SKKN một số biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 2e thông qua các môn học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học luận thành, huyện thường xuân

1.1 Lí do chọn đề tài 12.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2 2.3 Một số biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 2E thông qua các môn học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên l

LUẬN THÀNH, HUYỆN THƯỜNG XUÂN

Người thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học LuậnThành SKKN thuộc lĩnh vực: Giáo dục kĩ năng sống.

THANH HOÁ, NĂM 2021

MỤC LỤC

1.1 Lí do chọn đề tài 1

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 2

2.3 Một số biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 2E thông qua các môn học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. 6Biện pháp 1: Gần gũi, quan tâm, giúp đỡ các em 6Biện pháp 2: Thông qua việc tích hợp vào các môn học 7Biện pháp 3: Thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp 11Biện pháp 4: Kết hợp với phụ huynh học sinh 142.4 Hiệu quả áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 15

gồm các vấn đề xã hội như một quyết định cần có, một xung đột cần giảiquyết…các vấn đề tâm lý như các cảm xúc buồn rầu, thất vọng, sự căng thẳngthần kinh…Khả năng ứng phó một cách hiệu quả với những đòi hỏi và tháchthức hàng ngày đó của cuộc sống nhằm duy trì một thể chất lành mạnh, mộttrạng thái tinh thần bình ổn và mối quan hệ xã hội tốt cũng như để thành công

trong công việc là hết sức quan trọng đối với mỗi con người Những khả năng

hoặc kĩ năng ứng phó này, còn gọi là những kĩ năng sống (life skills, life coping

skills)

Từ trước đến nay những kĩ năng sống vẫn được hướng dẫn và phát triểnnhờ vào sự dạy dỗ của người thân trong gia đình như ông bà, cha mẹ, thầy cô,đoàn thể, trong sách báo, trong các câu chuyện dân gian…Tuy nhiên sự pháttriển nhanh chóng về kinh tế xã hội đã chia cắt các thành viên của gia đình khiếntrẻ em ít được tiếp xúc với người thân, thiếu đi sự dạy dỗ về những kĩ năngsống, trong khi lại bị cuốn hút vào những trò chơi, thú vui mang tính cá nhânnhư điện thoại, vi tính, phim ảnh, ca nhạc không lành mạnh Thêm vào đó cuộcsống ngày càng phức tạp, đặt ra trước mỗi người kể cả các em nhỏ những vấn đềtâm lý xã hội khó giải quyết Việc hướng dẫn và rèn luyện kĩ năng sống hiện tại

đã trở nên cần thiết hơn bao giờ hết

Trong mỗi gia đình đâu đó vẫn có: con không biết nhặt rau, nấu ăn, khôngbiết quét nhà hay giặt quần áo, không quan tâm đến người khác, con bị điểmthấp, con bị cô mắng phạt, con cũng chẳng thấy buồn, vụng về, lúng túng khigặp các tình huống bất ngờ xảy ra Tại sao những năm gần đây, tỉ lệ trẻ emphạm tội, trẻ em dính vào các tệ nạn xã hội và bỏ nhà, hư hỏng ngày càngnhiều.Trẻ em rất dễ nổi nóng, hay bị kích động, luôn sống ỷ lại, dựa dẫm vàongười khác, nói tục, chửi bậy, không tôn trọng người lớn…Tất cả những hiệntượng trên đều do các em đang thiếu kĩ năng sống một cách trầm trọng

Tiến sĩ Vũ Thu Hương nói: "Học lệch dẫn đến việc trẻ em Việt Nam kém hiểu biết về thế giới xung quanh Mà phàm là con người, không có những hiểu biết ấy thì làm sao mà sống tốt" Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh chưa

có nét chuyển biến, phần là do giáo viên, phụ huynh chỉ quan tâm đến việc dạykiến thức, giữ vở luyện chữ đẹp, luyện tính toán nhanh mà quên đi giúp trẻ hiểubiết về cuộc sống xung quanh để sống tốt hơn Hiện nay thuật ngữ kĩ năng sống

