nhóm chữ có nét khuyết trên và nét khuyết dưới

Ở nhóm chữ này, học sinh viết chưa đúng điểm giao nhau của nét và chữviết còn cong vẹo Để giúp học sinh viết đúng điểm giao nhau của các nétkhuyết, tôi cho học sinh xác định rõ ràng điểm giao nhau của nét khuyết bằng 1dấu chấm nhỏ tại vị trí cắt nhau giữa đường kẻ ngang thứ 3 với đường kẻ dọc.Sau đó, rèn học sinh thói quen luôn đưa bút từ điểm bắt đầu qua đúng điểmchấm rồi mới đưa bút lên tiếp để viết nét khuyết trên

Đối với nhóm chữ này tôi lấy chữ làm chữ trọng tâm rèn viết để làm

cơ sở cho các chữ còn lại trong nhóm

- Chữ gồm 2 nét: nét khuyết trên và nét móc hai đầu.

- Chữ gồm nét khuyết trên và nét xoắn

- Chữ gồm 2 nét: nét cong kín và nét khuyết dưới.

- Chữ gồm 3 nét: nét xiên, nét móc ngược và nét khuyết dưới.

Đối với học sinh lớp 1, để viết được nhóm chữ này thẳng, ngay ngắn thìcần rèn cho học sinh biết viết nét sổ thật đúng, thật thẳng ở ngay các bài nét chữ

cơ bản khi nào thành thạo thì mới tiến hành viết nét khuyết

Để học sinh viết nhóm chữ này đẹp, giáo viên nên hướng dẫn các em kĩ

thuật viết thanh đậm bằng một mẹo nhỏ: nét đưa lên thì đưa nhẹ tay để tạo nét thanh nhỏ, nét kéo xuống thì viết mạnh tay hơn tạo nét đậm và dựa vào đường

kẻ dọc để viết chữ cho thẳng.

Nhóm 3: Nhóm các chữ có nét cong

Với nhóm chữ này, nhiều người cứ nghĩ là đơn giản nhưng thực tế hầu hết

học sinh viết chưa đúng từ chữ “o” như chiều ngang quá rộng hoặc quá hẹp, nét

chữ không đều, đầu to, đầu bé

Chính vì vậy, ở nhóm chữ này tôi xác định cần dạy học sinh viết đúng chữ

o để làm cơ sở cho viết đúng các chữ khác trong nhóm Vậy thì chữ o viết thế

nào cho đúng? Điểm đặt bút từ đâu? Chiều ngang chiếm tỉ lệ bao nhiêu so vớichiều cao? Đó là việc làm rất khó để cho học sinh xác định được

Đây là nhóm gồm các nét cong khó viết Ở nhóm này học sinh hay xácđịnh chưa đúng vị trí đặt bút, dừng bút, phần thân con chữ thường phình ra Dovậy, tôi hướng dẫn các em viết nét cong đúng, đẹp, mềm mại Đối với nhóm chữ

này, tôi lấy chữ c và chữ s làm chữ trọng tâm rèn viết cho các chữ còn lại.

* Một số lưu ý khi dạy học sinh viết chữ thường

- Để chữ viết không bị rời rạc, đứt nét giáo viên phải nhấn mạnh hơn chỗnét nối, nhất là chỗ rê bút, từ điểm dừng bút của con chữ vừa viết, rê bút lên viếtliền mạch đến đâu mới được nhấc bút

- Giải thích rõ các thuật ngữ như:

+ Viết liền mạch: Là thao tác đưa ngòi bút liên tục từ điểm dừng bút của

nét đứng trước tới điểm đặt bút của nét đứng sau

Ví dụ: Khi viết e, u, ư, n, m, nh, ph hoặc chữ đứng trước liền với các nét

móc trên, móc dưới, nét xiên, nét khuyết như: en, ưu, in, nhện, ên, un, um, im,

inh, ênh, phim

+ Lia bút: Để đảm bảo tốc độ trong quá trình viết một chữ cái hay viết nối

các chữ cái với nhau, nét bút được thể hiện liên tục nhưng dụng cụ viết (đầungòi bút, phấn) không chạm vào mặt phẳng viết (giấy, bảng) Thao tác đưa búttrên được gọi là lia bút

Ví du: Viết chữ sau khi viết xong nét móc ngược thì ta cần lia bút lên

ĐK 3 viết nét ngang

+ Rê bút: Đó là trường hợp viết đè lên theo hướng ngược lại với nét chữ

vừa viết Ở đây xảy ra trường hợp dụng cụ viết (đầu ngòi bút, phấn) chạy nhẹ từđiểm kết thúc của nét đứng trước đến điểm bắt đầu của nét liền sau

Ví du: n, m, h, p, ph.

+ Nhấc bút: Là động tác kết thúc khi viết xong một chữ, ta nhấc bút bắt

đầu viết chữ kế tiếp

- Nhận xét: chữ c là một nét cong hở phải.

