Văn học là món ăn tinh thần không thể thiếu của trẻ nhỏ ở mỗi tác phấm Văn học, với nội dung giáo dục phong phú cùng những hình tượng nghệ thuật trong sáng luôn có sức lôi cuốn sự chú ý,
Trang 1MỤC LỤC
1 Mở đầu 1
1.3 Đối tượng nghiên cứu 2
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến 3
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 3 2.3.1 Giải pháp 1: Giáo viên rèn luyện nề nếp trong học tập cho trẻ ở
lớp C2
5
2.3.2 Giải pháp 2: Xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ phát triển
ngôn ngữ
6
2.3.3 Giải pháp 3: Phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động làm quen
với thơ chuyện cho trẻ
7
2.3.4 Giải pháp 4: Phát triển ngôn ngữ thông qua các bài đồng dao, ca
dao
11
2.3.5 Giải pháp 5: Lồng ghép tích hợp vào các hoạt động khác nhằm
phát triển ngôn ngữ cho trẻ
13
2.3.6 Giải pháp 6: Làm tốt công tác phối kết hợp với phụ huynh để phát
triển ngôn ngữ cho trẻ
13
3 Kết luận và kiến nghị 15 3.1 Kết luận 15
Danh mục các đề tài SKKN đã được hội đồng đánh giá xếp loại
cấp phòng GD&ĐT, cấp sở GD&ĐT và các cấp cao hơn xếp loại
từ C trở lên
18
1 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài:
Trang 2Văn học là một phương tiện hiệu quả mạnh mẽ không chỉ đối với việc giáo dục trí tuệ, đạo đức, thẩm mĩ mà còn có ảnh hưởng vô cùng to lớn đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ Nhà văn M.Goócki định nghĩa “Văn học là nghệ thuật ngôn từ” Các hình tượng văn học làm phong phú những xúc cảm, tình cảm, đưa đến cho trẻ những hình tượng tuyệt diệu của ngôn ngữ dân tộc Từ những hình tượng trong truyện kể, trẻ nhận thức được tính rõ ràng chính xác của
từ, sự hoàn hảo của các câu với những cấu trúc ngữ pháp phong phú Những câu chuyện cổ dân gian là những mẫu mực của lời nói giản dị, có nhịp điệu, mở ra trước mắt trẻ sự biểu cảm của ngôn ngữ, chỉ ra những tiếng mẹ đẻ, sự giàu có tính chất hài hước, lối so sánh diễn đạt sinh động và giàu hình tượng [1]
Văn học là món ăn tinh thần không thể thiếu của trẻ nhỏ ở mỗi tác phấm Văn học, với nội dung giáo dục phong phú cùng những hình tượng nghệ thuật trong sáng luôn có sức lôi cuốn sự chú ý, đem lại niềm vui thích cho trẻ nhỏ, đồng thời cũng mang lại những tác dụng giáo dục lớn lao.Vì thế, từ lâu truyện, thơ được xem như là một trong những phương tiện giáo dục trẻ phát triển toàn diện về nhận thức, đạo đức và thẩm mĩ [1]
Làm quen với Truyện thơ là môn học rất quan trọng đối với trẻ mầm non Truyện, thơ đem đến cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về bản thân, về cuộc sống xung quanh Truyện thơ dùng ngôn ngữ làm chất liệu để xây dựng các hình tượng nghệ thuật phản ánh hiện thực của cuộc sống Trẻ nhỏ do chưa biết chữ nên việc tiếp nhận Truyện thơ phải thông qua người lớn Khi nghe đọc, kể truyện thơ, trẻ cần phải tưởng tượng tái tạo các hình ảnh được ngôn ngữ thể hiện, phải sắp xếp, phân tích các hình ảnh đã tưởng tượng ra để hiểu và đánh giá đúng về các hình tượng nghệ thuật trong tác phẩm Vì thế, có thể nói rằng, quá trình tiếp nhận, lĩnh hội giá trị của Tác phẩm truyện thơ sẽ tạo điều kiện cho trẻ
có cơ hội phát triển khả năng chú ý, xúc cảm tưởng tượng, tư duy, trí nhớ Trong quá trình này, trẻ cũng được phát triển khả năng nghe, nói và phát triển vốn từ
cả về số lượng và chất lượng Đồng thời, trẻ cũng học được nhiều mẫu câu, nhiều cách diễn đạt súc tích, mạch lạc Các nhà giáo dục từ lâu đã khẳng định rằng, ngôn ngữ nghệ thuật có ảnh hướng lớn lao đến sự phát triển ngôn ngữ (bao gồm cả phát âm, ngữ pháp và vốn từ) của trẻ [2]
Như vậy Truyện thơ là phương tiện quan trọng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non Song để phát huy được vai trò của thơ truyện trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ Thì đòi hỏi người giáo viên phải nghiên cứu lựa chọn những tác phẩm hay phù hợp với tâm sinh lý của trẻ, cần phải sử dụng phương pháp, biện pháp một cách khoa học, biết tìm tòi khám phá sáng tạo ra những