được sử dụng khá phổ biến nhưng có phần bị "lạm dụng" khi chính những người

huấn luyện hay tổ chức và các bậc cha mẹ cũng chưa thật hiểu về nó

Việc rèn kĩ năng được lồng ghép vào một số môn học và hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp Là một giáo viên chủ nhiệm, tôi băn khoăn trăn trở: Làmthế nào để nâng cao kĩ năng sống cho học sinh? Làm thế nào để học sinh biếtcách vận dụng các kĩ năng đó vào trong cuộc sống đời thường? Việc làm đókhông thể hình thành trong ngày một, ngày hai, mà đòi hỏi phải có cả quá trình:

nhận thức - hình thành thái độ - thay đổi hành vi Đây là một quá trình mà mỗi

yếu tố có thể là một khởi đầu của một chu trình mới Với mong muốn: "Hãy dạy cho trẻ ý thức được tầm quan trọng của việc học tập Hãy bỏ bớt những nội dung không thật sự ý nghĩa để bổ sung những chương trình cần thiết cho trẻ, các cháu rất cần được học kĩ năng sống" Qua nhiều năm làm công tác chủ

nhiệm, tiếp thu các chuyên đề và qua các tiết lồng ghép dạy kĩ năng sống thông

qua các môn học để học sinh có thêm kĩ năng sống, tôi đưa ra: "Một số biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 2E thông qua các môn học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học Luận Thành, huyện Thường Xuân" để làm đề tài cho SKKN của mình và đã thu được những kết quả

rất khả quan, xin nêu lên với mong muốn góp một phần nhỏ bé của mình vàogiải quyết những vấn đề của giáo dục hiện nay

1.2 Mục đích nghiên cứu

Thông qua các môn học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, tôi đãtìm ra và tổ chức thực hiện đồng bộ các biện pháp để giúp học sinh rèn một số kĩnăng đơn giản, thông thường như: giao tiếp, tư duy, hợp tác, kĩ năng thoát hiểm,

kĩ năng phòng chống dịch bệnh…tốt hơn Từ đó giúp các em có cuộc sống lànhmạnh và hiệu quả Học sinh tự tin hơn khi giao tiếp, dám bày tỏ ý kiến riêng củamình; quan tâm và biết chia sẻ với người khác, hòa nhập, thân thiện với mọingười xung quanh; ứng xử có văn hóa; biết cách phòng tránh khi bị bỏng, đuốinước; ăn uống hợp lí, điều độ, vệ sinh cá nhân, môi trường sạch sẽ, phòng chốngbệnh tật….Các em có kĩ năng xử lí tốt khi có các tình huống bất ngờ xảy ra

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Nghiên cứu thực trạng kĩ năng sống của học sinh lớp 2E, trường Tiểu học

Luận Thành do tôi phụ trách năm học 2020 - 2021 này.

- Nghiên cứu thực trạng việc rèn kĩ năng sống cho học sinh tại đơn vị côngtác

- Nghiên cứu hiệu quả của các biện pháp rèn kĩ năng sống thông qua cácmôn học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đối với học sinh lớp 2E sau khi

áp dụng đề tài (thực nghiệm)

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đạt mục đích của đề tài, trong quá trình thực hiện tôi đã sửdụng các nhóm phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp khảo sát; phương pháp điều tra, thu thập, xử lý thông tin;phương pháp vấn đáp, thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luận Trong đó chủ yếu làviệc đọc, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu liên quan đến đề tàinghiên cứu

2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Kĩ năng sống là một tập hợp các kĩ năng mà con người có được thông quagiáo dục hoặc kinh nghiệm trực tiếp được sử dụng để xử lí những vấn đề, câuhỏi thường gặp trong cuộc sống hàng ngày của con người

Từ năm học 2008-2009 đến nay, thực hiện chỉ thị số BGD&ĐT ngày 22/7/2008 của Bộ giáo dục và Đào tạo về việc phát động phong