- Hướng di chuyển: Đặt bút dưới đường kẻ 3 một chút, viết nétcong từ trái qua phải cao 2 ô li, rộng 1 li rưỡi đến khoảng giữađường kẻ ngang 1 và đường kẻ ngang 2 thì dừng lại

- Ở phần đầu học chữ ghi âm, học sinh đã được hướng dẫn rất kĩ về độ cao,

độ rộng của từng nét chữ, con chữ Khi dạy sang phần vần tuy không cần hướngdẫn quy trình viết từng chữ song tôi vẫn thường xuyên cho học sinh nhắc lại độcao các chữ cái, những chữ cái nào có độ cao bằng nhau, nét nối giữa các chữcái trong một chữ ghi tiếng, khoảng cách giữa các chữ ghi tiếng (bằng một con

chữ o)

- Khi hướng dẫn học sinh viết chữ nét thanh, nét đậm, tôi vừa viết mẫu vừanói rõ quy trình viết (viết như quy trình), chỉ khác bằng một mẹo nhỏ để họcsinh dễ làm theo: Chú ý viết các nét rê lên đưa nhẹ tay hơn một chút tạo nétthanh bé, nét kéo xuống theo chiều đầu ngòi bút tạo nét đậm hơn nét thanh mộtchút Đối với bút mực học sinh cần viết úp ngòi xuống, cổ tay, cánh tay đểvuông góc Với học sinh viết chậm, tôi chỉ yêu cầu các em viết đúng cỡ chữ,thẳng hàng, ngay ngắn, đều nét, liền mạch Đối với học sinh viết tốt, tôi yêu cầu

ở mức độ cao hơn, các em viết được chữ nét thanh, nét đậm Nét chữ có độ mịn,mượt, không sần sùi Chữ viết thẳng đứng, các nét chữ song song với nhau, đềunét, liền mạch, ngay ngắn và sạch đẹp

Khi dạy học sinh cỡ chữ nhỏ, tôi cũng thường xuyên luyện theo cách đógiúp các em nhớ lâu và viết đều nét, liền mạch, đúng độ cao, độ rộng các chữ.Trong quá trình rèn viết chữ cái theo nhóm chữ đồng dạng, tôi còn sử dụng

phần mềm MICROSOFT OFFICE POWERPOIT để soạn trình chiếu nét viết của từng con chữ ở mỗi nội dung bài dạy bằng việc tạo một line nhỏ rồi liên kết hiệu ứng Custom Animation chọn hướng di chuyển hiệu ứng sang left hay

right và bottom, sau đó chọn tốc độ hiệu ứng timing speed phù hợp với mỗi

đoạn viết của một phần con chữ Cứ như thế nhiều đoạn line kết hợp lại tôi có

một đoạn trình chiếu cách viết đúng và đẹp mẫu chữ Bên cạnh đó màu sắc lạihấp dẫn, học sinh hứng thú quan sát Mỗi lần trình chiếu chữ mới, tôi để họcsinh quan sát nhiều lần, đến khi các em thuộc như một quy trình viết đúng

Không chỉ dừng lại ở đó mà các em còn ghép tiếng và đọc bài khá lưu loát,nhiều em có khả năng đọc được cả những bài chưa học đến Sau một thời gianngắn, các em đã có kỹ năng viết đúng các chữ cái Tuy nhiên quá trình rèn chữkhông dừng lại ở đó mà khi các em học đến bài nào thì ở buổi 2 tôi vẫn hướngdẫn lại quy trình viết từng chữ ghi âm và sửa lại những nét viết chưa đẹp nhằmnâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh

2.3.4 Giai đoạn 3: Luyện viết chữ hoa

Đối với học sinh lớp 1, các em sẽ làm quen với chữ viết hoa thông qua

hình thức tập tô ở đầu học kì II Chữ hoa theo mẫu hiện hành là chữ hoa đẹp

nhưng lại rất khó viết Đặc biệt là đối với các em học sinh đầu cấp, các emthường cảm thấy bỡ ngỡ và khó khăn trong việc ghi nhớ và viết đúng các nétcong, nét lượn mềm mại và thay đổi liên tục trong một con chữ Để tạo dáng

thẩm mỹ, các nét cơ bản ở chữ cái viết hoa thường có biến điệu, không “thuần

tuý” như ở chữ cái viết thường Chính vì vậy khi viết chính tả, chữ hoa của các

em mới dừng ở mức độ gần giống với hình dáng theo mẫu chữ qui định, một số

em còn thao tác ngược hoàn toàn với qui trình viết hoặc nhấc bút tuỳ tiệnkhông biết đâu là điểm nhấn của con chữ để tạo độ mềm mại và đẹp Đa số họcsinh chưa nắm được luật viết hoa và cách viết hoa