Trang 3phương pháp biện pháp hay, hấp dẫn và hiệu quả nhất, đưa trẻ đến với thế giới thiên nhiên cỏ cây hoa lá tươi đẹp, những con vật ngộ nghĩnh đáng yêu, ông bụt,
bà tiên….đi vào lòng trẻ một cách nhẹ nhàng sinh động Hiểu được tầm quan trọng của truyện thơ đối với sự phát triển ngôn ngữ của trẻ [3]
Tôi đã lựa chọn những câu truyện bài thơ, các phương tiện đồ dùng, phương pháp để dạy cho trẻ hàng ngày trên mỗi tiết học Song vẫn chưa đạt được kết quả cao Nên để khắc phục tồn tại và giúp trẻ phát triển ngôn ngữ tốt tôi chọn đề tài “Một số giải pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3-4 tuổi thông
qua hoạt động làm quen với truyện, thơ ở lớp C2 trường mầm non Thiệu Phú, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa”
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Tìm ra kinh nghiệm giáo dục hiệu quả cao trong quá trình tổ chức cho trẻ
làm quen với truyện thơ nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3-4 tuổi
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Một số giải pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 3-4 tuổi thông qua hoạt động làm quen với truyện, thơ ở lớp C2 trường mầm non Thiệu Phú, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Để nghiên cứu đề tài này tôi kết hợp sử dụng các phương pháp sau:
Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Sử dụng phương pháp thu thập tài liệu (những nguồn tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu) phân tích, so sánh, tổng hợp
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp quan sát
Phương pháp đàm thoại
Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Nhóm phương pháp thống kê toán học
Qua đề tài này giúp trẻ làm giàu vốn từ và kinh nghiệm trong cuộc sống hàng ngày của trẻ góp phần cho trẻ diễn đạt suy nghĩ của mình với mọi người
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Làm quen với Truyện thơ có vai trò to lớn đối với sự phát triển ngôn ngữ của trẻ, không chỉ rèn luyện cho trẻ phát âm đúng mà quan trọng hơn là phát triển vốn từ, dạy trẻ nói đúng cấu trúc câu, nói đúng ngữ pháp và phát triển ngôn ngữ mạch lạc Ngôn ngữ mạch lạc là phương tiện vạn năng đặc sắc trọn vẹn và
có hiệu quả giao tiếp có văn hóa [1]
Trang 4Trẻ được tiếp xúc với Truyện thơ làm nảy sinh thái độ sáng tạo ngôn ngữ, sáng tạo trong biểu cảm lời nói, ý thức nói lời hay, ý đẹp, trẻ biết được những điều hay, lẽ phải, biết yêu quý người hiền lành, biết ơn và kính yêu ông bà, bố
mẹ, anh chị, bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ biết làm theo những việc thiện, việc tốt căm ghét phê phán cái ác Đặc biệt hình thành ở trẻ phong cách sống Có thể nói, qua Truyện, thơ trẻ học được tiếng mẹ đẻ, thấy được sự phong phú của tiếng Việt [2]
Làm quen với Truyện thơ khơi gợi cho trẻ sự rung động, hứng thú có ấn tượng với hình tượng nghệ thuật cái hay, cái đẹp của tác phẩm, trẻ được thể hiện
sự sáng tạo khi kể truyện theo trí tưởng tượng của mình, được đọc thơ với âm, vần nhịp điệu trầm, bổng, vui tươi Các hoạt động giúp trẻ làm quen với Truyện thơ, tạo tiền đề tốt để trẻ phát triển ngôn ngữ, giúp trẻ diễn đạt lưu loát ý của mình, thường xuyên giáo dục trẻ biết yêu thương mọi người xung quanh Biết yêu cảnh đẹp, yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước qua đó còn giúp trẻ tự hào hơn, yêu quý hơn và hiểu biết nhiều hơn về kho tàng văn học Việt Nam [3]
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Năm học 2020-2021 tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp mẫu giáo lớn lớp C2 với tổng số trẻ 30 cháu trong đó có 20 cháu nam và 10 cháu nữ bước đầu thực hiện gặp những thuận lợi khó khăn sau:
a Thuận lợi.