40/2008/CT-trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực" trong các

trường phổ thông Trong đó có nội dung: Rèn luyện kĩ năng sống cho học sinhphù hợp với lứa tuổi Chương trình luôn được điều chỉnh, phương pháp luônđược đổi mới, thích hợp với mọi học sinh Có thể nói rèn kĩ năng sống cho họcsinh là một việc làm hết sức cần thiết của xã hội, giúp các em rèn luyện hành vi

có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ quốc; giúp các emứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốtđẹp với gia đình, bạn bè và mọi người, sống tích cực, chủ động, an toàn, hài hoà

và lành mạnh

Giáo dục kĩ năng sống cần thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc và thực hiện càngsớm càng tốt đối với trẻ em Môi trường giáo dục được tổ chức nhằm tạo cơ hộicho học sinh áp dụng kiến thức và kĩ năng vào các tình huống "thực" trong cuộcsống Kĩ năng sống bao gồm: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng nhận thức, kĩ năng thoáthiểm; ứng phó; ứng biến; kĩ năng sử dụng các vật dụng nguy hiểm, khám phácuộc sống an toàn và hiệu quả; kĩ năng thể hiện trước người khác, kĩ năng cảmxúc, kĩ năng phòng chống dịch bệnh…

Trong thực tế hiện nay có rất nhiều sân chơi rèn kĩ năng sống cho họcsinh như lồng ghép vào các môn học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, kĩnăng sống chương trình VTV3, ngoài ra cộng đồng mạng còn có một sân chơirèn luyện kĩ năng sống Online… Đây là những việc làm thúc đẩy việc giáo dục

kĩ năng sống cho học sinh trong nhà trường và người bắt tay vào thực hiệnkhông ai khác đó là giáo viên - những kĩ sư tầm hồn, những chiến sĩ trên mặttrận văn hóa – giáo dục, người gieo mầm tương lai cho đất nước

Kĩ năng sống được giáo dục trong các môn học, hoạt động giáo dục ngoàigiờ lên lớp; trong gia đình và ngoài xã hội Giáo dục kĩ năng sống cần bắt đầutừng hành vi cá nhân đơn giản nhất, theo đó hình thành tính cách và nhân cáchcủa mỗi học sinh

Trong những năm gần đây, rèn kĩ năng sống cho học sinh đã được Bộ

Giáo dục và Đào tạo xác định là 1 trong 5 nội dung của phong trào thi đua" Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" trong các trường phổ thông.

Với những kế hoạch nhất quán từ trung ương đến từng địa phương Phòng giáodục và nhà trường cũng đã có kế hoạch từng năm học với những biện pháp cụthể Đây là những định hướng giúp giáo viên lập kế hoạch rèn kĩ năng sống chohọc sinh lớp mình phụ trách một cách có hiệu quả

dựng nên môi trường học đường của đơn vị ngày càng Xanh - Sạch - Đẹp và antoàn, đó cũng là yếu tố căn bản để nhà trường xây dựng thành công “Trường họcthân thiện, học sinh tích cực”

Mặt khác, lớp 2E là một tập thể đoàn kết, luôn quan tâm giúp đỡ nhau,ngoan ngoãn biết vâng lời…Bên cạnh đó lớp 2E còn luôn nhận được sự quantâm chỉ đạo của Ban giám hiệu, sự giúp đỡ của các phụ huynh học sinh…

Tất cả những mặt thuận lợi trên là điều kiện cơ bản để bản thân thực hiện việc tổchức dạy học cũng như việc rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 2E trong năm học2020-2021 này.

(Một phần quang cảnh trường Tiểu học Luận Thành, huyện Thường Xuân)

Tuy vậy, qua điều tra, khảo sát nắm thực tế về kĩ năng sống của học sinhlớp 2E, cũng như thực trạng công tác rèn kĩ năng sống cho học sinh của giáoviên Tiểu học nói chung, ở trường Tiểu học Luận Thành nói riêng, tôi thấy vẫncòn nhiều bất cập, hạn chế dẫn đến kết quả giáo dục kĩ năng sống chưa đạt kếtquả cao, cụ thể như sau:

* Thực trạng kĩ năng sống của học sinh:

- Kĩ năng thể hiện trước người khác, nói trước đám đông, kĩ năng giaotiếp còn nhiều hạn chế Khi phát biểu các em nói không rõ ràng, rụt rè, trả lờitrống không; không biết nói lời cảm ơn, xin lỗi; gặp thầy cô, người lớn khôngbiết chào hỏi, thưa gửi; có trường hợp còn quay mặt đi… Nhiều học sinh khôngkìm chế được cảm xúc của bản thân, dễ nổi nóng, hay gây gỗ đánh nhau…

- Nhiều học sinh khi sử dụng các vật dụng nguy hiểm như dao, kéo, kim,

…còn lúng túng Các kĩ năng thoát hiểm như thoát khỏi hoả hoạn, ngập lụt, cáccách ứng phó khi bị bỏng, các cách thoát khỏi nguy cơ bị lừa gạt, đánh đập…còn chưa có hoặc thiếu sự linh hoạt

- Đối với thể thao các em chưa thực sự tham gia hoặc tham gia chưa hiệuquả (đặc biệt là môn bơi lội) nên đôi khi vẫn có chuyện đau lòng xảy ra.

- Kĩ năng khám phá cuộc sống còn nhiều bỡ ngỡ, lúng túng trước sự thayđổi nhanh của cơ thể (nhất là các em gái, tuổi dậy thì của các em đến sớm hơn)

- Đặc biệt từ khi thế giới nói chung, nước ta nói riêng xảy ra dịch viêmđường hô hấp cấp do chủng vi rút Corona gây ra (Covid-19) thì kĩ năng thựchiện các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19 như: rửa tay đúng cách, đeokhẩu trang, giữ khoảng cách…của đa số học sinh chưa thực sự tốt, do đó nguy

cơ lây nhiễm dịch Covid-19 đối với các em ở mức cao nếu không được trang bịtốt các kĩ năng thực hiện các biện pháp phòng, chống một cách hiệu quả

* Thực trạng công tác tổ chức rèn kĩ năng sống cho học sinh của giáo viên và các bậc phụ huynh:

- Thực tế cho thấy phần lớn giáo viên còn mơ hồ, chưa nhận thức đầy đủkiến thức, không tìm ra biện pháp, hình thức tổ chức hữu hiệu nào để rèn kĩ năngsống cho học sinh

Mặt khác, qua điều tra thực tế giảng dạy và giáo dục học sinh những nămtrước, tôi thấy nhiều phương pháp, cách thức truyền tải chưa phù hợp với tâmsinh lí của học sinh nên dẫn đến kết quả học tập, sự am hiểu cuộc sống xã hộicũng như kĩ năng sống của các em còn hạn chế

- Về phía gia đình, phụ huynh: Môi trường sống của các em (khi ở nhà)cũng còn nhiều hạn chế, có khi người lớn cũng chưa có đủ các kĩ năng sống đểlàm gương cho các em noi theo Nhiều gia đình nuông chiều con thái quá, tạocho con có thói quen ỷ lại, dựa dẫm vào người khác Về khách quan thì đa phầnhọc sinh có bố mẹ buôn bán, làm thuê và làm nông Công việc vất vả, lại đi sớm

về khuya nên chưa dành nhiều thời gian quan tâm đến con cái

Qua nhiều năm dạy lớp 2, điều tôi trăn trở nhất là kĩ năng sống của các

em còn rất hạn chế và từ thực trạng về công tác giáo dục kĩ năng sống như đãnêu ở trên; đầu năm học 2020 - 2021, sau khi nhà trường phân công chủ nhiệmlớp 2E, tôi đã tiến hành khảo sát học sinh lớp mình phụ trách Kết quả như sau:

Bảng kết quả khảo sát thực trạng kĩ năng sống của HS lớp 2E:

Tổng số HS: 27 em

Các kĩ năng

Có kĩ năng sống tốt

Kĩ năng sống chưa tốt

Nhìn vào bảng kết quả trên cho thấy, số học sinh có kĩ năng và vận dụnglinh hoạt còn ít Chính vì vậy mà việc rèn kĩ năng sống cho học sinh là vấn đề

cần quan tâm Muốn làm tốt công tác này chúng ta cần phải làm gì? Nhất lànhững người làm công tác giáo dục; vì nhà trường là nơi tốt nhất để hình thànhnhân cách cho học sinh Đây cũng chính là câu hỏi mà bản thân cần phải tìm tòi,nghiên cứu, tìm ra đáp số cho bài toán nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năngsống cho học sinh lớp mình phụ trách Băn khoăn, trăn trở với thực trạng trên,thôi thúc bản thân tìm ra biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh đạt hiệu quảcao hơn.

2.3 Một số biện pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 2E thông qua các môn học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Từ những thực trạng của vấn đề nêu trên, tôi đã lựa chọn và áp dụng đồng

bộ các giải pháp để rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp 2E thông qua các môn học

và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do tôi chủ nhiệm trong năm học

2020-2021, cụ thể như sau:

Biện pháp 1: Gần gũi, quan tâm, giúp đỡ các em.