Trường mầm non Thiệu Phú tuy có vị trí địa lý gần trung tâm Huyện Thiệu Hóa nên cơ sở vật chất nhà trường tương đối đầy đủ, trường đạt trường mầm non đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 sau 5 năm vào tháng 8/2016 và đạt cấp
độ 3 về Kiểm định chất lượng giáo dục tháng 4/2018 Nhà trường luôn đạt nhiều thành tích như đạt danh hiệu tiên tiến xuất sắc được UBND Huyện, Tỉnh tặng giấy khen, bằng khen, năm học 2018-2019 nhà trường được UBND Tỉnh tặng
Cờ Thi đua Các hội thi của bé luôn được đứng tốp đầu của Huyện và nhất là năm học 2019-2020 hội thi “xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” nhà trường đạt được giải đặc biệt cấp huyện
Bản thân có trình độ chuyên môn Đại học sư phạm mầm non và có nhiều năm kinh nghiệm trong giảng dạy, nhiệt tình trong công tác, yêu nghề mến trẻ, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được phân công
Lớp học được đầu tư tương đối đầy đủ trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi, diện tích phòng học thoáng mát đảm bảo tốt cho hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ, lớp có 2 giáo viên nên thuận lợi cho việc chăm sóc và giáo dục trẻ
Trang 5100% trẻ ăn ở bán trú tại trường, tỷ lệ trẻ đi học chuyên cần cao nên rất thuận lợi cho việc giáo viên tổ chức hoạt động
Một số phụ huynh nhiệt tình chia sẻ với giáo viên về tình hình của trẻ ở nhà và luôn quan tâm đến trẻ, thường xuyên dành thời gian trao đổi với cô giáo
để cùng chăm sóc và giáo dục trẻ
b Khó khăn.
Trong thời gian qua vì dịch bệnh covid -19 nên cũng có phần ảnh hưởng tới việc chăm sóc giáo dục trẻ, đặc biệt là việc cho trẻ làm quen với thơ truyện Trẻ trong lớp tuy cùng độ tuổi nhưng nhận thức của trẻ không đồng đều Có những cháu rất mạnh dạn, tự tin, tích cực tham gia vào hoạt động, nhưng cũng có những cháu nhút nhát, ít hoạt động, hiểu biết về thế giới xung quanh còn nghèo nàn Mỗi khi cô tổ chức hoạt động học thì trẻ lại gặp lúng túng, ít hứng thú, chóng quên, nên cô giáo phải nhắc đi, nhắc lại nhiều lần dẫn đến kết quả học tập chưa tốt
Phương tiện dạy học của cô, đồ dùng dạy thơ truyện tuy có để dạy trẻ tiếp cận với chương trình, song nhà trường còn hạn chế thiết bị ứng dụng công nghệ thông tin cũng như kinh phí để đầu tư cho trang phục biểu diễn, đóng kịch cho trẻ nên ít nhiều cũng ảnh hưởng đến chất lượng học của trẻ
Đa số trẻ trong lớp là con gia đình lao động tự do, nhiều trẻ có sức khoẻ không tốt, hay nghỉ học nên không được học liên tục chương trình cô dạy, nên cũng ảnh hưởng đến khả năng phát triển ngôn ngữ của trẻ
Do đặc thù nông thôn nên đại đa số trẻ nói tiếng địa phương và còn nói ngọng
c Kết quả khảo sát đầu năm:
Trước khi áp dụng các biện pháp trên tôi tiến hành khảo sát với kết quả như sau:
Bảng khảo sát kết quả trẻ đầu năm học 2020-2021
Tổng số trẻ
Số trẻ
Tỷ lệ
%
Số trẻ
Tỷ lệ
%
1 Trẻ phát âm đúng, to, rõ ràng,
mạch lạc
2 Trẻ sử dụng từ ngữ linh hoạt,
phong phú trong giao tiếp
Trang 6điệu trong kể truyện sáng tạo và kể
truyện theo trí nhớ
5 Trẻ tự tin trong giao tiếp với mọi
người xung quanh
Với kết quả khảo sát trên tôi nhận thấy ở trẻ vẫn còn nhiều hạn chế và chưa yên tâm với chất lượng giáo dục của trường nhà nói chung và của lớp mình phụ trách nói riêng Vì vậy tôi áp dụng một số giải pháp sau nhằm nâng chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ tại nhóm lớp
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:
2.3.1 Giải pháp1: Giáo viên rèn luyện nề nếp trong học tập cho trẻ ở lớp C2.
Việc rèn luyện nề nếp cho trẻ là một yếu tố quyết định đến chất lượng hoạt động, nếu trẻ không có nề nếp thì dù cô giáo có nói hay, dạy giỏi bao nhiêu
đi chăng nữa thì giờ dạy cũng không đem lại được kết quả Khi trẻ có nề nếp học tập tốt cùng với sự hướng dẫn của cô giáo thì ngay khi bước vào giờ học trẻ rất say mê, hứng thú tham gia hoạt động
Ví dụ: Tôi rèn luyện nề nếp bằng cách: Xếp xen kẽ cháu mạnh dạn với
cháu nhút nhát, cháu nam với cháu nữ, cháu cá tính với cháu có thói quen lễ giáo tốt Chia tổ đặt tên cho tổ theo từng chủ đề trong năm
Với chủ đề thực vật, nhánh Một số loại Hoa tôi đặt tên các tổ “Tổ hoa sen,
tổ hoa hồng, tổ hoa cúc” cứ thế tên tổ sẽ được gọi trong suốt quá trình thực hiện chủ đề và bầu ra tổ trưởng để quán xuyến nhắc nhở các bạn của mình Tôi luôn bao quát động viên trẻ trong hoạt động uốn nắn tác phong ngồi học cho trẻ.Yêu cầu trẻ ngồi học đúng tư thế, không nói chuyện, không nói leo, nói phải xin phép
cô, nói rõ ràng, mạch lạc đủ câu, đồng thời tôi khuyến khích trẻ mạnh dạn tham gia các hoạt động cô tổ chức [4]
Với cách sắp xếp ngồi học, rèn nề nếp cho trẻ thường xuyên như vậy
cháu mạnh dạn, cháu giỏi kèm cặp cháu yếu, cháu nhút nhát, các cháu yếu cũng nhìn bạn để cố gắng học tập và thực hiện các yêu cầu của cô cùng với các bạn Thông qua đó tôi có thể cung cấp cho trẻ những kiến thức, những nội dung mà mục tiêu bài học đã đặt ra Đồng thời phát hiện những đặc điểm thay đổi của trẻ
để có biện pháp rèn luyện nề nếp học tập hình thành cho trẻ thói quen tốt Đặc biệt tôi chú ý đến trẻ nhút nhát giúp trẻ phải mạnh dạn giao tiếp, mạnh dạn phát biểu ý kiến Khuyến khích trẻ giỏi nói lên những suy nghĩ, cảm nhận của mình, tạo tình huống có vấn đề cho trẻ giải quyết Đây không chỉ là rèn nề nếp trong
Trang 7học tập mà với trẻ khuyến khích trẻ nói cũng là một cách cung cấp vốn từ, phát triển ngôn ngữ cho trẻ
2.3.2.Giải pháp 2: Xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ phát triển ngôn ngữ
Với mục đích thực hiện chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” xây dựng môi trường hoạt động phong phú, phù hợp với trẻ là
tạo cơ hội cho trẻ tìm tòi khám phá Do đặc điểm nhận thức của trẻ mầm non chủ yếu thông qua các hình ảnh trực quan, trẻ chủ yếu tiếp thu kiến thức thông qua hoạt động vui chơi Chính vì vậy việc tạo môi trường hoạt động cho trẻ vô cùng quan trọng Môi trường đẹp và phù hợp thu hút trẻ tham gia hoạt động tích cực và sáng tao
Ví dụ: Tôi sử dụng các kí hiệu ngôn ngữ làm tiêu đề tên các góc chơi để