Vào đầu năm học mới, để tạo sự gần gũi, thân mật giữa học sinh và giáoviên chủ nhiệm, tôi sắp xếp thời gian cho học sinh được giới thiệu về mình,động viên khuyến khích các em chia sẻ với nhau về những sở thích, ước mơtương lai cũng như mong muốn của mình với các em Hoạt động này giúp cô tròhiểu nhau, đồng thời tạo một môi

trường học tập thân thiện “Mỗi ngày

đến trường là một niềm vui” và “cô

giáo là người mẹ hiền thứ hai của

em” Đây cũng là một điều kiện quan

trọng để phát triển kĩ năng giao tiếp

của học sinh Bởi học sinh không thể

mạnh dạn, tự tin trong một môi

trường mà giáo viên luôn gò bó và áp

đặt Do đó, giáo viên cần:

- Làm tốt công tác chủ nhiệm mà

nhà trường phân công, thường xuyên

(Tổ chức vui tết Trung thu cho các em tạo cơ hội cho các em trải nghiệm)

thay đổi các hình thức sinh hoạt lớp, luân phiên nhau cho các em làm lớptrưởng, tổ trưởng Việc làm đó giúp cho các em có thêm kĩ năng quản lí, đánhgiá về chính mình, về khả năng của bản thân

- Xây dựng tập thể lớp có ý thức trách nhiệm, đoàn kết Xây dựng vòng taybạn bè ngay từ đầu năm để tạo ra bầu không khí thân mật, thương yêu giúp đỡlẫn nhau: nhóm bạn cùng học ở nhà; nhóm bạn cùng đi học; nhóm bạn học trênlớp; nhóm bạn cùng vui chơi…Qua đó mà kĩ năng hợp tác nhóm cũng thay đổi

rõ rệt

- Cần phải yêu mến các em bằng tất cả trái tim mình Mỗi một ngày đếntrường, mỗi một bài học cần phải được những người thầy thể hiện như là mộtmón quà thương mến tặng các em và phải làm sao để cho học sinh cả lớp hiểurằng: Những việc làm của các em đó là thành công đầu tiên chứ không phải thấtbại cay đắng

Với học sinh Tiểu học, thầy cô giáo là người mẹ hiền thứ hai, các em luônnghe lời dạy bảo và làm theo Vì vậy thầy cô giáo phải là tấm gương sáng vềđạo đức, nhất là tấm gương về cách ứng xử văn hóa, chuẩn mực trong lời nói vàviệc làm Tôi luôn là người bạn gần gũi, chia sẻ trong học tập cũng như trongcuộc sống mỗi khi các em cần.

(Tổ chức sinh nhật cho HS lớp 2E)

Ngoài ra, hàngtháng tôi thường tổ chứcsinh nhật cho các em.Trong những gương mặtngây thơ, trong sáng ấyánh lên niềm vui bất ngờ,

vì có những em từ lúcsinh ra chưa từng biếtđến sinh nhật, bánh sinhnhật là gì? Thông quahoạt động này các emgần gũi, thân mật, cởi

mở với nhau hơn

Biện pháp 2: Thông qua việc tích hợp vào các môn học.

Để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh có hiệu quả, tôi đã sử dụng cácphương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực để các em được thực hành, trải nghiệmmột số kĩ năng sống cơ bản, cần thiết trong quá trình học tập Với cách tiếp cậnnày tôi thấy việc giáo dục kĩ năng sống sẽ không làm nặng nề, quá tải nội dungmôn học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, mà ngược lại còn giúp choviệc học tập các môn học và tham gia các hoạt động giáo dục trở nên nhẹ nhàng,thoải mái, thiết thực và hiệu quả hơn Thông qua các môn học, tiết học, nhất làcác môn như: Tiếng Việt; Đạo đức; Tự nhiên và xã hội; Giáo dục An toàn giao

thông, để trong giờ học sao cho các em được làm để học, được trải nghiệm

như trong cuộc sống thực

Trong SGK môn Tiếng Việt có rất nhiều bài giáo dục kĩ năng sống chocác em, đó là các kĩ năng giao tiếp xã hội, nghi thức lời nói như chào hỏi, cảm

ơn, xin lỗi, đồng ý, không đồng ý, từ chối…đến các kĩ năng làm việc và giaotiếp cộng đồng như lập danh sách tổ, tra mục lục sách, đọc thời khóa biểu, lậpthời gian biểu, khai lí lịch,…hoặc cung cấp những câu chuyện mà qua đó các em

có thể rút ra những nội dung rèn kĩ năng sống Bản thân tôi chỉ gợi mở, sau đócho các em nói một cách tự nhiên hoàn toàn không gò bó, áp đặt

Để hình thành những kiến thức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinhqua môn Tiếng Việt, người giáo viên cần phải vận dụng nhiều phương pháp dạyphát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh như: thực hành giao tiếp,trò chơi học tập, phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp tổ chứchoạt động nhóm, phương pháp hỏi đáp,…Thông qua các hoạt động học tập,được phát huy trải nghiệm, rèn kĩ năng hợp tác, bày tỏ ý kiến cá nhân, đóng vai,

…học sinh có được cơ hội rèn luyện, thực hành nhiều kĩ năng sống cần thiết

Ví dụ: Khi dạy bài “Điện thoại” môn Tập đọc bản thân cho học sinh thực

hành theo nhóm Yêu cầu nhóm đối thoại theo vai (Tường và bố của Tường)trong bài tập đọc Sau đó liên hệ với những trường hợp khác Qua đó các em sẽrút ra cho mình những điều cần ghi nhớ khi nghe điện thoại

(Khi nhấc máy phải tự giới thiệu ngay, nói ngắn gọn Ngoài ra các em cũngkhông nên nghe trộm điện thoại khi người khác đang nói chuyện riêng…)

Đạo đức là một mặt rất quan trọng của nhân cách Giáo dục đạo đức cho

học sinh là nhiệm vụ quan trọng của nhà trường nhằm hình thành những phẩmchất tốt của công dân Nhưng trong thực tế, giáo viên chỉ mới quan tâm đầu tưtốt ở tiết 1: Giúp học sinh rút ra những hành vi đạo đức đúng Còn việc giúp họcsinh thực hành các chuẩn mực hành vi chưa được thể hiện thường xuyên Vìvậy, để các chuẩn mực đạo đức, pháp luật xã hội trở thành tình cảm, niềm tin,hành vi và thói quen của học sinh Tôi đã sử dụng phương pháp dạy học đổi mớitheo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Tổ chức chohọc sinh thực hiện các hoạt động học tập phong phú, đa dạng như: kể chuyệntheo tranh; quan sát tranh ảnh, băng hình, tiểu phẩm; phân tích, xử lí tình huống;chơi trò chơi, đóng tiểu phẩm, múa hát, đọc thơ, vẽ tranh, đố vui…Sử dụngnhiều phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực như: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuậtđộng não, đóng vai, trò chơi, kĩ năng từ chối (biết từ chối khi bị rủ rê, lôi kéolàm những việc sai trái) Thông qua đó, học sinh được tạo cơ hội để thực hành,trải nghiệm nhiều kĩ năng sống cần thiết, phù hợp với lứa tuổi Đó là lối sốnglành mạnh, các hành vi ứng xử phù hợp với nền văn minh xã hội Lối sống, hành

vi như gọn gàng, ngăn nắp, nói lời đẹp, chăm sóc bố mẹ, ông bà, hợp tác, giúp

đỡ, chia sẻ với bạn…

Ví dụ: Khi dạy Đạo đức bài “Giúp đỡ người khuyết tật” bản thân tổ chức

cho các em xử lí tình huống, lựa chọn cách ứng xử để giúp đỡ người khuyết tật.Lúc đầu các em còn rụt rè, không tự tin khi bày tỏ ý kiến trước lớp nhưng tôi đãkịp thời nhắc nhở, động viên, cần chú ý những điều trong khi giao tiếp, cộngthêm một môi trường hòa đồng thân thiện các em thực hiện rất tốt Đặc biệttrong lớp 2E có đến 3 học sinh khuyết tật, 1 em không có khả năng tự chủ vềhành vi, cần được sự chung tay giúp đỡ của tập thể lớp mỗi khi đến trường Tôi