cho trẻ làm quen với chữ cái, trang trí các góc là hình ảnh con vật, đồ vật, cỏ cây hoa lá trong câu truyện Đồ dùng góc thư viện – sách tôi làm thành cuốn album, những cuốn truyện tranh, tranh chữ to, cuốn tạp chí, họa báo, các hình ảnh của các nhân vật trong truyện mà trẻ yêu thích, cho trẻ xem tranh, lật từng trang, kể truyện theo tranh, nghe cô giáo, bạn, người lớn kể chuyện Với hình thức như vậy tôi hình thành góc thư viện hấp dẫn với những cuốn sách, truyện tranh, truyện cổ tích, những truyện trong chương trình giáo dục mà trẻ yêu thích, ngoài
ra còn khuyến khích trẻ đem những cuốn sách hay từ nhà đến lớp để trẻ chia sẻ với bạn bè
Song ở “Góc thư viện” tôi tạo môi trường cho trẻ hoạt động đọc thơ, kể truyện, tập đóng kịch vào giờ đón trả trẻ, giờ chơi để trẻ thoải mái nói những ngôn ngữ của các nhân vật theo cảm nhận của trẻ trong truyện, từ đó làm giàu vốn từ cho trẻ Để gây được sự hứng thú của trẻ khi tham gia vào các hoạt động
đó thì việc tạo không gian góc chơi là rất cần thiết Chính vì vậy tôi sắp xếp các sách tranh, truyện tranh, tạp trí họa báo theo chủ đề cho phù hợp Môi trường văn học không chỉ kích thích ngôn ngữ nói cho trẻ mà qua môi trường này còn kích thích kĩ năng nghe, kĩ năng viết cho trẻ (lật giở vở, chỉ vào tranh) qua đó phát triển khả năng định hướng và phán đoán Chính những khám phá đó giúp vốn từ của trẻ ngày càng phát triển
Để có nhiều đồ chơi cho trẻ hoạt động thì việc làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ là rất cần thiết Tôi đã sử dụng những hộp sữa chua, kết hợp với xốp dạ, len vụn để trang trí thành những con vật ngộ nghĩnh, cây hoa, cây xanh, cây rau kích thích trẻ tìm tòi khám phá, giúp ngôn ngữ trẻ phát triển
Trang 8Qua việc tạo môi trường cho trẻ làm quen với văn học chất lượng hoạt động có nhiều chuyển biến tích cực, vốn ngôn ngữ trẻ phát triển, trẻ mạnh dạn
tự tin khi tham gia hoạt động, trẻ nói mạch lạc, đủ câu Trẻ nói phù hợp ngữ cảnh và ngữ điệu
2.3.3.Giải pháp 3: Phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động làm quen với thơ, chuyện cho trẻ
Khi dạy trẻ một hoạt động nào đó tôi cần xác định rõ mục đích tác phẩm
đó cung cấp cho trẻ kiến thức gì? Chuẩn bị đồ dùng ra sao? Tổ chức hoạt động như thế nào Đây là hoạt động cơ bản giúp trẻ rèn luyện phát triển ngôn ngữ Để gây hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động thì tôi cần chuẩn bị tốt tiết dạy, tạo hứng thú giới thiệu bài để trẻ không nhàm chán bằng cách trò chơi, câu đố, bài hát hoặc tạo tình hưống có vấn đề để trẻ cùng trò chuyện vấn đề đó
Ví dụ1: Khi dạy câu truyện “Gà trống kiêu căng”
Cô đóng vai Gà trống chạy ra.“Chào bạn Gà tồ, bạn Mèo vàng, Chim chích chòe, chào tất cả mọi người! Các bạn ơi, bình minh lên rồi Gà trống phải cất vang tiếng gáy đánh thức mọi người dậy mới được “Gà trống dậm chân, vỗ cánh cất tiếng gáy nhưng không thể gáy to được Ôi! Tớ không thể gáy to được Cái mỏ của tớ tại sao lại đau thế này? Các bạn có biết chuyện gì đã xảy ra với
Gà trống ngày hôm qua không?”