đã hướng dẫn, chỉ bảo để các em hiểu ra rằng: Người khuyết tật chịu nhiều đaukhổ, thiệt thòi, họ thường gặp khó khăn trong cuộc sống, cần giúp đỡ để họ bớtbuồn tủi, vất vả, thêm tự tin vào cuộc sống Chúng ta cần làm những việc phùhợp với khả năng để giúp đỡ họ

Các kĩ năng được phát triển từ dễ đến khó, vì vậy tôi đã thực hiện theo 4bước: Khám phá (kích thích học sinh tự tìm hiểu xem đã biết gì về những kháiniệm, kĩ năng, kiến thức…sẽ được học) sau đó kết nối (tức là giới thiệu thôngtin, kiến thức và kĩ năng mới qua việc tạo cầu nối liên kết giữa cái đã biết và cáichưa biết Từ đó định hướng để học sinh thực hành đúng cách, điều chỉnh nhữnghiểu biết và kĩ năng còn sai lệch Cuối cùng là tạo cơ hội cho học sinh tích hợp,

mở rộng và vận dung kiến thức kĩ năng có được vào các tình huống mới Sau bàihọc giới thiệu là những bài học như khám phá, tư duy hiệu quả và đặc biệt kĩ

năng làm việc đồng đội Bản thân luôn tạo không khí thân thiện, áp dụng việcđổi mới phương pháp tạo điều kiện cho các em mạnh dạn, tự lập, tự khẳng định

và phát huy mình hơn qua việc học nhóm

Rèn kĩ năng sống có hiệu quả còn được bản thân vận dụng khá nhiềutrong các môn học thông qua xử lí tình huống hay các trò chơi học tập có nộidung gần gũi với cuộc sống hằng ngày của các em Tôi thường tổ chức cho các

em chơi trò chơi sắm vai, đóng kịch, kết bạn…Thông qua trò chơi học sinh đượcsắm nhân vật trong tình huống và phải vận dụng vốn kinh nghiệm, thói quen cóthể ứng xử phù hợp với tình huống Nhờ vậy dần dần, các em quen với hàng loạtquá trình lao động của người lớn mà sau này các em tham gia khi trưởng thành.Bồi dưỡng phẩm chất, phản ánh quan hệ ứng xử đúng đắn với những ngườixung quanh và có thể hình thành những ước mơ muốn trở thành những người cóích trong xã hội

(Xử lí tình huống qua HĐ sắm vai) (Hoạt động thảo luận nhóm)

Ví dụ: Trong môn Tự nhiên và xã hội, ở bài "Giữ sạch môi trường xung

quanh nhà ở ” và " Thực hành: Giữ trường học sạch đẹp” tôi đã tổ chức cho

học sinh thảo luận nhóm bằng các cách khác nhau (trò chơi “bắt muỗi”, đóngvai…Ngoài ra các em được thực hành làm vệ sinh trường, lớp học Từ đó giúpcác em biết được cần làm gì để giữ sạch vệ sinh môi trường xung quanh mình và

có ý thức giữ gìn vệ sinh nhà ở, trường, lớp, sạch đẹp sẽ giúp chúng ta khỏemạnh và học tập tốt hơn

Các em làm việc tích cực, vui vẻ, tự mỗi em nói lên suy nghĩ của mình vớibạn bè, với thầy cô một cách tự tin mạnh dạn Việc rèn luyện các kĩ năng này đãtạo ra được thói quen tốt cho bản thân mỗi em, tham gia một cách chủ động tíchcực vào quá trình học tập, tạo điều kiện cho các em chia sẻ những kinh nghiệm,

ý kiến hay để giải quyết một vấn đề được đặt ra

Thầy cô có thể giúp trẻ gây dựng sự tự tin bằng cách tạo thật nhiều cơ hội

để rèn luyện và tập thành thục các kĩ năng mới Hãy luôn ở bên để động viêntinh thần, nhắc các em tiếp tục cố gắng Hãy tỏ ra thích thú và vui mừng khi các

em đã tập thành thạo một kĩ năng mới Hãy khen ngợi các em tiến bộ, động viênkhi còn mắc sai lầm Nhờ sự tạo điều kiện, sự hướng dẫn nhiệt tình, sự kiênnhẫn của thầy cô và cộng đồng nhất định các em sẽ học được cách thực hiện