Đàm thoại giúp trẻ nhớ lại truyện:
+ Các bạn thấy bộ lông của tớ thế nào? Còn tiếng gáy của tớ thì sao?
(Giải thích từ khó: “Dõng dạc”Là tiếng gáy to, dứt khoát, “Âm vang” vang rất
xa Cho trẻ cùng làm động tác của Gà trống: Dậm chân, vỗ cánh và gáy vang “Ò
ó o”
+ Gà trống là con vật như thế nào các bạn nhỉ?
+ “Kiêu căng” là như thế nào?
(“Kiêu căng” là lúc nào cũng cho mình giỏi hơn tất cả mọi người và không thèm chơi với ai)
+ Gà trống đã khoe gì với Gà tồ và Mèo vàng? Khi ấy tớ nói với giọng như thế nào? (Giọng nhanh nhảu, nét mặt thể hiện sự kiêu căng, hống hách)
+ Sau khi Gà trống khoe như vậy, hai bạn đã phản ứng ra sao? Các bạn ấy nói những gì nhỉ? (Giải thích từ khó “Nói khoác” là nói sai sự thật)
+ Chuyện gì đã xảy ra vào sáng hôm sau?
+ Nếu không có tiếng gáy của tớ thì mọi chuyện diễn ra như thế nào?
+ Ai đã giúp Gà trống nhận ra sai lầm của mình?
Trang 9Có rất nhiều hình thức dạy trẻ đàm thoại, kể lại truyện, Kể chuyện theo tranh,
kể chuyện bằng rối tay, kể truyện sáng tạo Với hình thức nào tôi cũng chú ý rèn luyện phát triển ngôn ngữ cho trẻ
Lưu ý khi đặt câu hỏi đàm thoại cho trẻ câu hỏi phải ngắn gọn, dễ hiểu diễn đạt được ý tưởng của mình, trẻ trả lời không gò bó, mà luôn gợi ý với nhiều
ý kiến khác nhau cho trẻ trả lời
Ví dụ: bài thơ “Thăm nhà bà” của nhà thơ “ Như Mao” Tôi đặt câu hỏi trẻ như sau:
+ Em bé đến thăm bà, bà có ở nhà không các con?
+ Đến thăm bà em bé thấy gì ở ngoài sân?
+ Bạn nhỏ gọi đàn gà con như thế nào?
+ Các con thấy đàn gà con chạy ra sao? Kêu như thế nào?
+ Em bé đã làm gì giúp bà? Hoặc nếu là con con sẽ làm gì ? Đối với trẻ nhút nhát tôi thường xuyên gọi cho trẻ trả lời, hoặc nhắc lại câu trả lời của bạn để giúp trẻ mạnh dạn tự tin hơn Nếu trẻ trả lời đúng tôi khuyến khích tuyên dương trẻ, nếu trẻ trả lời chưa đúng tôi gợi ý trẻ trả lời Đối với trẻ khá tôi dùng câu hỏi để trẻ phải tư duy trả lời Câu hỏi tôi đưa ra phải sát với đề tài, câu hỏi không khó quá đối với trẻ Câu hỏi phải giúp trẻ tư duy để trả lời, có câu hỏi cho cả lớp trả lời, nhưng cũng có câu hỏi cho từng nhóm, từng trẻ trả lời để có nhiều ý kiến khác nhau Đối với trẻ nói ngọng, phát âm không chính xác tôi cho trẻ được nói nhiều, cô nói cho trẻ nói theo
* Hướng dẫn trẻ kể chuyện sáng tạo:
Việc tổ chức cho trẻ kể truyện sáng tạo là hoạt động kích thích ngôn ngữ
sáng tạo của trẻ để trẻ tự kể lại câu truyện hoặc kể chuyện theo tranh theo khả
năng , cách diễn đạt của mình Song để trẻ kể truyện có sáng tạo và mạch lạc thì việc hướng dẫn cho trẻ kể chuyện sáng tạo rất cần thiết Tôi tập cho trẻ nhớ tên truyện, tên nhân vật trong truyện sau đó tập cho trẻ kể chuyện, chú ý hướng dẫn trẻ diễn đạt đúng giọng nhân vật và tập cho trẻ kể chuyện theo nội dung có sẵn, cuối cùng tôi gợi ý cho trẻ kể chuyện có thêm , có bớt nội dung phù hợp theo
tranh kể.
Ví dụ: Cô kể chuyện một đoạn đầu câu truyện: "Trong một
khu rừng cừu sợ quá cứ run lên bần bật"
Lần 1: Kể diễn cảm, lần 2 kể kết hợp với trực quan Sau cô đàm thoại với trẻ về nội dung của đoạn truyện
+ Trong đoạn truyện cô vừa kể có những nhân vật nào? + Chuyện gì đã xảy ra với cừu khi cừu bị đi lạc?
Trang 10(Cô nêu tình huống: nếu để cho chó Sói ăn thịt cừu thì các con cảm thấy như thế
nào? Làm cách nào để cứu cừu thoát khỏi tay chó Sói? Các con hãy cùng nhau bàn bạc và sau đó kể cho các bạn nghe nhé)
Trẻ chọn bạn và về nhóm, cùng nhau thảo luận cách để cứu cừu, sau đó cô gọi một số trẻ lên nêu cách cứu cừu mà nhóm mình vừa thảo luận
(Trong quá trình trẻ kể, cô gợi ý một số câu hỏi để trẻ diễn đạt lời nói, cử chỉ, điệu bộ của nhân vật như: khi thoát nạn, thái độ của cừu như thế nào? hoặc: khi sói bắt được cừu nó rất khoái chí, con có thể diễn tả lại điệu bộ của sói lúc đó được không? )
* Hướng dẫn trẻ kể chuyện theo tranh.
Trước khi cho trẻ kể lại truyện theo tranh tôi cho trẻ làm quen với câu truyện qua các hoạt động, mọi lúc mọi nơi tôi kể cho trẻ nghe truyện bằng những quyển truyện tranh to với những hình ảnh của các nhân vật rõ ràng, sống động, đẹp mắt, nội dung câu truyện rõ ràng, ngắn gọn Ngoài ra, tôi còn cho trẻ xem băng kể chuyện trước giờ đón, trả trẻ với mục đích giúp trẻ ghi nhớ nội dung truyện, nhớ nhân vật truyện và lời thoại của các nhân vật trong truyện Ngoài ra tôi còn sưu tầm các tranh có hình ảnh đẹp, con vật ngộ nghĩnh cho trẻ quan sát và trả lời câu hỏi gợi mở của cô , sau đó gợi ý để kể lại câu truyện theo bức tranh cô đã chuẩn bị:
Ví dụ: Cô chuẩn bị 3 bức tranh
Tranh 1: Một chú mèo đeo cặp đi học, không đội mũ có ông mặt trời tỏa nắng Tranh 2: Chú mèo đến lớp học, nằm gục xuống bàn cô giáo mèo đang đứng bên cạnh
Tranh 3: Chú mèo đang nằm, bác sĩ khám bệnh
Cho trẻ quan sát từng bức tranh và đặt câu hỏi trẻ “Mèo con đi đâu”
“Bầu trời như thế nào” “Vì sao mèo đến bác sĩ Sau đó cô gợi ý để trẻ kể một câu truyện theo nôi dung 3 bức tranh
Ví dụ: Cho trẻ kể lại truyện theo cả lớp, chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ,
cá nhân kể và cho trẻ được tự do lựa chọn kể về nhân vật hoặc đoạn truyện mà trẻ yêu thích, Trong khi trẻ cùng nhau kể lại truyện theo nhóm, giáo viên quan sát và giúp đỡ khi trẻ có yêu cầu, mời đại diện các nhóm lên kể truyện Sau khi mỗi đại diện của nhóm kể lại, cô đặt câu hỏi hoặc gợi ý cho trẻ nêu nhận xét ưu, nhược điểm về khả năng nhớ truyện, về khả năng biểu cảm của các bạn Để kích